AŞİQ OLMAQ HAQQINDA – CON STEYNBEK

Xüsusi

“Əziz Thom,

Məktubunu bu səhər aldıq. Bu məktuba mən öz baxış tərzimə görə cavab verəcəm, əlbəttə Elaine də öz baxış tərzinə görə.

Əvvəla – əgər aşiqsənsə – bu çox gözəl bir şeydir – bu, bir insanın başına gələ biləcək ən gözəl şeydir. Heç kimin bunu ələ salmasına icazə vermə.

İkincisi – Eşq bir neçe cür olur. Biri məncil, kobud, acgöz, eqoistdir və eşqdən öz kibrini qidalandırmaq üçün istifadə edər. Bu çirkin, zərərverici bir növdür. Digəri isə içindəki yaxşı olan hər şeyin xaricə çıxmağına səbəb olar – nəzakətin, incəliyin və sayğının; sadəcə nəzakət qaydalarına duyulan sayğının yox, digərini bənzərsiz və dəyərli görə bilməyinə səbəb olan o daha uca olan sayğının da. Birinici növ səni xəstə edər, özünü kiçik və zəif hiss etməyinə yol açar, amma ikincisi səni gücləndirər, sahib olduğunu belə bilmədiyin cəsarəti, yaxşılığı və müdrikliyi ətrafına yaymağına səbəb olar.

Bunun keçici bir gənclik eşqi olmadığını deyirsən. Əgər bu qədər güclü duyğular hiss edirsənsə, əlbəttə gənclik eşqi deyildir.

Ancaq deyəsən, məndən sənə nələr hiss etdiyini deməyimi istəmirdin. Bunu sən hamıdan daha yaxşı bilərsən. Sənə bu mövzuda nə etməli olduğunla bağlı kömək etməyimi istəyirsən və bunu edə bilərəm.

Öncəliklə sona qədər zövq al, minnətdar ol və şükranlıq duy.

Eşqin məqsədi ən yaxşı və ən gözəl məqsəddir. Çalış, ona çatasan.

Əgər kiməsə aşiqsənsə o insana açılmaqda bir təhlükə yoxdur – sadəcə bəzi insaların çox çəkingən ola biləcəyini unutma, bəzən eşq etirafı edərkən bu çəkingənliyi nəzərə almaq lazımdır.

Qızlar sənin nə hiss etdiyini bilmək kimi bir xüsusiyyətlərə sahibdirlər. Ancaq, yenə də bunu səndən eşitmək istəyərlər.

Bəzən müəyyən səbəblərdən hislərinə qarşılıq görə bilməzsən – amma bu, hiss etdiklərinin dəyərini aşağı salmaz.

Son olaraq, səni anlayıram, çünki mən də eyni şeyləri hiss edirəm; sən də belə hiss etdiyin üçün məmnunam.

Susan-la tanış olmağı çox istərdik. Qapımız hər zaman açıqdır. Ancaq bütün hazırlıqları Elaine edəcək, çünki o bu işdə mütəxəssidir; həm də çox məmnun olacaq. O da eşqi tanıyır, hətta bəlkə sənə daha çox kömək  edə bilər.

Və qətiyyən itirməkdən qorxma. Əgər doğrudursa, davam edəcək. Bircə tələsmə. Yaxşı şeylər əsla əldən çıxmaz.

Sevgilərlə,
Atan ”


Mənbə: https://koltukname.com

Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

DOĞRU PEŞƏ NECƏ SEÇİLİR ?

Xüsusi

Doğru peşəni seçmək çətindir. Lakin yaxşı müəyyən edilmiş bir  kariyera yolunuz olsa, iş tapmağınız asanlaşar. Öz üzərinizdə çalışaraq, biraz planlama ilə və biraz da daxili müşahidə ilə sizin və ailənizin ehtiyaclarını qarşılayacaq qazanclı və qane edici bir yol müəyyənləşdirə bilərsiniz.

“Doğru peşə necə seçilir?” deyənlərdənsinizsə, özəl bir peşə seçimi kitabçası kimi bu yazımızı sona qədər diqqətli bir şəkildə oxumağınızı tövsiyyə edirik.

Peşə seçimində maraq dairələrinizi nəzərə alın

1 – Xəyallarınızdakı peşəni düşünün

Peşə seçməyə çalışarkən işləmək məcburiyyətində olmasanız belə, məşğul olmaq istədiyiniz bir peşəni düşünməlisiniz. Tutaq ki, çox varlısınız və işləməyə ehtiyacınız yoxdur. Buna rəğmən fürsətiniz olsa, hansı işlə məşğul olmaq istəyərdiniz? Bu suala verəcəyiniz cavab ən yaxşı peşə seçimi olmasa da, sizə nə etmək istədiyinizlə bağlı fikir verəcək. 

Aktyor və ya aktrisa olmaq istəyirsinizsə, konservatoriyaya və ya rabitə fakültəsinə daxil olmaq haqqında düşünə bilərsiniz.

Dünyanı gəzmək istəyirsinizsə, host\hostes ola bilərsiniz. Bu, dolanışğınızı təmin etməyin və xəyallarınızı gerçəkləşdirməyin ən yaxşı yoludur.

2 – Xobbilərinizi düşünün

Xobbilərinizi və ya etməyi sevdiyiniz şeyləri işə çevirmək çox asandır. Xobbilərin bir çoxu gerçək dünyanın ehtiyacları ilə və durumları ilə uyğundur. Etməyi sevdiyiniz şeyləri və bunları necə işə çevirə biləcəyinizi düşünün.

Məsələn, video oyunları oynamağı sevirsinizsə, video oyunu dizayneri, proqramçısı və ya keyfiyyətə nəzarət mütəxəssisi ola bilərsiniz.

İncəsənəti və ya şəkil çəkməyi sevirsinizsə, qrafiki dizayner ola bilərsiniz.

İdmanı sevirsinizsə, müəllim\müəllimə olun və sertifikat alaraq məşqçi kimi işləyin.

3 – Zövq aldığınız şeyləri və ya məktəbdə olarkən zövq aldığınız dərsləri düşünün.

Nəzəri fənlər gələcəkdəki peşənizin təməlini qoya bilər. Lakin bəzi peşələr üçün daha çox oxumalı ola bilərsniz. Yuxarı sinifdə oxuyarkən ən sevdiyiniz fənn, gələcəkdəki peşəniz ola bilər.   

Məktəbdə oxuyarkən ən çox kimya fənnini sevirdiniz? Laboratoriya texniki və ya əczaçı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən ən çox ədəbiyyat dərsini sevirdiniz? Onda,  redaktor və ya mətn yazarı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən riyaziyyat dərsini sevirdiniz? Onda, mühasib və ya sığorta mütəxəssisi ola bilərsniz.

Bacarıqlarınızı nəzərə alın

1 – Məktəbdə oxuyarkən və ya indi bacarıqlı olduğunuz sahələri düşünün

Məktəbdə oxuyarkən ən yaxşı oxuduğunuz dərsləri düşünün. Bacarıqlı olduğunuz sahə, etmək istədiyiniz şey olmaya bilər , lakin bacarıqlı olduğunuz bir sahəni seçməyiniz gələcəyinizi qarantiyaya almağınıza və uğurlu olmağınıza kömək edəcəkdir.

Fikrə ehtiyacınız varsa, bir öncəki addımda olan misalları incələyin.

2 – Nədə çox yaxşı olduğunuz barədə düşünün

Nəyisə təmir etmək və ya nəsə düzəltmək kimi müəyyən bir bacarıqlarda çox yaxşısınızsa, bu bacarıqlarınızdan istifadə edərək uğurlu ola bilərsniz. Təhsil almalı ola bilərsiniz v

ə ya ehtiyac olmaz,  lakin ixtisaslı işçilərə olan tələbat daha yüksəkdir və bu insanlar daha asan iş tapır.

Məsələn, dülgər, avtomobil təmiri, inşaat və elektrik işlərindən başı çıxan insanlar əlləri ilə çalışaraq və ya bir şeyləri təmir edərək qazanc təmin edə bilərlər. Bu peşələr davamlıdır və qane edicidir.

Aşbazlıq kimi bacarıqlar da asan bir şəkildə işə çevrilə bilər.

3 – İnsanlararası münasibətlərinizi gözdən keçirin

Bacarıqlarınız digər insanlara kömək etmək və digər insanlarla ünsiyyət qurmağa uyğundursa, sizin üçün münasib olan bir sıra iş seçimi var. Digərləri ilə yaxşı ünsiyyət quran və digərlərinə təsir edə bilən insanlar marketinq, satış və ya oxşar  pozisiyalarda asan bir şəkildə kariyera qura bilərlər.

Başqalarına göz qulaq olmağı sevirsinizsə, tibb bacısı\qardaşı ola bilərsniz, inzibati sahədə köməkçi və ya ofis meneceri ola bilərsiniz.

4 – Bilmirsinizsə, soruşun!

Bəzən, bacarıqlı olduğumuz sahələri müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkirik. Heç bir mövzuda yaxşı olmadığınızı düşünürsünüzsə, ailənizdən, qohumlarınızdan və ya müəlimlərinizdən soruşun. Onların fikirləri sizi təccübləndirə bilər!

Hal-hazırda olan vəziyyətinizi nəzərə alın

1 – Özünüzü kəşf edin

Nə etmək istədiyinizə qərar verməyiniz üçün özünüzü çox yaxşı tanımalısınız. Sizi həqiqətən də xoşbəxt edəcək bir işlə məşğul olmaq istəyirsinizsə, nə istədiyinizi və nələrdən zövq aladığınızı aydın bir şəkildə anlamalısınız. Bəzi insanlar özləri üçün önəmli olan şeyə qərar vermək üçün bir müddət işdən icazə alırlar.

Bunda yalnış bir şey yoxdur. Həyatınıza nifrət etməyinizə səbəb olacaq bir işlə məşğul olmaqdansa, bir müddət ara verib tezliklə nə istədiyinizə qərar verməyiniz gərəkdir.

2 – Maddi durumunuzu nəzərə alın

Kariyeranızı dəyişdirmək şansınız maddi durumunuza bağlı olaraq dəyişəcək. Bəzi karyera yolları üçün xüsusi təhsil lazım olur və bu təhsil  bahalı ola bilər. Lakin, təqaüd ala bilərsiniz.

3 – İstədiyiniz peşədə çalışmaq üçün gərəkli olan təhsili düşünün

Sahib olduğunuz təhsili və ya alacağınız təhsili nəzərə almağınız önəmlidir. Maliyyə durumunuz daha çox təhsil almağınıza əngəldirsə, sahib olduqlarınızdan isifadə etmək sizin üçün daha yaxşı olacaq. Vaxt məhdudiyyəti və başqa məhduduiyyətlər varsa, əlinizdəki attestat və ya universitet diplomunuzla kifayətlənməli ola bilərsiniz.

4 – Məktəbə qayıtmaq barədə fikirəşə bilərsiniz

Məhdudiyyətlər səbəbiylə daha çox təhsil almağınız gərəklidirsə, bu seçimi nəzərə  ala bilərsiniz. Hamının universitet diplomu yoxdur, amma bir çox peşə üçün təhsil önəmlidir və daha sürətlə irəliləməyinizə kömək edəcək.

Məsələn, texniki məktəblər ənənəvi təhsili istəməyənlər üçün yaxşı bir seçimdir.

5 – Daha çox araşdırın

Hələ də bir qənaətə gələ bilmirsinizsə, biraz da araşdırın.

Gələcəyinizi düşünün

1 – Daha əlçatan peşələri düşünün

Asan bir şəkildə istifadə edə biləcəyiniz kariyera fürsətlərini düşünün. Bu peşələr həm bacarıqlarınızın, həm də güzəştinizin olduğu peşələr ola bilər. Məsələn, ailənizlə eyni şirkətdə çalışa bilərsiniz, ailə şirkətiniz və ya dostunuz üçün işləyə bilərsiniz. Seçimləriniz məhduddursa, sürətli şəkildə giriş edə biləcəyiniz bir peşə seçmək, ən yaxşı seçim olacaqdır.

2 – Gələcəkdəki maddi rifahınız barədə fikirləşin

Diqqət etməli olduğunuz ən önəmli şeylərdən biri, seçdiyiniz sənətin məqbul bir maddi rifah səviyyəsində olmasıdır. Başqa sözlə desək, ailənizi və özünüzü dəstəkləyəcək kifayət qədər pul qazana biləcəksiz?

Unutmayın ki bu, çox pul qazanmalısınız demək deyil. Önəmli olan yeganə şey, özünüzə və etmək istədiklərinizə çatacaq qədər pul qazanmağınızdır.

3 – İşinizin gələcəkdəki davamlılığı barədə fikirləşin

Kariyeranızın davamlılığına diqət etməyiniz həyati önəm daşıyır. Toplum fərqli zamanlarda fərqli şeylər istədiyi üçün iş bazarı dalğalıdır. Müəyyən peşələrə hər zaman tələbat varkən, bəziləri sabit deyil. Bu səbəblə, seçdiyiniz peşənin sizin üçün və arzularınız üçün kifayət qədər qalıcı olduğuna əmin olun.

Məsələn, bəzi universitetlərin hüquq fakültəsi ödənişləri çox yüksək olsa da, insanların çoxsu hüquq fakültəsinə gedir, çünki gələcəkdə yüksək maaş alacaqlarını düşünürlər. Bununla yanaşı, hüquq fakültəsi məzunları üçün son bir neçə ildə elə də çox tələbat yoxdur.

Digər bir misal da, yazar olaraq çalışmaq və ya freelance

 işlərlə bağlı kariyera qurmaqdır. Bəzən xeyli iş ala bilərsiniz, bəzən də əlinizdə heç iş olmaz. Bu şəkildə işləmək üçün qərarlılıq və disiplin səviyyəniz yüksək olmalıdır və bu da hamıda yoxdur.

İpucları

İnsanların bir çoxu, onlar üçün hansı peşənin doğru olduğunu bilməzlər və bunu anlamaqları illər sürər. Buna görə də, geridə qaldığınızı düşünməyin!

Peşənizi semirsinizsə, dəyişin! Bəzən, bu daha çox çalışmalısınız deməkdir, lakin bu hər kəs üşün mümkündür.

Xəyalını qurmadığınız bir işi seçməyiniz dünyan sonu deyil. Həyatınız zindan etməyən, sizin və ailənizin gələcəyini qarantiyaya alan bir işiniz varsa, həyatınız və işinizlə bağlı xoşbəxt olmağa çalışın.


Mənbə:      www.yeniisfikirleri.net
Hazrıladı:   Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

SAHİB OLDUĞUMUZ ƏN BÖYÜK ZƏNGİNLİK: İNDİNİ YAŞAMAQ

Xüsusi

İndi, niyə ən dəyərli şeydir? Çünki o bütün həyatınızın yarandığı yerdir. Həyat “indi”dədir.

Siz heç indinin xaricində nəsə təcrübə etmisiz? Və ya indinin xaricində hiss etmisiz? Hər hansı bir şeyin indi xaricində gerçəkləşməsi mümkün ola bilər ? Ola bilməz. Bax elə bu səbəblə, indi sahib olduğumuz ən dəyərli və ən gerçək şeydir.

Diqqətiniz indiyə yönəldiyi anda bir mövcudiyyət, bir hüzur hiss edirsiniz. İnsan anda olduğu zaman doyum üçün gələcəyə bağlı olmaz və qurtuluş gələcəkdə axtarılmaz. Bu olanda xoşbəxt olacam, bu gerçəkləşəndə tamamlanacam, bu gerçəkləşəndə hüzur tapacam formasında olan gələcəyə dair bütün istinadlar, indini pozmağa yönəlikdir. Xoşbəxtlik və ya hüzur gələcəkdə olacaq bir şeydə deyil, çatılmalı olan bir yerdə deyil. Xoşbəxtlik, tam  içində olduğumuz anda gizlidir.

Keçmiş və gələcək üzərində nə qədər çox fokuslansanız, indidən, yəni var olan ən dəyərli şeydən uzaqlaşmış olarsınız. İndi, sahib olduğunuz ən böyük zənginlikdir. Əgər zehni olaraq ora daxil olmağı bacara bilsək.

İNDİYƏ GƏLMƏK

İnsanoğlu tez-tez keçmişdə olanları və gələcəkdə olacaqları düşünməyə meyillidir. İnsanı bədbəxt edən də, narazı qılan da, narahat bir hala gətirən də budur. Halbuki zehin idiyə gəlsə, heç bir problemin olmadığını təcrübə etmə şansına sahib olar.

Özünüzdən; 5 dəqiqə, 1 ay, 1 il sonra nə olacağını yox, bu anda hansı problemə sahib olduğunuzu soruşun. Bu anda yolunda getməyən nə var?

İndi, hər zaman daha öhdəsindən gəlinəndir. Ancaq, gələcəyin öhdəsindən gələ bilməzsiniz. Gələcəyin öhdəsindən gəlmək də lazım deyil. Çünki; gərəkli olan güc, axtarılan cavab, doğru davranış ancaq və ancaq ehtiyac anında otaya çıxar.

NECƏ TƏTBİQ EDİLİR?

İndi yaşamaq demək, şüurumuzun zehninimizdən qurtulmasıdır. Qulağa qəribə gəlir, hə? Biraz aydınlaşdıraq. İnsanı keçmişə və ya gələcəyə aparan şey, öz zehni, yəni düşüncələridir. “Kaş belə olmasaydı” deyən də, “ya… olarsa” deyən də insanın düşüncələridir.

Keçmiş və gələcəklə bağlı düşüncələrinizə fəqli bir formada yanaşın. Belə ki:

Zehninizdən keçənləri müşahidə edin. Ağlınızdan keçənləri doğru olaraq qəbul etmək əvəzinə, onlara xaricdən baxmaq sizi indiyə gətirər. Gələcək haqqında “x, y, z” düşünürəm, ağlımdan keçmişə dair bu keçir formasında durumu özünüzə sözlərlə ifadə edin. Beləcə, siz düşüncələrinizdən ayrılmış olacaqsınız. Siz düşüncələrinizdən ibarət deyilsiniz, həyatınız da beyninizdə qurduğunuz şeylərdən ibarət deyil. “Bunlar sadəcə mənim düşüncələrimdir” cümləsini daxliləşdirin. Zehninizdən keçənlərə xaricdən baxa bilsəniz, durumu daha doğru dəyərləndirə bilmiş olarsınız.

Düşüncələrinizi izləyin, sizdə oyandırdığı güclü duyğuları hiss edin və özünüzü müşahidə edin. Durumu müşahidə etmək onu gerçəkmiş kimi yaşamınızdan daha çox güclü və anda hiss etdirər. Və özünüzə bunu söyləməyi unutmayın: “Həyatım bu düşüncəmdən ibarət deyil.”

İNDİYƏ GƏLMƏ MƏŞQİ

Tam olaraq içində olduğunuz yerdə olun. Beş hissiyatınızdan istifadə  edərək içində olduğunuz an ilə təmas edin. Ətafınızdakı səslərə, rənglərə, materiallara və formalara fokuslanın. Qoxlayın, dadın, hiss edin. İçində olduğunuz hər şeyin hər mövcudiyyətin fərqində olun. Səsləri də, səssizliyi də dinləyin. Nələrəsə toxunun, onların varlığını hiss edin. Nəfəs alıb verməyinizi izləyin, içinizə girən havanın, verdiyiniz nəfəsin fərqində olun. Bədəninizdəki həyat enerjinizi hiss edin. 

Siz, indiki anın gücünün fərqində olan kimi, bütün bədbəxtlik, hüzursuzluq, narahatlıq və mübarizə ortadan qalxacaq. Həyat coşğu və hüzurla axmağa başalayacaq. İndiki anın fərqindəliyi ilə hərəkət etdiyiniz zaman etdiyiniz hər şey, ən kiçik.. ən bəsit fəaliyyət belə, bir xüsusilik, bir dəyər və sevgi duyğusuyla dolu hala gəlir.

Bunu təbiq etmək, yazmaq qədər asan deyil. Davamlı məşq və əmək istəyir. Özünüzü tez-tez indyə gətirmə məşqini etməyə təşviq edin. Bunun həzzini bir dəfə dadsaz, bir daha əl çəkməyiniz mümkün olmayacaq.

İndidə qalmağınız diləyi ilə.

Ən içdən sevgilərimlə…


Mənbə: www.uplifers.com

Müəllif: Psixoloq Romina Kuyumcuğlu
Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

SANNYAS NƏDİR?

Xüsusi

Sevgili Osho,

Niyə demək olar ki yanına gələn hamıya sannyas verirsən?
Sənin sannyas anlayışın nədir? Nə kimi bir  zərurət ehtiva edir?

Mənim üçün sannyas ciddi bir şey deyil. Həyatın özü ciddi deyil və ciddi olan hər zaman ölüdür. Həyat sadəcə heç bir məqsədi olmadan daşan bir enerjidir və mənim üçün sannyas həyatı məqsədsiz bir şəkildə yaşamaqdır. Həyatı bir iş kimi yox, bir oyun kimi yaşa. Xəstə, yəni demək istəyirəm ki,  ciddi zehin həqiqətən də oyunu işə çevirir. Sannyasin-lər bunun tam əksini etməlidirlər – işi oyuna çevirmək. Əgər bütün həyatı bir yuxu, bir yuxu davranışı olaraq görsən, sən bir sannyasin-sən. Həyatı bir yuxu, bir yuxu oyunu olaraq görən vazkeçmişdir.
Vazkeçmək, dünyanı tərk etmək deyil, sadəcə baxış tərzini  dəyişdirməkdir.

Daxili xoşbəxtliyi tanıdığın zaman, xarici zövqlər absurddur, ağılsızcadır. Daxili coşğunu tanıdığınız zaman hamısı gedir. O zaman xoşbəxtlik, sevinc deyə bilinən şeylər  aldanışdan başqa bir şey deyil. Ancaq, daxili xoşbxtliyi bilmədən bunu söyləyə bilməzsən və əgər söyləsən, daha da böyük bir aldanış içində olarsan.

Mənə görə, sevginin böyüməsi, cinsəllikdən o tərəfə keçmək üçün yeganə ehtimaldır.

Vazkeçdiklərini iddia edənlərin hamısı, onu buraxdıqlarını, bunu buraxdıqlarını deyirlər. Bununla, önəmli bir şeyə çata bilmədiklərini göstərirlər. Lakin, vazkeçdikləri şey hələ də anlamlı qalır. O hələ də onların hafizələrinin bir hissəsidir. Ona hələ də sahibdirlər. Təbii ki, vazkçiblər, amma insan sahib olmadığı bir şeydən necə vazkeçə bilər?  Buna görə də vazkeçməyi düşünməyə davam edirsənsə, hələ də sahibsən deməkdir. Mənfi bir yöndən sahibsən.

Mənə görə, bir yetişmə anı, bir yetkinləşmə anı vardır – yetkinləşmə hər şeydir. İnsan yetkinləşməlidir, yoxsa, ətrafda özünü boş-boşuna yoraraq , özünə boş-boşuna zərər verərək boş-boşuna dolanacaqdır. İnsan yetkinləşməlidir. O zaman, füsrət, öz-özülüyündən gələr.

İnsan, böyük bir ağaca çevrilə biləcək, Tanrısallığa böyüyə biləcək bir toxumdur. Hər insan bir Tanrı ola bilər. Amma indiki halı ilə sadəcə bir toxumdur. Toxum qorunmalıdır, toxum sevilməlidir və toxuma böyümək üçün hər fürsət verilməlidir.
Sannyas sənin bir toxum, bir potensial olduğunu anlamağın mənasındadır. Bu, son deyil. Bu sadəcə br başlanğıcdır və indi böyüməyə qərar verməlisən. Bu böyümə, özgürlük yolu ilə gəlir, bu böyümə, güvəncəsizlik yolu ilə gəlir. Bir toxum görürsən, güvəncədədir. Ağac güvəncədə deyil. Toxum qapalıdır, tamamilə qapalıdır. Toxumun öldüyü və ağacın böyüməyə başladığı anda potensial da hərəkətə keçməyə başlayır. Təhlükələr vardır – güvəncəsizlik ordadır, hər cür uğursuzluq ehtimalı var, ağac,  bütün evren qarşısında  savaşan çox zərif bir şeydir. Amma indi sadəcə bir toxumsan, heç bir təhlükə yoxdur.
Sannyasin olmaq demək, böyüməyə qərar vermək deməkdir. Və bu, son qərardır. İndi, əlləşməli olacaqsan, güvəncəsizlik olacaqdır, təhlükələr olacaq və onlarla hər an savaşmalı və üzləşməli olacaqsan. Bu hər an sürən  savaş və əlləşmə, bu bilinməyənə doğru savaşma həqiqi vazkeçişdir.
Böyüməyə qərar vermək, böyük bir vazkeçişdir – toxumun güvənliyindən vazkeçiş, toxumun bütünlüyündən vazkeçiş. Ancaq, bu güvəncənin çox böyük bir qiyməti var. Toxum ölüdür, sadəcə potensial olaraq yaşayır. Yaşaya bilər və ya ölü olaraq qalmağa davam edə bilər. Böyümədiyi, bir ağac halına gəlmədiyi müddətcə ölüdür. Və mənim bildiyim qədəriylə insanlar böyümyə qərar verdikləri, bilinməyənə doğru bir atlayış etmədikləri təqdirdə toxumlar kimdirilər – ölü, qapalıdırlar.

Açıqlamaq istədiyim başqa bir şey də, bu sannyas-ın hər hansı bir dinlə məhdud olmamasıdır. Bu dünyada, hər sannyas tipi müəyyən bir dinin, müəyyən bir təriqətin parçası  olub. Bu da, bir güvənlik meyarının bir parçasıdır. Vazkeçirsən, amma yenə də bir yerə aidsən. “Toplumu tərk edirəm” , deyirsən anacaq yenə də bir məzhəbə aidsən. Bir Hindu, bir Müsəlman və ya bir Sih olmağa davam edirsən. Bir şey olmağa davam edirsən.
Həqiqətdə, sannyas dindar olmaq, lakin hər hansı bir dinlə məhdud olmamaq deməkdir. Bu, bilinməynə böyük bir sıçrayışdır. Dinlər bilinər, amma dindarlıq bilinməzdir. Hansısa bir təriqətin sistemləri var, dindarlığın heç bir sistemi yoxdur. Təriqətin müqəddəs kitabları var; dindarlığın sadəcə varlığı var, kitabları yoxdur. Bu sannyas varoluşçudur, dindardır, təriqətsizdir.

Buna görə də, sannyasin olduğun zaman, bir dinə aid olmadığını söylədiyim zaman, Xristianlığı və ya Hinduizmi və ya Jainizmi inkar edəcəyini demək istəmirəm. Sadəcə dində yük halına gəlmiş olan ölü hissəni yox edərsən. Sadəcə ölü ənənəni inkar edərsən və bütün ölüərin – ölü ənənələr, ölü müqədəs kitablar, ölü ruhani liderlər, ölü kilsələr – arxasındakı yaşayan axının üstünü açar və onu yenidən kəşf edərsən.

Budda bir gün əlində bir çiçəklə gəlir. Çıxış etməlidir, lakin səssiz qalır. Onu dinləməyə gələnlər nə etdiyi ilə maraqlanmağa başlayırlar. Zaman keçib getməkdədir. Bundan əvvəl heç vaxt belə bir şey olmayıb – nə edir? Danışıb – danışmayacağını gözləyirlər.
Sonra biri soruşur: “Nə edirsən? Səni dinləməyə gəldiyimizi unutmusan?”
Budda deyir ki: “Bir şey bildirdim. Kəlmələrlə bildirilə bilməyən bir şey bildirdim.  Onu eşitdiniz ya yox?”
Heç kim eşitməyib. Lakin heç tanınmayan bir şagird orda ilk dəfə görünən Mahakashyap adlı bir bhikkhu  səmimiyyətlə gülür. Budda, “Mahakashyap bura gəl. Bu çiçəyi sənə verirəm və kəlmələr yolu ilə verilə biləcək hər şeyi hamınıza verdiyimi bildirirəm. Həqiqətən anlamlı olanı, kəlmələrlə anlatıla bilinməyəni isə Mahakashyap- a verirəm” deyir.
Buna görə də Zen ənənəsi təkrar-təkrar soruşub: “Mahakashyap-a çatdırılan nə idi? – sözssüz bir ünsiyyət. Budda nə demişdi? Mahakashyap nə eşitdi? Və bilən bir insan orada olduğu zaman o da gülər və hekayə bir sirr olaraq qalar. Çox şey bilib heç bir şey bilməyən bilginlər anlatılanı müzakirə edərlər və eşidilənin nə olduğuna qərar verməyə çalışarlar. Ama həqiqətən bilən insan gülər.

Amma yenə də insan ünsiyyət qurmalıdır, bir çiçəklə belə olsa, bir gülüşlə belə olsa. Heç fərqi yoxdur, bunlar jestlərdir. Bir çiçəklə dodaqlarımdan istifadə etsəm və ya əllərimdən istifadə etsəm, arada bir fərq var? Sadəcə olaraq  bu hərəkət yenidir, səni narahat edər. Yoxsa ki, bu da dodaqlarını tərpətnək qədər bir hərəkətdir. Bir səs çıxarsam,  bu bir hərəkətdir. Əgər səssiz qalsam, bu da bir hərəkətdir. Ancaq, hərəkət yenidir və sənin tərəfindən bilinmir, buna görə də bir şeyin fərqli olduğunu düşünürsən. Heç bir şey fərqli deyil. Yaşayan axın çatdırıla bilməz, ancaq yenə də çatdırırlmalıdır – bir şəkildə işarə edilməlidir, bir formada göstərilməlidir.
Buna görə də kimsə sannyas adını almağa hazır hala gələndə bu onun üçün böyük bir arayışa doğru bir qərardır və mənim üçün də sıçramağa hazır olduğu yönündə bir hərəkətdir. Və bir insan dəyişməyə, əvvəlki şəxsiyyətini itirməyə, yeni bir varlıqda yenidən doğulmağa hazır olduğu zaman… Biri hazır olduğu zaman bacarıqlı olması gərəkli deyil; heç fərqi yoxdur. Bu hazır olma vəziyyəti kifayətdir. Biri hazır olduğu zaman, mən də itələməyə hazır oluram. Çatmaq önəmli deyil, başlaması belə çox gözəl deyilmi?

Çatmaq, o qədər də böyük bir şey deyil.

Müzakirə nə qədər rasional olsa, daha az gerçək ortaya çıxacaq, çünki ancaq daha az önəmli gerçəklərə məntiqlə  isbat tapıla bilər. Daha dərin gerçəklər məntiqlə sübut oluna bilməz.

Bir çox nöqtədə səssiz qalmalıyam – bu səndən nəyisə əsirgədiyim üçün deyil, bunun sənə kömək etməyəcəyinə, hətta əksinə sənə zərərli ola biləcəyinə görədir.


Mənbə: Osho – “Kendinle Başla” kitabı

Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

YAXŞI BİR HƏYAT YAŞAMAQ ÜÇÜN..

Xüsusi

Zaman sürətlə axıb gedir və çox vaxt bunun fərqinə belə varmırıq. Lakin, hər gün bir-birindən dəyərlidir və bəzən tək bir dəqiqəsini belə anlamadan keçirdiyimiz günlər, həyatımız boyunca bir çox təcrübə yaşamağımza səhnə olur. Həyatı daha da anlamlı hala gətirmək və həyatda olduğumuz hər günün dəyərini bilmək üçünsə, hər an hərəkətə keçməyə  hazır olmaq çox önəmlidir.

Əgər siz də ömrünüzün sonuna gəldiyiniz zaman etmədiyiniz şeylərə görə peşman olmaq istəmirsinizsə, həyatınızı dəyişdirməyə başlaya bilərsiniz.  Daha yaxşı bir həyat yaşamaq üçün ölmədən öncə etməli olduğunuz 77 şeyi sizə təqdim edirik:

1. Hər gün səni həyəcanlandıran bir şey et.
2. Klassik romanları oxu.
3. Əsla unuda bilməyəcəyin biri ilə heç tanımadığın bir yerə səyahət et.
4. Uzun müddətli hədəflərini müəyyənləşdir və səni xəyallarına yaxınlaşdıran 3 şeyi hər gün et.
5. Televizoru həyatından çıxar.
6. Gülümsəmə ilə kimisə xoşbəxt et.
7. Bir topluluğa daxil ol.
8. Yad insanlarla danış. Yeni dostlar qazan.
9. Başqalarına kömək et.
10. Formada ol. Hər səhər piyada gəzintiyə çıx.
11. Hər həftə sadə bir hərəkət öyrən.

12. Kiçik xoşbəxtliklərin fərqinə varıb bunlardan həzz al.
13. Yaradıcı ol. Nə qədər kiçik olsa da, sıfırdan bir şey inşa et.
.
14. Hər gün bir zarafat öyrənib kimlərəsə anlat.
15. Hər gün bir neçə dəqiqəni səssiz keçir və bu müddət ərzində düşün.
16. Problemlərlə üzləşərək problem həll etmək üçün özünü şərtləndir.
17.  Sənin hədəflərinlə oxşar hədəfləri olan pozitiv insanlar əhatəndə olsun.
18. Maraqlandığın bir mövzuda təhsil al və fərqli kurslara qatıl.
19. Ayda bir dəfə ən yaxşı dostlarınla oyun gecəsi təşkil et.
20. Həftədə bir dəfə gün doğumunu izlə.
21.  Həftədə bir dəfə gün batımını izlə.
22. Anlamlı bir xobbi tap.

23. Həyat yoldaşınla və ya ən yaxın dostunla iş partnyoru olub kiçik də olsa iş qur.
24. Rəsm, foto, musiqi və ya kino mövzusunda yaradıcılığını inkişaf etdir.
25. Tamamilə yeni bir şey yoxla.
26. Hər zamanki vərdişlərini buraxaraq fərqli musiqilər dinlə.
27. Heyran olduğun insanlardan bir şeylər öyrən.
28. Kiçik bir bağ qurub orda yetişdirdiklərini ye.
29. Həftədə ən az bir dəfə mükəmməl bir sekslə məşğul ol.
30. Uzun zamandır etmək istədiyin şey üçün hərəkətə keç.
31. Sosiallaş, sosiallaş, sosiallaş.
32. Bir neçə ildir görmədiyin dostlarını və ailə üzvlərini ziyarət et.
33. Öz fikirlərinə önəm ver və onları təqib et.

34. Uzun zaman haqqında danışılacaq bir parti təşkil et və hər kəsi dəvət et.
35. Bayırda daha çox vaxt keçir və təbiət anayla qaynayıb qarış.
36. Əgər işinə nifrət edirsənsə, yensini tap. Həyat çox qısadır.
37. Yeni vərdişlər qazan, bunun üçün heç vaxt gec deyil.
38. Çox ciddi olma. Bol-bol gül.
39. Uzun müddətli həyat təcrüblərindən sonra özünə zaman ayır. Öz çevrəndəki dünyanı kəşf et.
40. Surfing öyrən.
41. Tezdən oyan.
42. Mərhəmətli ol.
43. Özünü və yaşdığın yeri səliqəli saxla.
44. Sahib olmadığın şeylər üçün narahat olmaqdan vazkeç və sahib olduqlarından zövq al.

45. Hər səhər özün üçün  3 öncəlik müəyyən et və axşama qədər bunları gerçəkləşdir.
46. Pozitiv olana fokuslan.
47. Romantik ol, partnyorunu təəccübləndir.
48. Çox vacib olmayan işlərə vaxt sərf etmə.
49. Özünə meydan oxu.
50. Bir şeyi təsirli bir şəkildə necə həyata keçirə biləcəyini öyrən.
51. Səvhlərindən dərs al.
52. Bir şeydən qorxmaq əvəzinə, hər zaman ehtimallara qarşı hazırlıqlı ol.
53. Sənə maraqlı olan hər mövzuda özünü öyrət.
54. Yeməyini yavaş ye və hər şeyin dadını al.
55. Yavaşla və rahatla.

56. Zamanını düzgün idarə etməyi öyrən.
57. İşi iş yerində qoy.
58. Mükəmməllik yaxşılığın düşmənidir. Yaxşı bir həyata fokuslan.
59. Gündə ən azı bir yeməyi ailən və ya dostlarınla ye.
60. Kömək istəməyi unutma.
61. Hər zaman sual ver.
62. Yox deməyi öyrən.
63. Özünü, yollardakı əngəllərə yox, zirvəyə fokusla.
64. Dünayaya 1 dəfə gəlirsən, çətin olanı yoxla.
65. Etdiyin şeylərə ayırdığın zamanı azalt.
66. Bir şeyi vaxtında et.

67. Sadələş.
68. Yazmağı unutma.
69. Daha azına sahib olub daha çoxunu et.
70. Xəstəliklərdən qaçın, əllərini daha tez-tez yu.
71. Daha stressiz və güvənli olmaq üçün avtomobili sürətli sürmə.
72. Özünə kifayət etməyi bil.
73. Spontan davran.
74. Verdiyin sözləri daima tut.
75. Yaxşı yat.
76. Tanış olduğun insanların sənə bir çox köməyi dəyə biləcəyini unutma.
77. Özünü xoşbəxt etmək üçün  vərdişlər qazan.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

SEVGİ VƏ EQO

Xüsusi

Əgər sevsən, özünlə bağlı sahib olduğun bütün fikirləri buraxmaq məcburiyyətində qalacaqsan. Əgər sevsən,  eqo ola bilməzsən, çünki eqo, sevgiyə icazə verməyəcək. Onlar uzlaşa bilməzlər. Əgər eqonu seçsən, sevgini seçə bilməyəcəksən. Əgər sevgini seçsən, eqonu buraxmaq məcburiyyətində qalacaqsan, bundan dolayı qorxunu da. Sən nə zaman sevsən, ölümdən daha böyük bir qorxu səni pəncələrinə alar. Buna görə də sevgi yer üzündən silinib. Nadir olaraq, çox nadir olaraq  sevginin axması hadisəsi gerçəkləşir.

Sənin sevgi dediyin şey sadəcə saxta bir puldur: Sən onu kəşf etmisən, çünki sevgisiz yaşamaq çox çətindir. O çətindir, çünki sevgi yoxkən həyatın heç bir anlamı yoxdur; o anlamsızdır. Sevgi olmadan həyatın içində heç şeir yoxdur. Sevgi olmadan ağac var, amma əsla çiçəklər yoxdur.
Sevgisiz yaşamaq mümkün deyil, bu səbəblə insanlıq bir hiylə yaradıb. İnsanlıq bir hiylə, bir saxta sistem yaradıb. Bu sistem budur: Saxta sevginin içində yaşa ki, beləliklə, eqon davam edə bilsin. Heç bir şey dəyişməz və sən sevgi içində olduğun oyununa davam edə bilrəsən: Sevdiyini düşünməyə davam edə bilərsən. Sevdiyinə inanmağa davam edə bilərsən. Lakin sevginə bir bax – onun içindən nə çıxar ? – iztirabdan başqa heç bir şey, cəhənnəmdən başqa heç bir şey, qarşıdurmadan, münaqişədən, şiddətdən başqa heç bir şey.

Sevgi münasibətlərinə dərindən bax. Onlar sevgi münasibətindən çox nifrət münasibətinə bənzəyir. Onları sevgi münasibəti olaraq adlandırmaqdansa, nifrət münasibəti olaraq adlandırmaq daha yaxşıdır. Lakin hər kəs eyni şəkildə yaşadığı üçün əsla fərqinə vara bilməzsən. Hər kəs saxta pulu gəzdirir; əsla fərqində ola bilməzsən. Sevginin gerçək pulu çox bahalıdır. Onu, sadəcə özünü itirmək bahasına satın ala bilərsən. Bunun başqa bir yolu yoxdur.

Eqo saxta bir varlqıdır, sadəcə bir məfhumdur, varlığının göyündəki bir buluddur. Sadəcə duman, maddi bir şey deyil; bir yuxu. Sevgi, sənin sahib olmadığın şeyi buraxmalı olduğunu gərəkli edir və sevgi sənə sahib olmuş olanı və hər zaman sahib olacağını verməyə hazırdır. Sevgi sənə ÖZ -ünü geri verir; eqo səni özündən gizlətməyə davam edir, sevgi səni özünə açar. Lakin qorxu vardır. Qorxu təbiidir və insan qorxusuna rəğmən getmək məcburiyyətindədir.

Cəsur ol, qorxaq olma. Varlığının gerçək cəsarəti, sadəcə sevgi ortaya çıxdığı zaman test edilər. Ondan öncə heç bir zaman nə cür bir cəsarətdən yaradıldığını bilə bilməzsən. Gündəlik həyatda, iş həyatında, onu və ya bunu edərkən, arzunun dünyasında və güc siyasətlərində gerçək cəsarətin əsla test edilməz. Əsla odun içindən keçə bilməzsən.

Sevgi oddur.

Sevgi nə üçün çox acı verir?

Sevgi acı verər, çünki o səadət üçün yol açar. Sevgi acı verər, çünki o dəyişdirər, sevgi mutasiyadır.

Hər dəyişmə acı verici olacaq , çünki köhnə yeni uğruna tərk edilmək məcburiyyətindədir. Köhnə tanışdır, güvənlidir, təhlükəsizdir, yeni olan tamamilə bilinməzdir. Heç yelkən açmamış okeanlara doğru hərəkət etmə halındasan. Yeni olanla zehnindən istifadə edə blməzsən; köhnə olanla zehin bacarıqlıdır. Zehin sadəcə köhnə olanla işləyə bilər; bütünüylə istifadəyə yararsızdır.

Buna görə də qorxu yüksəlir və köhnəni, komfortlu olanı, güvənli dünyanı, rahatlığın dünyasını tərk edərkən qorxu yüksəlir. Bu, uşağın anasının bətnindən çıxarkən hiss etdiyi acının eynsidir. Bu,  quşun yumurtadan çıxarkən çəkdiyi acının eynisidir. Bu, quşun ilk dəfə qanadlanmağa çalışdığı zaman hiss edəcəyi qorxunun eynisidir. Bilinməyən qorxusu və bilinənin güvənlik duyğusu, bilinməyənin güvənsizliyi, bilinməyənin təxmin edilməzliyi insanı son dərəcə qorxudur.

Və dəyişmə, bir özün olmama halına olacağı üçün iztirab çox dərindir. Lakin sən, iztirabın içindən keçmədən, xoşbəxtlikdən özünü itirə bilməzsən. Çünki qızıl saflaşdırılacaqsa, oddan keçməlidir.

Münasibət bir güzgüdür və sevgi nə qədər safdırsa, sevgi nə qədər yüksəkdirsə, güzgü o qədər təmiz olacaqdır. Lakin, daha yüksək sevgi, sənin açıq olmağını gərəkli edir. Daha yüksək sevgi sənin kövrək olmağını gərəkli edir. Zirehini buraxmaq məcburiyyətindəsən. Bu, acı verir. Davamlı olaraq müdafiədə olmamalısan. Hesabçı zenini buraxmaq məcburiyyətindəsən. Riskə getmək məcburiyətindəsən. Təhlükəli bir şəkildə yaşamaq məcburiyyətindəsən. Digəri səni incidə bilər; kövrək olmaqla bağlı qorxu budur. Digəri səni istəməyə bilər; aşiq olmaqdakı qorxu budur.

Digərində tapacağın öz yansıman çirkin ola bilər; problem budur. Güzgüdən uzaq dur. Lakin, güzgüdən uzaq duraraq gözəlləşə bilməyəcəksən. Uçurumdan qaçınaraq inkişaf edə bilməyəcəksən. Meydan oxuma qəbul edilmək məcburiyyətindədir.

İnsan, sevginin içinə girmək məcburiyyətindədir. Bu, Tanrıya doğru ilk addımdır və o, aradan çıxardıla bilməz. Sevgi pilləsini aradan çıxarmağa çalışanlar, Tanrıya çata bilməyəcəkdir.

Sevgi açıq bir göy üzüdür. Sevmək qanadlanmaqdır. Lakin sərhədsiz göy üzü mütləq qorxu yaradar.

Və eqonu buraxmaq çox acıdır, bizə, eqonu yetişdirməyimiz öyrədilmişdir. Eqonun, bizim yeganə xəzinəmiz olduğunu zənn edirik. Biz onu qorumaqla məşğuluq, biz onu bəzəməklə məşğuluq, biz onu davamlı olaraq parlatmaqla məşğuluq və sevgi qapını döyəndə, sevginin içinə girmək üçün edilməli olan yeganə şey, eqonu bir kənara buraxmaqdır. Mütləq acı verər.

Sevgi problem yaradar. Bu problemlərdən, sevgidən qaçaraq qurtula bilməzsən. Lakin, bunlar son dərəcə həyati problemlərdir. Onlarla üzləşmək, qarşılaşmaq məcburiyyətindəsən; onlar yaşanmaq məcburiyyətindədir və onların içindən və o tərəfinə keçmək gərəkdir. Və o  tərəfinə keçmək üçün yol içindəndir.

Biz artıq sevgi deyilən macəraya atılmaq üçün kifayət qədər cəsur deyilik.

Buna görə də insanlar sekslə maraqlanırlar. Çünki seks riskli deyil. O anlıqdır, daxil olmursan. Sevgi daxil olmaqdır; o təslimiyyətdir. O anlıq deyildir. Bir dəfə kökləndiyiniz zaman, o sonsuza qədər qala bilər. O həyat boyu davam edən bir daxil olmadır. Sevginin yaxınlığa ehtiyacı var və sən sadəcə yaxın olduğun zaman digəri bir güzgüyə çevrilir. Bir kişi və ya qadınla cinsi olaraq görüşdüyün zaman,  görüşmüş belə sayılmazsan; əslində digər insanın ruhundan qaçmısan. Sadəcə bədəndən istifadə etdin və qaçdın və digəri də sənin bədənindən istifadə etdi və qaçdı. Əsla bir-birinizin original üzünü açığa vuracaq qədər yaxın olmadınız.

Sevgi ən böyük Zen koan-ıdır.

O acı verər, amma ondan qaçma. Ondan qaçsan, ən böyük inkişaf fürsətindən qaçmısan. Onun içinə gir, sevginin iztirabını yaşa, çünki iztirab vasitəsilə böyük bir xoşbəxtlik gələr. Bəli, bir eqo olaraq ölməli olacaqsan, ama əgər eqo olaraq  ölə bilsən, bir Tanrı olaraq, bir Budda olaraq doğulacaqsan. Və sevgi sənə Tao-nun, Təsəvvüfün, Zen-in ucundan ilk dəfə dadına baxdırar. Sevgi sənə Tanrının olduğunun, həyatın anlamsız olmadığının ilk sübutunu verər.

Bir damla olaraq yox ol və bir okean ol , amma sevgi qapısından keçməli olacasan.

Və mütləq insan bir damla olaraq yox olmağa başladığı zaman  və insan uzun müddətdir ki, bir damla olaraq yaşamışkən bu acı verər. Çünki insan, “Mən buyam və indi bu gedir. Ölürəm.” zənn edər. Sən ölmürsən, amma bir xəyal ölür. Sən xəyalla eyniləşmişdin, doğrudur, amma xəyal hələ də bir xəyaldır. Və sadəcə xəyal getdiyi zaman sən kim olduğunu görə biləcəksən. Və bunun ortaya çıması,  səni sevincin, səadətin, şənliyin ən yüksək zirvəsinə aparar.


Mənbə: Osho – “Eqo” kitabı

Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

BU ŞƏHƏRDƏ KİMSƏ YOXDUR

Xüsusi

İnsanları anlamaq üçün yalnıız insan olmalısan. İnsanın başqa birini anlamağı üçün isə yalnız onun yerində olmağı lazımdır. İnsanın özünü anlamağı üçün isə özünün kim olduğunu dərk etməyi mütləqdir. Öz yerini itirmiş insan bütün həyatı boyu tənhalığa və iztirablara məhkumdur.

İnsanlar ağılları ilə deyil, hissləri ilə yaşamaq istəyirlər. Hislərlə yaşamaq mümkün olmadıqda isə başlayırlar iztirab çəkməyə.

Həyat nəzəriyyələr üzərində deyil, əməllərimiz üzərində qurulmuşdur. Həyat üçün sənin necə olduğun, nə düşündüyün, nə istədiyin, nəyə qadir olduğun, “yaxşı insan”olduğun qətiyyən əhəmiyyətli deyil. O, sənin nə etdiyinə baxır. Bəli, məhz nə etdiyinə. Əksəriyyətimiz həyatımızı elə yaşayırıq ki, sanki onun üzərində heç bir nəzarətə sahib deyilik. Ancaq məhz bizim yanaşmamız qərarlarımızı müəyyən edir, qərarlarımız da həyatımızı dəyişir. Öz uğursuzluqlarımızda özümüzü və ya digərlərini ittiham etməyimiz, məsuliyyəti öz üzərimizə götürməyimiz, yaxud da ondan boyun qaçırmağımız da məhz bu yanaşma tərzimizdən asılıdır.

İnsan psixikası mənfiyə kökləndiyi zaman qəlbdə olan bütün müsbət hisləri susdurur. O, ətrafda ancaq mənfi cizgilər görməyə başlayır. Buna görə də deyirlər ki, insan hisləri əsasında qərar verməyə və hərəkət etməyə meyllidir.

İnsan bəzən məsələlərə içdən deyil, kənardan nəzər salar. Məsələn, bəzən güzgüyə özümüzü görmək üçün baxarıq. Bəzən isə güzgüyə bir əşya kimi diqqət edər, nəzərdən keçirdərik. Bu zaman, əlbəttə ki, özümüzü görmək əvəzinə, güzgünün üstündə cızığın olub-olmadığını, ölçüsünü, formasını öyrənmiş oluruq. Bu, kənardan baxmağa misaldır. Əfsus ki, çox vaxt eşitdiyimiz mənalı, həyat dolu sözlərə, ibrətli hadisələrə özümüzü görmək, öz həyatımıza tətbiq etmək üçün nəzər salmırıq. Sözün ibrətinə deyil, surətinə baxırıq. Buna görə də eşidib-gördüklərimiz qəlbimizə işləmir.

Bilmək lazımdır ki, həyatda bütün işlər məhz niyyətlərimiz əsasında dövr edir və biz taleyimiz tərəfindən məhz niyyətlərimizə görə mükafatlandırılırıq. Niyyət yaxşı olduğu zaman görülən işdən onun sahibi də fayda götürər. Yox, niyyət düzgün olmazsa, edilən işdən gözəl nəticə alınsa da, bunun əməl sahibinə heç bir faydası toxunmaz.

Hər həyat bir tablodur. Valideynlər o tablonun materialı olan kətanını, tale çərçivəsini, cəmiyyət rənglərini verir. Çəkmək isə bizim öhdəmizdədir.

İnsan psixikası çox qəliz bir mexanizmə malikdir.
İnsan avtomobil qəzasına düşür. Bu zaman o, maşının içində sıxılmış halda qalır. Qəzadan sonra o, keçirdiyi qorxu, dəhşət, iztirab, acizlik, ümidsizlik kimi hisləri yadda saxlayır. Həmçinin bu hadisədən əldə olunmuş “sürətli sürmək təhlükəlidir və qəzaya səbəb olur”, maşında sıxışdığına görə “dar mühitlər qorxuludur, insan orda aciz və ümidsiz olur” kimi nəticələri də unutmur. Bax insanın sonrakı həyatına təsir edən də şüuraltında qeydə alınmış bu təəssürat və nəticələrdir.

Keçmişimizdən yaddaşlmızda bütün hadisələr deyil, yalnız bu cür qabarıq hislərlə ifadə olunmuş təəssüratlar qalmışdır. Yəni biz insanlar keçmişimizdən bizə daha çox sevinc və kədər gətirmiş təəssüratları yadda saxlayırıq; nifrət, ağrı, uğursuzluq, çarəsizlik, iztirab, itki, qorxu, məyusluq və həmçinin bunların əksi olan müsbət hislər. Ətrafın təsirinə bu cür həssas olan insan hər gün öz ruhunda nəsə əkir və nəsə düzəldir. Bəzən müsbət hislərdən təşkil olunmuş gözəl bir bağ, bəzən isə quraq və yararsız torpaqdan ibarət olan bir biyaban.

Təsəvvür edirsən, bir insanı uzun müddət həsrətlə gözləyirsən. Sevinc içindəsən, ürəyin az qalır partlasın. Ancaq o, gələndə görürsən ki, üzündə demək olar ki, heç bir hiss yoxdur. Bu zaman bütün sevincin havada məhv olub gedir, ürəyin əvvəl onun həsrətindən sıxılırdısa, indi onun bu laqeydliyindən, səni anlamamağından sıxılır. O isə sadəcə “salam, əhvalın necədir, Villi?”-deyir. Sonra da heç bir cavab gözləmədən başqa mövzudan danışır. Sən də onun gözlərinə baxaraq düşüncələrində deyirsən: “Sənin üçün çox darıxmışam. Hər gün yalnız sənin gəlişini gözləmişəm. Məktəbdə belə düşüncələrimdə yalnız sən vardın. İndi bir özün düşün, mənim halım necədir?!”

Tənhalıq… tənhalıq odur ki, bütün arzuların ancaq xəyallarında qala və həqiqət tapmaya. Tənhalıq odur ki, yalnız xəyallarında xoşbəxt olasan… Tənhalıq insanın özünü içində kimsəsiz hiss etməsidir… Tənhalıq İlahidən sənə bir hədiyyə kimi verilmiş ömrü zay etdikdən sonra dönüb geri baxaraq peşman olub göz yaşı tökməkdir… Tənhalıq yaşlananda yanında sənə yatmazdan qabaq dərmanını içmək üçün su gətirən doğma birinin olmamasıdır… Tənhalıq bu qocalar evində pəncərədən həyətə baxaraq xəyallara dalmaqdır. Tənhalıq keçmişə qayıdaraq həyatı yenidən yaşamaq istəyidir. Tənhalıq odur ki, elə hey nəyisə gözləyirsən, ancaq nə gözlədiyini bilmirsən, kimisə gözləyirsən, ancaq anlayırsan ki, o artıq gəlməyəcək…
Çıxıb gedirsən, bir kəsə bir söz demədən, izah vermədəm. Düşünürsən ki, yoxluğun hamı üçün, əsasən də sənin sevdiklərin üçün dözülməz olacaqdır. Ancaq sonradan anlayırsan ki, heç kim buna görə pis olmadı, ümumiyyətlə, heç kim bunun fərqinə belə varmadı.

İnsan sevincini, kədərini bölüşməyə, urəyini boşaltmağa, lazım gəldikdə məsləhət almağa, yol getməyə münasib bir munis axtarır. Bu axtarış bir müddət davam edir. Bəzən nə qədər axtarsa da, bu böyük dünyada bir nəfər də olsun ona qulaq asacaq, ona yoldaş olacaq şəxs tapa bilmir. Dünya insanlarla doludur, ancaq onların hamısı üçün yalnız özləri maraqlıdır. Heç kimi digərinin darıxdırıcı həyatı düşündürmür. Hamı üçün yalnız öz həyatı maraqlı və diqqətəlayiqdir. Hər kəs yalnız öz əsərini oxumaq, öz romanını yazmaq istəyir.

Hisslər güllər kimidir. Diqqət olunmayanda, baxılmayanda solur.

İnsanlar öz həyatlarını çəkən karandaş kimidirlər. Çəkdikcə də korşalırlar. Korşaldıqca isə dəqiq çəkə bilmirlər.

Bilmək lazımdır ki, hər şey ilk 10 saniyədə baş verir, ilk on saniyədə qarşımızdakını kobudlayırıq, ilk on saniyədə öz üzərimizdə nəzarəti itiririk, məhz bu on saniyədə mənfi fikirlər beynimizə daxil olur. Eyni zamanda da, elə bu on saniyədə səbr edirik, müsbət düşünürük…hər şey bu on saniyəylə başlayır.
On saniyədə insan yaxşı, ya da pis biri ola bilər.

Arzular yalnız istəklər əməllə birləşən zaman gerçəkləşir.

Bu şəhərdə kimsə yoxdur! İnsanlarla dolu kimi görsənir, ancaq başını çiyninə qoyub ağlayacağın biri yoxdur. Səni anlayacaq , yıxılanda əl uzadaraq səni qaldıracaq biri yoxdur. Bu şəhərdə milyonlarla insanın içində sən təksən, kimsəsiz və gözəgörünməz!

İnsanların şirin sözlərinə aldanaraq qəlbini onlara açma! Qəlbindən ən dəyərli olan şeyləri ; ümidlərini, sevincini , …oğurlayacaqlar. Bax o zaman həqiqi tənhalıq və qəlbi boşluq ilə nəticələnmiş xəyanətin nə olduğunu anlayacaqsan.

Qadınları qısqandıran kişilərin başqasına olan diqqəti deyil, məhz özlərinə olan diqqətin azalması, özlərinin unudulmasıdır. Qadınlar unudulmasaydılar, bəlkə də, qısqanmazdılar.

Qadınlar kişilərə hər şeyi bağışlaya bilirlər. Ancaq kişiyə bağışladıqları səhvini hər dəfəsində xatırlatmaya bilmirlər.

Həyat sonu mütləq olaraq ölümlə nəticəlınən, müalicəsi olmayan bir xəstəlikdir.

İnsan uzun müddətli tənhalığa adət edir. Sonradan hər kəs bu tənhalığı pozsa, başlayır o adama öyrəşməyə.

İlk baxışdan yürüdülən mühakimə, adətən , yanlışdır. Ünsiyyət, bax bu yolla insanı tanımaq olar. .. Ancaq Villi, həqiqətdə ünsiyyət də tam kifayət deyil. Biz tərəflərdə deyilir ki, insanı yaxşı tanımaq üçün onunla səfərə çıxmaq lazımdır. Təbii ki, bu bir deyimdir. İnsanı yaxşl tanımaq üçün onunla həyatın ən çətin anlarında birgə olmalısan. Çətinlik insanların həqiqi simalarının pərdə arxasından görsənməsinə səbəb olar.

 

Rövşən Abdullaoğlu:  “Bu Şəhərdə Kimsə Yoxdur” psixoloji romanından
Hazırladı:  Psixoloq Rübabə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

XOŞBƏXTLİK, BƏDBƏXTLİK, EQO

Xüsusi

Xoşbəxtliyin verməyəcəyi bir çox şeyi iztirab sənə verə bilər. Əslində xoşbəxtlik bir çox şeyi səndən alıb götürər. Xoşbəxtlik hər zaman səndən  sahib olduğun şeylərin hamısını, hər zaman  olduğun şeylərin hamısını alır; xoşbəxtlik səni yox edir. İztirab sənin eqonu qidalandırır və xoşbəxtlik isə, bəsitcə eqosuz olma halıdır. Problem budur, problemin can alıcı nöqtəsi budur.

Buna görə də, xoşbəxt olmaq insanlara çox çətin gəlir.

Buna görə də milyonlarla insan iztirab içində yaşamaq məcburiyyətindədir, iztirab içində yaşamağa üstünlük verirlər. O sənə çox çox kristallaşmış bir eqo verir. İztirab içində varsan. Xoşbəxt ikən yoxsan. İztirab içində kristallaşma vardır, xoşbəxtlik içində olanda isə ışıldayan hala gəlirsən. Əgər bu anlaşılsa, hər şey aydınlaşar. İztirab səni özəl edər.

Xoşbəxtlik evrensel bir şeydir, heç bir özəl tərəfi yoxdur. Ağaclar xoşbəxtdir və heyvanlar xoşbəxtdir və quşlar xoşbəxtdir. Varoluşun hamısı, insan xaric xoşbəxtdir. Bədbəxt olaraq insan çox özəl, qeyri-adi olur. İztirab səni, insanların diqqətini çəkən hala gətirir. Nə zaman pərişan bir halda olsan, sənə diqqət göstərilir, simpatiya duyulur, sevilirsən. Hamı səninlə maraqlanmağa başlayar.

Pərişan olmuş birinə kim acı çəkdirmək istəyər? Kim qısqanar səfil birini? Pərişan halda olan birinə kim düşmən ola bilər? Bu çox ucuz bir şey olardı. Pərişan birinə diqqət göstərilir, sevilir, onunla maraqlanırlar. Bədbəxtliyin çox böyük bir gəliri var. Əgər qadın bədbəxt deyilsə, əri bəsitcə onu unutmağa başlayar. Əgər qadın bədbəxtdirsə, əri onu göz ardı etməyin bədəlini ödəyə bilməz. Əgər ata xoşbəxt deyilsə, bütün ailə, həyat yoldaşı, uşaqları ətrafındadır, onun üçün narahatdılar; bu çox rahatlıq verir. İnsan yalnız olmadığını, bir ailəsi, dostları olduğunu düşünür. Xəstə, depressiyada, iztirab içində olduğun zaman, təsəlli etmək üçün, rahatlatmaq üçün dostların səni ziyarət etməyə gəlir.

Xoşbəxt olduğun zaman eyni dostların səni qısqanmağa başlayır. Həqiqətən xoşbəxt olduğun zaman, bütün dünya sənin qarşında olacaq. Heç kim xoşbəxt  bir insanı sevmir, çünki xoşbəxt bir insan digərlərinin eqosunu incidir. Digərləri belə düşünməyə başlayır: “Yəni sən indi xoşbəxt oldun amma hamımız, biz hələ də qaranlıqda, iztirab içində və cəhənnəmdə sürünürük. ” Dünya bədbəxt insanlardan ibarətdir və heç kim bütün dünyanı qarşısına ala biləcək qədər cəsarət sahibi deyil; bu çox təhlükəli, çox risklidir. İztiraba tutunmaq daha yaxşıdır, o səni izdihamın bir parçası edər.

İztirabın içinə bir bax və çox təməl şeylər tapacaqsan. O sənə sayğınlıq verir. İnsanlar sənə qarşı daha dostça, daha xoş davranır. Əgər xoşbəxt deyilsənsə, daha çox dostun olacaq. Bu çox qəribə bir dünyadır. Bir şeylər kökündən yalnışdır onda. Bu belə olmamalıdır, xoşbəxt insanın daha çox dostu olmalıdır.

Lakin xoşbəxt ol və insanlar səni qısqansınlar, daha, dostca davranmazlar. Aldadılmış hiss edərlər; səndə onlarda olmayan bir şey var. Nəyə görə xoşbəxtsən? Buna görə də, biz də yüzlərlə əsrdir xoşbəxtliyi görməzdən gəlib bədbəxtliyi ifadə etdiyimiz çox incə bir mexanizmi öyrəndik. İkinci bir mənliyin olmuşdur. Bu mexanizmanı buraxmaq məcburiyyətindəsən.

Necə xoşbəxt olunacağını öyrən və xoşbəxt insanlara sayğı duymağı öyrən və xoşbəxt insalara daha çox diqqət göstər. Bu, insanlığa böyük bir xidmət olar.

Bədbəxt insanlara çox simpatiya duyma. Bir insan iztirab çəkirsə kömək et, amma simpatiya duyma. Ona pərişanlığın dəyərli bir şey olduğu fikrini aşılama. Ona kömək etdiyini, amma bunun sayğıdan qaynaqlanmadığını, tək səbəbinin pərişanlığı olduğunu açıq bir şəkildə bilməsini təmin et. Və sən məhz pərişanlıq çirkin bir şey olduğu üçün, bu adamı bədbəxtliyinin içindən çıxarmağa çalışırsan. Qoy bu insan, pərişanlığın çirkin olduğunu, bədbəxtliyin ərdəmli bir şey olmadığını, insanlığa böyük bir xidmət etmədyini hiss etsin.

Xoşbəxt ol, xoşbəxtliyə sayğı duy və insanlara, xoşbəxtliyin həyatın məqsədi olduğunu anlamaları üçün kömək et. Nə zaman səadət içində bir insan görsən, ona sayğı duy, bu müqəddəsdir. Və nə zaman bir topluluğun coşğu dolu olduğunu, büsatlı olduğunu hiss etsən, onu müqəddəs bir yer olaraq qəbul et. Tamamilə yeni bir dil öyrənmək məcburiyyətindəyik, ancaq o zaman bu iylənmiş insanlıq dəyişə bilər. Sağlamlığın, bütünlüyün, xoşbəxtliyin dilini öyrənmək məcburiyyətindəyik. Bu çox çətin olacaq, çünki investisiyalarımız çox böyükdür.

Heç bir səbəb olmadan coşğu dolu olmağın manyaklık olduğunun öyrədildiyi, dəli olmuş bir toplumda böyüdüldün. Bəsitcə, ortada bir səbəb yox ikən gülüməsəsən, insanlar, başında bir problem olduğunu düşünər. Niyə gülürsən? Niyə çox xoşbəxt görünürsən? Və əgər,  “Bilmirəm, sadəcə xoşbəxt hiss edirəm.” desən, cavabın sadəcə onların, səndə bir şeylərin yalnış getməsi barədə fikrini gücləndirəcək. Lakin, əgər xoşbəxt olmasan, heç kim səndən niyə bədbəxt olduğunu soruşmayacaq. Bədbəxt olmaq təbiidir. Hər kəs elədir. Sənə məxsus bir şey deyil. Özünə xas bir şey eləmirsən.


Mənbə: Osho – “Coşğu”

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 4 votes)

SOSİAL ŞƏBƏKƏ İLƏ BAĞLI MÜSBƏT VƏRDİŞLƏR

Xüsusi

Sosial şəbəkə, başqalarının həyatlarının tamamını və ya gerçəkdə necə olduğunu tamamilə göstərən bir yer deyil. Əgər bunu unutsanız, öz həyatınızı başqalarının paylaşdığı həyatı ilə müqayisə etmə tələsinə düşməkdən başqa çarəniz qalmaz.

Əslində bu durum son dərəcə təhlükəli ola bilər. İnsanın öz həyatını başqalarının həyatı ilə müqayisə etməsi acizlik, qısqanclıq və hətta nifrət kimi duyğuların yaranmasına səbəb ola bilər. Bu cür duyğularla mübarizə aparılmadığı zaman isə, stres, narahatlıq ve depressiya qaçınılmaz hala gələr. Əgər, onsuz da sıxıntı ve depressiya ilə mübarizə aparırsınızsa, bu duyğular, vəziyyəti daha da pisləşdirə bilər.

Həyatınızda olub bitənlərə, düşüncələrinizə, duyğularınıza biraz daha yaxından baxdığınız zaman, əslində ətrafınızda sizi tükəndirən bir çox neqativ şeyin olduğunu görə bilərsiniz. Sosial şəbəkədəki bütün o gözəl bədənlər, mükəmməl münasibətlər, möhtəşəm dostluqlar öz həyatınızın mükəmməl olmadığı hissini oyandırır. Özünüzü, tez-tez boşluqda və hər kəsin sahib olduğu şeylərdən məhrum imiş  kimi hiss edə bilərsiniz.

Halbuki, sosial şəbəkədən daha şüurlu istifadə edərək, bütün bu neqativ şeyləri pozitivə çevirə bilərsiniz. Öncəliklə bunu bilməlisiniz ki, şüurunuza diqqət göstərmədiyiniz zaman, o öz-özünün qayğısına qala bilməz. Yəni əgər şüurlu olaraq pozitiv düşüncələrə fokuslanmasanız, zehniniz öz-özülüyündən neqativ düşüncələrə yönəlir. Əgər facebook və ya instagram səfhənizdə aşağıya doğru enərkən düşüncələrinizə qarşı fərqindəlik inkişaf etdirməsəniz, zehniniz öz-özünə mənfi düşüncələr inkişaf etdirəcək. İkinci olaraq bilməli olduğunuz şey isə, düşüncələrinizin duyğularınıza təsir etməsidir. Yəni mənfi düşünclər sizi mənfi hiss etdirir, pozitiv düşüncələr sizi pozitiv hiss etdirir.

Başlamadan öncə…

1. Niyyətinizi müəyyənləşdirin

Sosial şəbəkə hesablarınızla maraqlanmadan öncə dayanın, nəfəs alın və özünüzə, hədəfinizin pozitiv bir təcrübə olduğunu xatırladın.

2. Olduğunuz anda qalmağı unutmayın

Həqiqətən xoşbəxt olmağın tək yolu, yaşadığınız anda qalmaqdır. Bunu həyatınızda nə qədər çox tətbiq edə bilsəniz, neqativ hissləriniz o qədər azalar. Ekrana toxunan barmaqlarınızı hiss edin, oturduğunuz kreslonu və ya stulu düşünün. Düşüncələrinizin arasında itməmək üçün zaman-zaman nəfəsinizə fokuslanın.

3. Təmizləyin. 

Davamlı olaraq nələrdənsə şikayətlənən və neqativ paylaşım edən insanları izləməyi tərk edin. Pozitiv insanları və səhfələri izləyin. Bunu edərək, şüursuzca aşağıya doğru enərkən nə qədər çox şeyin fərq etdiyini görəcəksiniz. Zehniniz hər zaman yaxşı bir seçim etməyə bilər, amma siz edə biləsiniz.

Paylaşım edərkən…

4. Nə qədər “like” alacağınızı düşünmədən paylaşın

Şüuraltınızda nə qədər “like” toplasanız, o qədər çox təsdiq aldığınızı düşünə bilərsiniz. Əksinə isə, “like” toplamayan bir paylaşım, sizi sevgisiz də hiss etdirə bilər. Halbuki bu bəyənmələr, sizin şəxsiyyətinizlə, şəxsi keyfiyyətlərinizlə bağlı deyil. Bəzi insanlar sırf “like” toplamaq üçün pul ödəyir. Bunun əslində nə qədər anlamsız olduğunu düşünün. Halbuki, özünüzə və paylaşdığınız şeyə güvənsəniz, bax o zaman həqiqətən xoşbəxt ola bilərsiniz.

5. Şikayət etmək əvəzinə, başqalarına köməyi toxunacaq müsbət şeylər paylaşın

Bu həm paylaşımlar, həm də rəylər üçün keçərlidir. Özünüzə bu sualı verin: Paylaşdığım bu şey müsbətdirmi? Şikayət etməkdən və ya mənfi mübahisələrə çevrilə biləcək paylaşımlardan qaçın. Bu, boş-boşuna enerjinizi tükəndirməkdən başqa bir işə yaramaz.

Hər gün ən az bir nəfərə kompliment etməyi və ya təşəkkür etməyi vərdiş halına gətirin. Online olduğunuz zaman, başqalarına müsbət və sevgi dolu mesajlar verməyə çalışın. Bunun sadəcə başqaları üçün yox, sizin yaxşılığınız üçün olduğunu unutmayın.

6. İçinizdən gələn tənqid istəyi ilə  mübarizə aparın

Neqativ bir rəy aldığınız zaman, bunun gerçəkliyini sorğulamaq üçün özünüzə biraz vaxt verin. Bu asan olmaya bilər, lakin eqonuzdan uzaqlaşıb özünüzə qarşı dürüst ola bilmək üçün bunu yoxlaya bilərsiniz. Əgər doğrudursa, sözü gedən neqativ şərhi edən insana bu mövzuya diqqət çəkdiyi üçün təşəkkür edin. Əgər doğru deyilsə, üzərində durmayın və o şərhi silin və ya üzərində durmayın və boş verin.

Aşağıya doğru enərkən…

7. Mühakimə etməyin

Bunu hamımız bilirik, bəs yaxşı nə qədər tətbiq edirik? Kimisə mühakimə etməyin nəticələrini zaman -zaman özünüzə xatırlada bilərsiniz. Biri haqqında neqativ düşüncələr bəslədiyiniz zaman, özünü pis hiss edən, o insan yox, siz olursunuz. Üstəlik, neqatİv düşüncələrin, neqativ duyğulara çevrildiyini unutmayın.

8. Qısqanmağın, ilham almaq üçün bir çağırış olduğunun fərqinə varın

Başqalarına qısqanclıqla baxmaq əvəzinə, onlardan ilham almağa çalışın. Sizin əldə etmək istədiyiniz şeyi bir başqası əldə edibsə, bu, həmin şeyin sizin üçün də mümkün olduğu deməkdir.

9. Zehninizin uydurduğu hekayələri sorğulayın

Bunu bir təcrübə olaraq görə bilərsiniz. Facebook səhfənizdə 5-10 dəqiqə boyunca aşağıya doğru enin və diqqətinizi intensivləşdirin, zehninizdə yaranan bütün heakyələrin fərqinə varın. Zehninizdə nələrsə yarananda, özünüzə bu hekayəyə inanmağın faydalı olub-olmadığını soruşun. Kifayət qədər yaxşı olmadığınızı düşünməyin sizə bir faydası varmı? Və ya başqalarının həyatdakı seçimlərini mühakimə etməyin sizə bir faydası varmı?

Zehninizi mühakimə etmək və ya ona hirslənməəvəzinə onu sorğulayın. Daha şüurlu və fərqindəliyi inkişaf etmiş bir insan olmaq istəyirsinizsə, zehninizi hər zaman sorğulayın.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

İNSTAGRAMDAN PROQRAMSIZ VİDEO VƏ FOTO YÜKLƏMƏK

Xüsusi

Instagram Google Play-də və AppStore-də ən çox yüklənən şəkil və video proqramlarından biridir.  İstifadəçilər bəzən tətbiqdə olan fotoşəkilləri və ya videoları digər platformalara yükləmək və ya material üzərində oynayaraq yeni şeylər yaratmaq istəyirlər. Bəs, instagram-dan şəkillər və videoları hər hansı proqrama ehtiyac duymadan necə yükləmək olar?

İNSTAGRAMDAN PROQRAMSIZ FAYL YÜKLƏMƏK

İnstagramdan video və ya foto yükləmək üçün aşağıdakı addımları izləyin:
1. Yükləmək istədiyiniz video və ya fotonun linkini kopyalayın

 

 

 

 

2. Kopyaladığınız linki hər hansı tətbiqə (browser) yapışdırın və linkdən in” kəlməsini silib, “s” hərflərini əlavə edib daxil olun. Beləliklə, istədiyiniz foto və videonu proqrama ehtiyac qalmadan yükləyə biləcəksiniz.

Linki yapışdıracağınız tətbiqin (browser) heç bir fərqi yoxdur. Google Chrome, İnternet Explorer, Firefox, Safari və.s tətbiqlərinin fərqi yoxdur. Hər bir tətbiq ilə yükləyə bilərsiniz.

Məsələn, siz bu linkdəki şəkli yükləmək istəyirsiniz; https://www.instagram.com/p/Bik3_Jrj0Qq/?taken-by=instagram

Bunun üçün “in” kəlməsini silib, “s” yazıb yükləyirsiniz.  https://www.sstagram.com/p/Bik3_Jrj0Qq/?taken-by=instagram

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

RUHSAL ARAYIŞÇI OLMAQ NƏ DEMƏKDİR? -1

Xüsusi

Başlıca olaraq iki şey deməkdir. İlkin olaraq, həyat xaricdən göründüyü forması ilə qənaətbəxş  deyil, həyat xaricdən göründüyü forması ilə anlamsızdır. İnsan bu gerçəyin, bütün həyatın anlamsız bir şey olduğunun fərqinə vardığı zaman, arayış başlayar. Bu olumsuz hissədir. Lakin, bu olumsuz hissə olmadan, olumlu hissə gələ bilməz. Ruhsal arayış, ilk başda, həyatın olduğu forması ilə anlamsız olduğu, bütün prosesin “Tozlar tozlara” şəklində ölümlə nəticələndiyi olumsuz bir duyğu deməkdir. İnsanın əlində nəticədə heç bir şey qalmaz. O qədər çoz iztirabla elə bir cəhənnəmdə həyatını keçiririsən və nəticədə əldə edilən heç bir şey yoxdur.
Bu, ruhsal arayışın olumsuz hissəsidir və bütün həyat sənə bu yöndə kömək edər. Bu hissə – bu olumsuzluq, bu hüsran, bu acı – dünyanın edəcəyi hissədir. Həyatın, var olduğu forması ilə anlamsızlığı gerçəyinin fərqinə vardığın zaman, arayışın başlayar, çünki anlamsız bir həyat hüzurlu ola bilməz. Anlamsız bir həyatda, səninlə, həyat olan hər şey arasında bir uçurum yaranar. Körpü qura bilməyən bir boşluq, daha da geniş hala gələrək böyüyər. Özünü yerləşə bilməmiş kimi  hiss edərsən. Daha sonra anlamlı, xoşbəxt bir şey üçün arayış başlayar. Bu digər hissədir, olumlu hissə.
Ruhsal anlayış xəyali layihələrlə yox, əsil, gerçəkliklə uzlaşmağa çatmaqdır. Bütün həyatımız bir layihədir, bizim xəyali layihəmiz. Olanı bilmək üçün yox, arzulananı əldə etmək üçündür. “Arzu” kəlməsini sözdə həyatımızın bir simvolu olaraq qəbul edə bilərsən – o arzulanan bir layihədir. Olanın arayışında deyilsən, arzulananın arayışındasan. Buna görə də arzulamağı davam etdiririsən və həyat da xəyal qırıqlığı olmağı davam etdirir, çünki olduğu forması ilə elədir. Sənin istədiyin kimi ola bilməz. Xəyal qırıqlığına düçar olarsan. Gerçək, sənə qarşı düşmən olduğu üçün yox,  sən gerçəkliklə yox, sadəcə xəyallarınla uyum içində olduğun üçün. Xəyalların paramparça olacaq.  Xəyal qurarkən kifayət edə bilər. Amma hər hansı bir xəyala çatıldığı zaman, hər şey xəyal qırıqlığıdır.
Ruhsal arayış bu olumsuz yönü bilmək deməkdir, arzulamağın, hüsranın əsas səbəbi olduğunu. Arzulamaq, insanın öz razılığı ilə bir qabıq yaratmasıdır. Arzulamaq dünyadır. Dünyəvi olmaq, arzunun hüsrandan başqa bir şey olmadığının fərqinə varmadan arzulamaq və arzulamağı davam etdirməkdir. Bir dəfə bunun fərqinə vardığın zaman, arzulamazsan. Tək arzun, olanı bilmək olar.

Arzulamayan bir zehin, ruhsal arayışda olandır. Ruhsal bir arayışçı, arzunun absurdluğunun tamamilə fərqində olan və olanı bilməyə hazır olan insandır. İnsan bilməyə hazır olduğu zaman gerçək hər zaman tindədir, düz bir tin o tərəfdə. Amma sən heç bir zaman orada deyilsən, arzudasan, gələcəkdəsən.  Gerçək hər zaman mövcuddadır – burda və indidə – və sən heç bir zaman mövcudda deyilsən. Hər zaman gələcəkdəsən, arzularındasan, xəyallarındasan. Xəyallarda, arzularda demək yuxuda deməkdir. Və gerçək burda və indidədir.
Bu yuxudan oyandığın zaman, röyadan da oyanırsan və burda və indidə, yəni sadəcə mövcudda olan gerçəyə oyanırsan. Təkrar olaraq doğulursan. Coşğuya, məmnuniyyətə və hər zaman arzulanan, lakin əldə edilə bilməyən hər şeyə çatırsan. Ruhsal arayış burda və indidə olmaqdır və sadəcə arzulayan bir zehin olmadığı zaman burda və indidə ola bilərsən; əks halda arzulayan zehin tərəddüd yaradar. Bir saat kəfgiri kimi zehin ya keçmişə, xatirələrə və ya gələcəyə, arzulara, xəyallara gedib gəlir. Bu keçmiş və gələcək tərəddüdləri arasında gerçəyi qaçırırırıq.
Gerçəklik burda və indidədir. Heç bir zaman keçmişdə və ya gələcəkdə deyil.; hər zaman indidədir. İndi, yeganə andır. İndi, yeganə zamandır.  Əsla keçməz. İndi, sonsuzdur. Hər zaman burdadır, lakin biz burda deyilik. Buna görə də bir ruhsal arayışçı olmaq demək,  burda olmaq deməkdir. Ona meditasiya deyə bilərsən, ona yoqa deyə bilərsən, ona dua deyə biləsən. Verilən adın fərqi yoxdur, önəmli olan, zehnin araya girməməyidir. Və zehin sadəcə keçmişdə və ya gələcəkdə var ola bilər, bunun xaricində zehin yoxdur.
Dünən bir nəfərlə danışırdım. Ona, indidə düşünə bilməyəcəyini deyirdim. Düşündüyün anda o, keçmiş halına gəlmişdir. Buna görə də zehin indidə var ola bilməz. Sadəcə keçmişin xatirəsində var olar və ya gələcəyə yansıyar. Əsla indi ilə təmas qura bilməz – qura bilməz, çünki bu mümkün deyil. Beləcə, əgər heç düşüncə yoxdursa, zehin də yoxdur. Bu zehinsizlik, meditasiyadır. O zaman burda və indidə olursan. O zaman sən gerçəkliyin içinə partlayarsan. O zaman gerçəklik sənin içinə partlayar.

Ruhsal arayış moksha, ölümdən sonra qurtuluş üçün deyil. Bu da bir arzudur, hətta zənginlik üçün olan arzudan, prestij üçün olan arzudan, güc üçün ola azrudan daha acgözdür. Moksha arzusu daha acgözdür, çünki ölümün o tərəfinə də gedər.


Mənbə:      Osho – “Özünlə başla” kitabı

Hazırladı:   Fidan Aslanova Red 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

GÜNƏ XOŞBƏXT BAŞLAMAĞIN 20 YOLU

Xüsusi

Əgər səhər insanı deyilsinizsə, günün ilk saatlarında oyanıb yataqdan qalxmaq sizin üçün tam bir işgəncə ola bilər. Bir çoxumuz üçün gün, evdən çıxanda başlayır, lakin qəbul edək ki, ilk oyandığımız zaman günə başlamaq elə də sevimli bir şey olmaya bilər. Əslində, bunu tərsinə çevirmək mümkündür. Niyə də siz də səhərlər xoşbəxt bir şəkildə oyanan və günə başlayarkən həyəcan duyanlardan olmayasınız? Buna görə də, gəlin, səhərlər günə xoşbəxt başlamağın sirləri ilə tanış olaq:

1. Səhər yeməyi yeyin.

Yaxşı bir səhər yeməyi, həm bədənin, həm də ruhun qidasıdır. Lakin bir çoxumuz

səhərlər buna vaxt ayıra bilmədiyimiz üçün səhər yeməyini ötürürük. Halbuki, səhərlər sadəcə 15 dəqiqə daha erkən oyanıb səhər yeməyi yemək, daha asan oyanmağınızı və özünüzü daha enerjili hiss etməyinizi təmin edər.

2. Oyanan kimi əzələlərinizi gərin.

Səhərlər əzələlərinizi gərmək, bədəninizdəki qan dövranını sürətləndirir. Bu gərilmə hərəkətlərini yatağınızda belə edə bilərsiniz. Əzələlərinizi gərdiyiniz zaman ifraz olunan endorfin, stresinizi azaldar və günə daha pozitiv başlamağınızı təmin edər.

3. Televizora baxmayın.

Pis xəbərləri eşitdiyiniz zaman, asanlıqla kefiniz pozulursa, səhərlər oyanan kimi televizoru açmayın. İrəliləyən saatlarda xəbərləri almaq üçün çox vaxtınız olacaq.

4. Musiqi qoyun.

Sizi yaxşı hiss etdirən mahnılardan ibarət bir albom hazırlayın və səhər oyanan kimi bu musiqilərlə günə başlayın.

5. Gecədən hazırlıq görün.

Açarlarınızı və pul qabınızı tapmaq, paltarlarınızı seçmək, işə gedərkən yolda oxuyacağınız qeydləri çantanıza qoymaq üçün tələsərkən əslində günə neqativ bir başlanğıc etmiş olursunuz. Bunun yerinə, gecə 10 dəqiqənizi ayırıb hazırlıq görərək səhərlər daha az narahatlıqla oyana bilərsiniz.

6. Yataq otağınızı təmizləyin.

Səhərlər təmiz bir otaqda oyanmaq, günə daha yaxşı duyğularla  başlamağınızı təmin edir. Yataq otağınızı gecədən təmizləsəniz, etməli olduğunuz işlər siyahınızdan önəmli bir maddəni çıxarmış olarsınız.

7. Ətrafınızda təbii çiçəklər olsun.

Elmi araşdırmalar, çiçəklərin insanları daha xoşbəxt etdiyini deyir. Səhərlər oyanan kimi ilk görəcəyiniz bir yerə təbii çiçəklər qoyun.

8. Telefonunuzda zəngli saatı təxirə salmayın.

Səhərlər zəngli saatla oyanırsınızsa, təxirə salma düyməsinə qətiyyən basmayın. Araşdırmalara görə, zəngli saatınızı təxirə salmaq, daha yuxulu və yorğun bir halda oyanmağınıza səbəb olur.

9. Pərdələri yarı açıq saxlayın.

Hava şəraiti və günəş işığı hamımızın ruh halını dərhal dəyişdirir. Sə

hərlər günə daha yaxşı başlamaq üçün oyandığınız zaman, qoy otağınıza biraz günəş işığı düşsün.

10. Yatağa 1 saat erkən girin.

Yatağa erkən girdiyiniz zaman ola bilsin dərhal yata bilməyəcksiniz. Lakin belə etməklə, bədəninizə yuxuya hazırlaşması üçün zaman vermiş olarsınız. Üstəlik beləcə, səhərlər daha asan və daha erkən oyana bilərsiniz.

11. Sosial şəbəkədən uzaq durun.

Səhərlər oyanan kimi bir çoxumuz mobil telefonlarımızı əlimizə alıb sosial şəbəkə hesablarımızı yoxlayırıq. Bir də, səhərlər oyandığınız zaman, sosial şəbəkədən uzaq durmağa çalışın. Fərqi, qısa zamanda hiss edəcəksiniz.

12. Kürəküstü yatın.

Araşdırmalar göstərir ki, ən yaxşı yuxu pozisiyası, kürəküstü yatmaqdır. Daha dincəlmiş bir halda oyanmaq üçün kürəküstü yatmağa çalışın.

13. Səhərlər 30 dəqiqə erkən qalxın.

Səhərlər erkən oyanmaq, günün digər hissəsini daha məhsuldar və pozitiv keçirmək üçün kilid əhəmiyyəti daşıyır.

 

14. Duş qəbul edin.

“Yaxşı bir duşun həll edə bilməyəcəyi heç bir şey yoxdur.” deyirlər. Səhərlər ən sevdiyiniz sabun və ya duş geli ilə ilıq bir duş qəbul edərək günə başlamağı yoxlayın.

15. Evdən çıxamadan günəş eynəyinizi taxın.

Günəşli havalarda eynəksiz bayıra çıxmaq, gözlərinizi qısmağınıza və qaşlarınızı çatmağınıza səbəb olur. Bu da, olumsuz duyğuları ağıla gətirə bilər və ruh halınıza təsir edə bilər. Buna görə də üz ifadənizin neqativ bir hal alaraq ruh halınıza təsir etməməsi üçün, günəş eynəyinizi taxmağı unutmayın.

16. Qəhvə için.

“Qəhvə və günəş insanı yaxşı hiss etdirir.” deyirlər. Səhərlər səkinin günəşli tərəfindən yeriyin və ya ən yaxın qəhvə dükanından sevdiyiniz kimi bir qəhvə alın.

17. İlham verən bir şeylər oxuyun.

Səhərlər ilham verici sözlər oxumaq, günə yaxşı başlamağınızı təmin edə bilər.

18. Paltarsız yatın.

Paltarsız yatmağın saysız-hesabsız faydası var. Məsələn, paltarsız halda oyandığınız zaman, özünüzü daha seksual və daha dincəlmiş hiss edə bilərsiniz. Üstəlik, paltarsız yatmaq, qarın bölgəsindəki yağlardan qurtulmağınıza kömək edər.

19. Yatağa girmədən öncə yemək yeməyin.

Rahat bir yuxu yatmaq istəyirsinizsə, gecələr yatağa girmədən öncə  bir şeylər yemək vərdişindən vazkeçməlisiniz.

20. Əyləncəli bir zəngli saat səsi təyin edin.

Səhərlər sevdiyiniz bir musiqi ilə oyanmaq kimisi yoxdur. Hazırlanarkən sevdiyiniz mahnıları dinləmək qədər, sizi oyandıran zəngli saatın  səsi də, ruh halınız üzərində təyin edici  rol oynayır. Buna görə də zəngli saatın səsini yumşaq və təbii səslərdən seçməyi və arada dəyişdirməyi unutmayın.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı : Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

SOSİAL TABULAR

Xüsusi

Sosial Tabular necə yaranır?

Gəlin bu fəlsəfi suala, sadə bir eksperimentlə cavab verək.
Təcrübə 1. Beş meymun olan bir qəfəsin tavanına banan asılır, tavana dırmaşmaq üçün bir pilləkən qoyulur. Tezliklə bir meymun banana qalxmaq üçün pilləkənə yaxınlaşır. O qalxmaq istəyincə, gözlənilmədən bütün meymunların üzərinə buzlu su tökülür. Meymunlar sakitləşəndə, digər biri banan almaq üçün yenidən çalışır, yenə də bütün meymunların üzərinə buzlu sü tökülür. Bir neçə təkrarlamadan sonra, şərti bir refleks formalaşır və meymunlar tavandakı bananlarla maraqlanmır.

Təcrübə 2. Bir neçə gün keçdikdən sonra, qəfəsdə bir meymun yeni bir meymun ilə əvəz edilir. Yeni meymun banan görür və təbii olaraq onu almaq istəyir. Ancaq bu cəhd qəfəsin köhnə komandası tərəfindən ciddi şəkildə bastırılır. Yaxşı döyülən newcomer tavanda olan banana toxunmağa icazə olmadığını anlayır, və yenidən cəhd etsə, ciddi cəzalandırılacağını bilir. Bu mərhələdə sudan istifadə edilmədiyini nəzərə alaq!

Təcrübə 3. Bütün beş meymun yenisi ilə əvəz olunana qədər Təcrübə 2 təkrar edilir (su tökmədən). Ancaq yeni gələnlərə artıq bir səbəbə görə bir banan toxunulmayacağına öyrədilmişdir. Və sudan xəbərsiz meymunlar əlavə yeni, altıncı, təsiri gözlənilən idi: newcomer dərhal bir banan üçün pilləkənləri fəthi zamanı, o, yaxınları tərəfindən döyülür. Çünki bananlara toxuna bilməzsiniz. Bütün orijinal meymunları əvəz etdikdən sonra qalan meymunların heç biri soyuq suya səpilməmişdir. Buna baxmayaraq, onların heç biri banan almaq üçün pilləkənə qalxmadılar. Hər dəfə yeni bir meymun nərdivana yaxınlaşmağa çalışdıqda, dayandırıldı. Onu məğlub edən bir çox meymun isə niyə bu nərdivana dırmaşmağa icazə verilmədiyini və niyə yeni bir meymunu döydüyünü bilmirdi. Onu yalnız döyürdülər, çünki icazə yox idi, olmazdı. Səbəb? Olmaz!

Mənim fikrimcə, bu təcrübə cəmiyyətimizə xas olan bir çox təbiətin gözəl göstəricisidir! Əgər düşünsəniz, cəmiyyətimizin normalarından bir çoxu köhnəlmiş görünür. Xüsusilə fərqli bir mədəniyyətə sahib bir ölkəyə gəldiyində gözünüzü tutur və həyat tərzinə “təzə bir görünüş” ilə baxırsınız. İnsanların uşaqlıqdan şuuraltına yeridilən tabuları ilə bağlı mübahisə etmək mümkün deyil. Bu təcrübənin ikinci maraqlı nəticəsi – tabu yalnız insanlara deyil, heyvanlara da (ən azı, meymunlara) xasdır. Təcrübələrin şərtlərini diqqətlə araşdırdıqdan sonra, təsadüfən baş verə biləcək bir şey olmadığını görürük. Və bu təcrübəni ilk dəfə oxuduqdan sonra, zoologlardan bənzər xəbərləri izləyirəm. Əlbəttə bu təcrübəni mütəfəkkirlərin sosioloqların bir çox suallarına cavab verən mükəmməl bir numunə hesab edirəm.

Mənbə: http://ruskolan.com/liter/kritika/taboo.htm
Hazırladı: Leyla İsgəndərova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 7 votes)

OŞO – “ÖZÜNLƏ BAŞLA”

Xüsusi

Bir yaradıcı olaraq köhnə Tanrı anlayışının mənim üçün anlamsız olduğunu söyləməyim daha yaxşı olar – mən “Yaradıcı Tanrı” demirəm, çünki  mənim üçün bu ifadə bizim məncil yaradılış anlayışımızın, etmə-nin bir yansımasıdır. Bizim bir şey etməyimiz kimi, Tanrı da dünyanı yaratmışdır. Biz evrensəl müstəviyə öz proyeksiyamızı  yansıtmışıq, buna görə də yaradılmış və yaradan vardır. Ayrılmışlıq vardır.
Mənə görə, Tanrı olandır – yaradan deyil – olmağa davam edəndir. Tanrı, sonsuza kimi davam edən deməkdir. Buna görə də olan hər şey Tanrıdır. Sən və digər hər şey olaylarsınız. Bu sonzuz olma Tanrıdır. Yaradıcı və yaradılış yoxdur. Bölünmənin – kosmik gerçəkliyin üzərinə yansımağımızın – özü məncillikdir.
Bir dəfə içində edən və edilən deyə bir ayrılma olmadığını anladığın zaman, edən və edilən olmadığını anlayarsan, sadəcə olma-lar vardır. Və bir dəfə bu sonsuz olma ortaya çıxdığı zaman, heç bir yük qalmaz, heç bir gərginlik qalmaz. Doğumun bir olma-dır, ölümün də bir olay olacaqdır. Sən heç bir yerdə deyilsən.
“Mən” – “Mən edirəm” deyə düşünən bu eqo hardan gəlir? Hafizədən gəlir. Hafizə, olayları yazmağı davam etdirir. Doğulursan, uşaq olursan, sonra gənclik gəlir və sonra yaşlanırsan. Hər şey olur – eşq olur, nifrət olur və hafizə yazmağa davam edir. Keçmişə baxdığınız zaman, bütün yığılan hafizə “mən” halına gəlir. “Mən” birini sevdim. Bir yerdə  sevginin yarandığını söyləmək daha yaxşı və daha doğru olardı. Edən mən deyildim. Amma “Mən sevdim” xatirəsi doğum kimi, ölüm kimi meydana gəldi.
Əgər insan bunu, yəni olayların meydana gəldiyini və bir edənin olmadığını  sadəcə 24 saat boyunca xatırlaya bilərsə, o insan bir daha eyni olmaz. Lakin, sadəcə bir saniyə üçün belə olsa xatırlamaq çox çətindir.

Bütün söylədiklərim demək istədiklərim olmaya bilər və demək istədiklərim söylədiklərim olmaya bilər, amma hər zaman dərinə bax. Hər zaman söylənməyən, lakin işarə ediləni dinlə. Söylənə bilməyən, lakin göstərilən, işarə edilən şeylər vardır. Dərin və yüksək dərəcədə olan şeylər sadəcə göstərilə bilər, əsla söylənə bilməz. Və mən söyənilə bilməyən şeyləri söyləyirəm. Buna görə də mənim sözlərimi düşünmə. Hər zaman sözləri anlamsız olaraq görüb at, sonra da kəlməsiz anlama,  səsiz anlama doğru dərinə en. O, hər zaman sözlərin ardındadır.
Sözlər hər zaman ölüdür, anlamsa hər zaman canlı. İnsan sözlərə açıq ola bilər, amma insan heç bir zaman zehni anlayış yolu ilə açıq ola bilməz. Sadəcə ağlınla yox, bütün varlğınla açıq ola bilərsən. Zehin bəzən yalnış anladığı üçün yox – zehin hər zaman yalnış anlayar. Zehin bəzən səhv etdyinə görə yox – zehin yalnışlıqdır. Zehin hər zaman səhv edər.
Bütün söylədiklərimdə heç bir nəzəriyyə ilə bağlı deyiləm, heç bir fəlsəfə ilə bağlı deyiləm. Bir şey söylədiyim zaman, bu sadəcə səni söylənə bilməyənə aparmaq üçünüdür. Və sözlərdən istifadə etdiyim zaman onlardan sadəcə səni səssizliyə yönəltmək üçün istifadə edirəm. Və bir şey iddia etdiyim zaman, bu, iddia edilə bilməyənə işarə etmək üçündür. Mənim ifadəm həqiqətən bir şey ifadə etmək üçün deyil, ifadə edilə bilməyənə işarə etmək üçündür.

“Müridlik” axtarmağa, araşdırmağa, öyrənməyə hazır bir zehin – açıq və duyarlı bir zehin – mənasındadır.

Söhbət, insan zehnindən gedəndə, istifadə etmək üçün “Tanrı”-dan daha doğru bir kəlmə bilmirik.

Müəyyən bir insanı sevə bilməzsən, çünki müəyyən bir insana açıq olub digərlərinin hamısına qapalı olmaq mümkün deyildir. Bu, ediləcək ən mümkünsüz şeylərdən biridir.

St. Augustine bir yerdə, “Mən hər an ölürəm” , deyib. Bütün zehninin və onun bütün gedişatının, davamlılığın; keçmişin, özünü davam etdirib, gələcəyi gətirməyə çalışmağının fərqinə varan insan hər saniyə öləcəkdir. Hər an keçmiş çölə atılacaqdır. İnsan təzə, yeni və gənc, gələcək yeni ana atlamağa hazır olacaqdır. Sadəcə bu yeni şüur, bu gənc – sonsuza kimi gənc – şüur alıcıdır, açıqdır. Onun divarları yoxdur, onun sərhədləri yoxdur. Tamamilə açıqdır, kosmos kimi.

Sevgi dolu olursan və hər hərəkətin, hər münasibətin fərqli bir keyfiyyəti, fərqli bir anlamı, fərqli bir dərinliyi olur. Bu partlayış yolu ilə zehindən, eqodan, bədəndən, çəpərdən tamamilə ayrılmış olarsan – tamamilə ayrılmış.

Əgər dərin yata bilmirsənsə, yaşaya bilməzsən, çünki həyatın hər gün bəzi dəyişikliklərə ehtiyacı var. Hər gün bədəndə, zehində və duyğularda dəyişəcək bir çox şey var. Hər gün çoxlu dəyişiklik var. Buna görə də, təbiətin səni şüursuz hala gətirmək üçün bir yolu olmalıdır, çünki şüurlu olaraq mərkəzdə çox qala bilməzsən.

Əgər “Səni çox sevirəm” deyirsənsə, bu sevginin sona çatmaq  üzrə olması üçün hər ehtimalın var olduğunun fərqində ol. İndidən belə bitmiş ola bilər. Vurğulamağın səbəbi budur – “Səni çox sevirəm.” “Çox”,  boşluğu doldurmaq üçün bir çabadır. Və bir boşluq vardır. Sevgi getmişdir. Sevgi varkən onu hiss edir və yaşayırsan, səssizlik kifayət edir.

Bir formada bilmədiyin heç bir kitabı oxuya bilməzsən. Sadəcə özünü oxuya bilərsən, başqa heç bir şeyi. Buna görə də əgər Buddanın Dhammapada-sını oxuyursansa, oxuduğun Buddanın Dhammapadası deyil, sənin Dhammapadandır. Artıq, yaradıcı sən olacaqsan. Artıq, Buddanın söylədiklərinin dərinliyini, sənin dərinliyin müəyyən edəcək. Özündən o tərəfə keçə bilməzsən, özündən o tərəfə baxa bilməzsən.

Dini kitablara güvənilə bilməz, çünki onlar absurddur. Kimsə, onları şərh etməlidir, lakin onlar da anlayışları xaricində şərh edə bilməzlər, buna görə də mənasızdır.

Təbii ki  önəmli olan bu “deyilə bilməyənlər”dir. Sadəcə önəmli olmayan söylənə bilər, sadəcə səthi olan söylənə bilər, sadəcə faydaçı olan söylənə bilər. Bilginin ən önəmli ötürülməsi səssizlikdə mümkündür.

Wu ondan, ” Niyə üzünü divara çevirib oturursan? Niyə mənə baxmırsan? Niyə digərlərinə baxmırsan? deyə soruşdu.
Bodhidharma, “Bütün həyatım boyunca sənə və digərlərinə baxdım, ancaq gözlərinizdə ölü bir divardan başqa heç nə görmədim. Buna görə də divara baxmağın daha yaxşı olduğuna qərar verdim. İnsan daha rahat olur, çünki qarşısındakının bir divar olduğunu blir. Birinə baxıb, orda divarı hiss etmək daha çətin olurdu. Səninlə belə daha rahat danışa bilirəm.

Artıq bütün dinlər köhnədir.

Sən səbrlisən? Gözləyə bilərsən? Sadəcə, gözləyərkən yetkinliyin bəlli olar. Bir uşaq, bir saniyə belə gözləyə bilməz. Əgər bir oyuncaq istəsə, onu dərhal istəyər; gözləyə bilməz. Zehin nə qədər səbrsizdirsə, yetkinliyi o qədər azdır.

Əgər bir il gözləyə bilsən, zehin öz -özünə səssizləşəcək.

Modern zehnin ən şiddətli xəstəliyi təlaşdır. Modern zehnin yeni fenomeni zaman şüurudur; zehində meydana gələn əsas dəyişiklik zaman şüurudur. O qədər zaman şüurlu hala gəldik ki, bir saniyə belə gözləyə bilmirik. Bu bir qeyri-mümkünlükdür.
Bütün bu çağın uşaq kimi olmasının səbəbi budur. Heç bir yerdə yetkinlik yoxdur, çünki yetkinlik, gözləməyin məhsuludur. Və gözləmə, zaman şüuru ilə yox, zamansız şüurla mümkündür.
Yetkinlik  qeyri-mümkün hala gəldi. Lakin bir əngəl olan bu zaman şüuru, niyə ən böyük əngəldir? Əvvələr niyə yox idi? İndi niyə bu qədər böyükdür?
Zaman şüuru sadəcə ölümdən qorxan hala gəlsən dərinləşər. Bunun fərqində olmyaa bilərsən, amma ölümün nə qədər çox fərqinə varsan, o qədər zaman şüurlu hala gəlrəsən. Bir saniyə belə itirilməməlidir. Ölüm ordadır, itirilən hər an sonsuza kimi itirilir. Və ölüm yaxınlaşır, öləcəksən, buna görə də hər saniyədən istifadə et. Gözləyə bilməzsən, çünki gözləmək sadəcə ölümü gözləmək deməkdir. Ölüm gəlir, heç kim gözləyə bilməz. Sabah nə olacağını heç kim bilə bilməz. Bir sonrakı an ölüm gələ bilər. Narahat ola bilərsən, titrəməyə başlayırsan, qaçmağa başlayırsan.
Modern zehnin bütün bu qaçışı,  ölüm qorxusu səbəbiylədir.
Tarixdə ilk dəfə olaraq inanlar ölümdən bu qədər çox qorxurlar, çünki ilk dəfə olaraq ölümsüzlükdən bu qədər bixəbərdirlər. Əgər ölümsüzlüyün fərqndə olsan, o zaman təlaş olmaz. Sonsuzluğun içində yaşayırsan və hər zaman kifayət qədər zaman, gərəkli olandan çox zaman vardır. Heç nə itməz, çünki zaman sonsuzdur. Ölçüsüz bir xəzindən heç bir şey itirə bilməzsən. İtirməyə davam edə bilərsən, heç bir fərqi yoxdur; qalan eynidir. Ondan bir şey ala bilməzsən. Lakin. bizim zamanımız məhduddur. Zaman qısadır və ölüm ordadır.


Mənbə: Osho – “Kendinle Başla” kitabı.

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

ZEN RUHUNDA TAROT – HƏYAT OYUNU

Xüsusi

oyun

Bir uşağın hər doğulmasında Adəm də doğulur. Və bir neçə il yaşayır, ən çox dörd il… Bu zaman hər gün azalır. Necə kədər yaradacağını bilmədiyi üçün cənnətdə yaşayır. Həyata güvənir; kiçik şeylərdən – dəniz kənarındakı çınqıl daşları və ya dəniz qabıqları – zövq alır. Bir xəzinə tapmış kimi toplayır onları. Adi rəngli daşlar, Kohinoor kimi görünür. Hər şey onu xoşbəxt edir – səhər günəşində şeh damlaları, gecələr ulduzlar, ay, çiçəklər, kəpənəklər, hər şey saf cazibədarlıqdadır.
Lakin sonra, çox keçmədən bilməyə başlayır. Kəpənək, sadəcə kəpənəkdir. Çiçək sadəcə çiçəkdir. İçində elə bir şey yoxdur. Adları bilməyə başlayır: Bu bir qızılgüldür və bu bir zambaqdır və bu bir novruzgülüdür və bu bir su zambağıdır. Və çox keçmədən, bu adlar əngəllər halına gəlir. Nə qədər çox bilirsə, o qədər həyatla tam anlamıya əlaqəsi kəsilir. “Başçı” olur. Artıq başı ilə yaşayır, bütünlüyü ilə yox.

Eşq, dünyadakı ən böyük əlkimyəvi gücdür. Ondan necə istifadə edəcəyini bilənlər, ən yüksək zirvəyə çata bilərlər.

Böyümənin, tamamilə tək bir şeyə ehtiyacı var, o da cəsarətdir.

Axtaran biri olmaq, qumarın başlanğıcıdır. Həyatını riskə atır, eqonu riskə atırsan. Riskə gedirsən, çünki bütün güvəncələrini buraxırsan.

Sadəcə yalnız ikən ediləcək bir neçə şey var. Eşq, dua, həyat, ölüm, estetik təcrübələr, xoşbəxtlik anları – hamısı sən yalnız ikən gələr.

Doğru olan hər şey və gerçək olan hər şey, hər zaman sənə yalnızlıq gətirəcəkdir. Eşq, dua, həyat, ölüm, estetik təcrübələr, xoşbəxtlik anları – hamısı sən yalnız ikən gələr. Aşiq olduğun zaman biriylə olduğunu sanırsan. Bəlkə də o kimsə sənin yalnızlığını yansıdır, o kimsə, sadəcə sənin yalnızlığının yansıdığı bir aynadır. Lakin eşqinin dərinliyinə endikcə, aşiq olduğun o kimsənin belə ora girə bilməyəcəyini anlayarsan.

Bilməyin tək yolu ona icazə verməkdir; narahatlğa, qorxuya rəğmən.

Hər zaman düşünməyə dəyər, “Həyat tərzimdən xoşbəxtəm mi?” Əgər cavab “Yox” dursa, insan risklər almalıdır. Yeni yollar, yeni həyat tərzləri, yeni bir arayışa girişməlidir. Bu qədər dəqiqdir: İtirəcək heç bir şeyin yoxdur. Əvvəlki həyat tərzinlə xoşbəxtlik tapmadın. Əgər tapmış olsaydın yeniyə ehtiyac olmazdı. Əvvəlki anlamsız oldu, bu qədər dəqiqdir. Yeni anlamsız çıxa bilər və ya anlamlı çıxa bilər. Amma ən azından, yenidə anlamlı olma ehtimalı var. Əvvəlki, izləmədən keçdi. Onu gördün, anladın və onu heç bir şey almadan yaşadın. Sanki qumdan neft çıxarmağa çalışırmış kimi. Daha nə qədər qumdan neft çıxarmağa çalışaraq beyninə işkəncə edəcəksən?

Həyatda bir şeyə tutunmaq son dərəcə ağılsızlıqdır. Ən böyük xəta, möhkəm-möhkəm tutmaqdır; Belə edərək, insan sahib olduğunu itirər. “Bu mənimdir” deyə iddia edərkən, onsuz da bizim olanı itiririk.

Budda özü çox bilgili deyil; Nə İsa, nə də Məhəmməd həmçinin. Onlar məsum insanlardır, yalın insanlar, lakin yalınlıqları elədir ki, məsumiyyətləri elədir ki, uşaq kimi xüsusiyyətləri elədir ki, varlıqlarının ən içdəki ÖZ-ünə girə biliblər. Doğruluqlarını bilə biliblər, varoluşlarının ən ÖZ-ünə çata biliblər. Bilirlər, amma bilgili deyillər. Bilgiləri müqəddəs yazılardan deyildir. Onların dərin bilgililikləri, diqqətlilikləriylə olub. Mənbəni xatırlayın: Gerçək bilgi meditasiyadan, fərqindəlikdən, şüurdan, diqqətdən, şahidlikdən gələr. Və gerçək olmayan bilgi, müqəddəs yazılardan gələr. Gerçək olmayan bilgini çox asanlılqa öyrənə bilərsən və onunla lovğalana bilərsən, lakin bir ağılsız olaraq qalarsan – bilgili ağılsız, amma yenə də bir ağılsız.
Əgər həqiqətən bilmək istəyirsənsə, bütün bilgini buraxmaq məcburiyyətindəsən; onu, bilərək unutmaq məcburiyyətindəsən. Yenidən cahil olmaq məcburiyyətindəsən, maraq dolu gözlərlə, açıqgözlü kiçik bir uşaq kimi. Sadəcə öz varlığını bilməyəcək, dünyada var olan varlğı da biləcəksən… Ağaclarda, quşlarda, heyvanlarda, qayalarda və ulduzlarda var olan varlığı.

Bu, çox vaxt olur: Yolda bir insan görürsən, onu tanıyırsan, üzü tanış gəlir. Birdən, onun adını da bildiyini xatırlayırsan. Deyirsən ki, “Tam dilimin ucundadır.” Lakin heç cür sənə gəlmir. Tam dilinin ucundadırsa, niyə söyləyə bilmirsən? Bildiyini bilirsən, lakin yenə də xatırlaya bilmirsən. Və cəhd etdikcə daha da çətinləşir, çünki çox səy göstərmək səni daha gərgin edir. Və gərgin olduğun zaman, öz təbiətindən daha uzaq olursan; onsuz da orda olan şeydən daha uzaq olursan. Rahat olduğun zaman daha yaxınsan; tamamilə rahat olduğun zaman öz-özündən suyun üzünə çıxacaq.
Daha qüvvətli bir şəkildə cəhd edirsən, amma çıxmır, bu səbəblə hamısını unudursan. Sonra hamamda uzanarkən və ya sadəcə hovuzda üzərkən -həmin insanın adını xatırlamağa çalışmırsan belə – birdən ortaya çıxır. Xatırlamağa çalışmırdın və çox rahatlaşmışdın. Rahatlaşdığın zaman genişsən, gərgin olduğun zaman darlaşırsan – nə qədər gərgin, o qədər dar. Səninlə, içindəki arasında olan keçid o qədər dardır ki, ondan heç bir şey keçə bilməz, sadə  bir ad belə.

Acı çək! Acnın bir zərəri yoxdur, çünki acı çox müdriklik gətirər. Acının zərəri yoxdur, çünki ancaq acı ilə insan onu aşar.

Ərdəm deməyə dəyər tək ərdəm, yaradıcılıqdır. Nə yaratdığın önəmli deyil, lakin həyatı artırmalı, varoluşu gözəlləşdirməli, yaşamağı daha şən, mahnını biraz daha maraqlı, eşqi biraz daha görkəmli  etməli – və bir yaradıcının həyatı, sonzuluğun və ölümsüzlüyün parçası olmaqla başlayar.
Milyonlarla insan yaşayar, lakin heç bir şey yaratmazlar.
Yaradıcı, izdihamın  bir hissəsi ola bilməz. Yaradıcı yalnız olmağı, ayrı getməyi, yalnızlığın gözəlliyini öyrənməyi öyrənmək məcburiyyətindədir, çünki sadəcə bu sahədə potensialın gerçəkliyə çevrilməyə başlayar. Yaradıcının yolu, sonunda səni özünə yönləndirər, çünki izdihamdan, yığından uzaqlaşırsan – yalnızlığa gedirsən. Bir rəssam, rəsmində tamamilə yalnızdır. Bir rəqqas, rəqsində tamamilə yalnızdır.

Həyat, sadəcə qatılmaqla bilinə bilər. Bir izləyici olma. Bütün modern dünya, sadəcə bir izləyici, bir izləyici topluluğu oldu. Birisi rəqs edir, sən ona baxırsan. Nə edirsən? Necə bir rəqsə baxa bilirsən? Bir rəqs, hiss edilməlidir, bir rəqs, rəqs edilməlidir. Biri mahnı oxuyur və sən baxırsan və dinləyisən. Mahnını və onun gözəlliyini bilmək üçün mahnı oxumalısan, qatılmalısan. Amma, bu fəlakətlik epidemiya səviyyəsindədir. Hər şeyə baxmağa davam edirsən.
Filmə axın edirsən – nə üçün ? Gözəl bir həyat yaşamırsan mı? Niyə gedib bir film görmək məcburiyyətindəsən? İnsanlar, başqa insanların həyatlarına baxaraq televizorlarının önündəki stullarına yapışıb qalıblar. Və yaşamırlar belə, sənin üçün oynayırlar. Sənin üçün oynayırlar və sən o oyunçuları görürsən – və heç kim yaşamır. Rəqqas gerçək bir rəqqas deyil, o bir profesionaldır və sən də bir izləyicisən. Hamısı saxtadır.

Rabindranath Tagore-nin bir hekayəsi var .Hekayə, mahnının içində belə deyir: “Əsrlərdir, Tanrını axtarıram. Bəzən ayın ətrafında idi, amma mən ora çatana qədər o başqa bir ulduza getmiş olurdu. Onu başqa bir ulduzda gördüm, amma mən ora çatana qədər o yenə getmiş olurdu. Bu belə davam etdi, amma onun orda olduğu bilgisində böyük bir sevinc var idi və bir gün onu tapacaqdım. Daha nə qədər gizlənə bilər? Daha nə qədər qaça bilər?
Və bir gün bunun Tanrının evi olduğunu söyləyən bir işarə olan bir evə çatdığım da oldu. Qədərim gerçəkləşdirildiyi üçün böyük bir rahatlıq hissi yaşadım. Pilləkənləri çıxdım və tam qapını döyəcək idim ki, ağlıma ikinci bir düşüncə gəldi: “Birdən Tanrı gələrsə və qapını açarsa nə edəcəksən? Sonra nə edəcəksən? Bütün həyatın bir yolçuluq idi, bir həcc, taparaq, axtararaq. Sən milyon illərdir ki, bir qaçışcı olaraq yetişdirildin və birdən Tanrı ilə qarşılaşanda söyləyəcək heç bir şeyin yoxdur. Nə söyləyəcəksən?”
Heç bunu düşündün? Deyək ki, Tanrı ilə qarşılaşdın, ona nə deyəcəksən, o sənə nə deyəcək? Özünü lazımsız yerə yandırdın, bitdin. Son dayanacaq, ölüm deməkdir.
Zen ustası IIkyu bunu söyləməkdə haqldır: “Son dayanacaq yoxdur, hər hansı bir dəyəri olan heç bir şey yoxdur. ” Hər şey sadəcə dadını çıxarmaq və rəqs etmək və mahnı oxumaq üçündür. Amma dəyər haqqında bir şey soruşma ; nəyin ərdəm, nəyin yaxşı olduğunu soruşma. Hər şeydən məmnun ol və həyatın hər hansı bir yerdə sona çatmayacağını çox yaxşı bir şəkildə bilərək fərqli hacılıqlara getməyə davam et, səyahət davam edəcək, karvan davam edəcək. Yolun bitdiyi bir yer yoxdur.

Xoşbəxt olmaq üçün heç bir şey etməyinə ehtiyac yoxdur. Əslində xoşbəxt olmamaq üçün çox şey elədin. Əgər bədbəxt olmaq istəyirsənsə, çox şey elə. Əgər xoşbəxt olmaq istəyirsənsə, işlərə icazə ver, işlərin olmağına icazə ver. Dincəl, rahatla və bir sərbəst buraxma içində ol.

Sərbəst buraxmaq, həyatın sirridir. Bir sərbəst buraxma içində ikən, çox şey, milyonlarla şey olmağa başlayar. Onlar onsuz da olurdu, ancaq sən əsla fərqində deyildin. Fərqində ola bilməzdin; başqa bir yerdə məşğul idin, dolu idin.

 

Mənbə: Osho – “Zen Ruhunda Tarot – Yaşam Oyunu” kitabı.
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

MÜKƏMMƏL QADIN

Xüsusi

Yaxşı bir həyat yoldaşı, ana, seksual qadın, evdar xanım, iş yoldaşı, dost, övlad, sevgili və bir çox başqa şeylər olan mükəmməl qadın bədbəxt olacaq. Çünki bu qadınlar başqaları üçün yaşayır. Ailəli bir qadın, həyat yoldaşının həyatını zəruri olduğundan daha asan hala gətirməklə heç də yaxşı iş görmür əslində… Hər problemi həll edə bilən, məsuliyyət daşıyan, düzəni qoruyan və bunun üçün çox səy göstərən qadın  qarşı tərəfin genetikasını pozur. İnsan təbiəti almağa, istifadə etməyə, asanlaşdırmağa cox meyillidir.  Mükəmməl qadın, hər mövzuda bacarıqlı olduğundan, qarşısındakına edəcək bir şey buraxmır. Armud biş, ağzıma düş.
Münasibətlər əlaqələr mübadiləsi, paylaşma olmadan inkişaf etmir, böyümür. Qadınların və kişilərin inkişafı həyatın gətirdiyi öhdəliklərə, dərslərə və səylərə görə mütənasibdir. Övladının məktəb tapşırıqlarını yerinə yetirən bir ana, onun uşağının öz qabiliyyətlərini öyrənməsinə və inkişaf etdirməsinə mane olduğunu başa düşmür. Eynisi münasibətlərə də aiddir. Ərinin də işlərini böynuna götürən, onun etməli olduğu şeyləri onun yerinə edən, onun bacarmadıqlarını bir şəkildə həll edən mükəmməl qadın bədbəxt olmağa məhkumdur.
Qəribəsi budur ki, bu strukturda qadınların münasibətləri ümumiyyətlə xəyal qırıqlığı ilə sonlanır. Ən çox aldanmış, tərk edilmiş qadınlar mükəmməl qadınlardır. Niyə aldadıldıqlarını anlamırlar. Bundan əlavə, ərləri seçdikləri qadınlar özlərindən daha az təcrübəli olanlardır. “Mənim nəyim əksik idi?” Bu sualın cavabı havada qalacaq, hətta bir şok təsiri meydana gətirə bilər, ancaq əksik olan qüsurdur. Münasibətlər mübadiləyə, paylaşıma əsaslanır. Mükəmməl qadın, tərəfdaşının edəcəyini öz boynuna götürdükdə onun erkəkliyini də əlindən almış olur. Onun cəhd etməsi üçün ortada bir səbəb buraxmır. Həyəcanı, həvəsi qalmayan  bir həyat yoldaşı təbii olaraq digər mühitlərə getmək və özünü göstərmək üçün axtarış edir.
Kənardan baxdıqda qüsursuz görünən bir qadınla yaşadığınızı təsəvvür edin. Hazır həyat. İlk zamanlar cox rahat, keyifli görünsə də, zaman keçdikcə çox darıxdırıcı, təkmil və boş həyat şəklini alır. Zamanla insani eqonuz zədələnir. Mükəmməllik özündən imtina etməkdir. Daim başqaları üçün yaşamaq, başqalarının  ehtiyaclarını ödəmək, seçimlərini hazırlamaq, həmişə başqalarını düşünmək, mükəmməl qadınları öz kimliklərindən məhrum edir. Öz həyatınızdan vaz keçmək, saçlarınızın hər telini süpürgə etmək, lazımsız fədakarlıq göstərmək, qarşı tərəfdən alqışlar gətirməz. Bunlar müntəzəm olaraq həyata keçirildikləri üçün vəzifə kimi görülür  və onların dəyəri bilinmir. Mükəmməl olmaq zamanla insanın özünə və ətrafına zərər verir. Həyat yoldaşını, uşağı, özünü və hətta dostlarını çətin psixoloji prosesə soxur. Münasibətlər paylaşdıqca  dəyər qazanır və zövq verir. Mükəmməl qadın xoşbəxt ola bilməz. Çünki başqasının həyatını təşkil və təmin edərkən, öz həyatını unudur. İnsanlar qüsurlu olur, xətaları yanlışları ilə var olur. Mükəmməllik insanlara aid deyil. Qüsursuz və ya mükəmməl qadın olmağa çalışmayın. Bu sizi  yalnız mənəvi bir qul və yaşam xidmətçisi edər.

Müəllif: Candan Ünal
Tərcümə:
 Şahanə Nuriyeva
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 10 votes)

ÇÖRƏK VƏ AZADLIQ

Xüsusi

azadlıqQərbi Avropada azadlıq rəsmən əla vəziyyətdədir. Amma nədənsə, o, mənə bəzi burjua ailələrində yaşayan kasıb, qohum qadınları xatırladır. Həmin qadın dul qalıb, öz qanuni müdafiəçisini itirib. Ona sığınacaq veriblər, damın altında zirzəmini xatırladan qaranlıq bir otaq ayırıblar və ara-sıra mətbəxdə görünməsinə candərdi dözürlər. Bəzən, bazar günləri ev sahibləri biçarəni şəhərə gəzməyə çıxarırlar, axı qohum-qonşu onların necə nəcib və qayğıkeş olduğunu görməlidir. Qalan məsələlərdə isə o susmalıdı, xüsusilə də mühüm işlərdə. Və əgər hansısa bir polis onu qaranlıq bir küncdə zorlayarsa, sahibləri səs-küy qaldırmayacaqlar: bir də ki, bu ilk təsadüf deyil ki, ev sahibi də ara-sıra fürsəti əldən vermir.

Ən asanı və ən yanlışı pis hökuməti, ya da hakimiyyəti ya da hansısa düşmən qüvvələri günahlandırmaqdı. Şübhəsiz ki, hökumətlər gerçəkdə günahkardırlar, özü də bu günah o qədər ağır və qədimdir ki, artıq heç kəs onların nə vaxt məlum uçuruma yuvarlandıqlarını belə bilmir. Lakin günahkar təkcə onlar deyildir. Sonda əgər yalnız hökumətlər azadlığın inkişafına görə məsuliyyət daşısaydılar, onda bu azadlıq qundaqdaca boğulardı. Bildiyim qədərincə, pul və istismar cəmiyyətinin heç vaxt azadlıq və ədalət səltənəti qurmaq kimi bir öhdəliyi olmayıb. Heç kəs polis dövlətlərini istintaq aparılan zindanlarda hüquq məktəbləri açmaqda günahlandıra bilməz. Onlar zülmə və istismara əl atmaqla özlərinin birbaşa öhdəlikləri ilə məşğul olurlar və əgər azadlığı belələrinin nəzarətsiz ixtiyarına buraxsaq, biçarənin qısa bir zaman kəsiyində rüsvay olacağına təəccüblənməyə belə dəyməz. Əgər bu gün azadlıq alçaldılıb və zəncirlənibsə, bunun günahını onu hiyləgərcəsinə satmış düşmənlərdə görmək lazım deyil.

Səbəb, sadəcə, onun qanuni müdafiəçisini itirməkdədir. Həqiqətdən qaçmaq mümkün deyil: bəli, azadlıq dul qalıb və o, sizinlə bizi itirib.

Azadlıq – əzilmişlərin işidir və onun ənənəvi müdafiəçiləri həmişə bir küncə sıxışdırılmış xalqın içindən çıxanlar olub. Əgər indi planetimizin böyük bir hissəsində azadlıq geri çəkilibsə, bu yalnız onu susduran institutların heç olmadığı qədər həyasızlaşması və silahlanması səbəbindən baş vermir, ən əsası, həm də onun həqiqi müdafiəçilərinin yorğunluq, ümidsizlik, ya da yanlış anlaşılan strategiya üzündən ondan üz çevirməsinin nəticəsidir. Dünya get-gedə ümidini itirir və azad insanın tənhalığı başlayır.

Lakin qazanılması və bir daha əldən verilməməsi gərək olan həqiqi azadlıq mövcuddur. Şübhəsiz ki, səhərdən axşamacan dəzgaha pərçimlənmiş, gecələrsə ailəsi ilə birgə yeganə ümumi otağı paylaşan insanın azadlığından söhbət belə gedə bilməz.

azadlıqTəkcə günah burda hətta ən kasıbımızın belə ötüşə bilmədiyi azadlıqda deyil, konkret cəmiyyətdə və onun qurduğu köləlikdədir. Məgər burjua cəmiyyəti azadlıqdan dəm vurub insanlara onu verməsə də, fəhlə cəmiyyəti həmçinin eyni cür hərəkət etməli və heç olmasa, azadlıqdan danışmadığı üçün qürurlanmalıdırmı? Hər halda, kələfin ucu dolaşıb və fəhlə hərəkatı tədricən azadlıqdan üz döndərib. Beləcə, guya azadlıq yerinə ədaləti seçdik və azadlığa etibarsızlıq etdik. Azadlığı bir müddət kənara qoydular və haqqında xatırlatma aparmamağı xahiş etdilər. Əvəzində bizə ilk növbədə, ədalət lazım olduğunu elan elədilər. Azadlıqsa sonraya qalsın dedilər. Sanki qullar nə vaxtsa ədalətə nail olacaqlarına arxalana bilərlər. Yuxarılar aşağıdakılara yalnız çörək lazım olduğunu söylədilər, sanki sonuncular çörəklə azadlığın necə sıx bağlı olduğunu heç bilmirlər. Artıq tarix çox irəli gedib və gördüklərimiz bizi düşünməyə sövq etməlidir.

Gözəl günlərin birində heç bir cidd-cəhdsiz, sanki təqaüd alırıqmış kimi, əldə edəcəyimiz ideal azadlıq mövcud deyil. Azadlığı zərrə-zərrə çətin mübarizədə əldə edirlər, sahib olduğumuz azlıqsa hələ mərhələlərdir, amma yenə də bu mərhələlər konkret xilas yoluna aiddir. Əgər onların məhv olmasına imkan verəriksə, bu, irəliyə doğru atılmış addım olmayacaq. Əksinə, biz geri atılacağıq, uzun və məşəqqətli yolu yenidən keçmək məcburiyyətində qalacağıq və bu, qan-tər bahasına başa gələcək.

Azadlığı seçmək, bizə təlqin eləmək istədikləri kimi, ədalətin zərərinə seçmək demək deyil. Biz bu gün azadlığı yer üzərində əziyyət çəkən və mübarizə aparan kəslər üçün və onlarla birlikdə seçirik. Biz azadlıqla ədaləti birgə seçməliyik və inanın ki, biri olmadan digərini seçmək qeyri mümkündür. Əgər kimsə sizi çörəkdən məhrum edirsə, o, eyni zamanda azadlığınızı əlinizdən alır. Əgər, azadlığınız əlnizdən alınırsa, çörəyinizin də təhlükəyə məruz qaldığına əmin olun, çünki artıq o, sizdən və müübarizənizdən asılı deyil, sahibinizin kefindən asılıdır.

Sonda onu əlavə edim ki, azadlıqla ədaləti ayırmaq mədəniyyətlə əməyi bir-birindən ayrı salmaq qədər yanlışdı və bu əsl ictimai cinayətdir. Bu halda ədalətsizliyin mənfəətindən faydalanırsınız və azadlıqdan imtina ediriniz – əməklə mədəniyyətin bölünməsini təsdiqləyir, əziz tutursunuz, bu isə sonda həm əməkçiləri, həm də ziyalıları acizliyə düçar edir. Beləcə həm azadlıq, həm də ədalət tapdalanır.

Azadlıq ilk növbədə imtiyazlardan ibarət olanda, həqiqətən də, ondan məhrum olanları təhqir edir və əməklə mədəniyyət arasında qalın bir sədd çəkir. Lakin həqiqi azadlığın əsasında imtiyazlar deyil, hər şeydən öncə, vəzifə durur. Bizlərdən hər biri azadlıqda imtiyaz deyil, vəzifə görməyə başlayanda, o, anındaca əməklə mədəniyyəti birləşdirəcək və ədalətə xidmət etmək iqtidarında olan yeganə gücü hərəkətə gətirəcəkdir.

Mənbə: Həmkarlar ittifaqının 1953-cü il mayın 10-da Sent-Etyen şəhərində keçirdiyi mitinqdə çıxışı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 8 votes)

XOŞBƏXTLİK HORMONLARI VƏ XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Xüsusi

serotonin-hormonu-nədirXOŞBƏXTLİK HORMONLARI

Sizin özünüzü şən, güvənli, sevgi dolu, rahat hissetmənizi təmin edən məhz “xoşbəxtlik hormonu” adı verilən serotonin, dopamin, oksitosin, endorfin hormonlarıdır.
“Xoşbəxtlik hormonlarının” hər birinin fərqli xüsusiyyətləri var.

SEROTONİN NƏDİR VƏ XÜSUSİYYƏTLƏRİxosbextlik-hormonlari

Serotonin insanı şən, canlı, pozitiv hissetməsini təmin edən sinirötürücüdür. Serotonin azlığı insanda yorğunluq, narahatlıq və depresiyaya səbəb olur.
Serotonin səviyyəsi normal vəya yüksək olduqda isə, insanın özünü enerjili, rahat, pozitiv hiss etməsinə və iştahın azalmasına səbəb olur.

DOPAMİN NƏDİR VƏ XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Dopamin beyində ifraz olunan hormondur. Dopamin də, serotonin kimi sinirötürücüdür və “xoşbəxtlik hormonu” adlandırılır.
Dopamin insanı pozitiv, həyata bağlı, güvənli hiss etməsini təmin edir. Dopamin azlığında unutqanlıq, tənbəllik və sıxılma kimi ruh halları görülür.
Siqaret, alkoqol və narkotik maddələr dopaminin təkrar sorulmasını dayandırır. Beləliklə, sinir ucları arasında dopamin yığılıb qalır və beyin dopamin çoxluğunu
həzz qəbul edərək bu maddələrdən yenə də istəyər. Bu da həmin maddələrdən aslılıq yaradır. Sevdiyiniz musiqiyə qulaq asdıqda, günəş işığına çıxdıqda, c vitamini qəbul etdikdə və digər xoşladığınız
şeylərlə məşğul olduqda dopamin səviyyəsi artır.

esq-hormonuOKSİTOSİN NƏDİR VƏ XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Oksitosin hormonu sevgi dolu və şəfqətli hiss etdirir. Digər adı isə “eşq hormonu” adlandırılır. Oksitosin həzz duyğusunu, sədaqəti, xoşlanma duyğularını ortaya çıxarır, stress və gərginliyi azaldır.
Oksitosin azlığında tənha, sevgisiz və narahatlıq kimi hallar ortaya çıxır. Qadının öz körpəsinə süd verməsi zamanı oksitosin hormonu artır. Sizin başqalarını sevməyinizi təmin edən hormon məhz oksitosin hormonudur.

ENDORFİN NƏDİR VƏ XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Endorfin hormonu da, dopamin və serotonin kimi pozitiv, şən və rahat hiss etdirən hormondur. Endorfin azlığında stressli, gərgin istəksiz kimi ruh halları baş verə bilir.

Müəllif:  Abdunnur Rüstəm

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +6 (from 6 votes)

2017-Cİ İL BİTMƏDƏN ETMƏLİ OLDUĞUNUZ 3 ŞEY

Xüsusi

Yaxşısı ilə, pisi ilə bir ilin də bitməsinə sayılı günlər qaldı. Bəzən 5 dəqiqənin belə nə qədər gec keçdiyinə şahid olarkən, hər il bu zamanlarda o boyda ilin gedişinə şahid oluruq. Düşü2017-ci il bitmədən etməli olduğunuz 3 şeynəndə umuzun gələn və 12 ayın bitməsini  simvolizə edən ilin son ayı, həm xəyal qırıqlıqlarına, həm də ümüdlərə ev sahibliyi edə bilər. Kimimiz, 2017- cil il üçün gözəl   xəyallar qurduq, kimimizin də heç bir gözləntisi olmadı. Yeni il ruhunun ətrafımızı bürüməyə başladığı dekabr ayı, sanki  bir səhfənin qapanacağının və yepyeni bir səhfənin açılacağının xəbərçisi kimidir, deyə bilərik. Yaxşı bəs, bu dəyişiklik üçün günləri saymağa başladığımız bu aralar nələr edilə bilər?

BU İLİ ANALİZ EDİN

Öncəliklə bu ilin müsbətlərini və mənfilərini ortaya çıxara biləcəyiniz detallı bir analiz edə bilərsiniz. Bəzilərimiz üçün olduqca gözəl, bəzilərimiz üçün isə olduqca pis keçən bu ilin bizdən apardıqları ola biləcəyi kimi, bizə qatmış olduqları da ola bilər. Bunları daha dəqiq bir şəkildə görə bilmək üçün kağızı qələmi əlinizə alaraq, bu il yaşadığınız və həyatınıza toxunduğunu düşündüyünüz hadisələri yaza bilərsiniz. Bu hadisələri məhsuldarlıq və duyğu əsaslı olaraq  dəyərləndirə bilərsiniz. Yəni bütün bunlar yaşanarkən\yaşandıqdan sonra sizin üçün müsbət və mənfi tərəflərinin nələr olduğunu müəyyənləşdirə bilər, bu durumların təsiri ilə duyğu durumunuzda nə kimi dəyişikliklərinin olduğunun fərqinə vara bilərsiniz.

HƏDƏFLƏRİNİZİ İNCƏLƏYİN

Elə ya da belə 365 gün 6 saatdan ibarət olan,  lakin əslində gözümüzü açıb yum017-ci il bitmədən etməli olduğunuz 3 şeyana kimi keçən bir ilin də sonuna yaxınlaşırıq. Bir çox il olduğu kimi, 2017-ci ilə girməzdən öncə də, “Bu il mütləq bunu edəcəm”, “Bu il 100 faiz belə belə  olacam” kimi hədəflər barındıran cümlələr qurmuş ola bilər, bəzi qərarlar almış ola bilərsiniz. Sizin təxminən 1 il əvvəl müəyyənləşdirmiş olduğunuz hədəfləriniz nələr idi? Hədəflərinizi incələyərkən, onları gerçəkləşdirmək adına necə bir yol izlədiyinizi özünüzə xatırlada bilər, hədəflərinizin bugünkü durumu üzrə  dəyərləndirmə apara bilərsiniz. Hansısa bir hədəfiniz gerçəkləşdisə, həmin vaxt atmış ola biləcəyiniz ən doğru addımın hansı ola biləcəyini düşünə bilər, gerçəkləşmədisə də “Necə bir yol izləsəydiniz, hədəfinizə çata bilərdiniz ?” sualını öz-özünüzə müzakirə edə bilərsiniz.

2018-i PLANLAYIN

Həyatın nə zaman nə gətirəcəyi və götürəcəyi bəlli olmadığı üçün zamanı planlamaq olduqca çətin və xəyali ola bilər. Lakin yenə də etmək istədiklərimiz istiqamətində bir layihə yarada bilərik. Layihənizi formalaşdırarkən, özünüzlə olan münasibətiniz, başqaları ilə olan münasbətiniz, iş həyatınız, şəxsi həyatınız kimi bir çox mövzunu ələ ala bilrəsiniz. Məsələn sizin layihənizdə,  bu il “Əlimdə olmayan şeylər üçün özümə hirslənməyəcəm” kimi bir maddə ola bilər. 2017-ci il bitmədən etməli olduğunuz 3 şeyYeni ildə özünüzə əlavə etmək istədiyiniz müsbətləri müəyyənləşdirə bilər, hədəflərinizi bu istiqamətdə qura bilərsiniz. Hədəf deyəndə ağlınıza mütləq çox böyük işlər gəlməsin, sizin bu ilki hədəfiniz müəyyən bir sayda kitab oxmaq, sizə ən maraqlı gələn şəhərləri gəzmək də ola bilər. Yeni başlayan hər bir ili, yazılmağı gözləyən bir ssenari kimi düşünə bilər və öz ssenarinizin səhnələrini yarada bilərsiniz. Beləcə, yaşamaq məqsədiniz və hədəfləriniz istiqamətində  irəliləyərkən daha az ilişə bilər, daha sürətli və keyifli bir sürüş təcrübəsi yaşaya bilərsiniz.

Müəllif: Bilge Aydoğan
Mənbə: www.uplifers.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

KANDİDADAN NECƏ XİLAS OLA BİLƏRİK? – 1

Xüsusi

Kandidanın bədənimizdə çoxalmasının qarşısını almaq və nəzarətdə saxlamaq üçün başda şəkər istehlakına son vermək olmaqla, etməli olduğumuz 5 faydalı şey: 

Kandidanı qidalandıran qidaları yeməmək:

Kandidanın çoxalmasında ən böyük rolu oynayan qidalar şəkər, üzərində işlənmiş karbohidratlar və qlütendir. İndi, bunları daha yaxından incələyək ki, tam olaraq yeməməli olduğumuz şeylərin nələr olduğunu anlayaq.

ŞƏKƏR
Kandidanın başlıca qida mənbəyi şəkərdir, həşəkərm də hər növü.
Saymalı olsaq, laktoza ehtiva edən süd məhsulları, bal, glükoza, fruktoza, dadlandırıcılar; aspartam, saxarin. Kandida proqaramının ən önəmli qismi, şəkəri həyatımızdan çıxarmaqdır. Eyni zamanda limon xaricində bütün meyvələr yüksək miqdarda şəkər ehtiva etdiyi üçün başlanğıc mərhələdə meyvə istehlakımızı da azaltmalıyıq. Əlbəttə ki, kartof, çuğundur, kök kimi şəkəri yüksək tərəvəzləri də azaltmaq lazımdır. Bunlar xaricində ketçup, qatıq, qarğıdalı portlağı kimi etiketli məhsullarda da şəkər olduğu üçün etiketləri oxumağı da öyrənməliyik. Yaxşı bəs, etiketlərdə diqqət etməli olduğumuz şəkər və dadlandırıcılar nələrdir, onlara göz ataq.
Şəkər və dadlandırıcı adları
Aspartam, karob tozu, qarğıdalı nişastası, dekstrin, dekstroz, disaxarid, qalaktoza, qlükoza, fruktoza (levuloza), hər cür maya, maltitol, maltodekstrin, maltoza (maya şəkəri), mennitol, mono saxarid, sukroz, polidekstroz, polisaxarid, riboz , saxarin, sorghum, sucanat, ksilit

Uzun illərdir  şəkərin immun sistemimizdə stres yaratdığı bilinən bir gerçəkdir. 1970-ci illərdə Linus Pauling, ağ qan hüceyrələrinin yüksək dozalarda C vitamininə ehtiyac duyduğunu bilirdi. O zaman belə bir nəzəriyyə ortaya atdı. Soyuqdəymələri, yüksək dozada C vitamini qəbul edərək məğlub edə bilərdi. Lakin C vitamini və glükoza eyni kimyəvi quruluşa sahib olduqları üçün hüceyrənin içinə girə bilmək üçün mübarizə aparmalıdırlar və hüceyrəyə C vitaminindən daha çox glükoza girər. Əgər kifayət qədər C vitamini qəbul etsək, şəkər və karbohidrat yemək istəyimiz kəsilər.

Şəkərin sağlamlığımıza verdiyi zərərlərdən bir neçəsi
Şəkər, virus infeksiyalarına qarşı bədənin müqavimətini aşağı salır.
Şəkər, bədənin mineral tarazalığını pozur.
Şəkər kalsium, maqnezium və proteinin sorulmasına mane olur.
Proteinin kimyəvi quruluşunu dəyişdirə bilər.
Hormonal pozğunluğa səbəb olur.
Asılılıq yaradır və alkoqol kimi zəhərlənmələrə səbəb ola bilər.
Yüksək karbohidratlıdır.

QLÜTEN
Kandida eyni zamanda nişasta və taxıl ( çörək, makaron, pizza, qarğıdalı portlağı, un məmulatları, kartof ) kimi yüksək karbohidratlardan da qidalanır.

Qlütenli taxıllarQlüten
Kandida problemi olan çox insanın qlüten həssaslığı da olur. Qlüten: buğda, çovdar, arpa, yulaf, spelt, kamut, tritikale -də olan elastik və yapışqan bir protein növüdür. Tritikale yeni törəməyə başlayan buğda və çovdarın qarışığından əldə edilən bir hibrid növüdür. Spelt və kamut isə buğdanın br cinsidir. Bunlar da digər buğda növləri kimi problem yarada biləcək qlütenlərdir. Elastiki bir konsistenisyaya malik olduğundan, günümüzdə çörək və un məmulatlarında qlüten ehtiva edən taxıllar geniş  istifadə olunmağa başladı.

Qlütenli taxıllar da yüksək qlisemik indekslərindən dolayı, eynilə şəkər kimi kandidanı bəsləyirlər və yenə eynilə şəkər kimi hüceyrələrimizdə insulinə qarşı müqavimət  yaradırlar. Bu da sonralar, qan şəkərində hipoqlisemiya və ya diabet kimi problemlərə səbəb olur.

Qlüten ehtiva edən taxılar həzm olunması çətin, mineral sorulmasını əngəlləyən və həzm sisteminə zərər verən bir növ protein ehtiva edirlər. Bu zərər, bağırsaqların protein, karbohidrat, yağ, vitamin və mineral kimi qida dəyərlərini, hətta bəzən də suyu sormasını əngəlləyir.

İmmun sistemimizi gücləndirmək

İmmun sistemimizi gücləndirmək üçün nə lazımdır?
Düzgün qidaları istehlak etmək
Lazımlı qida dəstəkləri almaq
Maya, göbələk və kiflərdən uzaq durmaq

Göbələk üçün bugünə qədər istifadə etdiyiniz  dərman və antibiotiklər, əgər yalnış bir qidalanma vərdişini uzun müddətdir davam etdirirsinizsə, demək ki, heç bir işə yaramayıb. Çünki Kandidadan qurtulmaq və immun sistemimizi möhkəmləndirmək üçün ən önəmli qayda düzgün qidalanmaqdır. “Kandidaya nəzarət dietası”nda proteini yüksək, yaxşı doymuş yağlı, aşağı karbohidratlı qidalar yeyilməli, heç bir şəkildə şəkər, taxıl, üzərində işlənmiş qidalar və trans yağlar yeyilməməlidir.  Bütün yediklərimiz mümkün qədər təzə və təbii olmalı, qətiyyən asılılıq yaradıcı, dərman, ağır metal, mikotoksin ehtiva etməməli, radiasiyaya məruz qalmış olmamalıdır.

Yediyimiz ət və heyvan mənşəli yağların otla qidalanan və bayırda sərbəst gəzən heyvanlardan gəldiyinə diqqət etməliyik. Balığın isə ferma balığı olmamasına mütləq diqqət etməliyik. Yağlarda isə hindistan qozu, kərə yağı və balıq yağına üstünlük verməliyik. Tərəvəzləri güvəndiyimiz orqanik məhsul yetişdirən yerlərdən və ya kəndli İmmuniteti gücləndirməkbazarlarından almağa diqqət etməliyik. Dietanızda protein istehlak etmək, karbohidratın parçalanmasını yavaşladır və bu da mədəaltı vəzin insulin ifraz etmə ehtiyacını azaldır. Eyni zamanda mədəaltı vəzin yaratdığı bir hormon olan Qlikogen ifrazı üçün xəbərdarlıq edir və depolanan yağları yandırır.

Faydalı qatı və duru yağlar
Faydalı yağların istehlakı Candidanı nəzarətdə saxalaya bilmək üçün proteinlər qədər önəmlidir. Bu yağlar qidalardakı vitamin və mineralların sorulmasını artırması ilə yanaşı,  ən məhsuldar enerji qaynağıdır. Hüceyrə quruluşundakı hormonlar və hormona bənzər  maddələrin yaranmasını dəstəkləyir. Faydalı yağlar, yağda əriyən A, D, E və K vitaminlərinin daşıyıcısı vəzifəsini görərkən, karotinin A vitamininə çevrilməsini təmin edir. Bu cür yağları istehlak etmək D vitamininin sorulmasnı və istifadəsini də təmin edir.

Xolestrol, hüceyrələrimizdəki yağa bənzər birləşmədir və ümumi bilgi və inancın əksinə, xolestrol ən yaxşı dostumuzdur. Xolestrolun vəzifəsi bədəni təmir etmək və qorumaqdır. Eyni zamanda beyin və sinir sisteminin ən önəmli qidasıdır. Beynimizin 70 faizi xolestroldan ibarətdir və o olmadan düzgün işləyə bilməz. Ostrogen və testesteron kimi hormonlar xolestroldan ibarətdir. Öd kisəsi tuzları ( həzm üçün ) xolestroldan ibarətdir. Xolestrol eyni zamanda çox qüvvətli bir antioksidantdır.

Xolestrol məməlilərin hüceyrə quruluşunda həyati rol oynayır. Yaxşı xolestrol, pis xolestrol deyə bir şey yoxdur,  iş orasındadır ki, bədənimiz yediyimizin üç,  hətta dörd qatı xolestrol yaradır.

Amerikalı fizikaçı və elm adamı olan  George Mann, xolestrol üçün “Elmdə, yüz ilin ən böyük yanılğısıdır” demişdir.

Əsas qatı yağlar 
Yeyilə bilən əsas qatı yağlar iki yerə ayrılır, omega 3 və omega 6. Bu yağlara əsas yağlar deyilməsinin səbəbi, bu yağları qidalardan ala bilKərə yağıməyimiz və bədənimizin istehsal edə bilməməsidir. Bugünkü gündə, əksər insanın qidalanma vərdişində ən aşırı yeyilən yağ omega 6-dır. Buna görə də bu natarazlığı düzəltmək üçün omega 3-ün də yeyilməsi şərtdir.

Yeni nəsil yağlardan uzaq durun ( Trans yağ )
Kandida problemi yaşayanlar, sağlamlıqlarını qorya bilmək üçün özlərini əsla təhlükəyə  atmamalı və hər cür trans yağlardan, yəni çoxlu doymamış və hidrogenləşdirilmiş bitki yağlarından ( marqarin, kanola, qarğıdalı, günəbaxan və s ) uzaq durmalıdır. Bu yeni nəsil yağlar, toksik olmaları və bədənin E vitamini və digər antioksidantlara ehtiyacını  artırması xaricində, eyni zamanda immun sitemimizdə də  inanılmaz dərəcədə stres yaradır.

Sağlam bir insanın belə yeməməli olduğu işlənmiş və paketli qidalarda istifda edilən marqarin və oxşar yağlar, yəni trans yağları heç yeməməliyik.

Trans yağlar, hidrogenləşdirmə prosesindən keçirilərək əldə edilir.

Bu prosesdə nə var:
1) Yüksək temperatur
2) Nikel, sink, mis və bu cür metallardan katalizator
3) Hidrogen qazı

Bu proseslərdən keçərək hazırlanan məhsullar insan bədəni və sağlamlığı üçün inanılmaz dərəcədə zəhərlidir.

Hidrogenləşdirilmiş yağlar, soyudulduğu zaman donmurlar və çox sürətlə xarab olurlar. Bitki yağları əsla isidilməməli və yemək bişirərkən istifadə olunmamalıdır. Bu qayda saf zeytun yağı üçün də keçərlidir. Ən sağlam yağlar doymuş yağlardır. Doymuş yağlar bədənimizdə çox önəmli rol oynamağına rəğmən,  bizə bunun əksi inandırılıb. Bunun səbəbi isə, yağ və qida sənayesində satışları  partlada bilməkdir. Eynilə, dərman sənayesinin,  dərman sata bilmək üçün xolestrol və aşağı kalorili dietalarını davam etdirməsi kimi.Trans yağ

Gerçək budur ki, təbii yağlar, tərkiblərində ehtiva etdikləri birləşmələrlə, insan sağlamlığına  köməkçi bir xüsusiyyətə sahibdir və yeni nəsil trans yağlar sadəcə sağlamlıq problemləri yaradır. Doymuş sağlam yağlar, sabit və çətin xarab olan yağlardır. Bədənin antioksidant xüsusiyyətini dəstəkləyərkən nə xərçəngə səbəb olur, nə də damarlarımızı tıxayır.


Mənbə: www.endogalhakkiniz.com

Hazırladı: Fidan Aslanova 

 


 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

HƏYATIMIZA XOŞ GƏLDİN, JOMO!

Xüsusi

Geridə qoyduğumuz son illərdə həyatımıza, bir şeyləri qaçırmaq qorxusu olaraq girən fomo anlayışı, yerini, bir şeyləri qaçırmaq həzzi mənasında olan jomoya verir.

We are social və Hootsuite iş birliyi ilə 238 ölkədən toplanan məlumatlarla hazırlanan “Digital in 2017 Global Overview”  hesabatına əsasən, dünya əhalisinin yarısından çoxu ən az bir ədəd ağıllı telefon istifadə edir. Təxminən 7,5 milyardlıq dünya əhalisinin yarısından çoxu isə internet istifadəçisidir və bu rəqəm keçən ilə nisbətən artım göstərərək 3, 8 milyarda yaxınlaşır. Sosial media istifadəsi rəqəmləri isə dünyada 2,8 milyard səviyyəsindədir.

Gündəlik həyatımızın vazkeçilməz bir hissəsi halına gələn rəqəmsal əlaqələrin həyatımızda özünə necə yer etdiyini ortaya qoyan hesabatın nəticələri əslində təəccüblü deyil. İnternet və sosial media həyatlarımızın ortasında yerini çoxdan aldı. Rəqəmsallaşma ilə birlikdə hər an hər şeydən xəbərdar ola bilir, hətta istəməsək də məruz qala bilirik. Reklamlar, mail-lər, bildirişlər, izlədiyimiz sosial media kanalları və internet fenomenləri… Bizə davamlı olaraq harda, nə zaman, nə etməli olduğumuzu söyləyən xüsusiyyətdədirlər.JOMO-1080x675

Əgər siz də bu bildirişləri almadığınız zaman və ya izləməni buraxdığınız zaman bir şeyləri qaçırdığını düşünlərdənsinizsə, rahat ola bilərsiniz, çünki artıq jomo trendi var. Arxanıza söykənin, dərin bir nəfəs alın və jomo üsulu ilə bir şeyləri qaçırmaqdan zövq alın.

JOMO – JOY OF MISSING OUT

Jomo -ya başlanğıc üçün bir neçə tövsiyyə:

1. Həyatda hər şeyə çata bilmək mümkün deyil, öncəliklə bu fikirlə barışın və rahatlayın.

2. Özünüzə icazə verin. Əgər davamlı olaraq əlində telefonla gəzən birisinizsə, əvvəl çətinlik çəkə bilərsiniz. Kiçik vərdişlərlə  işə başlayın. Məsələn, piyada templi gəzintiyə gedərkən telefonunuzu özünüzlə götürməmək və ya interneti bağlamaq gözəl bir başlanğıc ola bilər.

3. Telefonlarınızda olan lazımsız application-ları silin və bildirişləri qapalı hala gətirin. Xəbərdarlıq xüsusiyyətində gələn bildirişlər zehninizi yorur, hətta stresə girməyinizə yol açmış ola bilər.

4. Davamlı olaraq online olduğunuz zaman əsl qaçırdığınız öz zamanınız ola bilərmi deyə təkrar düşünün. Yaşadığınız anlara fokuslanın və dadını çıxarın.

5. İntrenetdə xərclədiyiniz vaxtın yerini, sizə daha yaxşı təsir edən, ruhunuzu qidalandıran məşğuliyyətlərlə dəyişdirin. Meditasiya ilə məşğul olmaq, kitab oxumaq və ya sevdiyiniz biri ilə görüşmək seçimlər arasında ola bilər.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

YENİ İLƏ ÖZƏL 53 KİÇİK DƏYİŞİKLİK

Xüsusi

Həyatımızı yeniləmək üçün dəyişiklik etmə qərarınyenilikı istənilən bir vaxt verə bilərik. Amma müəyyən bir zamanlar var ki, bunun üçün bizə daha da motivasiya verir və bunu etməli olduğumuzu xatırladır. Belə zamanlardan biri də yeni il qabağıdır. Hər yeni bir  il yaxınlaşarkən keçib getməkdə olan ilimizdə yaşadığımız həyatımıza göz atır, yenilənən il tarixi ilə birlikdə həyatımızda da yenilik arzusuyla qərarlar veririk. Unutmaq lazım deyil ki, bəzən kiçik, lap kiçik şeylər həyatımızda böyük fərq yarada bilər. Bu yazıda, bu kiçik şeylərin bəzilərini sizinlə paylaşacam.

1.Səhər tezdən oyanmaq üçün zəngli saatı qurursunuzsa, saatın çaldığını eşidən kimi yataqdan qalxın. (Sonra bunun üçün özümüzə çox təşəkkür edəcəyik.)
2. Səhər yeməyi yeyin. Hər gün eyni səhər yeməyini yeməyin.
3. Yeyib-içdikdən sonra çirkləndirdiyiniz qabları yuyub, qurudub yerlərinə qoyun.
4. Güzgüyə çox baxmayın.
5. Hər gün kifayət qədər su için.
6. Daha çox kitab oxuyun.
7. Daha çox hərəkət edin.
8. İşə gecikməyin. Hətta iş vaxtından biraz tez gedin.
9. Sizə mesaj gələn kimi baxmayın. İcazə verin, yadınızdan çıxsın, yadınıza düşəndə baxarsınız.
10. Səliqəli olun.
11. Bişirib-düşürmək işində ustalaşın. Həm özünüz, həm də başqaları üçün bişirin.
12. Daha çox film izləyin.
13. Bayıra çıxmağa ərinməyin. Evinizin, komfort zonanıza çevrilməyinə icazə verməyin.
14. Gülümsəməyə davam edin.
15. Heç bir sağlamlıq probleminiz olmadığı halda və ya kiçik problemləriniz olduğu halda müayinə və konsultasiya üçün həkimə gedin.
16. Mesaj yazmayın, zəng edin.
17. Yemək aralarında oruc tutun.
18. Mesaj yazan kimi cavab gözləməyin.
19. Daha çox rəqs edin.
20. Daha çox mahnı oxuyun.
21. İşdən qaçmayın, əksinə üstünə gedin.
22. İş vaxtı bitən kimi iş yerindən çıxın, ləngiməyin.
23. Axşam tez yatın.
24. Soyuqqanlı olmağı öyrənin.
25. Kifayət qədər pulunuz olduğunu, hətta varlı olduğunuzu düşünün.
26. Hər evdən çıxanda, atılası zibil olub-olmadığını yoxlayın.
27. Ağız baxımınız diş fırçalamaqdan ibarət olmasın.
28. Templi piyada yeriməklə daha çox məşğul olun.
29. Nəyəsə görə kiməsə hirslənmək istəyəndə, vazkeçin.
30. Marketlərdə alış-veriş etdikdən sonra sizə verilən çekləri atmayın. Toplayın. Mütəmadi olaraq aldığınız şeylərə, onların qiymətlərinə, ümumiyətlə, aldığınız şeylərin qiymətlərinə diqqət edin. Mütəmadi olaraq aldığınız şeylərin siyahısını tərtib edin. Eləcə də həmin şeylərin yaratdığı xərci müəyyən edin.
31. Daha çox oyun oynayın. Söhbət virtual oyunlardan getmir.
32. Bədəninizi sevməyi, komplekssiz olmağı, özgüvənli olmağı, cəsur olmağı, vecsiz olmağı, daxilən güclü olmağı öyrənin.
33. Bilinməyənə açıq olun.
34. Daha çox qonaq gedin, daha çox qonaq qəbul edin.
35. Geyiminizə diqqət göstərin. (Bunun üçün çox pula ehtiyac yoxdur.)
36. Müxtəlif saç düzümlərini yoxlayın.
37. Ayaqqabılarınızın sayını artırın.
38. Alıb bəyəndiyiniz hər hansı bir şeyin şəklini çəkib saxlayın.
39. Yatağınızı toplayın.
40. Gələcək haqqında narahat olmayın.
41. Keçmişdəki səhvlərinizə ilişib qalmayın.
42. Sevmədiyiniz insanları həyatınızdan çıxarın.
43. İnsanların sizin haqqınızda nə düşündüklərinə ilişib qalmayın.
44. Çoxdan arzusunda olduğunuz xobbi ilə məşğul olmaq üçün mükəmməl zamanı gözləməyin.
45. Çox oturmayın. (Yazı yazarkən oturduğum halda, bu maddəni oturduğum yerdən qalxıb yazdım.)
46. Yataq dəstlərinizin təmizliyinə önəm verin. Vaxtlı-vaxtında dəyişdirdiyinizdən əmin olun.
47. Mütəmadi olaraq hər 2 ayda bir dəfə saçlarınızı uclarından kəsdirin.
48. Daha çox sağ əlinizi işlədirsinizsə, arada sol; daha çox sol əlinizi işlədirsinizsə, arada sağ əlinizlə bir şey etməyi yoxlayın.
49. Daha çox kompliment edin.
50. Oturanda imkan varsa ayaqqabılarınızı çıxarın.
51. Davamlı olaraq çox rahat və eləcə də bir qədər narahat ayaqqabı geyinməyin. Bunları, ara-ara bir-biri ilə əvəz edərək geyinin.
52. Vaxtlı-vaxtında kompüterinizin, telefonunuzun ekran şəklini dəyişin.
53. Səhər tezdən oyanıb bayıra çıxın.

2017-ci ildə bunları etməmişiksə, 2018-ci ildə etməyimiz diləyi ilə…

Müəllif: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

KANDİDA İLƏ ƏTRAFLI TANIŞLIQ

Xüsusi

Əvvəlcə, Kandidanın nə olduğundan başlamalıyıq:

Kandida nədir?Kandida, bədəndə çoxalan bir göbələk növüdür. Original adı “Candididasis” olub, ona çox bənzəyən kiflər kimi ətrafımızda xeyli miqdarda mövcuddur. Bu sinifdən olan “Candida Albicans” bədəndə mukoza zəri olan hər bölgədə olur. Məsələn bağırsaqlar, gözlər, qulaqlar, sidik kisəsi, mədə, ciyərlər, vagina və s..

Bədənimizdə olan milyardlarla orqanizm kimi bizə fayda verir. Vəzifəsi, zərərli bakteriyaları tapıb yox etmək olan kandida, biz yaşadığımız müddətcə əsla çoxalmamalı və idarədən çıxmamalıdır. Çoxalma işini biz öldükdən sonra gerçəkləşdirib, bədənin parçalanıb yox olmasını təmin etmək vəzifəsi üçün görməlidir.

Kandida bizə necə təsir edir?

Candida Albicans, nəzarət altında olanda heç bir problem yaşamır, ondan yararlanırıq. Lakin, həyat keyfiyyətimizdə yalnışlıqlar olur və biz bunları düzəltmək üçün səy göstərməsək, işlər yolunda getmir və Candida nəzarətdən çıxır.  

Bu zaman bədənimizdə nələr baş verir?

Daxildə və xaricdə bədənimiz reaksiyalar verməyə başlayır. Miqren başda olmaqla, müxtəlif əzələ, sümük və orqan ağrıları , beyində zədə, dırnaq göbələyi, ekzema kimi gözlə görülən əlamətlər, hətta zehni və ruhi çöküntülər bədənimizin bizə göndərdiyi çoxalan Candida göbələyinin siqnallarıdır. Özümüzü çox yaxşı müşahidə edib Candida səviyyəmizi nəzarət alatında saxlaya bilərik.

Kandida çoxalmasının əlamətləri:

Alergiyalar, rütubətli və yağışlı havalarda pisləşən həssaslıqlar və dözümsüzlüklər

Astma
Parfum, qoxu, yumuşaldıcı, ot, it, pişik digər ev heyvanları, siqaret tüstüsü, kimyəvi maddələr, kiflər, toz, çiçək tozu, duman, çən və havada uçuşan maddələrə qarşı allergik reaksiyalar və aşırı həssaslıq
İdmançı ayağı
Körpə uşaqlarda qızartı, səpki
Zərbələr zamanı dərinin asanlıqla göyərməsi
Almacıq sümüklərində və alında həssaslıq və ağrı
Əllərdə və ayaqlarda üşümə, bədən temperaturunun aşağı düşməsi
Soyuqlamış kimi hiss etmək. Sinusların, burun, boğaz və ciyərlərin bəlğəmlə dolması
Asılılıq dərəcəsində şəkər, çörək, makaron kimi yüksək karbohidrat ehtiva edən qidaları, hətta alkoqol istəmək
Boyun, boğaz yumurtalıq bölgəsi, sidik kisəsi  kimi bölgələrdə kist və ya formal dəyişikliklər
Həzm problemləri; ishal, qəbzlik, qarın bölgəsində şişkinlik və ağrı, qaz, nəcisdə bəlğəm, xora və s.
Qulaqlarda cingildəmə, səs eşitmə, iltihablanma, quruluq və qaşıntı, ağrı.. acı hissi, qulaq axıntısı, içəridə maye yığılması, eşitmə pozğunluğu, aşırı qulaq kirinin yığılması
Gözlərdə; görmə pozğunluğu, uçuşan nöqtəciklər, işıq saçması, qızarıqlıq, quruluq, qaşıntı, aşırı göz yaşarması kimi problemlər
Xroniki yorğunluq, enerjisi çəkilmiş kimi hiss etmək, uyuşuqluq, yuxulama
Qrip əlamətləri
Vəzlərdə şişkinlik, ağız quruluğu, tüpürcək vəzlərində tıxanıqlıq, limfa vəzlərində şişkinlik
Saş tökülməsi, kəpək, saç diblərində qaşıntı, ağrı, quruluq
Ürək döyüntüsü, ürəkdə nizamsız vurma
Baş ağrısı, miqren, baş fırlanması
Hemoroid, anus dəliyində qaşıntı və qızarıqlıq
Aşağı şəkər ( hipoqlikemiya )və şəkər xəstəliyi
Hipotiroid, Wilson tiroid sendromu, Haşimato xəstəliyi , hiper tiroid, nizamsız tiroid hərəkətləri və s.
Hüzursuzluq, əsəbilik, panik ataka
Dəridə toxumaların pozulması, bəzən də daxili orqanlarda pozulmalar. Məsələn, beyin toxumasında pozulmalar
Kişilərdə: cinsiyyət orqanlarında qaşınma, cinsi istəkdə azalma, ereksiya problemi, prostat, penis infeksiyaları, sidiyə getmədə çətinlik çəkmə, təcili sidik gəlməsi hissi, cinsi əlaqə zamanı ağrı və ya acı, xaya torbalarında şişkinlik
Qadınlarda: sonsuzluq, pis qoxu, nizamsız və ağrılı menstruasiya, spazmlar,  vaginal axıntı, cinsi əlaqə zamanı ağrı və ya acı, cinsi istəkdə azalma, cinsiyyət orqanlarında şişkinlik və qızarıqlıq, vaginal qaşınma və səpkilər, yanma hissi və ya inadkar infeksiyalar
Dəridə və dırnaqlarda: göbələk infeksiyası, açıq və ya tünd rəngli ləkələr
Oynaq ağrıları, sərtləşmə və ya şişkinlik ( artrit )
Böyrək və sidik kisəsində: infeksiya, sistit, sidiyə tez-tez getmə və ya təcili sidik gəlməsi hissi, az sidik gəlməsi, sidikdə qoxu, sidiyə gedərkən yanma hissi
İştahsızlıq
Ağıl və ruh sağlamlığı: anksiyete krizləri, ağlama krizi, yaddaş itkisi, boşluqda hiss etmək, depressiya ( intihara meyilli olmaq da daxil ) , kosentrasiya pozğunluğu, ruh halının tez-tez dəyişməsi, tərslik etmə
Ağızda: yaralar və ağrılar, nəfəsdən pis qoxu gəlməsi, ağzın içərisndə ağ ləkələr
Əzələlərdə: ağrılar, uyuşuqluq, yanma və va qıdıqlanma hissi, koordinasyada pozulma və güc əksikliyi
Burun tıxanıqığı, burun axıntısı, burunda qaşınma, quruluq
Ayaq qoxusu, yuyunmaqla keçməyən bədən və saçda qoxu problemi
Tənəffüs sistemi: öskürək, bronxit, xırıltı, sinədə ağrı və sxılma hissi, nəfəsin daralması, astma, sətəlcəm
Sinus iltihablanması, şişmə və infeksiyalar
Dəridə: quruluq, qırmızı ləkələr, akne, sızanaq, qızarıqlıq, qaşınma, ekzema, sədəf xəstəliyi, ayaq göbələyi
Mədədə: Heliceobacter pylori infeksiyası ( xoraya səbəb olur ), mədə yanması, həzm problemi, mədə yırtığı, qusma, mədə ağrısı, iynə batması hissi, yeyilən yeməyin mədəyə oturmağı, qaz çıxarma, gəyirmə
Yuxu: Yuxusuzluq tez-tez oyanma, qorxulu yuxu, yuxuda dincələ bilməmək
Boğaz ağrısı, səsdə dolaşıqlıq, boğazda dayanmadan qıcıqlanma, səs itkisi və s. 

Kandidanın idarədən çıxmasının səbəbləri nələrdir?

Sağlam bir orqanizmdə immun sistemi bədəndəki bakteriyaları mukozadakı mikroorqanizmləri rahatlıqla balansda saxlayır. Lakin bəzi vəziyyətlər bu balansı pozur. İmmun sisteminin pozulması çox çeşidli və qarışıq olmaqla bərabər, ən böyük günahkar, həzm sistemindəki bizim üçün faydalı olan mikroorqanizmləri yox edən antibiotiklərdir. 

Bunun səbəbi isə antibiotiklərin Kandida üzərində bir təsirinin olmaması və digər mikroorqanizmlərin balansının pozulmasıyla, Kandidanın bədəni ələ keçirməsidir. Bu mərhələdə, formaları dəyişməyə başlayır və koloniya deyilən geniş qruplar halında çoxalır.

Bu koloniyalarin istehsal etdiyi toksinlər bədənin içində hərəkət etməyə başlayır və immun sisteminin daha da zəifləməsinə səbəb olaraq bədənə zərər verməyə başlayır. Kandida, kökə bənzər bir forKandidamalar yaradır və bunlar bağırsaq divarlarında hərəkət edərək toksinlərin, həzm oluna bilinməyən qidaların və bakteriyaların ilişib qana qarışmasına səbəb olan mikroskopik dəliklər açır. Bu sindrom, qida alergiyası kimi bir çox xəstəliyə səbəb olan “Sızıntılı bağırsaq sendromu” olaraq tanınır.

Bundan başqa, kökə bənzər formaların bağırsaq divarlarına verdiyi bu zərər, qidalardan aldığımız xeyirli şeylərin əmilməsinə də zərər verir. 

Qidaların bağırsaqda düzgün həzm oluna bilməməsi isə immun sistemimizin daha da zəifləməsinə səbəb olur. Bugün, yemək yemə vərdişlərimiz onsuz da ehtiyacımız olan lazımlı qidaları qarşılaya bilmədiyi üçün yaxşı bir immun sistemi təmin edə bilmir. Günümüzdə istehlak edilənlər, aşırı yüksək şəkər ehtiva edən qidalar, karbonhidratlar, hidrogenləşdirilmiş yağlar ( trans yağlar ) , ağ undan hazırlanan qidalar, üzərində işlənmiş qidalar, asılılıq yaradan madələr, qoruyuclar, böcək dərmanları ( kənd təsərrüfatında istifadə olunan dərmalar ) və ağır metallardan ibarətdir. Eyni zamanda bütün bu qidalar “uzun rəf ömrü” təmin edə bilmək üçün radiasiyaya məruz qalmış və onsuz da ən başda heç bir qida dəyəri təmin edə bilməyən torpaqlarda yetişmiş, uzun bir müddət depolanıb daşınmış, evlərimizə girdiyi zaman isə yalnış metodlarla bişirilmiş və ya mikrodalğalı sobaya qoyulmuş olduğundan qida dəyərini çoxdan itirmiş olurlar. Bütün bunlar isə zəif immun sisteminin başlıca səbəbləridir.

Kandida testi evdə necə edilə bilər?

Həkiminiz, daha dəqiq nəticələrə əldə edə biləcəKandidayiniz  Kandiaa testini təbii ki edə bilər. Lakin sadə bir testi evdə özünüz də edə bilərsiniz. Səhər oyananda hələ heç bir şey yeyib içmədən, təmiz bir stəkana otaq temperaturunda içməli su tökün. Ağzınızda yaxşıca tüpürcəyinizi toplayın və suyun içinə tüpürün. Suyu hər 15 dəq-dən bir 1 ssat boyunca müşahidə edin. Əgər suyun üzərində dayanan tüpürcəkdən aşağıya doğru sallanan iplər ( lif kimi ) görürsünüzsə, suyun içində üzən kəfə bənzəyən bir görüntü varsa və ya bu kəfli kimi görünən tüpürcək stəkanın dibinə çökübsə, sizdə də Kandida problemi ola bilər.

Mənbə: www.endogalhakkiniz.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

İQTİDAR VƏ HƏQİQƏT

Xüsusi

Bir var hər hansı bir iqtidarı ərsəyə gətirən həqiqət(lər), bir də var artıq ərsəyə gəlmiş iqtidarın öz istehsal etdiyi həqiqət(lər).

Bəli, kütləni idarə etmək üçün həqiqətlər lazımdır. Əslində kütləyə həqiqət deyil, iqtidar lazımdır.  Çünki iqtidar sabit olmaq istər, davamlı və az qala əbədi. Həqiqət isə dəyişən və dəyişdirəndir. Kütlə də sabit olanın yanında olmaq istər. Çünki həqiqət qorxuludur. Çünki dəyişkəndir. Hər dəyişkənlik böyük bədəllər tələb edir. O üzdən kütlə elə iqtidarın istehsal etdiyi həqiqətlərlə yetinir.

Bəli, həqiqət dəyişkəndir. Çünki həqiqətin təzahürü uzun zaman fonunda baş tutur, anlaşılır. Zaman demək isə axıb getmək, dəyişmək, yenilənmək deməkdir. Ağrılı və sancılı bir yenilənmə, dəyişmə. Dəyişməyən tək həqiqət, hər şeyin zaman içində dəyişərək yenilənməsidir. Gəlin baxaq; günümüzdə həqiqət anlayışına biçim verən elmdir. Elmin isə hazırda kainat üçün ən böyük həqiqəti təkamül və nisbilikdir. Ki, hər ikisi özülüyündə dəyişikliklə sıx bağlıdır, onu ehtiva edir.

iqtidar və həqiqətQayıdaq həqiqətə və onun fonunda iqtidar və kütləyə. İdarə edən və idarə olunanlara, onların münasibətinin ümumi xəttinə. Hər bir iqtidar bir həqiqətdən doğur, hökm sürür və tarixə qovuşur. Kütlə hər şey kimi ondan da doyur, bezir. Bəlkə də bu, elə təməl dediyimiz həqiqətin bir şərtidir. Məhz bu süjet üzrə baş tutmaqdadır hadisələr.

Bəs nə zaman kütlə iqtidardan, dolayısı ilə onun həqiqətlərindən doyur, bezir?
Nə zaman iqtidar zəifləyir, ölür və tarixə qovuşur?

İqtidarı ərsəyə gətirən təməl həqiqətlə bu iqtidarın istehsal etdiyi həqiqətlər arasındakı məsafə daraldıqca bu baş verir. Bir növ, təməl həqiqət üzərinə qalaqlanmış istehsal həqiqətləri istehsal olduqca xaric üçün çoxalır, özülyündə isə tükənir. Xaric üçün çoxalıb qalaqlanan həqiqtələr öz ağırlığı altında kənarlara sürüşməyə başlayır. Dibə endikcə təməl həqiqət görsənməyə başlayır. Ziyalılar (intellektuallar) da məhz bu sürüşməni sürətləndirənlərdir. Həqiqətin təbiətində təhlükə var. Bax iqtidar da öz həqiqətlərinin təhlükəsi ilə üzləşir zaman-zaman. Az qala özü-özünü süquta yetirir desək yanılmarıq. Sadəcə sonu qoyan təməl həqiqətə daha tez çatan başqa (digər) bir gələcək iqtidar olur. Bu üzdən bu iqtidarı o iqtidar yıxdı deyə düşünürük. Bu prosesdə hamı oynayır öz rolunu, öz payını.

Müəllif: Vüsaləddin Rüstəmov
(Ekber Hocanın mühazirəsindən anladıqlarım və qeydlərim)

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

XƏSTƏLİK XƏSTƏLİYİ

Xüsusi

Sual: “Davamlı olaraq sağlamlığım barədə narahatlıq keçirirəm, xəstəlik haqqında düşünürəm, xəstələnməkdən qorxuram. Mənə biraz nəsihət verə bilərsiniz?”

      Əgər sağlamlığın barədə həddindən artıXəstəlik xəstəliyiq düşünsən, bədənin xəstələnər və bədən xəstələndiyi zaman təbii olaraq bu mövzuda daha da çox düşünməyə başlayarsan. İçindən çıxılmaz hala gələr. Sapsağlam bir insan belə, əgər mədəsinin üzərində çox dayansa – o və ya bu yeməyi necə həzm edəcək, və bu zaman nə baş verəcək – 24 saat içində mədəsi ağrımağa başlayacaq.  Və bir dəfə problem çıxdımı, daha da çox düşüməyə başlayacaq. Yəni əslində bədənində heç bir şey yox ikən, sadəcə bir düşüncə ilə sağlamlığını pozmuş olur. Tibb buna kömək edə bilməz, çünki tibb, düşüncəni sağalda bilməz. Buna görə də o həkimdən bu həkimə gedərsən, lakin heç birinin sənə bir faydası toxunmaz. Hətta onların müalicələri səni daha da xəstə edə bilər, çünki verilən dərmanların bir təsiri olacaq, amma düşüncəni yaxşılaşdırmayacaqlar. Halbuki, ortada düşüncə xaricində bir xəstəlik yoxdur.
        Həkimlərdən bir çarə tapmadıqca, bədəninə daha çox baş aparacaqsan. Bu halda, aşırı bir şüur yaranır. Sağlamlıq mövzusunda çox həssaslaşırsan. Ən kiçik bir dəyişiklik, çətinlik çəkmə və narahatlıqda panikaya qapılırsan. Panika da, getdikcə salamlığının daha çox pozulmasına səbəb olur.
Buna görə də, ilk tövsiyyəm, sağlamlığında problem olması fikrindən vazkeçməyindir. Yaşamağa başla.
Bu bir dəfə oldu…

Həkim, bir nəfərə 6 aydan çox ömrü qalmadığını söylədi. Həmin adam 20 ildir ki, min bir növ xəstəliklə boğuşurdu. Bir insanın başına gələ biləcək hər şey onun başına gəlirdi. Həkimləri bezdirmişdi; lakin həmin adam çox varlı idi. O bir xəstəlik xəstəsi idi və həkim, sırf bezdiyi üçün dedi ki, ” Onsuz da çox yaşamayacaqsan, ona görə də bu işləri burax. Altı ayın var, sonra öləcəksən; bu dəqiqdir. Artıq səni heç kim xilas edə bilməz. Buna görə də, yaşamaq istəyirsənsə, 6 ayın qalıb.”
     Həmin adam düşünməyə başladı: Əgər sadəcə 6 ay yaşayacaqsam, onda niyə sağlamlığımla əlləşim? Onsuz da öləcəm. Beləcə, həyatında ilk dəfə bunu vecinə almadı. Ən gözəl geyimləri sifariş etdi, ən yaxşı avtomobilləri aldı və dünya turuna çıxdı. Hər zaman getmək istəyib sağlamlığı səbəbilə gedə bilmədiyi yerlərə getdi. Dünyanı dolaşdı, hər zaman yemək istədiklərini yedi, əyləndi, hər istədiyini satın aldı. Həqiqətən yaşadı! Ölüm onsuz da yolda idi, ona görə də özünü saxlamağın yeri yox idi. Altı ay sonra geri qayıtdığı zaman, heç olmadığı qədər sağlam idi. Otuz il də yaşadı və bu problemlə bir də heç vaxt qarşılaşmadı!

Buna baş aparmaqdan vazkeçməlisən. Xəstəlikləri təbii yollarla müalicə etmək yaxşıdır, çünki gerçək bir “müalicə” deyil, bir növ dincəlmə sayılır. Lakin bunun fanatik təqibçisi olma, çünki o zaman bu da bir xəstəliyə çevrilər. Öz içində təbii üsullarla müalicə əslində “müalicə” deyil; bədənə istirahət vermək, onun təbiət ilə bütünləşəcəyi bir ortam yaratmaqdır. Bu, instinktiv təbiətlə  birəşmək olur, tibbə aid deyil. Lakin buradakı təhlükə, bunun gəlib keçici bir moda halına gəlməsidir ki, bu da xəstəlikdən daha təhlükəli sayılır. Təbii yollarla müalicə bir çox insana kömək edir, lakin bu cür müalicəyə baş vuran insanlar nadir halarda müalicənin özündən zərər görmədən qurtula bilirlər. İnsan tədirgin hala gəlir: davamlı olaraq nə yeməli və nə yeməməli olduğunu, hara gedib getməməli olduğunu və ekologiyanı və bu cür şeyləri düşünür. Bu durumda, həyat yenə çətinləşir. Təbiiliyə ilişib qalsan, nəfəs ala bilməzsən, çünki havada həddindən artıq çirklənmə var. Restoranda yemək yeyə bilməzsən, çünki yeməklər təbii üsullarla hazırlanmır. Onu və ya bunu yeyə bilməzsən, çünki sadəcə təbii yeməkləri istəyirsən. Şəhərdə yaşaya bilməzsən. Nəticədə, həyat həqiqətən də çətinləşər.
          Əsla unutma ki, təbiilik sadəcə bir növ dincəlmədir. Bəzən, hətta ortada bir səbəb yox ikən belə, təbii müalicələrin təklif edildiyi bir klinikaya gedilib iki, üç həftə, bir ay, iki ay, ildə nə qədər pul ayıra bilirsənsə, o qədər qalıb dincəlmək yaxşı olar. Hər hansı bir səbəb olmasa da get, təbiətin, təbii qidaların, sauna və vannaların, masajın keyfini çıxar. Sırf zövq üçün, təcrübə etmək üçün get. Amma xəstə olduğun fikrindən vazkeç. İçindəki möcüzəni düşün; bədən sadəcə onun örtüyüdür. 


Mənbə: Osho – “Beden ile Zihni dengelemek” kitabı

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

FİTNES NƏDİR ?

Xüsusi

Fitnes, çoxları tərəfindən bodybuilding idmanı ilə eyniləşdirilir. Kəlmənin Fitnes nədir?mənasını tam olaraq bilməyən insanlar isə, çox fərqli bir idman növü olduğunu düşünür. Fitnes – sağlam olmaq, formada olmaq mənalarını ehtiva edir. Buna görə də, sağlamlıq və gümrah olmaq adına edilən  çox çeşidli idman növlərini özündə barındırır. İdman növlərinin  hardasa hamısında istifadə olunan məşq metodları, fitnes məşqləri əsnasında da asanlıqla görülə bilər.

Qeyd etdiyimiz kimi, çoxları fitnesi bodybuilding hesab edir. Bir-biri ilə əlaqəsi olmayan bu iki idmanın bu şəkildə bilinməyinin ən böyük səbəbi isə, fitneslə məşğul olan bir insanın əzələli görünməsidir. Hər idman növü kimi, fitnes də, əzələ inkişafını təmin edir və bədənə estetik bir görünüş qazandırır. Fitneslə bodybuilding arasında çox böyük bir fərq var. Bu fərq bilindiyi zaman, bu anlayışların  bir-birinə qarışdırılması imkansız hala gəlir. Fitnes, bədənin sağlam olması üçün tətbiq olunan bir idman növüdür. Bodybuilding isə, alətli və ya alətsiz olaraq əzələlərin hamısının və ya bir hissəsinin inkişaf etdirilməsidir. Əzələlərin həm kütlə olaraq, həm də həcm olaraq inkişafını nəzərdə tutan bodubuilding -in əksiFitnes nədir?nə, fitness, sadəcə sağlam bir bədənə sahib olmaq üçün edilir. Əzələ inkişaf etdirmə məşqlərini də ehtiva edən fitnes, sağlam hə yat adına önəmli olan sürətli və ya yavaş templi yürüyüş, qaçma, avar çəkmə, cardio məşqləri, pedal çevirmə, dırmanma kimi bir çox idman məşqini ehtiva edir. Aradakı fərqi hiss edəbiləcəyiniz digər nöqtə isə, fitneslə məşğul olan insanların bədənlərinin daha incə olmasıdır.  Bodybuilding-lə məşğul olan insanlar əzələlərə fokuslanırlar. 1 kq əzələnin, 1 kq yağdan daha çox həcm tutduğunu nəzərə alsaq, bodubuilding-lə məşğul olan insanların  olduqca iri görünməyi çox normaldır. Bodybuilding-də yağlar əzələlərə çevrilir və əzələlər şişirdilir. Fitnes idmanında da bədəndə olan yağlar əzələlərə çevrlir. Lakin mövcud əzələr, şişirdilmək əvəzinə sadəcə möhkəmləndirilir. Bu şəkildə, estetik cəhətdən çox gözəl bir bədən forması əldə edilmiş olur.

Bodybuilding-in əksinə, fitnes ilə əzələlər həcm olaraq böyümFitnes nədir?əz. Yağ səviyyəsi azalar və əzələlər möhkəmlənər. Bu şəkildə, daha sağlam bir bədən əldə etmək mümkündür. İnsana həm fiziki , həm də zehni gümrahlıq qatan bu idman növü sayəsində, sağlam bir bədənə və ruha sahib olmaq mümkündür. Bütün bədənə tətbiq edilə biləcəyi kimi, istənilən bölgələrə də tətbiq edilə bilər. Bədəninizdə olan artıq yağların əzələyə çevrilməsinə kömək edən fitnes, mövcud olan əzələlərin də möhkəmlənməsini təmin edər. Bu idmanla məşğul olmazdan öncə, bəzi önəmli nöqtələrin bilinməsi, faydalı olacaqdır. Fitnes üçün mütləq uyğun paltar və ayaqqabı seçilməlidir. Məşqçilərin sizlər üçün hazırladığı proqramlara əməl olunması  da həyati önəm daşıyır. Əsas məşqə başlamadan əvvəl, mütləq isinmə məşqləri edilməlidir. İsinmə olmadan məşqə başlamaFitnes nədir?q , ciddi zədələr ortaya çıxara bilər. Yüngül bir proqramdan ağır bir proqrama doğru pillə-pillə keçmək, zamanla böyük yarar verər. Kəlmə anlamı, sağlamlıq və gümrahlıq qazanmaq olan fitnes idmanında, sadəcə məşq etmək kifayət etməz. Nizamlı bir həyat tərzinin mənimsənməsi ən az məşqlər qədər önəmli bir şeydir. Nizamlı qidalanma vərdişi və nizamlı yuxu anlayışları da, bu mövzunu əhatə edər. Məqşlər zamanı bol su içmək isə, olmazsa olmaz bir qaydadır.

Mənbə: vucutgelistirmehareketleri.org
Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

AYNADA MƏN

Xüsusi

  • aynadaAxırıncı dəfə onu 2,3 il əvvəl görmüşdü.. Buna görə də görüncə tanımaması əvvəldə normal görünmüşdü. Amma bir az sonra bunun normal olmaması aydınlaşdı. Çünki, görünüşündə heç nə dəyişməmişdi.. Dəyişən görünüşündən başqa hər şeyi idi.. Məsələn; gözləri eyni, baxışı fərqli idi.. Üzü eyni, gülümsəməsi fərqli.. Qabı eyni, tərkibi dəyişdirilmiş keks kimi.. ) Görmədiyi müddətdə çox şey yaşanmış, amma bunun fərqinə varmamişdi..
    Axırıncı dəfə gördüyü qız xəyallarla öz utopiyasinda yaşayırdı, indi gördüyü isə xəyalları yox, məqsədləri olan, sözün əsl mənasında öz ayaqları üstündə dura bilən gənc xanım idi.. 3 il əvvəl gördüyü qız küsəyənliyi ilə insanı həyatına küsdürəcək qədər ərköyün idi, indiki isə sanki “frozen angel” qədər buzlaşmış, istənilən əks təsiri əks etdirərək özündən uzaqlaşdıracaq qədər soyuq idi.. 3 il əvvəlki qız itirmək qorxusuyla baş edərkən, indiki qız itirilməyəcək qədər dəyərli olanın özündən başqası olmadığını dərk etmişdi.. 3 il əvvəlki qız fədakarlıqları ilə göz doldurarkən, indiki gördüyü qız eqoistliyi ilə qan dondururdu.. Gülərkən belə gözlərindən çəkilməyən hüznün yerini məğrurluq tutmuşdu. Üzləşdiyi çətinliklərdə çarəni anasini qucaqlayıb ağlamaqda görən qiz bu günlərdə anası üzülməsin deyə problemlərini özü həll etməyə çalışarkən, onlara gülümsəməyi də öyrənmişdi.. Daim motivasiyaya ehtiyac duyan qız tələbələrinin ilham pərisinə çevrilmişdi.. Hətta dinlədiyi musiqiçilər belə dəyişmiş, üzülüncə deyil, ürəyi istədiyi üçün musiqi dinləyib zövq almağı vərdiş halına gətirmişdi. İnsanlara inaminin yerini Allaha imanı tutmuş, insanlarla münasibətlərində orta mövqeyi saxlamağı bacarmış, ünsiyyətə ehtiyac olduqca girər, qalan zamanlarda özünə vaxt ayırar, özünü məmnun etməyin yollarını axtarardı.. 3 il əvvəl o qız qayğısız həyatdan ayrılmış, iş həyatına başlamış və həyatının istiqamətini bəlkə də bilərək, ya da bilməyərək dəyişdirmişdi.. Bütün bu dəyişikliklərə rəğmən gülümsəməsindəki saflığı, ürəyindəki sevgi və mərhəmət hisslərini, gözlərindəki parlaqlığı qoruyub saxlaya bilmişdi.. 🙂 Və elə buna görə də özünü xoşbəxt hiss edirdi..

Dərin fikirlərdən onu ayıran “The doors are closing..The next station is …..” sözləri idi.. Bəli!  Bəli! Bütün bu fikirlər onun öz simasini qatarın şüşəsində görüb də tanımadığı anda 3 dəqiqə ərzində ağlından keçmişdi.. Gülümsədi ve tanışlığa çox şad oldu.. Daim simasını bəyəndiyi qızın artıq xarakterini də sevməyə başlamışdı.. Həyatındakı növbəti stansiyanın hansı olacağı isə artıq onu narahat etmirdi..) Nəhayət ki, öyrənmişdi bu günü ilə yaşamağı.. 3 il əvvəlki qız Esya, indiki isə Esmira xanım idi.. 🙂

Tarix: 06.05.2016

MÜƏLLİF : EsYa Talib
Hazırladı : Psixoloq Rübabə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +10 (from 10 votes)

PASPORT RƏNGLƏRİ VƏ ONLARIN MƏNALARI

Xüsusi

Səyahət üçün nəzərdə tutulmuş pasportların müxtəlif rənglərdə olması yəqin ki, sizin də nəzərinizi cəlb edib. Bu rənglər mavi, qırmızı, yaşıl və qara rənglər arasında fərqlilik göstərirlər. Əslində bu cür rəng seçimləri heç də təsadüfi deyil. Bu dəfə ki yazıda bu rənglərin nə mənaya gəldiklərini öyrənəcəyik.

Mavi rəgli pasport

Mavi

Mavi rəng yeni dünyanı simvolizə edir və ikinci ən çox istifadə olunan pasport rəngidir. Bu cür pasportlar daha çox amerika qitəsində yerləşən ölkələr üçün xarakterikdir. Brazilya, Argentina Paraqvay və s. ölkələrdə bu rəng “cənubun ümumi bazar birliyi”ni xarakterizə edir.

 

 

 

 

Qırmızı rəngli pasport

Qırmızı

Qırmızı dünyada ən çox istifadə olunan pasport rəngidir. Bu cür pasportlar daha çox avropa birliyinə üzv olan dövlətlər tərəfindən istifadə olunur və qısa müddət bundan əvvəl avropa birliyinə üzv olmaq istəyən ölkələr də öz pasportlarını qırmızı rəngə dəyişdilər, məsələn: Türkiyə, Makedoniya və Albaniya kimi dövlətlərin adlarını qeyd edə bilərik. Bundan başqa qırmızı rəngə daha çox üstünlük verən ölkələr vaxtı ilə kominist olan və hələ də bu ideologiyanı dəstəkləyən ölkələrdir. Amerika qitəsində qırmızı səyahət pasportuna sahib olan ölkələr siyahasında Bolivia, Peru, Kolunbia və Ekvadorun adını çəkmək olar.

Yaşıl rəngli pasport

Yaşıl

Bu cür pasportlar daha çox müsəlman ölkələri üçün xarakterikdir. Bu ölkələrdə yaşıl rəng Həzrəti Məhəmmədin sevimli rəngi, bundan başqa təbiəti və həyatı da sinvolizə edən rəng kimi qəbul edilir. Eyni zamanda bir çox iqtisadi birliklərin üzvü olan qərbi afrika ölkələrinin bir çoxu da yaşıl rəngdə olan səyahət pasportundan istifadə edir.

 

Qara rəngli pasport

Qara

Bu ən az istifadə olunan pasport rəngidir. Bu cür pasportlar daha çox Yeni Zellandiya da və bir sıra afrika ölkələrində istifadə olunur. Məsələn: Anqola, Çad, Konqo, Zambia və bir neçə başqa afrika ölkələrində.

 

 

Aşağıdakı xəritə sizə hansı pasport rənglərinin hansı ölkələrdə daha çox yayıldığını daha dəqiq göstərəcək.Xəritə

Mənbə: https://prima.guru
Tərcümə etdi: Müşviq Osmanlı

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

BƏDƏN, ÖLÜM, HƏYAT..

Xüsusi

Amerikan ağlı, indiyə qədər görülmüş ən dayaz və ən acgöz ağıldır. Çox maddiyyatçıdır. Buna görə də Amerikanın ən üst gerçəkliyi, iş adamıdır. Digər hər şey, fonda itib gedər; iş adamı, yəni pulu idarə edən adam, ən üst səviyyə gerçəklikdir.

Pul, ən rəqabətçi mühitdir. Kültürlü olmağına ehtiyac yoxdur, pulunun olması kifayətdir. Musiqi və ya şeir haqqında bir şey bilməyinə ehtiyac yoxdur. Ədəbiyyat, tarix, din, fəlsəfə haqqında bilgi sahibi olmağının heç lüzumu yoxdur. Yox, bilməyinə ehtiyac yoxdur. Bank hesabın qabarıqdırsa, önəmli olarsan.

Pulunla və əşyalarınla davamlı olaraq öyünərsən, çünki bahalı şeylərin önəmli olduğu zənn edilir.

Amerikalının həyatı qısadır. Bədən dayansa, amerikalının sonu gələr. Bu səbəblə, amerikalı ölümdən çox qorxar. Ölüm qorxusuna görə həyatını bəzən gülməli bir şəkildə uzatmağa çalışıb durar. İndi bir çox amerikalı, xəstəxanalarda və ruhi xəstəxanalarda  bitki həyatı yaşayır. Əslində yaşamırlar; çoxdan ölüblər. Onları həkimlər, dərmanlar və müasir cihazlar canlı saxlayır. Bir şəkildə həyata asılırlar.

Ölüm qorxusu çox böyükdür. Bir dəfə getdin mi, sonsuza qədər yoxsan  və geridə heç bir şey qalmır, çünki amerikalı bədən xaricində heç bir şey bilmir. Sadəcə bədəni bilsən, çox yoxsul qalarsan. Hər şeydən öncə hər zaman ölümdən qorxarsan və ölümdən qorxan biri, yaşamaqdan da qorxar  – çünki həyatla ölüm elə bir şəkildə iç-içə keçib ki, ölməkdən qorxursansa, yaşamağa da qorxarsan. Ölümü gətirən həyatdır, o halda ölümdən qorxursansa, həyatı necə sevə bilərsən? Qorxu hər zaman orda olacaqdır. Sənə ölümü gətirən həyatdır; onu bütünüylə yaşamayacaqsan. Əgər ölüm hər şeyin sonudursa, əgər sənin inanc və anlayışın budursa, o zaman həyatın tələsməkdən və qovalamaqdan ibarət olacaqdır, çünki ölümün nəfəsi arxandadır və səbrli davrana bilməzsən. Bax beləcə, Amerikalıların sürət manyaklığını anlaya bilərsən: hər şeyin tez edilməsi lazımdr, çünki ölüm yoldadır; ölmədən əvvəl əlindən gəldiyi qədər çox şey etməyə çalışmalısan. Ölmədən əvvəl mümkün olduğu qədər çox təcrübə yaşamalısan, çünki öldünmü, hər şey bitir.

Bu, böyük bir anlamsızlıq yaradır və təbii ki, acı və narahatlıq da. Əgər bədəndən sonra heç bir şey qalmayacaqsa, etdiklərin çox dərin şeylər ola bilməz. O zaman, etdiklərin səni qane edə bilməz. Əgər ölüm sondursa və geriyə heç bir şey qalmırsa, həyatın hər hansı bir anlamı və ya önəmi ola bilməz. O zaman həyat, axmağın birinin ağzından dinlədiyin qəzəb və quru səs-küy dolu anlamsız bir hekayədən başqa bir şey deyil.

Baul ( şüuru olan insan ) bədənin içində olduğunu, lakin bədəndən ibarıət olmadığını bilir. Bədəni sevər, ora onun evi, yuvasıdır. Bədənə düşmən deyil, çünki öz yuvana düşmən olmaq axmaqlıqdır, amma materialist deyil. Dünayadan xəbəri var, amma materialist deyil. Çox gerçəkcidir, amma materialist deyil. Bilir ki, ölümdə əslində heç bir şey ölməz. Ölüm gələr, lakin həyat davam edər.

Belə bir hekayə eşitmişəm:
Dəfn mərasimi sona çatmışdı və mərasimdə qulluq edən şəxs Desmond, yaşlı bir kişinin yanında dayandığını gördü.
“Qohumlardan birisiz?” deyə soruşdu.
“Bəli, elədir,” dedi yaşlı kişi.
“Neçə yaşınız var?”
“Doxsan dörd.”
“Hmmmm,” dedi Desmond, “o zaman yaxşısı budur burda qalın, onsuz da bu yaxınlarda yenə gələcəksiz.”

Hər şey bədənsəl həyat üzərinə qurulub: yaş doxsan dörddürsə, iş bitmişdir. O zaman evə getməyə dəyməz; ən yaxşısı ölməkdir. Niyə o qədər yolu ayaq döyəsən ki? Onsuz da tezliklə cənazə evinə geri qayıtmalı olacaqsan.  Heç dəyməz…əgər tək gerçək ölümdürsə, o zaman 24 və ya 94 olmağın nəyi dəyişdirər? Aradakı fərq sadəcə bir neçə ildən ibarətdir. O zaman gənclər özlərini yaşlı hiss etməyə başlayarlar və uşaqlar da indidən ölüdür. Bu bədənin ilk və son həyat olduğuna inanırsansa, o zaman bütün bunların nə anlamı var? Niyə yaşayırıq?

Camus, insan üçün ən təməl metafizik problemin intihar olduğunu yazır. Onunla eyni fikridəyəm. Əgər bədən yeganə gerçəklikdirsə və içində bədəndən o tərəfə heç bir şey yoxdursa, əlbəttə ki, üzərində düşünüləcək, baş sındırılacaq tək şey bədən olar. Niyə intihar edilməsin? Niyə doxsan dördə qədər gözlənilsin? Nəyə görə o qədər vaxt müxtəif dərd və sıxıntı çəkilsin? Niyə sabah səhər yenidən oyanaq? Bu çox lüzumsuz görünür.

Bir tərəfdən Amerikalı təcrübə qazanacam deyə davamlı olaraq ordan-ora qaçır, heç bir şeyi qaçırmamaq üçün. Dünyanın ətrafında qaçmaqla məşğul olur, şəhərdən-şəhərə, ölkədən -ökəyə, oteldən- otelə tələsir. Bir guru-dan digərinə, bir kilsədən o birinə qaçır, axtarır, çünki ölümün nəfəsi axasındadır. Bir yanda dəlicəsinə, dayanmaq  bilməyən bir qovalamaca, digər yanda hər şeyin boş olduğuna dair bir inanc var, çünki ölümlə hamısı sona çatacaq. Yəni varlı və ya kasıb yaşamağın, ağıllı və ya axmaq, sərsəri və ya öz halında olmağın nəyi dəyişdirər? Sonda ölüm gələr və hər kəsi bərabərləşdirər: ağıllını və axmağı, müdriki və günahkarı, aydınlanmışı və cahili, hamısı torpağa girib itib gedər. O zaman bütün hər şeyin anlamı nədir? Budda və ya İsa və ya Yəhuda olmağın nə fərqi var? İsa çarmıxda ölər, ertəsi gün Yəhuda intihar edər: ikisi də torpağa girər.

Digər tərəfdən sənin bir şeyləri qaçıracağın və digərlərinin tapacağına dair bir qorxu vardır; əldə etsən belə əslində ortada bir şey olmadığını bilməyin yaratdığı narahatlıq vardır; bacarsan da bunun anlamsız olduğu, çünki ölümün gəlib hər şeyi məhv edəcəyi gerçəyi vardır.

Şüurlu insan bədəndə yaşayar, bədənini sevər, bundan zövq alar, amma bədəndən ibarət deyil. İçində bütün ölümləri aşacaq bir şey barındığını bilər. İçində sonsuz, zamanın yox edə bilməyəcəyi bir şey olduğunu bilər.  Bunu meditasiya, eşq, dua sayəsində hiss edə bilmişdir. Bunu öz varlığının içində hiss edə bilmişdir. Ölümdən qorxmaz, çünki həyatın nə olduğunu bilər. Xoşbəxtliyin dalınca qaçmaz, çünki bilər ki, Tanrı ona milyonlarla fürsət verəcək; tək etməli olduğu şey bunlara icazə verməkdir.

Ağacların yerə kök  saldığını görmürsən? Onlar heç bir yerə gedə bilmirlər, lakin yenə də xoşbəxtdirlər. Xoşbəxtliyin dalınca qaçmazlar; durub da xoşbəxtik axtara bilməzlər. Kökləri yerin dibindədir, tərpənə bilmirlər, lakin xoşbəxtliklərini görmürsən? Yağış  yağan zaman sevinclərini, külək əsdiyi zaman xoşbəxtliklərini grmürsən? Rəqs etdiklərini hiss etmirsən? Kökləri var, heç bir yerə gedə bilməzlər. Yenə də həyat onlara gələr.

Hər şey gələr. Sən sadəcə alacaq qabiliyyəti yaradarsan; hər şey gələr. Sən sadəcə qapını açarsan. Həyat sənə gəlməyə hazırdır. Sən o qədər çox əngəl qoyursan ki! Yarada biləcəyin ən böyük əngəl də, həyatın dalınca qaçmağındır. Qovmağının və tələsməyinin ucbatından həyat nə vaxt gəlib qapını döysə, sən evdə olmursan. Həmişə başqa bir yerdə olursan. Həyatın dalınca qaçmağa  davam edirsən və həyat da sənin… və görüş əsla gerçəkləşmir.

Var ol… sadəcə var ol və gözlə və səbrli ol.


Mənbə: Osho – ” Beden ile zihni dengelemek”

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

TESTOSTERON VƏ İDMAN

Xüsusi

testosteron-nədirTESTOSTERON NƏDİR?

Testosteron androgen sinifinə aid və steroid hormon sayılan “kişilik” hormonudur. Testosteron hormonu kişilər və qadınlarda hasil olunan hormondur.  Qadınlarda, kişilərə nisbətən çox az testosteron hormonu hasil olunur. Eyni zamanda, kişilərdə də, estrogen, yəni qadınlıq hormonu daha az hasil olunur. Testosteron, sümük və əzələlərin güclənməsini və inkişaf etməsini, cinsəl istəyin artmasını və digər “kişilik” xarakteristikalarının inkişaf etməsini təmin edir.   Yetkinlik dövründə libido və enerjinin yüksək olması, məhz testosteron hormonu ilə bağlıdır. Çünki, yetkinlik dövründə testosteron, daha çox hasil olunur. Testosteron, 25 yaşdan sonra normal səviyyəyə düşməyə başlayır. 30 yaşdan sonra isə, azalmağa başlayır. 60 yaşında isə, kişilərin 20%-ində ən az səviyyənin altına düşür.

TESTOSTERON VƏ İDMAN

testosteron-idman

Testosteron, “body building və fitness” idman növlərində ən başlıca şərtlərdəndir. Testosteron, protein sintezinə təsir göstərdiyi üçün, əzələlərin inkişafını sürətləndirir. Yəni, nə qədər çox testosteron hasil olunarsa, o qədər də güc və əzələ inkişaf edir. Normal testosteron səviyyəsi olan bir idmançının bədənində, ağırlıq başına 1-2 qram protein sintez olunarkən, steroid hormon istifadə edən idmançının, ağırlıq başına aldığı protein miqdarı qat-qat çox olur.  “Body building və fitness” idman növləri ilə professional məşğul olanlar, bəzən, protein sintezini artırmaq üçün, kənardan testosteron qəbul etməyə başlayır. Yetərsiz qidalanmaq, yəni günlük ehtiyacınız olan miqdardan daha az protein, kalori və yağ qəbulu testosteron hasilatını yavaşladır. Ağır stress də, testosteronun azalmasına təsir göstərir. Çünki, ağır stress zamanı kortizol hormonu hasil olunur. Kortizol hormonunun yüksək olması, testosteron səviyyəsinin düşməsinə səbəb olur. Kortizol hormonu yüksək olduğu halda, orqanizm enerjini ilk olaraq karbohidratlar və yağlardan deyil, əzələ kütləsindən almağa başlayır.

Tütün və spirtli içkilər, metabolik xəstəliklər, diabet, böyrək, qaraciyər və.s kimi xəstəliklər də, testosteronu azaldır. Testosteron səviyyəsini qorumaq üçün, bədən ağırlığınıza uyğun olaraq günlük kalori və protein qəbuluna diqqət edilməlidir.  Günlük, ağırlıq başına  ən az 0,8 qram protein qəbul etmək lazımdır. Günlük yağ istifadəsinin az olması da, testosteron miqdarını azaldır. Bunun üçün, sağlam yağlardan istifadə etmək lazımdır. Testosteronu artıran digər yollardan biri də, ayaq idmanıdır. Ayaq idmanı testosteronu artırır, amma bu artış, tək başına əzələ inkişafı üçün yetərli olmur. Nə qədər çox testosteron, bir o qədər çox güc və əzələ deməkdir.

Müəllif: Abdunnur Rüstəm

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +6 (from 6 votes)

YETKİNLİK VƏ EŞQ

Xüsusi

Yetkinləşməmiş bir insan, hər zaman başqa bir yetkinləşməmiş insana aşiq olar, çünkiYetkinlik və eşq sadəcə onlar bir-birinin dilindən anlaya bilərlər. Yetkin bir insan, yetkin birinə aşiq olar; yetkinləşməmiş bir insan yetkinləşməmiş birinə aşiq olar. Həyat yoldaşını min bir dəfə dəyişdirməyə davam edə bilərsən, yenə eyni cür bir qadını tapacaqsan və yenə eyni iztirab: Fərqli formalar içində, lakin yenə eyni iztirab təkrarlanar, hardasa, eynidir. Qadını dəyişdirə bilərsən, lakin sən dəyişmədin. İndi digər qadını kim seçəcək? Sən seçəcəksən. Seçim, yenə sənin yetkinləşməmiş halının içinidən çıxacaq. Oxşar bir qadını yenə sən seçəcəksən. Eşqin təməl problemi, ilk öncə yetkin hala gəlməkdir. Ondan sonra yetkin bir həyat yoldaşı tapacaqsan, o zaman yetkinləşməmiş insanlar səni heç cəzb etməyəcək. O, eynilə bunun kimidir: Əgər 25 yaşın varsa, 2 yaşındakı bir körpəyə aşiq ola bilməzsən. Ola bilməzsən. Eynilə bunun kimidir, psixoloji.. ruhsal olaraq yetkin bir insansansa, bir körpəyə aşiq ola bilməzsən. O gerçəkləşməz, ola bilməz. Anlamsız olacağını görə bilərsən. Əslində, yetkin bir insan eşqə düşməz, eşqin içində yüksələr. Düşmək kəlməsi doğru deyil. Sadəcə yetkinləşməmiş insanlar düşər.. ilişər və eşqə düşərlər. Bir şəkildə idarə edir və ayaqda qalırdılar. İdarə  edə bilməz və ayaqda dura bilməzlər, bir qadın taparlar və işləri bitmişdir, bir kişi taparlar və işləri bitmişdir. Hər zaman yerə yıxılıb sürünməyə hazırdırlar. Onurğaları, bel sümüyü yoxdur. Təkbaşına duracaq sağlamlıqları yoxdur. Yetkin bir insan təkbaşına qalacaq qədər sağlamdır. Və yetkin bir insan sevgi verdiyi zaman, ona bağlı heç bir şərt olmadan verər: O bəsitcə verər. Və yetkin bir insan sevgi verdiyi zaman, onun sevgisini qəbul etdiyin üçün minnətdar hiss edər, əksi deyil. Sənin onun üçün minnətdar olmağını qəbul etməz, xeyr, qətiyyən yox. Təşəkkürünə belə ehtiyacı yoxdur. Onun sevgisini qəbl etdiyin üçün o təşəkkür edər. Və iki yetkin insan bir-birini sevdiyi zaman, həyatın möhtəşəm pardokslarından, ən gözəl olaylarından biri gerçəkləşər: Birlikdədirlər və eyni zamanda mükəmməl bir şəkildə təkbaşınadırlar; o qədər birlikdədirlər ki, hardasa birdirlər. Lakin birlikləri, fərdiliklərini yox etməz, əslində onu inkişaf etdirər, daha fərdi hala gələrlər. İki yetkin sevən insan bir-birinə daha azad olmaq üçün kömək edər. Onun içində siyasət, diplom, hökm etmək səyi yoxdur. Sevdiyin insana necə hökm edə bilərsən? Bunun üzərində bir düşün. Hökm etmək bir növ qisasdır, hirsdir, düşmənlikdir. Sevdiyin bir insana hökm etməyi necə düşünə bilərsən? Onu tamamilə özgür, müstəqil görmək istəyərsən; ona daha çox fərdilik vermək istəyərsən. Buna görə də ona möhtəşəm paradoks deyirəm: O qədər birlikdədirlər ki, hardasa birdirlər, lakin yenə də o birliyin içində fərddirlər. Fərdilikləri məhv edilməmişdir, daha da möhkəmlənmişdir. Azadlıq mövzusunda, digəri onu zənginləşdirmişdir. Yetkinləşməmiş insanlar aşiq olduğu zaman, bir-birinin azadlğını yox edər, bir əsarət yaradar, bir həbsxana yaradar. Yetkinləşmiş aşiqlər bir-birinə azad olmaq üçün kömək edər, bir-birilərinə hər cür əsarəti yox etmək üçün kömək edərlər. Və eşq, azadlıq içində axdığı zaman, gözəllik vardır. Eşq asılılıqla axdığı zaman çirkinlik vardır. Xatırla, azadlıq, eşqdən daha yüksək bir dəyərdir. Buna görə də, Hindistanda ən yüksək olana “moksha” deyirik. Moksha, özgürlük deməkdir. Özgürlük, eşqdən daha yüksək bir dəyərdir. Elə isə, əgər eşq özgürlüyü yox edirsə, dəyərsizdir. Eşq buraxıla bilər, özgürlük qorunmalıdır; özgürlük daha yüksək bir dəyərdir. Və özgürlük olmadan əsla xoşbəxt ola bilməzsən, o mümkün deyildir. Özgürlük, mütləq özgürlük, saf özgürlük hər kişinin, hər qadının təbii arzusudur. Yəni özgrülüyünü yıxıcı hala gələn hər hansı bir şey olduğu zaman, insan ona nifrət etməyə başlayar. Sevdiyin kişiyə nifrət etmirsən? Sevdiyin qadına nifrət etmirsən? Nifrət edirsən; o gərəkli bir müsibətdir. ona dözməlisən. Tək başına ola bilmədiyin, birisiylə birlikdə olaraq özünü idarə edə bldiyin üçün digərinin tələblərinə boyun əyməlisən. Dözməli, onlara qatlanmalısan. Sevgi, gerçək sevgi; varlıqdan sevgi, ərmağan sevgi olmalıdır. Varlıqdan sevgi, bir olma halıdır. Evə gəldiyin zaman, kim olduğunu bildiyin zaman, o zaman varlığında bir sevgi yüksələr. O zaman xoş ətir yayılar və onu digərlərinə verə bilərsən.

Birlikdə olduğun qadını  minbir dəfə dəyişdirə bilərsən, yenə eyni növ bir qadını tapacaqsan və yenə eyni iztirab: Fərqli formalar içində, lakin yenə eyni iztirab təkrarlayar, hardasa, eynidir. Birlikdə olduğun qadını dəyişdirə bilərsən, lakin sən dəyişmədin.

 

Mənbə: Osho
Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +10 (from 10 votes)

ALDANIŞ

Xüsusi

Yazmaq daxilimdən gələn bir şeydir, onsuz  bu işlər zorla olmur.  Əvvəl gündəlik yazırdım, ara sıra yenə yazıram. Məni incidən, düşündürən, yoran, içimdən keçənləri gündəliyə yazırdım. Boş sətirləri doldururdum, sakitcə dinləyirdilər, tək dostum o dəftər olub. Bəzən yenə köhnə dostumla danışıram. Ədəbiyyatı çox sevirəm. Tarixçi olmasaydım yəqin ki, ədəbiyyatçı olardım. Jurnalistika, hüquq da sevdiyim sahələrdi, bir də həkimlik. Daim insanlara kömək etmək olub istəyim, təmənnasız həm də, faydalı olmaq, bacardığım qədər kömək etmək. İnsanlar üçün çox kiçik nəsə edə bilirəm, çox kiçik həm də.
Bir gün zəngin olsam, uşaq evlərindən çıxan uşaqlar üçün evlər tikəcəyəm, 18 yaşından ordan çıxan kimsəsiz bir qız hara gedə bilər, nə edə bilər? Digər bir istəyim sahibsiz heyvanlar üçün sığınacaqlar tikməkdir. Onlar küçədə xəstəliyə tutulurlar, insanların təzyiqlərini görürlər, məsum baxışlarında nə qədər qorxu görmüşəm. Bilmirəm, bunları etmək qismət olacaqmı, amma imkanım olsa edəcəyəm bunları.Hər gün nə qədər insan işə, dərsə tələsir, o insan selinin içində onlardan biri də mən oluram. Taleyin ucqar dağ kəndindən sovurub küləklər şəhərinə atdığı insan və həyatı bir çox şeylərlə dəyişən, bir çox şeylər yaşayan insan. İri şəhərlərdə insan özünə və insanlara yadlaşır, çünki aid olduğu təbiətdən uzaq düşür, bu yadlaşma getdikcə daha da dərinləşir. Kibrit qutusu kimi evlərin içində biz də kiçilirik, ruhumuz da daralır, “balacalaşır” və beləcə aşınıb gedirik. İnsanlar br-birindən qorunmaq üçün daş hasarlar çəkirlər, çünki bir-birilərinə inanmırlar…
Çox axmaq iş görüb insan, dünyada darıxmamaq, özünü önəmli hesab etmək üçün, həm də öz rahatı üçün “iş”i yaradıb. Zamanla  bu formal xarakter alıb, kiməsə əmr etmək üçün fürsət olub. İnsan başqa insanı yarqılamaq üçün qanunlar yaradıb, başqa birini asanlıqla mühakimə edə bilir, halbuki cinayətkarı cəmiyyət yetişdirir…!
Hər kəs belə təmizdir axı, bəs onda dünya niyə çirkab içində itib-batır, niyə qanları təmizləməyə daha  su da yetmir? Bir yazı çıxmışdı qarşıma keçən dəfə, Hanna Arendtin “Şərin banallığı: Eyxman Qüdsdə” əsəri haqda idi. Adolf Eyxman 6 milyon yəhudinin ölümündə günahkar bilinir. Hanna Arendt onun məhkəməsini izləyib sonra əsəri yazıb. Eyxman İsraildə mühakimə olunub, Hanna Arendt deyir ki, Eyxman kimilər aramızdadır, yəni onların heç bir ruhi problemi yoxdur. Eyxman öz vəzifə borcu kimi edib bunu, bir düşünün aramızda nə qədər eyxmanlar var, “n” qədərdi onlar. Elə göz görə-görə nələr edirlər. İnsanın xisləti budur, insan daim əməllərinə bəraət axtarır, Eyxmanın da dediyi kimi “Mən müharibənin qaydalarına əməl etməli idim və bayrağıma xidmət edirdim.” Acı gerçək budur…
Hərdən düşünürəm ibtidai insanlar bizdən daha xoşbəxt olublar, daha yaxşı yaşayıblar. Tək və əsas problemləri qida əldə etmək olub, biz isə min bir zəncirlə qandallanmışıq, özüm-özümüzə süni zəncirlər yaratmışıq, cinayəti yaradıb sonra da onu törədən insanı mühakimə etmək üçün qanun da yaratmışıq.
Eyni yollar, eyni insanlar… Hətta hər gün bir avtobusda, bir qatarda yol getdiyin eyni insanlar… Onlar da məni hər gün görür, mən də onları… Eyni avtobus və qatarda, amma fərqli istiqamətlərə gedirik, hərə öz dayanacağında düşür. Həyat da belədir. Eyni dünyanın fərqli həyatı olan insanlarıyıq. Nə qədər insan var, hərə öz həyatını yaşayır, amma fərqli şəkildə. Hər gün Qara Qarayev metrosunun yanında limon, alça satan lal kişini görürəm, qocadır. insanlara əlindəki limonu göstərib “nə olar, alın” deyən baxışları var, hər görəndə qəribə oluram. Arada ondan limon da alıram. Kaş elə edə biləydim ki, onun bütün ehtiyacları qarşılansın. Dünyanın hər yerində hamının yaxşı yaşamasını təmin edə bilmərik, mümkünsüzdür. Beləcə kənardan izləyirik…
Bilirsənmi niyə yorğunuq? Çünki qoca dünyanın, əsrlərdir düşünən insanların fikir yükünü çəkirik, ötürülə-ötürülə gələn düşüncə seli ağırlıq edir. Ən ali bəşər olan insanın etdiklərini anlaya bilmirik, şüurlu olan insan şüursuz dediyi heyvandan üstün nə edib ki? Ancaq dağıdıb, indi də davam edir… Gözü doymur, dəniz suyu kimi içdikcə susayır insan. Çox bədbin şeylər yazdım, deyəsən. Həyatda gözəlliklər də var, həm də çox böyük gözəlliklər, elə ən böyüyü gözəl görən ürəkdir, düşünən insandır. Bəlkə də güləcəksən ağac,yarpaq, çiçək, ot, günəş, torpaq, su, külək və digərləri hamısı gözəldir…Vicdanı təmiz, ürəyi gözəl hər insan gözəldir. Heç nə tam ağ və tam qara deyil, ağ da olmalıdır, qara da. Bəlkə də həyatın anlamı elə bundadır, hər şey əla olsaydı, bəlkə də anlamsız olardı… Avstriyalı yazar Robert Müzilin “Yeniyetmə Törlessin sarsıntıları” kitabını oxuyuram, adı mənə Hötenin “Gənc Verterin əzabları” kitabını xatırlatdı. Yeniyetmə insanın düşüncələri, özünü axtarış, nifrət, qəzəb, küskünlük, özünü təsdiqə meyillilik, hamımızın yaşadığı oxşar hisslər…
Bir çoxumuz elə bilirik ki, bu hissləri ancaq biz yaşamışıq amma yox. Hər yazarın əsəri elə onun özünün ifadəsidir, düşüncəsinin ifadəsidir, təbii ki, hara qədər ifadə edə bilirsə… Yüklərimizi bir az buraxaq, daxilimizə sakitlik verək, yaşadığımız problemlərin çoxunun süni, formal olduğunu bilirik, çoxunun elə bizim kimi insanlar tərəfindən yaradıldığını da bilirik, ruhunu azad burax, içində özünə yönəl. İnsan özünə məğlub olur. Bu daim belədi, heç kim bizi məğlub etmir, biz özümüzə məğlub oluruq. Gecə, saat, mən və klaviatura… Saat işləyir, “çıkk çıkk” səsələri də çəkdiyi əzabı bildirir, ağır-ağır hərəkət edir…İnsan bir şeyə alışdısa, elə də gedə bilir, çox şey belədi. Sabah yeni gün başlayacaq, bu günə bənzər yeni bir gün… Yaşadığımız heç bir günün təkrarı olmur, olmayacaq da, bunu bilə-bilə israf edirik həyatı, günləri… Ən əsası ömrümüzü… İnsanın ən böyük faciəsi özünü aldatması ilə başlayır… Özümü aldatmağım olub, kim aldatdı səni özündən çox? Heç kim, elə özüm.

Müəllif: Aida İsmayılova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +10 (from 14 votes)

ÜNSİYYƏT MƏSAFƏLƏRİ

Xüsusi

intim sahəHəyatla tanışlığa başladığımız gündən münasibətlərimiz başlanır. Anamızla başlanan bu münasibətlər günbəgün genişlənir.

Böyüdükcə insanın həyatına bir-birinin ardınca insanlar daxil olmağa başlayır. Biz bütün insanları həyatımızda eyni yerə qoya bilmərik. Məsafələr o zamandan yaranmağa başlayır.

Hər bir insanın  fərdi əraziləri, psixoloji müdafiə sərhədləri var. Əgər insan öz ərazilərinə başqalarının icazəsiz daxil olmasına imkan verərsə, sərhədləri pozular, ərazisi işğal olunar. Sonra işğal olunmuş ərazini geri qaytarmaq ya çətin olar, ya da heç vaxt mümkün olmaz.  Bu sərhrdlər şərti olsa belə, diqqət verməyin vacib olduğunu düşünürəm. İnsan münasibətlər qurarkən aradakı məsafənin böyük rolu var. Məsafə azaldıqca, yaxınlıq arzulamayanlar bir narahatlıq duyar, müdafiə olunmağa çalışar. Buna görə belə bir yaxınlıq cəhdindən öncə bu cəhdin qarşı tərəfə necə təsir edəcəyini, onun bu yaxınlaşmanı necə qarşılayacağını nəzərə almaq lazımdır. Əks təqdirdə özünüzün də narazı qalacağınız, arzuolunmaz nəticələr yaşayacaqsınız.

İnsanın psixoloji müdafiə sərhədi 0-35 sm-lik məsafədir. Bu məsafə intim məsafə adlanır. Bu sərhədi ancaq insanın həyat yoldaşı, sevgilisi, ailə üzvləri kimi məhrəm əlaqəsi olan insanlar keçə bilər.
Fərdi sahə 35-80 sm-lik məsafədir. Bura yaxın dostlar, qohumlar və tanış insanların girməsinə icazə verdiyimiz ən yaxın ərazidir.

İctimai sahə 80-200 sm-lik məsafədir. İş yerində görüşdüyümüz insanlar, qapıçı, təmirçi və s. kimi insanların yaxınlaşa biləcəyi sahədir.

2 metrdən uzaq ərazilər ümumi sahədir. Bu sahədə istənilən insanlar dolaşa bilər.
Bu şərti məsafələri qorumadıqda yad insanların intim sahəmizə girməsi qaçınılmazdır. Və çox zaman bu durumdaykən “qurban” modelində çıxış etməyə başlayarıq. “Məni incitdilər, haqqımı tapdaladılar” deyərik. Qurbanın hər zaman onu incidəcək bir zalımı mütləq vardır.

intim sahəMəsafələr həyatımızda o qədər mühüm rol oynayır ki, kiminsə lazım olandan artıq yaxınlaşması, yaxud istəmədiyimiz qədər uzaqlaşması bizim üçün ciddi dəyişikliklər yarada bilir. Məsafələri qorumadıqda çox zaman hörmətsizlik də görə bilirik.  Bir idarə rəhbəri işçilərlə qeyri-iş vaxtı yersiz zarafatlar edir, iş prosesində tam ciddiyət gözləyirsə, istədiyini ala bilməyəcək.

Günümüzdə sosial şəbəkələrdə dostlaşan, tanımadığı insanlarla məsafəni itirən hər kəs, zamanla peşmançılıq yaşayır. Zərərin aradan qaldırılması isə incikliklər, ciddi mübahisələr, hətta münaqişələr bahasına başa gəlir. Gərəksiz peşmanlıqlar yaşamamaq uçün məsafələri qorumaq, sərhədlərimizə hakim olmaqdan gözəl şey yoxdur.

Müəllif: Psixoloq Rübabə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +24 (from 26 votes)

ETİRAF

Xüsusi

Mənimçün fərqi yoxdur, sən pulu hardan qazanırsan. Mən bilmək istəyirəm, sənin ürəyin nədən ağrıyır? Ən gizli istəyinin həyata keçməsini arzulamaq gücündəsənmi?
Mənimçün fərqi yoxdur, sənin neçə yaşın var. Mən bilmək istəyirəm, riskə gedə və həyatın özündən başqa bir şey olmayan sevgin, arzun, macəran naminə gülünc görünə bilərsənmi?
Mənimçün fərqi yoxdur, sənin ulduz cədvəlində ay hansı zodiak işarəsində yerləşir və onu hansı planetlər əhatələyir. Mən bilmək istəyirəm, ağrını dərk edə bildinmi, kədərin ən dərin yerinə endinmi? Xəyanət qarşısında davam gətirib dünyaya daha açıq olmağımı öyrəndin, yoxsa yeni ağrı qarşısında qorxudan titrədinmi? Mən bilmək istəyirəm, özünün və ya mənim ağrımı onu gizlətmədən, yumşaltmadan və hər şeyi düzəltməyə çalışmadan daşımaq gücündəsənmi? Mən bilmək istəyirəm, özünün və ya mənim sevincimlə yaşaya bilərsənmi, yabanı ola və dəli kimi rəqs edə bilərsənmi? Elə vəcdə gələ bilərsənmi ki, xoşbəxtlik kənarlarından süzülsün? Dünyadakı hər şeyi, hətta insan olduğunu və yür üzərində gəzməli olduğunu belə unuda bilərsənmi? Uça bilərsənmi?..
Mənimçün fərqi yoxdur, sözlərin nə dərəcədə doğrudur. Mən bilmək istəyirəm, öz həqiqətinə sadiq qalmaq, özünlə düz olmaq naminə başqasını xəyal qırıqlığına uğratmağa hazırsanmı? Xəyanətkar ittihamını qəbul edə və öz ruhuna xəyanət etməyə bilərsənmi? Haqsız görünüb, haqlı qala bilərsənmi? Mən bilmək istəyirəm, gözəl olmayan şeylərdə hər gün gözəllik görməyə qadirsənmi? Ondan güc almağı bacarırsanmı? Mən bilmək istəyirəm, özünün və ya mənim məğlubiyyətimi dərk edib yaşaya bilərsənmi, bu hisslə gölün kənarında dayanıb böyük gümüşü aya “HƏ!!!” deyə qışqıra bilərsənmi?
Mənimçün fərqi yoxdur, sən harda yaşayırsan və sənin nə qədər pulun var. Mən bilmək istəyirəm, kədərli və ümidsiz gecədən sonra, göz yaşlarından və dözülməz ağrıdan üzülmüş vəziyyətdə ayağa durub uşaqlarımızın ehtiyacı olan şeyləri edə bilərsənmi?
Mənimçün fərqi yoxdur, tanışların kimlərdir və bura necə düşmüsən. Mən bilmək istəyirəm, mənimlə odun ortasında səndələmədən dayana bilərsənmi?
Mənimçün fərqi yoxdur, sən nə bilirsən və bildiklərini sənə kim öyrədib. Mən bilmək istəyirəm, daxildə səni təşkil edən şey nədir? Heç nə qalmayanda, orda nə qalacaq? Mən bilmək istəyirəm, özünlə tək qala bilirsənmi və bu boşluq güzgüsündə özünü bəyənirsənmi?

Oriah Mountain Dreamer “Etirafa dəvət”
Tərcümə: Günay İsrafilova
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 15 votes)

EQZÜPERİ – NİN DUASI

Xüsusi

Allahım, səndən nə möcüzə, nə də ilğım istəyirəm, sEqzüperinin duasıəndən hər günüm üçün güc verməyini diləyirəm.
Mənə kiçik addımların sirrini öyrət.
Ötüb keçən günlərin rəng qatışığında məni həyəcanlandıran kəşf və təcrübələri vaxtında görə bilməyim üçün elə elə ki, heç nə gözümdən qaçmasın və bacardıqlarımı edə bilim. Ömrümə düşən vaxt payı ilə düzgün davranmağı öyrət mənə.
Mənə elə bir fəhm ver ki, birinci dərəcəli olanı sonrakılardan dəqiq seçə bilim, ayıra bilim, İlahi!
Həyatda büdrəməmək, addım atdığı yerdə ayağımın sürüşməməsi, əksinə günlərin axışını ağıllı şəkildə qurmaq, zirvəni və üfüqləri eyni anda görə bilmək və incəsənətdən lazimi ləzzəti ürəyimə çəkə bilmək üçün səndən mənə lazım olan yerdə dayana bilməyi, ən əsası, ölçü hissini qorumağı öyrətməyini istəyirəm.
Arzuların, xəyalların yardım olmaması hissini anlamaqda mənə kömək elə. Nə keçmişin, nə gələcəyin xiffətini çəkim. İndi və burda olmağıma və bu anı ən vacib şey olaraq anlamağıma yardım et.
Bütün həyatın hamar olmasına sadəlövh inamdan məni xilas elə.
Mənə elə iti ağıl ver ki, həyatdakı zədələrin, enişlərin və uğursuzluqların, həyatın təbii tərkib hissəsi olmasını  adi qəbul edim.
Yadıma sal ki, ürək tez-tez ağılla mübahisə edir. Lazım olan məqamda yanıma elə bir adam göndər ki, mənə həqiqəti bütün çılpaqlığı ilə, ancaq məni sevərək deyə bilsin.
Bilirəm ki, heç nə eləməyəndə belə, zamanla bir çox problemlər həllini tapır, ona görə mənə səbrli olmağı öyrət.
Dostluğa nə qədər möhtac olduğumuzu sən bilirsən. Taleyin belə bir ən gözəl, ən füsunkar payına layiq olmağıma şərait yarat.
Mənə elə zəngin bir fantaziya bəxş elə ki, lazım olan məqamda, lazım olan yerdə danışaraq və ya susaraq kiməsə həsrətində olduğu istiliyi verə bilim.
Elə elə ki, lap həyatın dibində olan insanlara əlim çata bilsin.
Həyatda nəyinsə gözümdən qaçmağına mane ol.
Mən səndən istədiyimi yox, mənə doğrudan lazım olan şeyi ver.
Mənə kiçik addımalrın sirini öyrət, İlahi!


Mənbə: Antuan dö Sant-Eqzüperi – “Balaca Şahzadə” kitabı

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

BİZ NƏ ZAMAN QOCALIRIQ?

Xüsusi

gənclik və qocalıqFormal olaraq biz 28 yaşında qocalmağa başlayırıq – orqanizm öz təkamülünü tamamlayıb tənəzzülə qədəm qoyanda. Faktiki olaraqsa, ətraf aləmin çıxılmazlığına qəti şəkildə inanmağa başladığımız an qocalmağa başladığımız andır.
Paxıl kolleqalarımızın nədəsə haqlı olduğuna inanmağa, müdirin mənfi əhval-ruhiyyəsini onun illərlə əziyyət çəkdiyi hemmoroya yox, professional yararsızlığımıza reaksiya kimi yozmağa başladığımız an bizim qocalmağa başladığımız andır.
Biz o andan etibarən qocalırıq ki, valideynlərimizin ölkəni qarət edən oliqarxlar haqdakı söhbətlərini dəstəkləməyə və qonşunun şəxsi həyatı ilə öz inkişafımızdan daha çox maraqlanmağa başlayırıq.
Biz o andan qocalırıq ki, dünyadakı bütün maraqlı şeylərin bizim küçə qapımızın xaricində baş verdiyinə inanırıq. O andan ki, televizor – emosional təəssüratlarımızın əsas mənbəyinə, karyeramızın inkişafı isə – həyatımızın yeganə məqsədinə çevrilir.
Biz pul yığmalı olduğumuzu deyəndə, etirazsızca kredit altına girib yaxın 30 il müddətinə özümüzü işimizdən ağır asılılığa məhkum edəndə qocalırıq. (Çox vaxt bu hal məcburi olur, amma yenə də…)
Biz iki variantdan ən risksizini seçməyə və ciddi şəkildə pensiyamızı toplamaqla maraqlanmağa (aktiv investisiya mərhələsini geridə qoymağa) başlayanda qocalırıq.
Biz yeni nəsə öyrənməkçün gecikdiyimizi düşünəndə və treninqlərə getməyi ağır iş hesab edəndə qocalırıq.
Qocalıq-qocaliriqBiz avantüralara qoşulmaqdan və dostlarla zarafatlaşmaqdan imtina etdiyimiz zaman qocalmağa başlayırıq. O zaman ki, kolleqalarla ünsiyyət uşaqlıq dostlarımızla ünsiyyətdən daha maraqlı gəlir. O zaman ki, adi günlərimiz bozarır, vaxtsa sürətlənir. O zaman ki, əyləncəmizi öncədən planlaşdırmağa və yalnız məzuniyyət günlərində bir qədər canlanmağa başlayırıq.
Özümüzə başqalarının gözlərilə baxmağa və təqdim olunan möhürlərlə razılaşmağa başladıqmı – qocalırıq deməkdir. Mövcud imici qorumaq özümüz olmaqdan üstün oldumu – qocalırıq. Böyüməyə, dəyişməyə, bezdiyimiz işlərdən əl çəkib yeniliklər axtarmağa son verdikmi – qocalırıq.
Biz onda qocalmağa başlayırıq ki, dünyanın möcüzəviliyinə və öz unikallığımıza inanmaqdan imtina edirik. Biz onda qocalırıq ki, hələ hər şeyi irəlidə olan uşaqlar olmağa son veririk. O zaman ki, həyatdan daha möcüzələr gözləmirik və dünyanı yaxşılaşdırmağa çalışmırıq. O zaman ki, qəhrəman olmaq istəmirik – riski və məsuliyyəti çox böyükdür. O zaman ki, stabillik, sakitlik və maddi təminat – əsas dəyərlərimizə, öz yatağımızda və kədərli qohumlarımızın əhatəsində sakit ölümsə – ideal sona çevrilir.
Darıxdırıcıdır, kədərlidir, standartdır.
Qocalmaq istəmirəm!
Bəs siz?

Müəllif: Tatyana Nikitina
Tərcümə: Günay israfilova
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 4 votes)

FƏLSƏFƏDƏ ÜSTİNQİLABÇI – NİTSŞE

Xüsusi

nietzsche-nitsşeBəşər tarixində öz fikirləri ilə silinməz iz qoymuş müxtəlif dahilər gəlib keçmişdir. Xüsusilə fəlsəfədə hər dövr üçün keçərli olan söz sahibləri vardır. Bunlardan biri də XIX əsr alman estetik fəlsəfəsinin önəmli siması, bəşərə Fövqəlinsan kimi miras qoyub getmiş, irrasional təbiətli, döyüşkən ruhlu Fridrix Vilhelm Nitsşe (1844 – 1900) olmuşdu. Əvvəla deyək ki, fəlsəfə gündəlik həyatda insanın ən vacib yaşam şərtlərindəndir, halbuki, adi şüur üçün bu, bəlkə də, çox önəmli deyil. Lakin Nitsşe özünəməxsus, orijinal yollar yaratmaqla fəlsəfədə silinməz izlər qoyaraq insanlıq tarixinə və fəlsəfəyə böyük ərmağanlar bəxş etmişdir. Özünün dediyi kimi, “Fəlsəfə – buzlar içində könüllü yaşamaq kimidir”. Nitsşe hər şeydən əvvəl öz keçməkeçli, əzablı həyatı ilə tezislərini doğrultmuşdur. Təbii ki, yaşadıqları düşüncələrinə də təsirsiz ötüşməmişdir. Daim tənha, üstşüura can atan,  əzabkeş Nitsşe… Buna görə də, deyirdi : “Üstinsan əzab çəkərək ucalır yüksəkliklərə!” Amma biz bu məqalədə onun yaşamına ötəri yanaşıb, əsas ideyalarına gözucu toxunacağıq. Əvvəla Nitsşe özünü “yüz il öncə gəlmiş filosof” adlandırırdı, ona görə də onun fikirlərinin dərinliyini indi belə tam anlamaq olmur. Lakin bacardığımız qədər ümumi olaraq fəlsəfi konspepsiyalarını analitik olaraq şərh etməyə çalışacağıq.

F. Nitsşe üç əsas fəlsəfi müddəası ilə iz qoymuşdur :
fövqəlinsan;
dəyərlərin dəyərsizləşib yenidən dəyərləndirilməsi; ( əbədi təkrarlanma )
hakimiyyət əzmi ( güc istənci )

Nitsşe ideyalarının hamısı zəncirvari olaraq bir-biri ilə əlaqəlidir. Bu yazıda daha çox Fövqəlinsan və dəyərlər anlayışına toxunacağıq. Nitsşenin Fövqəlinsan ideyası onun fikirlərinin kamillik dərəcəsinə çatmış “Zərdüşt belə deyirdi” (1883-1885) əsərində ifadə olunub. Bu əsər zəngin poetikliyi baxımından fəlsəfi axarda iz buraxmış 10 dərin əsərdən biri hesab edilir. Əsərdə Nitsşe təmsilçi olaraq qədim İran peyğəmbəri Zərdüştü seçmişdir. Amma Nitsşenin Zərdüştü burada sadəcə simvolik xarakter daşıyır. O, tarixi Zərdüşt kimi din yaymır, əksinə, müəyyən anlamda ona qarşı çıxır, güclü insanın yaşamında nə Zərdüştə, nə dinə, nə heç bir ilahi və metafizik qüvvələrə ehtiyac olmadığı ideyasını yayır. Nitsşe insanın yaşamında özündən güclü heç nəyə ehtiyac olmadığını, insanların qanunları özləri yaradıb, yalnız özləri özlərini mühakimə edib, qiymətləndirməyi tələb edirdi. Təbii ki, topluma belə buyruqlar uyğun ola bilməz, kütlələri idarə etmək  və cəmiyyətdə normanı qorumaq üçün inanc vacib məsələlərdəndir. Buna görə də, Nitsşeyə seçmə – üstinsana can atan fərdlər lazımdır. Bunun üçün də fərdin azad olması üçün toplum düşüncəsindən  ayrılma əsasdır.
nitsşe-üstinsanO, üstün insanın hər şeyə ilk növbədə öz gücü ilə çatmasını tələb edirdi bununla da digər ideyası “hakimiyyət əzmi” ( güc istənci ) nə bir növ keçid etmiş olur. Nitsşe deyirdi ki, “İnsanın həyatda məqsədi sağ qalmaq – yaşamaq yox, qalib gəlmək, güc qazanmaq olmalıdır. “Bunun üçün də insan ilk növbədə özünü, istəklərini aşmalıdır.” Özün öz külünə yanmalısan, özünü məhv etmədən öncə necə yenilənə bilərsən”, “İnsan daim özünü aşmalı, özündən böyük bir şey yaratmalıdır” Burada həmçinin digər ideyası “dəyərlərin yenidən dəyərləndirilməsi”, bir sözlə Nitsşe nihilizmi də özünü göstərir. Erix Fromm kimi sənətkarlara görə Nitsşe nihilist olmayıb. Amma bu özü də Nitsşenin dəyişkən fikirli, plüralist olması, daim düşüncə yeniliyinə cəhdi sübut edir. “Dərisini dəyişdirməyən ilan ölümə məhkumdur, bu eyni zamanda düşüncəsini dəyişdirməyən beyinlərə də aiddir.” Nihilizm hərfi mənada “heçnəsizlik” anlamı verdiyindən, Nitsşe bu ideyanı məhz “özündənqurtulma” və “özündənyüksək nəsə yaratma” kimi bizlərə çatdırır. Və “Tanrı öldü!” ideyası… Burada da qeyd etməliyəm ki, Nitsşe ateist olmayıb, o məhz fərdiyyətçi nihilist kimi bütün dəyərlər – Tanrı, eşq, borc, vicdan, əxlaq kimi kütləyə məxsus anlayışları rədd edir və insanın yeni dəyərləri özünün yaratmasını tələb edir. Güclü insan toplumdan uzaq,öz istəyi ilə yaşaya biləndir, Ona görə də deyir: “Fərdin əxlaqlı olması üçün toplum əxlaqından ayrılması lazımdır.”
Göründüyü kimi, Nitsşe ideyaları bir-birindən nə qədər fərqli, orijinal olsa da, eyni zamanda bir-biri ilə əlaqəli şəkildədir. Və ən əsası Nitsşe ifrat fərdiyyətçi olaraq çoxluğun əxlaqı ilə kəllə-kəlləyə gəlməyi sevir və bundan həzz alaraq özünü “döyüşçü ruhlu” adlandırırdı. Hətta daha irəli gedərək “Kölələr onlardan ayrılıb azad olana, tək qalana nifrət edirlər” deyimi ilə bir növ ideyasının qalibiyyət zərbəsini endirmiş olur. Nitsşe fərdin bütün mübarizəsinin yalnız öz azadlığı uğrunda olduğunu vurğulayırdı, bütün səylərinin azad olmaq istəyi üzərində qərarlaşdığını,amma buna heç zaman çata bilməyəcəyini deyirdi. Misal üçün Zərdüştə müraciət edək,orada deyilir: “Yüksəkliyə can atarkən müxtəlif pillələri adlayıram,amma onların heç biri həmin pillələri mənə bağışlamır” davamında “İnsanlar da ağaclar kimidir, onlar nə qədər yüksəyə qalxırsa ,kökləri də bir o qədər aşağı, qaranlığa,şərə bir o qədər işləyir”. Dolaysı ilə Nitsşe yalnız istəklərdən qurtulanda azadlığa çatacağımızı deyir, nə qədər çox istəyin olursa o qədər aslılığın,həyata bağlılığın artır. “Nəsnələrimin azlığı mənim üstünlüyümdür” deyirdi və “Xoşbəxt olmaq istəyirsinizsə gedib sürünün bir hissəsi ola bilərsiniz” deyə tövsiyyə edir. Məhz buna görə də özünün şah fikrini “Böyük uğurlar xoşbəxtliklə tanış deyil” i yaratmış oldu.
nitsşe-turin atıNitsşe üstinsanı hər şeyə özü çatan, hər şeyini – pisini və yaxşısını özü qiymətləndirən biri olmalı idi. O, həyati məsələdə heç nəyi ilahi qüvvənin yardımına buraxacaq qədər təvəzökar olmamağı tələb edir, pisləri də,yaxşıları da məhz həyatda qiymətləndirilməsini istəyirdi. Üstinsan qismətə, taleyə boyun əymir, o məhz döyüşərək özü nail olur. Təbii ki, bu yolda tək də irəliləmək olmaz,onun üçün də “Dünya yeni dəyər yaradanların başı üzərinə fırlanır, yaradan olmaq istəyən məhv etməlidir! Zərdüşt yaradan olmaq istəyir, bu yolda isə ona ardıcıllar lazımdır” deyirdi. Nitsşeyə görə, insanlıq durmadan özündən güclü şey – fövqəlinsanlar yaratmalıdır. Bundan başqa insanlığın ideal məqsədi olmamalıdır. Ancaq o, özü də bilirdi ki, bu tam alınmayacaq. Ona görə də deyirdi “İnsanda seviləsi bir şey varsa, o da onun əbədiliyi deyil, gəldi gedərliyidir. Mən məhvə doğru gedən adamları sevirəm, çünki o həyatdan beş əlli yapışmır, onun ötəri olduğunu anlayır. Onun ürəyi onun evidir, onun ürəyi isə onu məhvə doğru mübarizəyə çağırır, çünki yalnız o axirət yolunu keçməyə qadirdir.” Göründüyü kimi, Nitsşe yalnız şeçilmiş fərdləri fövqəlinsana səsləyir, burada isə əsas məna fövqəlinsana gedən yoldur, fərqi yoxdur, ona çatacaq ya yox, ən əsası uğura gedən yol daha həzzvericidir, çünki ideallar onun uğrunda mübarizə aparıldığı vaxt mövcuddur. Nəyəsə çatdıqda isə bütün məna itir. Bununla da Nitsşe həyatın mübarizədən ibarət olduğunu və buradan ancaq güc istəncli Fövqəlinsanların qalib gələcəyini deyir. Buna görə də xristianlığın “xeyirxahlığına” da qarşı gəlir; “İnsanlara qollarınızı çox da açmayın, yoxsa sizi də çarmıxa çəkərlər” (Antixrist) deməklə “xeyirxahlıq etməyin” demir, qədərindən artıq təvazökar olmayın deyə tələb edir. Çünki bəşər onsuz da çox “xeyirxahlıqlara” qurban olub. Və nəhayət, Nitsşeni “faşizmin atası” damağasıyla kirlədənlər bir məqamı unudur ki, Nitsşe fövqəlbəşəri ideyaların daşıyıcısı olmuş, millitarist düşüncələrə əks “Bəşəriyyətin hələ məqsədi yoxdur” deməklə insanlığın, bəşərin keçdiyi əzablı yolların, müharibə, qırğınların, bir sözlə həm keçmiş, həm də gələcəyin bəlkə də sonsuzadək yaddan çıxarmayacağı qanunları yazmışdır. İdeyalar heç bir zaman ölmür, ələlxüsus da üstideyalar!

“Düşüncələriniz uğrunda vuruşun, düşüncələriniz məğlub olsa belə, qürurunuz zəfər bağırtıları ilə qalib gəlməlidir!”

Müəllif: Eyvaz Usubov
Mənbə: ibtidaivehsi.blogspot.com

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

AZƏRBAYCAN QADINI: YORĞUN HAYQIRTI

Xüsusi

Bilinməyənə məktub…

Ölüm elə təkcə cismani olmur ki. İnsan yaşaya-yaşaya da ölür. Fiziki ölüm birdəfəlik yox olmaqdır, ruhi ölüm isə hər gün zərrə-zərrə ölməkdir, qram-qram əriməkdir. Sənə yad insanlar içində əriməkdir ruhi ölüm. Neçə insanın ürəyində ölmüşük, neçə insan bizim ürəyimizdə ölüb. Kəfənsiz dəfn etmişik, “yox” etmişik. Aprel ayı özünü noyabr ayı kimi aparır, yaz gəlmək istəmir. Bəzən hansı fəslin olmasının bir anlamı olmur, çünki insan fəsilləri ürəyində yaşayır. Qışın ən sərt məqamında ürəyində bahar ola bilir, yayın ən istisində isə dona bilərsən.
Bilirsənmi insan ən çox nədən yorulur? Özü olmamaqdan, rol oynamaqdan, maskalar geyinməkdən… Çünki səni o maskalarda görmək istəyirlər, çünki “əsl sən” heç kimə lazım deyil. Özünü tapıb itirmək nədir, bilirsənmi? Böyük insan seli içində anasını itirən körpə kimi ortada qalmaqdı. Ətrafında səslər gəlir, qorxursan, tanımırsan heç kimi, anlaya bilmirsən, gözlərin bir tək ananı axtarır, fəryad edirsən, donub qalırsan, gözünün önündən insanlar keçir, səs-küy, özünü itirirsən, axtardığın tək anandı, xilaskarın… ”İnsanın qatili də, xilaskarı da özüdür” demişdim, həmişə xilas edə bilmirsən özünü, bir ələ ehtiyac duyursan. Özünü itirəndə insanlardan qaçırsan, gözlərini eynəklə bağlayırsan, öz hücrənə sığınırsan. İnsanlar görməsin istəyirsən özünü itirdiyini, onsuzda bilsələr də anlamazlar, gözlərində yuva salan kədəri görməzlər.
Yarımçıq insanlar ölkəsində yaşayırıq… Hər şeydən yarımçığıq, bir yanımız daim həsrətdə, daim boş, yarımızı ya heç tapmırıq, tapanda da onunla birlikdə özümüzü də itiririk. Sonra daim axtarırsan özünü, tapdığın insandasan, bilirsən, amma ona uzaqsan, onda yaşarsan onun xəbəri olmadan. Hərdən oxuduğun kitablara da əsəbləşirsən, onlara da küsürsən, çünki sənə çox şey öyrətdilər, bixəbər yaşayıb xoşbəxt olmağa qoymadılar. Bilirsən, elə an olur ki, nə Nitsşe fəlsəfəsi köməyinə çatır, nə Freydin psixologiyası, nə tarixin dərsləri kömək edir, nə dinin təsəllisi, heç nə səni ovutmur, püskürən vulkan təki ətrafı yandırmaq istəyirsən, “niyə?” sualları beynini deşir. Emil Mişel Çoran burda nə gözəl deyir ki, özümüzdən qurtula bilməyəndə özümüzü yeyib-bitirməyin kefini çıxarırıq. İnsan axı özünü məhvə meyillidir…
Bilirsən, ananın qırışlarında ölərsən hər gün, vaxtsız qocalmış simasında, ağarmış, heç sevgi sığalı görməmiş saçlarında, donuqlaşmış baxışlarında, işığı azlamış gözlərində, çat-çat olmuş əllərində ölərsən, bəlkə də o heç bunun fərqinə varmaz amma sən ölərsən… Gecələr yaşayıram mən çünki yalnız gecə öz otağımda özüm oluram, gündüzlər rollar oyanyıram, tamaşaçılar bəyənsin deyə. Başımda 5 yaşlı qızın havası qalıb, ruhumda ucsuz-bucaqsız çölləri daşıyıram, əsən yelləri hiss edirəm, qaçıram, gülürəm, qış elə soyuq deyil, yaz belə üşütmür. Onda heç burda da deyildim, hardan biləydim bura gələcəyəm, taleyimə bu şəhərdə yaşamaq düşəcək. Ömrün yarısında qulağımda anamın danlaqları. Onun istədiyi kişiləri seçmədim deyə hər dəfə danlaq eşidirəm, daxilimdə məhv olsam da susuram, hər gün öldüyümü bilmir axı anam, qoy bir az da o öldürsün məni. Dünyaya gətirmək istəmədiyi övladı olmuşam, əsəbləşəndə də üzümə vurur “səni istəmirdim” deyir, bunu bəlkə də ürəkdən demir, amma sözlərin yarası ağırdır… Heç sağalmır…
Öz seçimlərinlə yaşamaq ağırdır, səhvlərin bir ömür çırpılır üzünə, hər dəfə xatırladılır çünki onlar deyəni etmədin, onlara sənə verdiyi rolu oynaya bilmədin, özündən başqa hamı olmalısan, ruhunu qopartmalısan, doğmalara yad olanda belə olur. Bəlkə günah məndədi, soyuğam, özümə qapanığam, bəlkə də tək günahkar elə özüməm. Dünyada ən son günahkar insanın özüdür axı. Bilirsənmi, ən çox nə vaxt sevinmişdim? Öz evimiz olanda, kiçik bir daxma kimi ev almışdıq, 10 yaşım var idi, ən çox onda sevinmişdim. Mətbəxinin döşəməsi torpaq idi, divar kağızları uçub tökülmüşdü, qapıları, pəncərələri sınıq idi, uçuq-sökük bir ev idi, amma mənim üçün saray idi. Evə baxmağa gələndə ayaq yoluna gedib orda Allaha “Allahım sənə çox şükür” deyə yalvardım, bunu indiyə qədər heç kəs bilmir. Ordan-ora, burdan-bura köçmək, psixoloji əzilmək ağır idi, bu daxma evdə universitetə hazırlaşdım, qəbul da oldum, həmin gün ağlamışdım, sevincdən ağlamışdım. Gecə yarısından sonra başlayır təhlükəli həqiqətlərin baş döndürən sərxoşluğu… Bəzən insanları tanımaq arxeoloji qazıntıya bənzəyir. İlk olaraq orta əsrlər dövründə olursan, vay o hala ki, eneolitə filana çatasan. Orada isə sən daha çox salamat qalmış, bütöv saxsı qablardansa, onların fraqmentləri ilə, uçub-dağılmış tikili qalıqları ilə qarşılaşırsan…

Müəllif: Aida İsmayılova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +13 (from 19 votes)

TANIMADIĞIMIZ FREYD

Xüsusi

Freydlə universitet illərində psixologiya dərsliklərində, çox qısa məlumatlar vasitəsilə tanış olmuşdum. Onun bu elmə verdiyi tövhələr bir neçə cümləylə və cümlələrin çoxunda “guya” sözünün keçməsiylə “freydizm cərəyanı” adlandırılırdı. Təbii ki, Freyd Allah deyildi, onun yanlışları vardı və çoxdu. Onun haqqında başqalarının dilindən, başqalarının tərcümələrindən öyrənirdik. Bir insanı müxtəlif səbəblərdən; dini, siyasi, ideoloji maraqlar səbəbindən cinayətkar, yaxud dahi kimi tanıma şansımız olur. Burda “ustanovka” nəzəriyyəsini xatırlayıram. Yönəlişlik də deyilir, yəni bir insan haqqında necə yönləndirilməmizdən çox şey asılıdır. Onu da əxlaqsız, şəhvət düşkünü kimi tanıtdılar bizə. Hətta bir əsərindən belə xəbəri olmayan insanlar Freydə bu damğanı vurdular.

Freyd-Marta-1886“Sevgi məktubları” onu başqa yöndən tanıtdı mənə. Bu məktublar 1882-1886 -cı illər ərzində onun nişanlısı Martaya yazdığı 1500-ə qədər məktubdur. Ölümündən sonra oğlu Ernst Freyd bu məktubları kitab şəklində çap etdirmişdir. Məktublar “İstəklim”, “Sevimli Martam”, “Mənim dəfinəm”, “Şahzadə xanımım”, “Sevimli qızcığazım” müraciətləriylə başlayır. Məktublar 30 yaşına çatmasına baxmayaraq Martanın onun həyatında ilk qadın olduğunu göstərir. Sevgilisinə məktib yazmaq üçün özəl olaraq kağızlar düzəltdirir, bütün vərəqlərin üzərinə M və Z hərfləri yazdırır. Xırda detallara da fikir verən bu nişanlı, yazdığı məktublarda sevgilisindən daha istəkli görünür. Martanın məktubunun gəlməsini gözləmədən yeni məktubunu göndərir. Həyatında baş verən bütün yenilikləri həvəslə nişanlısına yazır. İradlarını çox ehtiyatla bildirir, hansı məktubunda sevgilisini incidəcək sözlər işlədirsə, növbəti məktubda bu incikliyi aradan qaldırmağa çalışır.

“Mən hansısa sözümlə səni incitmişəmsə, gərək biləsən, bütün bunların niyəsi, mənim sənə qarşı olan çılğın istəklərimin, yalqızlığımın, səndən olan gözləntilərimin və bir də məni səndən uzaqlarda saxlayan qandallarımın birlikdə yaratdığı gərginlikdən yanadır”.

Məktublarda onun kokoindən istifadə səbəbi də açıqlanır. O, Şarko Jan Martenin ( fransız həkim, psixiatr, Freydin müəllimi) evinə qonaq gedəcəyini yazır. “Dilim topuq vurmasın deyə, bir azca kokain udmalı olacağam. Gərək bu yeniliyin Hamburqda və Vyanada da yayılması qayğısına da qalam”. Gənc yaşlarında o, utancaqlığını aradan qaldırmaq üçün kokoindən istifadə etmiş və yaxın dostlarına da məsləhət görmüşdü. Freyd kokoini elmi baxımdan ilk araşdıranlardan biri olmuş, yanlış olaraq onu psixi sarsıntıların və depressiyanın aradan qaldırılmasında bir vasitə hesab etmişdir. Onun kokoinlə bağlı yazıları bu narkotik vasitənin geniş yayılmasına səbəb olmuşdur. Səhvini anlayanda isə gec idi, çox çətinliklə bu maddədən uzaqlaşa bilmişdi.

C.S.MillFreyd məktubunun birində nişanlısı ilə C.S.Mill ( ingilis filosofu və iqtisadçısı) haqqında xeyli danışır. Millin evlilik və qadın haqqında razılaşmadığı fikirlərindən bəhs edir. “Millin tərcümə etdiyim əsərlərindən xatırladığıma görə, onun başlıca arqumenti belədir: qadının ərə gedərkən evlilikdən qazandığı şeylər, kişinin-onun ərinin qazandıqlarından qat-qat az olur. Düzdür, evlilikdəki görüləsi ev işləri, uşaqların böyüdülməsi və tərbiyə olunması qayğıları insandan çox böyük əmək tələb edir, ancaq bununla yanaşı evlilik bu işlərin qarşılığında insana çoxlu şeylər də verir. Əgər evliliyi ancaq ev işləri ilə məhdudlaşdırsaq, sözsüz, qadın ev işlərinə daha çox vaxt ayırır. Millin: “qadınlar da öz dolanışıqları üçün, eyni ilə kişilər kimi, çalışmalı, bununla da kişilərin asılılığından qurtulmalıdırlar” deyimi, məncə, gerçəkliklə uyuşmayan, yaşarlıq qazana bilməyəcək bir düşüncədir. Belə çıxır ki, mən vurğunu olduğum incə və istəkli sevgilimə özümün rəqibim kimi baxmalıyam. Doğurdanmı, qadın da kişi kimi, bütün gününü bir parça çörək qazanmaq üçün əlləşib-vuruşmalıdır? Millin dedikləri gerçəkləşərsə, onda qadınlığın dünyaya bağışladığı incəliklər, gözəlliklər, cazıbələr də yox olacaqdır və biz qadınlıq idealının yoxa çıxmasından yaranan bu ürəksıxıcı boşluğu heç nə ilə doldura bilməyəcəyik.

Freydlə Marta Bernays 17 iyun 1882-ci ildə nişanlanmışdılar. O bütün ayların on yeddisini özəl bir gün kimi vurğulayırdı. “Səni ayın on yeddisinə görə alqışlayıram!” Adətən, bu cür detallara qarşı qadınlar daha həssas olur. Sevgilisinin ona göndərdiyi kiçik hədiyyələri, bişirdiyi keksi olduqca yüksək dəyərləndirirdi, Martanı tərifləməkdən yorulmurdu. Nişanlı olduqları 4 il müddətində yazılan bu məktubların sonuncusu da ən az birincisi qədər sevgi dolu idi.

“Biz bir-birimizi təsadüfən seçmirik. Bizim qarşımıza yalnız əvvəllər şüuraltlnda təsvir etdiyimiz insanlar çıxır. Əvvəlcə biz həmin insanı təxəyyülümüzdə canlandırırıq, sonra onunla real həyatda qarşılaşırıq”

Müəllif: Psixoloq Rübabə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +13 (from 15 votes)

“KOMFORT ZONAMIZ”IN XARİCİNƏ ÇIXMAQ ÜÇÜN ETMƏLİ OLDUĞUMUZ ŞEYLƏR

Xüsusi

Komfort zonası! Tez-tez eşitdiyimiz anlayışlardan biri də budur! İnsanın, özünü güvəndə hiss etdiyi şərait olaraq adlandırıla biləcək komfort zonası, uğurlu və xoşbəxt olmaq üçün olduqca önəmlidir! Daha doğrusu, insanın öz-özünə cızdığı bu aşılmaz sərhədləri keçmək, istənilən həyata çatmaq üçün mütləq şərtdir, deməliyəm.  Onsuz da uğurlu insanlara baxanda, hardasa hamısının, komfort zonasının xaricinə çıxdıqları zaman, o məmnunluq duyğusuna çata bildiklərini görürük. Elə bu səbəblə də, bu gün sizlərlə komfort zonasının xaricinə çıxmaq üçün etməli olduğumuz şeylər haqqında danışmaq istədim.

Komfort zonanızda, yəni özünüzü rahat hiss etdiyiniz zonanın içində qaldığınız zaman, təbii olaraq güvəndə hiss edirsiniz. Məsələn, uzun illərdir çalışdığınız iş yerində.. davamlı olaraq anlaşmazlıq yaşadığınız münasibətdə.. yaşadığınız şəhərdə və ya hər hansı başqa bir yerdə! Lakin təbii ki, komfort zonasını sadəcə fiziki bir şey olaraq düşünməməlisiniz. Be"Komfort zonamız"ın xaricinə çıxmaq üçün etməli olduğumuz şeyləryninizin içindəki qəlibləşmiş düşüncələr də bir mənada komfort zonanız sayılır. Nəticədə, ətrafınızdakı o görünməz divarlar, hər nə olursa olsun, keçilmək məcburiyyətində olanlardır. Əgər siz də komfort zonanızın xaricinə çıxmaq  və riskə getməyin keyfini yaşamaq istəyirsinizsə, aşağıdakı tövsiyyələrə qulaq verməli, ətrafınızdakı görünməz dairəni aşmaq üçün səy göstərməlisiniz.

Komfort zonanızın xaricində nə olduğunun fərqinə varın!

Başqa sözlə, etməyə qorxduğunuz şeylərə və qorxunuza qalib gəldiyiniz zaman, nələr olacağını düşünün. Bunun üçün öncəliklə özünüzü harda güvəndə hiss etdiyinizi sorğulamalı, sərhədlərinizin tək-tək fərqinə varmalısınız. Məsələn, xoşbəxt hiss etmədiyiniz, lakin yaxşı pul qazanmağınızı təmin edən işinizi heç cür buraxa bilmirsiniz. O zaman komfort zonanızın işiniz olduğunu anlamalısınız. Sonrasında da sərhədlərinizin xaricinə çıxdığınız zaman, nələr ola biləcəyini düşünməli, həm qazanacaqlarınızı, həm də itirəcəklərinizi bir-bir yazmalısınız. Beləliklə, komfort zonanızın xaricində nələr olduğunu görəcək, qorxularınızın üzərinə getmək üçün daha yaxşı motivasiya qazana biləcəksiniz.

Qorxularınızın fərqinə varın!

Komfort zonanızın xaricinə çıxmaq üçün təbii olaraq qorxularınızın fərqinə varmağınız da gərəklidir. Təbii ki bunun üçün detallı bir şəkildə düşünməli, etməyə çəkindiyiniz şeyləri net olaraq müəyyənləşdirməlisiniz.
 Məsələn, X pozisiyasında işləmək istəyirsiniz, lakin istədiyiniz mərtəbəyə əsla çata bilməyəcəyinizi düşünürsünüz. Çünki güclü ünsiyyət bacarıqlarına sahib deyilsiniz. Əgər belə düşünürsünüzsə, daha da özələ enməli, özünüzə, “niyə ünsiyyət yönündən zəifəm?” kimi suallar yönləltməlisiniz. Topluluq önündə danışmaqdan, yeni insanlarla tanış olmaqdan, kifayət qədər təsirli ola bilməməkdən, razı salmaq baxımından özünüzü qeyri-kafi görməkdən, yoxsa başqa bir səbəbdən dolayımı ünsiyyətinizin zəif olduğunu düşünürsünüz. Qorxularınızı açıq və net olaraq müəyyən etsəniz, onların öhdəsindən gəlməyiniz daha asan olacaqdır.

Narahatlıq hissinin rahatlığını yaşayın!

Bundan öncə bu duyğunu yaşadınızmı, bilmirəm.. lakin komfort zonasının xaricinə çıxdığı zaman, insan özünü həqiqətən də çox yaxşımutluluk hiss edir! O alışdığınız, o güvəndiyiniz rahat şəraitin xaricinə çıxdığınız zaman, özünüzü, istədiyiniz hər şeyi edə biləcək qədər güclü hiss edir, əvvəldə olan narahatlıq hissinin rahatlığa çevrildiyini gördükcə durumdan daha çox həzz alırsınız. Deyək ki, insanlarla tanış olub qaynayıb-qarışmaqda çətinlik çəkirsiniz. Yeni tanış olduğunuz bir inanın qarşısında nə deyəcəyinizi bilmir, söhbətin davamını necə gətirəcəyiniz mövzusunda sıxıntı yaşayırsınız. Buna qaib gəlmək üçün etməli olduğunuz şey, hər gün daha çox insanla ünsiyyət qurmaqdır. Əvvəldə sizi sıxsa da, zamanla özünüzü rahatlamış hiss edəcək, narahatlığın tam əks yöndə dəyişdiyinə şahid olacaqsınız.

Məğlubiyyətlərlə təcrübə qazanın!

Komfort zonanınızın xaricinə çıxmaqdan çəkinirsiniz, çünki məğlubiyyətlərdən, uğursuz olmaqdan qorxursunuz. Halbuki etməli olduğunuz şey, hər məğlubiyyətin sizi uğura biraz da yaxınlaşdıracağını bilmək və addımlarınızı bu gerçəyə görə atmaqdır. Nəticədə, hər məğlubiyyət, o yolda biraz da təcrübə qazanmaq, qarşınıza çıxa biləcək uğursuzluq ehtimalarını daha da azaltmaqdır. Bir sözlə, məğlubiyyətləri təcrübə olaraq görməyə başlamalı, onların sizi müsbət yöndə inkişaf etdirəcəyinə inanmalısınız.

Kiçik addımlarla irəliləyin!

Komfort zonanızın xaricinə çıxmaq üçün tələsməyin. Yəni böyük addımlar ataraq sərhədlərinizin xaricinə çıxmağa çalışmayın. Bu mövzuda uğurlu olmaq üçün hədəfə doğru körpə addımları ilə irəliləyin. Deyək ki, topluluq önündə danışmağa çəkinirsiniz. Qorxunuza qaib gəlmək istəyirsinizsə, ilk dəfədən yüzlərlə insanın önünə çıxmaqdan qaçınmalısınız. Qarşınızdakı insanların sayını az-az artıraraq komfort zonanızın xaricinə daha rahat çıxa bilərəsiniz.

Sərhədlərini aşmaqdan qorxmayan insanlarla birikdə olun!

Komfort zonanızın xaricinə çıxmaq istəyirsiniz? O zaman ətrafınızdakı insanları gözdən keçirməlisiniz. Çünki ətarfınızdakı insanlar riskə getməkdən qorxan insanlardırsa, başqa sözlə desək,komfort zonasının xaricinə çıxmağa çəkinirlərsə, bu mövzuda uğurlu olmağınız çox çətindir. Çünki onların baxış bucağından istər-istəməz təsirlənir, aldığınız qərarlara verdikləri reaksiyalara görə görünməz dairənizi aşa bilmirsiniz. Əksinə, ətrafınızda eyni mövzuda cəsarətli insanlar olsa, komfort zonanızın xaricinə çıxmaq üçün sərhədlərin üsütnə getməyə  çəkinməzsiniz. Onların uğurlarından motivasiya alar, cəsur addımlarından ilham alaraq istədiyiniz nöqtəyə daha asan çatarsınız.

Bəhanələr taparkən özünüzə qarşı dürüst olun!

“İndi vaxtı deyil, biraz da gözləməliyəm, birdən hədəfə çata bilmədim, bunun üçün heç vaxtım yoxdur, özümü riskə ata bilmərəm…” Bəli, komfort zonasının xaricinə çıxmamaq üçün tapılan bəhanələr mövzuzunda diqqətli olmalısınız. Çünki bir çox insan komfort zonasının xaricinə çıxmaq istədiyini söyləyər, lakin bunu etməmək üçün də bəhanə tapmaqdan geri qalmaz. Əgər sərhədlərinizin xaricinə çıxmamaq üçün bəzi səbəblər irəli sürürsünüzsə, bunların bəhanəmi, yoxsa gerçək səbəbmi olduğu mövzusunda özünüzə qarşı  dürüst davranmalısınız.

Nə həyatı, nə də özünüzü çox ciddi qəbul etməyin!

Düşüncəsi belə sizi narahat edən şeyləri etməyi həqiqətən istəyirsinizmi? Qorxularınızın üzərinə gedərək addımlarınızı daha möhkəm atmağı, ətrafınızdakı dairəni genişləndirə bildiyiniz qədər genişləndirməyi deyirəm, həqiqətən istəyirsinizmi? Yaxşı bəs, bunu niyə etmirsiniz?

Çünki uğursuz olamaqdan qorxursunuz! İnsanların sizi tənqid edib mühakimə etməsindən çəkinir, “dost tanışın ağzında saqqız olacam” deyə qəlibləşmiş hə4_kyatınızın xaricinə çıxa bilmirsiniz. Halbuki etməli olduğunuz tək şey, həyatı biraz boş verməkdir! Başqa sözlə, özünüzü də, həyatı da çox ciddi qəbul etməməsiiniz. Uğursuz olsanız belə, bu vəziyyətlə əylənməyi bilməli, məğlubiyyətləri zarafata salmağın verəcəyi keyfi mütləq yaşamalısınız.


Mənbə: paratic.com

Müəllif: Nesrin Bayraktar
Hazıradı: Fidan Aslanova 

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

İNTELLEKTUAL ÇEVRƏNİN YARANMASI

Xüsusi


İntellektual çevrənin yaranması üçün də yer lazımdır (“yer”in həm hərfi, həm də məcazi mənasında). Belə yer (məsələn, universitetlərdə akademik azadlıqlar) olmayanda, intellektuallar da çevrə qura bilmir. Ya ölkədən köçüb orada hazır çevrələrə qoşulur, ya da əllərini işdən üzüb gündəlik qayğılarıyla yaşayırlar. Ölkədə və bölgədə gedən tarixi proseslərdən də çox şey asılı ola bilir.
 
Məsələn, hamının bildiyi Alman İdealizmini götürək. Hamının bildiyi örnək üzərində izah qurmağın öz üstünlükləri var – asan olur. Alman İdealizmi, bir fəlsəfi cərəyan kimi, bir nəslin işi olub. Təxminən 1781-ci ildən 1819-cu ilədək davam edib. Bununla bitməyib, təbii ki, davamçıları sonradan da olub. Amma əsas işi bir nəsil görüb: Fichte, Schelling, Schopenhauer, Hegel və Kant. Kant və Hegel bu çevrənin, belə demək olarsa, intellektual liderləri, Schelling və Schopenhauer isə “dissidentləri” olub. Bəs, Fichte? Fichte’nin fəlsəfəçiliyini dəyərdən salmadan qeyd etməliyəm ki, onun bu çevərinin yaranmasında əsas rolu intellektual olmayıb. Fichte Alman İdealizminin təşkilati lideri olub. Alman İdealizmi bir təşkilat kimi heç zaman mövcud olmayıb (kimsə yanlış anlamasın), Bununla belə, intellektual çevərlərin də təşkilati işləri üzərinə götürən adamlara ehtiyacı olur.
 intellektual çevrə-alman idealizmi
Çevrə quruculuğunda şəxsi tanışlıq və münasibətlər (əlaqələr) çox vacibdir. İntellektual adamların şəxsi ünsiyyətə az həvəs göstərməsini nəzərə alsaq, belə əlaqələrin qurulmasında təşkilati liderin xüsusi önəmi var. Fichte, Alman İdealizmi çevrəsinə aid bütün filosofları şəxsən tanıyır, onları bir-birinə tanıtdırırdı, məktublaşmalarını təşkil edirdi. Fichte, Schelling və Hegel biz zaman hətta bir evdə birlikdə yaşamışlar (Tübingen’də). Tübingen’dən Fichte gedir Jena’ya, oradan Drezden’ə, oradan Berlin’ə və s. Hər yerdə də mühazirələr oxuyur, indiki dildə desək, kurslar açır, istedadları seçirdi.
 
Berlin’də Fichte Humboldt’la tanış olur. Humboldt ona yeni universitet yaratmaq ideyasını danışır. Fichte ideyanı bəyənir və dəstəkləyir (maddi yardımı da təşkil edir). Beləcə, tamamən yeni tipli universitet yaranır. Humbodlt onu yaradır və bugün onun adıyla bağlıdır Alman Universitet İnqilabı. Fichte’nin dəstəyi olmasaydı, nə olacaqdı? Ritorik sualdır. Humboldt yeni universitet yaradanda, Fichte Hegel’in Berlin’ə köçməsini və həmin universitetdə kafedra açmasını təşkil edir (pulunu də tapır). Hegel’in ulduzu burada parlayır.
 
Fichte Kant haqqında eşidəndə, qərar verir ki, Königsberg’ə gedib onunla tanış olsun. Elə də edir. Maraqlıdır ki, Kant o zamana qədər idealist deyildi, tam başqa istiqamətdə yazırdı. Fichte ilə tanışlıqdan sonra, Kant idealist yön almağa başlayır. Üstəlik, Ficht’e Kant’a maddi yardım da göstərir.
 
Fichte’nin gördüyü işin tam miqyasını yalnız bugün, geriyə baxanda görmək olur. Fichte’nin müasirləri onu asanlıqla qəbul etmirdilər. Bir çoxu ümumiyyətlə ona qarşıydı. Amma Fichte, öz həvəsinin gücünə belə bir böyük intellektual şəbəkini qurdu. Alman tarixi (o cümlədən, siyasi tarixi) ondan sonra tam başqa istiqamət aldı və bugünkü yüksək inkişaf etmiş Almaniya’ya qədər gələ bildi.
 
Müəllif: Erkin Qədirli
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +6 (from 6 votes)

SEVGİ HORMONU – OKSİTOSİN

Xüsusi

Oksitosin – sevgi hormonu

hipofiz_vəziOrqanizmin (hipofiz vəzinin) hasil etdiyi uyuşdurucu təsirli hormon (neyromediator). Bəzən “sevgi hormonu” deyirlər. Qadınlarda daha yüksək miqdarda hasil olur, çünki ana-uşaq bağlılığını gücləndirməyə xidmət etdiyindən, təbiətən belə proqramlanıb.

Sevgili, doğma, qəlbən yaxın adam barədə düşündükdə, onu gördükdə, yanında olduqda oksitosin hasilatı yüksəlir. Oksitosin insanı fiziki təmasa sövq edir. Ana uşağını qucağına alır, əzizləyir; sevgililər qucaqlaşır yaxud bir-birini sığallayır; azyaşlı dost-oğlanlar qol boyun gəzir; rəfiqələr əl-ələ tutur və s. Başqa canlılarda da belədir. Habelə, insan başqa canlılarla xoş təmas etdikdə həm onun özündə, həm təmas olunuan heyvanda (itdə, pişikdə və s.) oksitosin miqdarı artır.

qucaqlaşmaqSon illərdə aparılmış tədqiqatlar (ABŞ, 2011-2012) göstərib ki, insanlar qucaqlaşarkən 20 saniyədən sonra qanda oksitosin miqdarı ən yüksək hədlərə qalxır. İnsanın əhvalını dəyişir, iradəsinə təsir göstərir. Məsələn, adam xətrinə dəydiyi yaxın adamı qucaqlamaqla, sığallamaqla onun könlünü ala bilir. Ən azından yumşalda bilir. Yaxud, inanmadığı şeyə inandıra bilər. Neyroekonomist Paul Zak’ın tədqiqatlarına görə, sevgili adamların münasibətlərinin yaxşı qalması üçün onlar hər gün azı 4 dəfə qucaqlaşmalıdılar. Başqa bir tədqiqatda (Fransa, 2013) oksitosinin kişiləri öz qadınına bağlayan güclü faktor olduğu təsdiqlənib. Başqa çoxsaylı tədqiqatlar oksitosinin insan sağlamlığına, psixkiasına, yaddaşa müsbət təsirini təsdiq eib.

Adamların fiziki təmasa meyli sosiallıq instinktlərindən irəli gəlir. Onlar təmasın hans mexanizmlə təsir göstərəcəyini bilməsələr də, təmasa can atırlar, instinktiv olaraq. Məsələn, balaca uşaqlardan biri digərini qucaqlamağa çalışır, ikinci uşaq əvvəlcə müqavimət göstərir, sonra sakitləşir. O deməkdir ki, ikinci uşaqda oksitosin miqdarı artmış, oksitosin onu yumşaltmışdır. Yaxud, yetkin adam uşağı qucağına aldıqda olur ki uşaq əvvəl cırnayır, sonra sakitləşir.

əl-ələ tutmaqƏl-ələ salamlaşan zaman adamın əlini əlinizdə bir neçə saniyə saxlamaqla onun əhvalını dəyişimş olursuz. İncimiş adamın çiyninə əlinizi qoyub saxlamaqla ona təskinlik verirsiz. İlk saniyələrdə adam neqativ qıcıqlana bilər bu təmasdan, sonrakı saniyələr vəziyyəti əksinə dəyişəcək. Çünki oksitosinin insan üzərində hakimiyyəti böyükdür. Əsas məsələ təması davam etdirmə ustalığına sahib olmaqdır. Bir çox adamlar bunun anadangəlmə ustasıdır.

Mənbə: “Kitab” FB səhifəsi, Xəyyam Ağa

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

STRESS ÇARXI (SPİNNER)

Xüsusi

stress çarxı-gündüz ağayevİstərdim bu günlər ölkəmizə xaricdən idxal olunan və kifayət qədər populyar olan bir şey haqda danışım. Bu, stress çarxı adlanan oyuncaqdır. Hər kəsdə, uşaqda, yeniyetmədə, gəncdə, orta nəsildə görmək olar bu oyuncağı. Maraqlıdır, baxıram ki, bu “stress çarxı” (spinner) deyilən zad ən çox uşaqlarda və yeniyetmələrdədir. Elə deyilənə görə bunu icad edən qadın da öz uşağı üçün edib. Uşaqların həyatına oyun vasitəsilə “stress” termini soxulur. Stress artıq onlar üçün bir oyundur. Bu zadla oynamaq üçün uşaq artıq özünü stress içində tapmalıdır, yamsılamalıdır. Süni stress, süni depressiya, süni kədər… və ardınca süni intiharlar.

Bizdə hər şeyin bir süjeti var: DƏB və YAMSILAMA

Mövzu diqqətimi çəkdiyi üçün mütəxəssisə üz tutdum. Saytımızın dəyərli yazarı, Psixoloq Rübabə xanım bu haqda fikirlərini bölüşdü:

Bu oyuncağın adını eşidəndən, maraqlanmağa başladım. Çünki adı psixoloji termin-stresslə bağlıydı.İlk öncə şəxsi prizmamdan yanaşmaq və mütəxəssis kimi zərərlərini, faydalarını anlamağa çalışdım. Öyrəndim ki, “Stress çarxı”nı ABŞ-ın Florida ştatında 62 yaşlı qadın Katerin Hettinger ixtira edib. O, 7 yaşlı qızını əyləndirmək üçün hələ 20 əvvəl bunu düşünmüşdü. Qadın əzələ problemləri olduğundan uşağı ilə oyun oynaya bilmirdi. Uşağı ilə bərabər o da bu oyuncaq vasitəsilə əzələlərini hərəkət etdirirdi. Hətta 2005 -ci ilə qədər bu ixtirası üçün patent də alırdı. Hal-hazırda ABŞ- ın bir çox ştatlarında, İngiltərədə və Ərəb əmirliklərində bu oyuncağın istifadəsinə qadağa qoyulub. Müəllimlər oyuncağın uşaqların diqqətini dağıtdığını bildiriblər. Qonşu Türkiyədə isə bizdə olduğu kimi son zamanların ən dəbdə olan oyuncağıdır. Fırlanan əşyalar əsasən uşaqların diqqətini cəlb edir. Yelləncəklər, müxtəlif atraksionlar uşaqları özünə çəkir. Uşaqkən hamı bir dəfə də olsa küləyin firlatdığı çərpələnglə oynayıb. Uzun müddət fırlanan əşyalara isə autizm problemli uşaqlar baxır. Onlar ya yellənir, ya fırlanır. Bu əşyayla vəziyyətlərini yüngülləşdirirlər. Diqqət defisiti, hiperaktiv, autist uşaqlar bu çarx vasitəsilə diqqətlərini müəyyən müddət bir yerə cəmləyə bilirlər. Buna baxmayaraq, uzun müddət istifadə onlara da zərərdir. Bəzi insanlar uşaqlarda stress olurmu?-deyə soruşurlar. Stress ola bilər. Lakin uşaqlar stressdən deyil, oyun boşluğundan stress çarxıyla oynayırlar. Saadəcə, baş qatırlar. Bu oyuncağın stress azaltmasıyla bağlı heç bir elmi məlumat yoxdur. Əksinə, istədikləri kimi fırlanmayanda əsəbləşirlər. Normal uşaqlarda asosiallıq yaradır, diqqəti dağıdır, uzun müddət fırlatdıqda baş gicəllənmə, ürəkbulanma verir. Kiçik əşya olduğundan daim özləriylə gəzdirir, hər yerdə istifadə edirlər. Bu, asılılığa gətirib çıxarır. Bu baxımdan təsbehlə müqayisə edilir, hətta “müasir zikr” adlandırılır. Bu gün bu çarxın istifadəsi, bu qədər geniş yayılması ancaq biznes məqsədi daşıyır. Qiməti 3-25 manat arası olan “stress çarxı” valideynləri “stress”ə salır. Psixoloqlar illərdir stressin fəsadlarından danışır, aradan qaldırmaq üçün kifayət qədər metod və vasitələrdən istifadə edirlər.
Valideynlər həddən artıq reaksiya verər, qadağalar qoyarsa, uşağın marağı daha da artacaq. Adı münasibət göstərilərsə, qısa müddət oynayıb, marağı keçəndən sonra bir kənara atacaq.

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +12 (from 12 votes)

XOŞBƏXTLİYİN FƏRQİNDƏ OLMAQ

Xüsusi

Normalda, beyin  hər zaman acının fərqinə varar, xoşbəxtliyin fərqinə varmaz. Başın ağrısa, bunun fərqində olarsan. Başın ağrımadığı zaman, başının yaxşı olduğunun fərqində olmazsan. Bədənin acıdığı zaman bunun şüurunda olarsan, amma bədən sapsağlam ikən sağlamlığın şüurunda olmazsan.
Niyə bu  qədər bədbəxt hiss etməyimizin təməlində bu səbəb var : bütün şüurumuz acıya fokuslanıb. Sadəcə tikanları sayarıq – heç çiçəklərə baxmarıq. Bir şəkildə tikanlara ilişib qalar və çiçəkləri göz ardı edərik. Əgər yaralı və davamlı olaraq acı içindəyiksə, bu normaldır; elə olmalıdır. Bir bioloji səbəblə bu baş verib: təbiət səni acıdan xəbərdar edər ki, ondan qaçına biləsən. Yoxsa, əlin yanmaqda ola bilər və sən heç bunun şüurunda olmaya bilərsən və həyatda qalmaq çətin olar. Beləcə, təbiət, acının şüurunda olmağı, şərt və qaçınılmaz edib. Amma təbiət zövqün, sevincin, coşğunun şüurunda olmağın üçün bir mexanizm yaratmayıb.
Bu andan etibarən, təbii olmayan şeylərin fərqinə varmağa başla. Məsələn, bədənin tamamilə sağlamdır: səssizcə otur, bunun şüurunda ol. Yaxşı olmağın keyfini çıxar. Heç bir problem yoxdur – zövq al! Bunun şüurunda olmaq üçün səy göstər! Qarnın doydu və bədənin qane oldu; bunun şüurunda ol.
Ac olduğun zaman təbiət səni xəbərdar edir, lakin təbitəin, tamamilə doyduğun zaman səni xəbərdar edəcək bir sistemi yoxdur; bunun inkişaf etdirilməsi lazımdır. Təbiət bunu inkişaf etdirmək məcburiyyətində deyil, çünki təbiət, həyatda qalmağa fokuslanıb; bundan artığı lüksə keçir. Xoşbəxtlik lüksdür, ən böyük lüks.
       Mənim, insanların niyə bu qədər bədbəxt hiss etdikləri haqqındakı müşahidələrim belədir: əslində, göründükləri qədər bədbəxt deyillər. Böyük coşğu duyduqları anlar olur, amma o anlar keçib gedir; heç fərqinə varmırlar. Anıları, acı və yaralarla dolur. Beyinləri kabuslarla dolur. Gözəl  röyalar və şeir kimi görüntülər olmadığına görə yox – onlar da var, lakin fərqinə varacaq heç kim yoxdur. İyirmi dörd saat boyunca Tanrıya şükür etməyini gərəkdirəcək minlərlə şey olur, amma sən heç diqqət etmirsən!
 Bu andan etibarən, diqqət etməyə başlamalısan. Beləcə, xoşbəxtliyin, gündən-günə çoxaldığını görüb təəccüblənəcəksən və eyni səviyyədə acı və bədbəxtlik getdikcə azalacaq. Və, həyatın, hardasa, bir bayrama çevrildiyi bir an gələcək. Acı sadəcə arada bir yaşanar və bu da oyunun bir parçasıdır. Bundan dolayı diqqət dağılmaz, narahat olunmaz. Bu qəbul edilər.
Əgər yemək yedikdən sonra gələn doyma hissindən zövq alırsansa, təbii olaraq bilərsən ki, ac ikən biraz acı olacaq… və bu yaxşı bir şeydir. Bir gecə yaxşı bir yuxu yatmısansa və səhər təptəzə, yenilənmiş halda oyanmısansa, təbii olaraq bir gecə heç gözünə yuxu getmədiyi zaman biraz iztirab olacaq, amma bu da oyunun bir parçasıdır.
Mənim təcrübəmə görə, həyat 99 faiz xoşbəxtlikdən və 1 faiz acıdan ibarətdir. Amma insanlarda 99 faiz acı və 1 faiz xoşbəxtlik olur; hər şey tərsinə çevrilmiş vəziyyətdədir. 
       Zövqün, sevincin, müsbət şeylərin, çiçəklərin, fırtına buludlarının arxasındakı göy qurşağının getdikcə daha çox fərqində ol.

 

Mənbə:         Osho – “Beden ile Zihni dengelemek” kitabı
Hazıradı:       Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

İNGİLİS DİLİNDƏ SÖZ ÖYRƏNMƏK İSTƏYƏNLƏRƏ TÖVSİYYƏLƏR

Xüsusi

Əvvəlcə qeyd etmək istəyirəm ki, minimum səviyyəİngilis dilində söz öyrənmək istəyənlərə tövsiyyələrdə də olsa, ingilis dilindən anlayışımız  olduğunu ( yəni hərflər, səslər və s. bu kimi ən sadə dil biliklərinə malik olduğumuzu) nəzərə alaraq bu tövsiyyələri paylaşıram.

Xarici dil öyrənmək deyəndə, ağıla gələn ilk şey, həmin dildə sözlərdir , təbii ki. Buna görə də işə, söz öyrənməklə başlamaq lazımdır. Hər bir dildə saysız-hesabsız söz var. Bu sözlərin hamısını öyrənməyimizə ehtiyac yoxdur. Ehtiyac olacaq olsa belə, hamsısını birdən öyrənməyimizə ehtiyac yoxdur. Bunu sonralar pillə-pillə edəcəyik. Əvvəlcə ən çox işlənən sözləri öyrənmək lazımdır. Bunun üçün də təbii ki, bizə lüğət lazımdır. Bu kimi lüğətləri, internetdən əldə edib kompüterimizdə də istifadə edə bilərik, kitab formasında satın alıb istifadə edə də bilərik. Bildiyimiz kimi, qeyd etdiyim lüğətlər, azərbaycan dilindən ingilis dilinə və ingilis dilindən azərbaycan dilinə tərcümə formasında olur. Bizə hər ikisi lazım olacaq. Amma ilk öncə azərbaycan dilindən ingilis dilinə olan lüğət lazım olacaq. ( Nəyə görə hər iki lüğət ? Əvvəlcə öz dilimizdə olan sözlərin ingiliscə tərcüməsini öyrənəcəyik. Təbii ki, azərbaycan dilindən ingilis dilinə olan lüğətdən çıxardığımız sözləri, təkrar olaraq ingilis dilindən azərbaycan dilinə olan lüğətdən çıxarmayacağıq. Yəni, məsələn, “alma-apple” deyə bir çıxarış etmişiksə, digər lüğətdən, “apple-alma” deyə bir çıxarış etməyəcəyik. Amma igilis dilində elə sözlər ola bilir ki, həmin sözlərin azərbaycan dilində birbaşa qarşılığı olmaya bilir və ya həmin sözün dilimizdə qarşılığı, azərbaycan dilindən ingilis dilinə olan lüğətdə olmaya bilir, və ya siz ilk lüğətdə o sözün üstündən  keçmiş ola bilərsiniz  və s. bu kimi.. ,  amma bu sözlər ingiliscə danışıqda önəmli bir sözlər ola bilir.  ) Bu lüğətdən sözlər çıxarmalı olacağıq. Sadə, gündəlik həyatda ən çox işlənən sözləri. Yəqin ki, hər kəs bunu özü təxmin edə bilər. Yəni hansı sözləri çıxarmalı olduğumuzu. Yenə də bir neçə misal verim. Tutalım ki, lüğətdə “Z” hərfi ilə başlayan söz ardıcıllığı bu şəkildədir: Zürafə, zümzümə, zümrüd, zülm, zülal,zühur, zurna, zövqlü, zorakılıq, zoopark. Burdan çıxarcağımız sözlər, “zürafə, zurna, zövqlü və zoopark” sözləri olacaq. Yəni söz öyrənməkdə ik addım olaraq bizə, işlənməsinə görə birinci dərəcəli sözləri seçmək lazım olacaq. Söz çıxarmaq işini müxtəlif cür edə bilərik. Belə ki, adi karandaşdan.. qələmdən, sevdiyimiz rəngli : ) qələmdən istifadə edərək həmin sözləri dövrəyə ala və ya altndan xətt çəkə bilərik. Və ya yenə də  sevdiyimiz rəngli : ) markerdən istifadə edərək,  yenə də sözləri dövrəyə ala, altından xətt çəkə və ya sözləri rəngləyə bilərik.  ( Markerin rənginin açıq olmasına diqqət edək ki, rənglədiyimiz zaman sözlər gözəgörünməz olmasın. : ) Markerlə sözləri rəngləməyimiz arzuolunandır, çünki bu bizə daha əyləncəli, oxunaqlı  gələcək. : )   ) Kitabdan bu şəkildə çıxardığımız sözlər elə kitabda da qala bilər, və ya onları başqa bir yerə köçürə də bilərik. Köçürməyimiz arzuolunandır.  Çünki ola bilsin ki, kitabı hər yerə daşıya bilmirik, kitabdakı işarələmədiyiniz sözlər fikrimizi yayındırır və s . bu kimi səbəblər ola bilər. Sözləri başqa yerə köçürməyin faydası ondadır ki, bu zaman biz, “bu sözləri həm də yazmış oluruq, yazmağın da öyrənməkdə rolu var; özümüz üçün sadə.. əİngilis dilində söz öyrənmək istəyənlərə tövsiyyələrn çox işlənən sözlərdən ibarət yeni bir lüğət tərtib etmiş  oluruq; orda bizə lazım olandan başqa sözlər yoxdur deyə, daha rahat oluruq, fikrimiz yayınmır; hər yerə daşıya bilirik.” Bunun üçün xüsusi bir dəftər ala bilərik , sözləri A4 vərəqlərində toplaya bilərik, kiçik bloknotlardan istifadə edə bilərik. ( Aldığımız dəftər.. bloknot və s. bizim  üçün sevimli bir əşya olsa yaxşı olar. : ) Ola bilsin, rəngi xoşumuza gəlsin.. ola bilsin, üstündəki şəkil.. vərəqləri.. dizaynı filan.. hər  hansı bir şey.. bunun da öyrənmədə özünəməxsus bir əhəmiyyəti var. : )  ) Mən daha çox kiçik bir bloknotu tövsiyyə edərdim. Çünki, böyük dəftərlərdə, A4 vərəqlərində gördüyümüz sözlər toplusu gözümüzü qorxuda bilər ki, nə qədər söz var.. hamısını öyrənmək lazımdır.. çoxdur.. həvəs yoxdur və s.. Və bu vazkeçməyimizə, sözləri diqqətli oxumamağımıza səbəb ola bilər. Kiçik bloknotla göz aldatması edə bilərik. : ) Bir səhfəsinə minimum 1, maksimum təxminən 3-4 söz yaza biləcəyik. Öyrənərkən səhfələri çevirdikcə, sözlər sürpriz kimi tək-tək.. az-az qarşımıza çıxacaq. : ) Və bu da bizi yormayacaq, bezdirməyəcək, gözümüzə çox görsənməyəcək, sözləri kəşf etmək üçün motivasiya yaradacaq. Üstəlik bloknotumuzu hər yerə daşıya bilərik. Bəli, həqiqətən də bloknotla öyrənmək daha sadə, rahat, maraqlıdır. Qeyd edim ki, lüğətimiz kitab formatında deyilsə, yəni internetdən əldə edib kompüterimizdə istifadə ediriksə, təbii ki, o halda mütləq sözləri harasa köçürmək, yəni yeni bir lüğət tərtib etmək məcburiyyətindəyik. Sözlərin tələffüzünü köçürməyin. Sadəcə tələffüzü sizə çətin gələn.. yadınızda qalmayın.. qeyri-adi olanları  köçürün. Sözləri köçürdük. Bəs əsas məsələ? İndi bu sözləri necə əzbərləyək? Sözləri, onları təkrar-təkrar yüksək səslə tələffüz etməklə, o sözlə bağlı xəyalımızda müxtəlif bənzətmələr etməklə yadaşımıza yazmağa çalışa bilərik. Amma bu, bəzən sıxıcı, yorucu, çətin gələ bilər. Daha sadə və asan bir variant var. Bir sözün yaddaşımıza yazılması üçün qulağımızın həmin sözü kifayət qədər eşitməsi, gözümüzün həmin sözü kifayət qədər görməsi, dilimizin həmin sözü kifayət qədər tələffüz etməsi lazımdır. Ən əsas da, QULAĞIMIZIN HƏMİN SÖZÜ KİFAYƏT QƏDƏR EŞİTMƏSİ. Məktəbə getməyən bir uşaq, dil açanda danışmağa çalışarkən istifadə etdiyi sözləri hardasa görüb oxumayıb, tələffüz edib yadında saxlamağa çalışmayıb. Sadəcə olaraq ətrafındakı insanlardan avtomatik olaraq eşidib və yaddaşına yazılıb. Elə təsəvvür edin ki, sözlər qulağımızın içinə girib ordan beynimizə gedir. ; ) Ona görə də çalşın qulağınıza bol-bol söz salın ki, o da beyinə ötürsün. ; ) Bir sözlə, sözləri öyrənərkən onları yadda saxlamağa çalışmayın. Sadəcə olaraq, əlinizə fürsət  düşdükcə və ya xarici dildə söz öyrənmək üçün ayırdığınız vaxtda bu sözləri şeir kimi yüksək səslə ard-arda oxuyun. Amma tələsmədən, aramla, aydın bir şəkildə oxuyun. Yadda saxlamağa çalışmayın, sadəcə üzündən oxuyun. Əmin olun. Bir müddət sonra bu sözlərin hamısını əzbər biləcəksiniz! : ) Özü də elə biləcəksiniz ki, heç istəsəniz də yadınızdan çıxmayacaq. : )) Sözləri qeyd etdiyim şəkildə üzündən oxuduqca az bir müddət sonra ətrafınızdakı insanlardan xahiş edin, bu sözləri sizdən soruşsunlar. Görəcəksiniz ki, məsələn, sizdən “Alma” sözünü soruşanda, ağzınızdan avtomatik “apple” çıxacaq. Fikirləşmədən.  Çünki lüğətinizdə “alma-apple” deyə bir şeyi gözünüz o qədər görüb, diliniz o qədər tələffüz edib, qulağınız o qədər eşidib ki. Bəli, məsələ tam olaraq budur! Təbriklər! : )

Sözləri köçürərkən, aydın bir şəkildə köçürməyə çalışın ki, sonra xəttinizi oxuya biləsiniz və sözləri düzgün öyrənmiş olasınız. Bu üsulu,  birdən-birə yazdığınız bütün sözlərə tətbiq etməyin. Tutalım ki, tərtib etdiyiniz lüğət 10 səhifə alınıb. Bir müddət, sadəcə 2-3 səhfədəki sözləri oxuyun. Onlar yaddaşınıza yazıldıqca səhifə sayını artırın. Sözləri oxumağa başlamaq üçün lüğətinizin tərtib olub bitməsini gözləməyin. Tərtib etdikcə oxuyun. Bir yandan lüğətiniz üçün sözlər çıxarmağa davam edərkən, bir yandan da sözləri yaddaşınıza yazılması üçün oxumağa davam edin.

İngilis dilində söz öyrənməyin başqa mərhələləri də var. Bu bəhs etdiklərim ilk mərhələdir. İlk mərhələdə hər kəsə uğurlar. : )


Müəllif: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 8 votes)

PARADOKSU QUCAQLAMAQ – 2

Xüsusi

İçində hüzur olmayan həyat, əslində həyat sayılmaz. İçində səssizlik olmayan musiqiyə bənzəyər – o zaman, ürək bulandıran bir gurultudan ibarət olar; insanı xəstə edər.
Gerçək musiqi, səssizlik və səs arasındakı sintezdir. Bu sintez nə qədər uğurlu olsa, musiqi də o qədər dərin olar. Səs, səssizlik yaradar və səssizlik səsi qavramaq üçün şərait yaradar və bu şəkildə davam edər. Səs daha çox musiqi sevgisi, daha çox səssizlik qabiliyyəti yaradar. Yaxşı bir musiqini dinləyərkən, içində yüksək duyğular yaranar. Bütünləşərsən. Özünə dönərsən. Yer və göy birləşər, artıq bir-birindən ayrı deyillər. Bədənlə ruh qarşılaşıb birləşər, tək bir bütün olarlar.
Və bu, o böyük andır, mistik birləşmə anı.
Bu çox köhnə bir qarşıdurmadır  və tamamilə ağılsızcadır, ona görə də xahiş edirəm, diqqətli ol: Seks və səssizlik arasında qarşıdurma yaratma. Yaratsan, seks çirkinləşər, xəstələnər və səssizliyin, sıxıcı və ölü hala gələr. Qoy, seks və səssizlik birləşib bütünləşsin. Əslində ən gözəl səssizlik anları, eşqin ən uc  nöqtələrinə çatdıqdan sonar yaşanar. Və eşqin ən uc  nöqtələrini həmişə  şahanə səssizliklər və təkbaşınalıqlar izləyər. Meditasiya eşqə  yol açar. Eşq meditasiyaya yol açar. Ortaqdırlar. Onları ayırmaq mümkün deyil.

Və seçdiyin anda bir şeyləri qaçırarsan. Nə seçirsən seç, itirəcəksən. 
Mən deyirəm ki, seçmə. Mən deyirəm ki, ikisini birlikdə yaşa. Əlbəttə, bunu edə bilmək üçün bacarıq lazımdı. Birini seçib ona əsasən yaşamaq asandır. Hər ağılsız bunu edə bilər – hətta, sadəcə ağılsızlar belə edər. Bəzi ağılsızlar bu dünyaya, bəzi  ağılsızlar  da o biri dünyaya aid olmağı seçirlər. Ağıllı insan ikisini birdən etmək istəyər. Bax, sanyas bu mənadadır. Hər ikisinə də sahib ola bilərsən- bu zəkadır.
Həyatı bütün ölçüləri ilə qəbullan.

Jean-Paul Sartre, “Cəhənnəm başqalarıdır” deyir. Bu, onu göstərir, o, eşq və meditasiyanın bir-birini tamamlama xüsusiyyətini anlaya bilməyib. “Cəhənnəm başqalarıdır” – hə, əgər sən bəzən təkbaşına olmağı öyrənməsən, bir başqası cəhənnəmə çevrilə bilər.

İnsanlar anlamalıdır ki, heç kim günün 24 saatı eşq yaşaya bilməz; arada dincəlmək lazımdır.  Və heç kim sifarişlə sevə bilməz. Eşq spontan bir hadisədir. Olanda olar və olmazsa olmaz. Bu mövzuda heç bir şey edə bilməzsən. Etməyə çalışsan, saxta bir şey, bir rol yaratmış olarsan.
      Gerçək, ağıllı aşiqlər, bir-birilərini bu şeyə qarşı xəbədar edərlər: “Tək qalmaq istəyirəmsə, bu, səndən imtina etməyim anlamına gəlmir. Əslində mən sənin eşqin sayəsində təkbaşınalığı yaşaya bilirəm.” Beləcə, yoldaşın bir müddətliyinə tək qalmaq istədiyi zaman inciməzsən. İstənmədiyini, eşqinin qəbul edilmədiyini  iddia etməzsən. Onun bir neçə gün təkbaşına qalmaq ehtiyacına sayğı göstərərsən.

Sevgilinin yanına gedərsən və o səninlə birlikdə olmaq istəmirsə və ya elə də mehriban davranmırsa, özünü bərbad hiss edərsən. Eqon incinər. Bu eqo elə də ağıllı bir şey deyil – bütün eqolar axmaqdır. Zəka, eqo tanımaz; zəka sadəcə olan şeyi görər, sevgilinin nə üçün səninlə olmaq istəmədiyini anlamağa çalışar. Səndən imtina etdiyinə görə yox – səni nə qədər çox sevdiyini bilirsən, amma indi tək qalmaq istəyir. Sən də onu sevirsənsə, onu tək qoyarsan; ona işgəncə etməzsən, səninlə sevişməyə məcbur etməzsən. Kişi tək qalmaq istəyirsə, qadın, “Artıq mənimlə maraqlanmır, bəlkə də başqa bir qadın var.” deyə düşünməz. Ağıllı qadın kişini tək buraxar ki, yenidən özünü toplaya bilsin, yenidən paylaşacaq enerjisi olsun. Və bu ritm, gecə və gündüz kimidir, yay və qış kimi; dəyişməyə davam edər.

Əgər iki gerçək aşiqə rast gəlsən, ikisində də bir çox ortaq nöqtə görərsən. Gerçək aşiqlər sanki  bacı-qardaş kimidir. Buna təəccüblənərsən – bacı-qardaş belə, o qədər oxşamaz. İfadələri, yerişləri, danışıqları, mimikaları – iki sevgili həm çox bənzəyər, həm də çox fəqrlidir. Bu  təbii olaraq gerçəkləşər. Birlikdə olanda, yavaş-yavaş eyni tezliyə keçərlər. Gerçək aşiqlərin danışmasına ehtiyac yoxdur – bir-birilərini dərhal anlayarlar, instiktiv olaraq anlayaralar.
     Qadın üzgündürsə, bunu dilə gətirməsə belə, kişi onu narahat etməz. Kişi üzgündürsə, qadın da eyni şeyi edər – onu, bir bahanə tapıb öz halına buraxar. Ağılsız insanlar tam əksini edərlər. Bir-birilərini heç rahat buraxmazlar – davamlı olaraq birlikdədirlər, bir-birilərini yorar və sıxarlar, bir-birilərinə nəfəs alacaq qədər belə yer buraxmazlar.
 Eşq özgürlük verər və eşq, digərinə özü olmağı  üçün kömək edər. Eşq paradoks dolu bir şeydir. Bir yandan,  səni iki bədəndə tək ruh halına gətirər; bir yandan da sənə bənzərsizlik, fərdilik verər. Kiçik mənliklərindən qurtulamağına kömək edər, amma eyni zamanda ən yüksək mənliyinə qovuşmağına səbəb olar. O zaman problem yoxdur: Eşq və meditasiya hər biri bir qanaddır və bir-birilərini tarazlaşdırırlar. Və sən bu ikisinin arasında inkişaf edirsən, ikisinin arasında bütünləşirsən.

 

Mənbə:           Osho – “Aşk, Özgürlük, Tek Başınalık” kitabı
Hazırladı:        Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

“FOMO” NƏDİR ?

Xüsusi

“Qəbul edirəm… Bəzən dostlarımla bayıra çıxanda q"FOMO" nədir?almaq istədiyimdən daha uzun bir vaxt yanlarında qalıram; çünki mən yanlarında olmayanda maraqlı bir hadisənin yaşanmasından və bunun xaricində qalmaqdan çox qorxuram. Vecimə olmayan filmləri sırf müzakirələrdən uzaq qalmamaq üçün izləyirəm. Olduğum yerlərdə ətrafımdakı insanlarla danışmaq əvəzinə bir neçə dəqiqədən bir Facebook və Twitter hesabımı yoxlayıram, çünki önəmli bir şey yaşandığı zaman hər kəs sosial mediada bu mövzular haqqında danışır. Gündəmdən uzaq qalıb özümü xaric olunmuş hiss etmək istəmirəm. “

“Yenilikləri qaçırma qorxusu” – FOMO ( Fear of Missing Out ) – son zamanlarda adını tez-tez eşitməyə başladığımız bir növ narahatlıq şəklində psixoloji pozulma  və “gərəksiz yerə peşmanlıq duyma” davranışı ilə təsvir olunur. FOMO, insanların, ətraflarındakı bir çox alternativin fərqində olması və daima daha çoxunu istəmək, olmaq və ya etmək istəməsindən qaynaqlanır.

FOMO, hər nə qədər yeni bir trend kimi görünsə də, əslində uzun müddətdir ki, həyatımızdadır. Lakin müəxəssislər, bu pozulmanın, internetin həyatımızda daha çox yer alması ilə artım göstərdiyi fikrindədirlər.

Sosial mediaların FOMO -nun ortaya çıxmasını dəstəkləməsi; insanların Facebook, Twitter, Linkedin üzərindən ətraflarındakı insanların nə etdiklərini, inkişaflarını və nələrə sahib olduqlarını görmələrindən və öz həyatları ilə müqayisə etmələrindən qaynaqlanır. İnsanların bu alternativlərin fərqində olması, öz həyatları ilə bağlı məmnuniyyətsizlik yaradır, çünki eyni mərhələlərdən  keçdikləri insanların daha yaxşı yerlərə gəldiklərini görmək, peşmanlıq duyğusunu tətikləyir.

Bundan başqa, FOMO, insanların sosial münasibətləri üzərində də böyük bir təsirə malikdir. Bunu, aşağıdakı nümunədən də görə bilərik:

“Çox sosyal bir işim var və davamlı olaraq işimlə əlaqədar orqanizasiyalar üçün "FOMO" nədir?dəvətlərə qatılıram. Bu dəvətlərə etiraz edə bilməyim mümkün deyil, çünki ertəsi gün ofisdəki hər kəs gecədə yaşananlar haqqında danışarkən özümü yadlaşmış hiss edirəm. Məhz bu səbəbdən, iş xaricindəki dostlarla görüşlərə gedə blmirəm. Zamanla, dostlarımın artıq bir yerlərə gedərkən  mənə xəbər vermədiklərinin və iş xaricindəki sosial həyatımın yavaş-yavaş yox olmağa başladığının fərqinə vardım. Etiraf etməliyəm ki,  işlə bağlı orqanizasiyalarda  elə də əylənmirəm. Lakin hər dəfə bu orqanizasiyalara qatılmaq məcburiyyətindəymiş kimi hiss edirəm. Çünki getmədiyim təqdirdə o gecə gerçəkləşə biləcək maraqlı bir hadisəni və ya  kariyera fürsətini qaçıracaqmış kimi bir hissə qapılıram.”

FOMO-nun ən böyük təhlükəsi, zamanınızı boş yerə tükətməsidir. FOMO yaşayan insanlar, adətən, o anda etdikləri şeyə fokuslanmaqdan çox, etmədikləri şeylər üçün peşmanlıq keçirərək zamanlarını öldürürlər. Yəni bir şeylər edərkən, edə bilmədikləri şeyləri qaçırdıqları üçün böyük bir peşmanlıq və suçluluq hiss edirlər.

2013-cü il əslində FOMO-nun artım göstərməsi baxımından önəmli bir dönüm nöqtəsi olaraq görülə bilər. Çünki bu il ağıllı telefon satışları ilk dəfə kompüter satışlarının önünə keçdi. İnsanlar artıq sosial medyalardakı varlıqlarının ev və iş yerləri ilə limitli olmasını deyil, 24 saat online ola biləcəkləri alternativ yolları dəyərləndirmək istəyirlər. Ağıllı telefonlar, insanların 7 gün 24 saat sosial mediyalarda yaşanan  dinamikaları saniyəbə saniyə təqib etməsinə imkan verir.

Şübhəsiz, FOMO hər birimizin həyatına fərqli şəkildə təsir edir. London School of Economics’də Sosial El"FOMO" nədir?mlər İnstitutu professoru Benjamin Voyer, yenilikləri qaçırma qorxusunun tamamilə, sosial olaraq təcrid olunma narahatlığı səbəbi ilə ortaya çıxdığını söyləyir.

“Sosial statunuz yüksək olduğu zaman, sosial olaraq təcrid edilmə narahatlığınız olmur. Çünki insanlar üçün referans nöqtəsi sizsiniz və başqalarını örnək alan deyil, başqaları tərəfindən örnək alınan bir pozisiyadasınız. Bu səbəblə, FOMO adətən yeniyetmə dövründəki, yəni şəxsiyyət böhranı yaşayan  fərdlərdə daha tez-tez rast gəlinir.”

FOMO, hər nə qədər yaşla və statusla əlaqəli bir fenomen olaraq görünsə də, əslində yaşa və ya statusa bağlı olmadan hər tip insanda görülə bilər. Burada önəmli olan nöqtə, insanlar üçün nəyin önəmli olduğu və insanın dəyərlərinin nəyə əsasən müxtəliflik göstərməsidir.

McGuire-Snieckus’ hesab edir ki, FOMO-nun ortaya çıxması, sosyal status və ya yaşdan çox, insanların şəxsiyyət xüsusiyyətləri ilə əlaqəli bir vəziyyətdir. Həyatdan zövq ala bilən, nə istədiklərinin, necə bir həyat tərzini mənimsədiklərinin fərqində olan insanlarda  FOMO-nun görülmə ehtimalı daha azdır. Çünki bu insanlar,  istədikləri hədəflərə çatdıqdan sonra dayanmaları olduğu nöqtələrin şüurundadırlar və əllərindəki ilə kifayətlənməyi bacarırlar.

Bunun əksini yaşayan insanlar isə, etdiklərinə yox, daima daha artıq nə edə biləcəklərinə fokuslanaraq hərəkət edirlər. Bir mövzuda qərar alana qədər, ola biləcək bütün alternativləri dəyərləndirməyə çalışırlar. Nəticədə bir qərara gəlsələr belə, bunun ən yaxşı nəticə olmadığına inanırlar və gördükləri heç bir işdən məmnun olmurlar.

FOMO, hər nə qədər neqativ təsirləriylə müzakirə olunan bir pozulma olsa da, bəzi insanlar üçün olduqca motivasiyaedici ola bilir. FOMO sayəsində bir çox insan sərhədlərinin xaricinə çıxaraq, özlərini hər gün daha çox inkişaf etdirməyə və yeni şeylər öyrənməyə çalış"FOMO" nədir?ırlar.

FOMO-nun narahatlıq və stres yaratması, və ya motivasiya qaynağı olaraq istifadə edilib fərdi inkişafınıza faydalı olması arasında incə bir cizgi var. Bu cizgidə qala bilmək üçün də, daima anı yaşamaq, başqalarının həyatlarına yox, öz həyatımıza fokuslanmaq, və sosial medyada keçirdiyimiz zamanı düzgün tənzimləmək lazımdır. 
Edə bildiklərinizə fokuslanıb bunlarla qürur duymağı bildiyiniz müddətcə, FOMO-nu, həyatınızı müsbət yöndə inkşaf etdirəcək bir vasitə olaraq istifadə edə bilməyiniz mümkündür.


Mənbə:  uplifers.com

Hazrıladı:  Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

PARADOKSU QUCAQLAMAQ – 1

Xüsusi

Təklik gözəldir, aşiq olmaq, insan içinə qarışmaq da gözəldir. Və bunlar bir-birini tamamlayar, ziddiyyət yaratmazlar. Başqaları ilə birlikdə olarkən bundan həzz al, özü də sonuna qədər; bu zaman bunu problem etməyin, təklik haqqında narahat olmağın bir adı yoxdur. Və başqlarından sıxılanda onda təkliyə keç və bundan da sonuna kimi həzz al.
Seçməyə çalışma – seçməyə cəhd etsən, çətin vəziyyətə düşərsən. Hər seçim səndə bir növ dilemma yaradacaq. Niyə seçəsən ki? İkisinə birdən sahib ola biləcəyin halda nəyə görə birini seçəcəksən?
Mənim bütün təlimlərim iki  sözdən ibarətdir, ” meditasiya” və “sevgi”. Sonsuz səssizliyi hiss edə bilmək üçün meditasiya et və sev ki, həyatın bir mahnıya, bir rəqsə, bir bayrama çevrilə bilsin. İkisi arasında gedib gələ bilməlisən və bunu rahat bir şəkildə edə bilsən, özünü məcbur etmədən bunu bacara bilsən, demək ki, həyatdakı ən önəmli şeyi öyrəndin.
Bu, əsrlərdir ən önəmli problemlərdən biri olmağa davam edir: meditasiya və eşq, təklik və münasibət, seks və səssizlik. Sadəcə sifətlər fərqlidir, problem eynidir. Və əsrlərdir, bu problem düzgün başa düşülmədiyinə görə, insanlar acı çəkirlər – insanlar seçim edirlər.
Münasibəti seçənlərə, dünyəvi zövqlərə meyillidir, deyirlər və təkliyi seçənlərin adı keşiş olur, onlar digər dünyaya aiddirlər. Lakin hər iki qrup da acı çəkir, çünki yarımçıq qalırlar və bu da bədbəxtlik gətirir. Bütün olmaq demək, xoşbəxt və sağlam olmaqdır; bütün olmaq qüsursuz olmaqdır. Yarım qalmaq bədbəxtlikdir, çünki digər yarı hər zaman təxribat halındadır, qisas almağa hər an hazırdır. Digər yarı əsla tamamilə ortadan qalxmaz, çünki o sənin digər yarındır! Sənin təməl bir parçandır, götürüb ata biləcəyin bir şey deyil.
Bu, bir dağın, ” Ətrafımda dərə olmasını istəmirəm” deməyinə bənzəyir. Dərələr olmasa, dağlar da olmaz. Dərələr dağın varlığının parçasıdır; dərələr olmadan dağ var ola bilməz; bir-birilərini tamamlayarlar. Əgər dağ, dərəsiz var olmaq istəyirsə, o zaman ortada dağ qalmaz. Əgər dərə, dağ olmadan var olmaq istəyirsə, o zaman da ortada dərə qalmaz. Və ya rola girərsən – dağ, heç dərə yoxmuş kimi davranar. Lakin dərə ordadır – onu gizlədə bilərsən, şüuraltının dərinliklərinə ata bilərsən, lakin orada qalar, inadkardır, varlığının bir hissəsidir, yox edə bilməzsən. Hətta, necə ki, dağ ilə dərə bir bütündürsə, eşq və meditasiya, təklik və münasibət də elədir. Təklik dağı, ancaq münasibət dərələrindən yüksələ bilər.
Əslində, münasibətdən zövq ala bilmirsənsə, təklikdən də zövq ala bilməzsən. Münasibət sayəsində təklik ehtiyacı duyarsan, bu bir ritmdir. Biri ilə dərin bir münasibətə girdiyin zaman, tək qalmağa böyük bir ehtiyac duyarsan. Özünü yorğun, tükənmiş, bitmiş hiss edərsən – xoşbəxtlik yorğunusan, lakin hər həyəcan çox yorucudur. Birlikdə olmaq müdhiş gözəl idi, lakin indi tək qalıb özünü toplamaq istəyirsən, beləcə, yenidən dolub daşa biləcəksən, yenidən ayaqlarının üstündə dayana biləcəksən.
Eşqdə başqasının mənliyinə girdin, özünlə münasibətini qopardın. Boğuldun, sərxoş oldun. İndi isə yenidən özünü tapmağın gərəkdir. Lakin tək qalanda yenə eşq ehtiyacın doğulur. Bir müddət sonra elə dolacaqsan ki, bir başqasının içinə doğru daşmaq, ona özünü vermək istəyəcəksən.
Eşq, təklikdən doğular. Təklik səni dolub daşdırar, eşq bu artıqlığı hədiyyə olaraq qəbul edər. Eşq səni boşaldar, beləcə, yenidən dolmaq şansın olar. Nə zaman eşq tərəfindən boşaldılsan, tək qalaraq qidalanar, yenidən bütünləşərsən. Və bu bir ritmdir.
Bu iki şeyi bir-birindən ayrı olaraq düşünmək, insanın başına gələn ən təhlükəli axmaqlıqdır. Bəzi insanlar dünya nemətlərinə çox düşdülər – onların batareyası bitdi, tükəndilər, boşaldılar. Özlərinə aid bir sahələri yoxdur. Kim olduqlarını bilməzlər; əsla özləri ilə tanış ola bilmirlər. Başqaları ilə, başqaları üçün yaşayırlar. Bir izdihamın parçasıdır onlar, heç biri fərd deyil. Və unutma: Eşq həyatlarında qane olmayacaqlar – yarım qalacaq və bir yarım əsla qane etməz. Sadəcə bütünlük məmnuniyyətə yol açar.
Sonra bir də digər hissəni seçən insanlar var. Manastırlarda yaşayırlar.  Keşiş ( “monk” ) kəlməsi “yalnız yaşayır” mənasındadır; monogami, monoton, manastır, monopoliya kəlmələri ilə eyni kökü paylaşır. Tək, yalnız mənasındadır.
Keşiş yalnız olmağı seçən insandır – lakin bir müddət sonra dolub daşar və özünü hara axıdacağını bilməz. Hara axacaq? Eşqə, münasibətə izin verə bilməz; gedib insanlarla tanış ola bilməz, onlarla qaynaşa bilməz. Və beləcə, enerjiləri, turşumağa üz tutar. Axa bilməyən hər enerji acılaşar. Nektar belə, dayandığı yerdə zəhərə çevrilir – və tam tərsi; zəhər belə axacaq olsa, nektara çevrilir.

Mənbə: Osho – “Aşk, Özgürlük, Tek başınalık” kitabı
Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

İMMUN SİSTEMİ NECƏ GÜCLƏNDİRİLƏ BİLƏR?

Xüsusi

İmmun sisteminin dəstəklənməsi və gücləndirilməsi, xəstəliklərə qarşı müqavimət qazanmaq və soyuqdəymə, qrip və xərçəngdən təsirlənmə ehtimalınİmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?ı azaltmaq üçün ən önəmli nöqtədir. Təkrarlanan və ya xroniki infeksiyalar sadəcə immun siteminin zəiflədiyi vəziyyətlərdə ortaya çıxır. Zəif bir immun sistemi infeksiyaya yol açır, infeksiya immun siteminə zərər verir və bu da bədənin müqavimətini daha da zəiflədir.
Aşağı səviyyəli immunitet funksiyasının ən geniş yayılmış səbəbi , qidalanma əskiklikləridir.
Gündəlik qidalanmada həddindən artıq şəkərə yer verilməsi, piylənmə, alkoqol qəbulu müxtəlif səbəblərlə immun sisteminin funksiyasını azaldır. Kifayət qədər protein qəbulu ən yaxşı səviyyədə immunitet funksiyası üçün şərtdir. Lakin həddindən artığı, immun siteminə yenə də mənfi təsir edər.
Bədənimizə qəbul etdiyimiz qidalar, enerji üçün oksigenlə yandığı zaman, sərbəst radikallar, yəni oksigen yaradan son məhsullar yaranır. Sərbəst radikallar hüceyrə və toxumalarda çoxaldığı zaman, DNA quruluşuna zərər verir. Bundan başqa siqaret, hava çirkliliyi, radiasiya və s. səbəbilə də sərbəst radikallar artır. Artma vəziyyətində xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri, artritlər və s.  sağlamlıq problemləri yaranır. Qidalarla birlikdə qəbul etdiyimiz antioksidantlar, bədəndəki səsrbəst radikallarla mübarizə aparırlar. Sərbəst radikalların yaratdığı mənfi təsirin qarşısının alınması və təsirinin ən aza endirilməsi üçün kifayət qədər antioksidant qəbul edilməlidir.

Hansı vitaminlər immun sistemini dəstəkləyir?

İmmun sisteminin dəstəklənməsində istifadə olunan ən önəmli maddələr, A, E, C, B vitaminləri, karotinler, sink, dəmir və seleniumdur.

A vitamini: Şiş əleyhinə olan fəaliyyəti,  ağ qan hüceyrələrinin gücləndirilməsi, antikor təsirinin artırılması da daxil olmaqla, bir çox immun prosesini dəstəkləyir və xəbərdar edir. Bu vitaminin əskik olduğu insanlar, virus infeksiyalarına daha asanlıqla yoluxur. Süd, balıq yağı, yumurta önəmli mənbələrdir.

Betakarotin:  Sərbəst radikalların saxlanmasını təmin edir. Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, qırmızı, narıncı, tünd sarı rəngli tərəvəzlər önəmli qaynaqlarıdır.

C vitamini: Antivirus və antibakterial təsiri ilə yanaşı, immuniteti artırrı və gücləndirir. Sitrus meyvələri, yaşıl bibər, keşniş, gilas, yemiş önəmli qaynaqlarıdır.
E vitamini:
Sərbəst radikalların saxlanmasına kömək edir. Soya, küncüt, qoz, badam, fıstıq və s.  yağlı yoxumlar önəmli qaynaqlarıdır.

B 6 vitamini: Çatışmazlığı, immun sisteminin basqılanmasına səbəb olur.

Fol turşusu – B 12 viİmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?tamini: Çatışmazlığı, mübarizə aparan hüceyrə sayının və infeksiyaya səbəb olan zərərli orqanizmlərlə müabarizə apara bilmə qaabiliyyətinin azalmasına səbəb olur. Folik asit üçün xüsusilə ispanaq olmaqla, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, quru paxlakimilər önəmli qaynaqlardır. B 12 üçün qırmızı ət, balıq, yumurta, toyuq, süd və süd məshulları önəmli qaynaqlardır.

Dəmir çatışmazlığı: Linfa toxumalarının quruluşunun pozulması, mübarizə aparan hüceyrələrin funksiyasının          azalması kimi immun sistemində önəmli pozulmalara səbəb olur. Xüsusilə qırmızı ət, yumurtada heyvan mənşəli dəmir; quru paxlakimilər, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərdə bitki mənbəli dəmir olur. Heyvan mənşəli dəmirin bədəndəki istifadə olunma səviyyəsi bitki mənşəli dəmirlə müqayisədə daha yüksəkdir.

Sink: Bir çox virus cinsinin çoxalmasınının qarşısını alır. Bir çox immun sistemi reaksiyasında həyati rolu var. Yumurta, ət və südün tərkibində çoxdur. 

Selenium: İmmun sisteminin bütün hissələri üzərində təsiri var.

Həddindən artıq vitamin istehlakının zərərli təsirləri ola bilər. Yağda əriyən vitaminlər ( A, D, E, K ) bədəndə depolandığı üçün uzun müddət yüksək dozada qəbulu vəziyyətində toksik təsir görülə bilər. Aşırı C vitamini bəzi orqanlarda problemlərə, B 6 vitamini isə bərpa oluna bilməyən sinir sistemi zədələnməsinə səbəb ola bilər.
__________________________________________________

İmmun sitemini gücləndirmək üçün hansı meyvə və tərəvəzlər qəbul edilməlidir?

Ehtiva etdikləri antioksidant maddələr səbəbi ilə meyvə və tərəvəz qəbulu xərçəngə qarşı qorunmada olduqca təsirli hesab edilmişdir.
Pomidor
, tərkibindəki likopen səbəbi ilə; prostat, döş, həzm sistemi, sidik kisəsi, dəri və uşaqlıq boynu xərçəngi riskini azaldır.
Sitrus meyvələrinin, ehtiva etdiyi karotin səbəbi ilə xərçəngə mane  olmaqda önəmi böyükdür.
Brokoli, kələm və gül kələmi kimi bitki mənşəli qidaların ehtiva etdikləri qlukozinolatların xərçəng riskini azaltdığı bilinir.
Kətan toxumunun ehtiva etdiyi lignan döş və ağciyər şişinə qarşı qoruyur.
Sarımsaq və soğanda olanda allilik sulfidlər immun sistemini gücləndirir, sərbəst radikalların atılmasını artırır, şiş hüceyrələrinin çoxalmasını əngəlləyir, xolestrol səviyyəsini azaldır. Aparılan bir araşdırma, mədə xərçənginin iİmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?nkişaf riski və soğan sarımsaq istehlakı arasında tərs bir münasibət olduğunu göstərmişdir.
Meyvə və tərəvəzlər, çay, kakao tərkibindəki flavanoidlər, xərçəngin inkişafını, ishalı, mədə xorası inkişafını əngəlləyir və infeksiyaya qarşı qoruyur.
Aparılan bir araşdırmaya əsasən alma ekstratları  şiş hüceyrələrinin çoxalmasının qarşısını alır.
Soyanın tərkibində olan fitoestrogenlər xüsusilə hormonlara bağlı olan xərçənglərin idarə altından saxlanmasında və qarşısının alınmasında rol oynayır. Bundan başqa ürək xəstəliklərinin və sümük əriməsinin qarşısının alınmasında da təsiri vardır.
Omega 3 yağ turşularının ən önəmli mənbəyi balıqdır; döş və ağciyər xərçəngini azaltdığını göstərən məlumatlar var.
Probiotiklər isə xəstəliyə səbəb olan mikroorqanizmlərinin çoxalmasının qarşısını alır, bağırsağın nizamlı işləməsinə köməkçi olur. Xərçəngə qarşı qoruyucu təsiri var. Qatıq və kefirin tərkibində çoxdur. Bu probiotik bakteriyalar qida olaraq prebiotikləri ( göy soğan, enginar, badımcan, soğan və sarımsağın tərkibində olan karbohidartları ) istifadə edir. Bu baxımdan, birlikdə yeyildikləri zaman, daha yaxşı fayda edirlər.

Zəncəfilin, infeksiya azaldıcı təsiri var, kolon xərçənginə qarşı önləyici təsiri olduğuna dair araşdırmalar var.
 Üzüm çəyirdəyi, vişnə,  xərçəngin qarşısının alınmasında rol oynayır.
Yaşıl çayda, qara çaya nisbətən 3-5 qat daha qüvvətli antioksidant təsiri var. Müxtəlif tipli xərçənglərin inkişafını əngəllədiyinə dair araşdırmalar var.
Narın, xərçəng üzərində təsirli ola biləcəyi irəli sürülən hissəsi, çəyirdəyidir. Buna görə də narı çəyirdəyi ilə çiynəyərək yemək daha təsir ola bilər.
Quşburnu, antioksidant və antienflamatuar xüsusiyyətlidir. Osteoartrit, soyuqdəymə müalicəsində, effekti araşdırmalarda sübut edilmişdir.
Cökə, soyuqdəymə şikayətlərini yüngülləşdirici və ağrı keçiricidir.
Bitkilərdəki bütün antioksidant birləşmələrinin sərbəst radikalar üzərində təsirləri eyni deyil.  Bu baxımdan antikoksidant istifadəsində müxtəliflik önəmlidir. Mümkün olduğu qədər fərqli mənbələrdən bu tip birləşmələri qəbul etmək gərəkdir.
__________________________________________________

Meyvə və tərəvəzlərdə vitamin itkisinin qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?

 

-Yeyilə bilən qabıqların soyulmamağı; soyulmalıdırsa, incə soyulmağı tövsiyyə olunur. Bir çox vitamin və mineral, meyvə və tərəvəzlərin xarici hissələrində olur. İç hissələrə doğru getdikcə vitamin və mineral intensivliyi azalır.
– Meyvə və tərəvəzlərin az suda bişirilməsi, yuyarkən suda gözlədilməməyi tövsiyyə olunur.
– Tərəvəzləri bişirməmişdən dərhal əvvəl və böyük parçalar halında kəsmək tövsiyyə olunur.
– Bişirirlərkən qazanın qapağı qapalı saxlanmalıdır. Əgər çiy halda yeyilə bilərsə, bişirmədən yeyilməsi tövsiyyə olunur.
-Tərəvəzlərin bişdiyi suyun şorbalara və yeməklərə əlavə edilməsi tövsiyyə olunur.
Bundan başqa meyvə və tərəvəzlərin mövsümündə yeyilməsi sağlamlıq baxımından çox önəmlidir.


Güclü bir immun sistemi üçün digər tövsiyyələr:

 

Müxtəlif meyvə və tərəvəzlərdən gündə ən az 5 porsiya yeyilməlidir.
–  Pomidor, yay aylarında hər gün mütləq yeyilməlidir. Hətta yay pomidorları konservləşdirilərək qış aylarında da istifadə oluna bilər.İmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?
– Brokoli, gül kələmi və başqa tərəvəzlər yemək olaraq yeyilə bildiyi kimi ət yeməklərinin yanına da qarnir olaraq istifadə olunsa, istehlakı artırılmış olar. Hətta sarımsaqla birlikdə yeyərək, iki tərəvəzin antioksidant təsirindən də faydalanmaq olar.
– Nar istehlakı salatlar və südlü şirniyyatlaırın üzərində istifadə olunarsa, istehlakı artırıla bilər.
– Sitrus meyvələrinin suyundan çox özünün yeyilməsi artırımalıdır.
– Qış aylarında müxtəlif antioksidantların bir yerdə qəbul olunması üçün meyvə salatları yeyilə bilər.
– Yağlı toxumlar ( qoz, fındıq, badam və s. ) E vitamini qəbulu baxımından gündə 1-2 porsiya yeyilməlidir.
-Paxlakimilər ( lobya, noxud, mərci ) həftədə 2-3 dəfə yeyilməlidir.
Xüsusilə qış aylarında şorba olaraq yeyilə bilər. Salatlarda istifadə etməklə  fərqli dadlar əldə edə və beləcə, istehlakını artıra biləsiniz.
– Gündəlik və ya uzunömürlü südlərin probiotikli qatıqlarla mayalanması ilə ev şəraitində sağlam qatıqlar əldə edilə bilər. Hər gün bir stəkan kefir yeyilməlidir.
– Həftədə 2 dəfə balıq yeyilməlidir.
– Gündə ən az 5-6 porsiya tam ( üzərində işlənməmiş ) dənəli taxıllar ( tam buğda, tünd düyü və s. ) yeylməlidir. Buna görə də ağ çörəkdən çox tam taxıllı çörək yeyilməlidir.
– Bədəndə gedən bir çox reaksiya üçün su lazımdır. Buna görə də gündəlik 2-2,5 litr su içilməlidir.
-Ekinezya, zəncəfil, cökə, quşburnu, sarıkök çayları çox bir-birilə qarışdırılmadan gündəlik olaraq içilə bilər.

Mənbə: www.haberturk.com
Hazırladı: Fidan Aslanova 

 

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

İTİRMƏ QORXUSU

Xüsusi

itirmə qorxusu..Sevmədiyimiz simaları sevdiklərimizdən daha tez fərq edirik. Hər hansı bir qrup içərisində xoşlamadıqlarımızı görmək daha asandır. Pul itirmək pul qazanmaqdan daha təsirli və ağılda qalıcıdır. Hər gün pul qazanarıq, amma itirdiyimiz bir neçə yüz manat həmişə ağlımızdadır. Pislikləri daha asan xatırlayarıq. Pislik edən insanları yaxşılıq edənlərdən daha çox məşğul edir beynimizi. Buna qısaca itirmə qorxusu deyirik. İnsan həyatın gedişatına uyğun şəkildə, mövcudluğu qorumaq və həyati olanı müdafiə etmək üzrə yaşamaqdadır. İtirmə qorxusu həyati ehtiyaclardan biridir.

İnsanın seçimlərində  itirmə qorxusunu öncəliklə nəzərə alır. Əslində olması lazım olan da budur. Daha yaxşıya çatmaq həyati təməllərdən daha əhəmiyyətli deyil. İnsan öncə mövcudluğunu qorumalıdır. Var olanı itirmədən, bəlkə üzərinə yeni şeylər inşa edə bilər. Daha yaxşı bir həyat üçün əvvəlcə həyatda qalmaq lazımdır. Prioritet olan hər zaman mövcud olandır. Bu görə itirmə qorxusu qazanma istəyindən daha təsirlidir.

reklam-itirmə qorxusuRreklam kampaniyaları sizə müsbət dəyərin nə olduğundan çox, qaçırdığınız şeyləri xəbər verir. “Fürsəti qaçırmamaq” marketinqin ən böyük mesajına çevrilmişdir. Kampaniya, endirim və reklamçılıq hiylələri insanın itirmə qorxusuna hesablanmışdır. Bir şey endirimdə olduğu üçün deyil, ehtiyac olduğu üçün satın alınmalıdır. Lakin insanın itirmə qorxusu ona bu fürsəti qaçırmamağıı fısıldayır. Fürsətin ayağına gəldiyini sanan istehlakçı çox zaman ehtiyacına görə deyil, endirimi və kampaniyanı itirməmək üçün hərəkətə keçər.

İnsan bir ömür həyatda qalmaq uğrunda mübarizə aparır. Digəl ki, insanın həyatı əslində özünün də deyil. Bir insan həyata gəlməyə özü qərar vermədiyi kimi, həyatdan getməyə də özü qərar vermir. Bir adam başqaları tərəfindən dünyaya gətirilir. O zaman insan nə üçün ölməkdən qorxur? Həyatı özümüz qazanmadığımız halda, niyə itirməkdən qorxuruq? Bütün bu suallar və gündəlik həyatımızdakı itirmə qorxusu məsələnin sadəcə fərddən ibarət olmamasından xəbər verir. Bu da demək olar ki, orqanik bir şəkildə bağlı olduğumuz cəmiyyəti və təbiəti ağla gətirir.

itirmək qorxusuPislikləri daha asan xatırladığımızı söyləmişdik. Xarici dünyanı qəbul edərkən pis olanı yaddaşımıza həkk edərik. Vəlakin, yaxşılığın bir növünü də möhkəm şəkildə xatırlamaqdayıq. Başqalarının yaxşılıqlarını pisliklərinə nəzərən daha az xatırlarkən, öz etdiyimiz yaxşılıqları daha çox xatırlayarıq. Pisliyi yox etmək və yaxşılığı davam etdirmək üçün mübarizə veririk. Daha böyük bir orqanizmin parçası olduğunu və hər zaman başqası üçün yaşadığını unutmamalıdır.

 

Müəllif: www.dmy.info 
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +14 (from 14 votes)

QOCALIQ HAQQINDA

Xüsusi

gənclik və qocalıqQocalıq – həyatımızın bütün digər mərhələləri kimi özünün siması, ab-havası və hərarəti, özünün sevinc və kədəri olan bir dövrüdür. Bütün gənc yoldaşlarımız kimi biz, ağ-saçlı qocaların da öz vəzifəsi vardır, bu, bizim mövcudluğumuza məna verir. Ölümcül xəstənin də, ölməkdə olanın da öz vəzifəsi vardır, o da vacib və zəruri işi yerinə yetirməlidir. Qoca olmaq – cavan olmaq qədər gözəl və zəruri vəzifədir, ölməyi öyrənmək və ölmək hər hansı digər bir iş kimi vacib funksiyadır – bir şərtlə ki, həyatın hansısa bir mənası və müqəddəsliyi qarşısında yerinə yetirilsin. Qocalığa, ağ saçlara və ölümün yaxınlaşmasına nifrət edən, onlardan qorxan qoca, öz işinə, gündəlik əməyinə nifrət edən və ondan qaçmağa çalışan cavan və güclü adam kimi öz həyat mərhələsinin dəyərsiz nümayəndəsidir.

Qısaca desək, qocalıqda öz vəzifəni yerinə yetirmək və öz vəzifənin öhdəsindən gəlmək uzun qocalıqla və onun özü ilə gətirdiyi hər bir şeylə razılaşmaq, ona “hə” demək lazımdır. “Hə” deməsək, təbiətin bizdən tələb etdiyinə tabe olmasaq, biz – qoca və ya cavan olmağımızdan asılı olmayaraq – öz günlərimizin dəyər və mənasını itirər, özümüzü aldatmış olarıq.

Hamı bilir ki, qocalıq özü ilə hər cür əziyyət gətirir və o, ölümlə bitir. İldən-ilə yeni-yeni qurbanlar vermək və çox şeydən imtina etmək lazım gəlir. Öz hiss və qüvvələrinə etibar etməməyi öyrənmək gərəkdir. Lap yaxın vaxtlara qədər kiçik bir gəzinti olan yol uzanır və çətinləşir. Və günlərin bir günü biz artıq bu yolu getməyə qadir olmuruq. Ömrümüz boyu sevdiyimiz yeməkdən imtina etməli oluruq.

qocalıq.Fiziki sevinc və ləzzətlərin sayı get-gedə azalır və onlara görə daha artıq ödəmək lazım gəlir. Və sonra, hər cür nasazlıq və xəstəliklər, hisslərin kütləşməsi, bədən üzvlərinin zəifləməsi, xüsusilə çox vaxt uzun və qorxulu olan gecələr bizi yaxala-yan müxtəlif ağrılar – bütün bunlardan heç bir yana qaçmaq olmaz, bunlar acı bir gerçəklikdir. Lakin özünü yalnız bu tənəzzül prosesinə təslim etmək, qocalığın yaxşı tərəflərini, öz üstünlüklərini, özünün təsəlli və sevinclərini görməmək niskil və kədərli bir iş olardı. İki qoca adam görüşəndə onlar yalnız lənətə gəlmiş padaqradan, bədənin bükülməyən hissələrindən, pilləkənlə qalxarkən əmələ gələn təngnəfəslikdən deyil, həm də sevincli, fərəhli hiss və təəssüratlardan danışmalıdırlar. Belə şeylər isə çoxdur.

Qocaların həyatının bu müsbət və gözəl tərəflərini, gənclərin həyatında heç bir rol oynamayan, biz ağsaçlılara isə tanış olan qüvvə, səbr, sevinc mənbələrini xatırladanda dinin və kilsənin verdiyi təsəllilərini nəzərdə tutmuram. Bu keşişin işidir. Lakin qocalığın bizə verdiyi bəzi hədiyyələri sadalaya bilərəm. Mənim üçün bunlardan ən dəyərlisi – uzun ömür yolundan sonrakı yaddaşda gəzdirdiyin şəkillər xəzinəsidir, fəallığın azaldıqca sən onlara qarşı əvvəllər heç bir zaman hiss etmədiyin şəfqətlə yanaşırsan. Yer üzərində artıq altmış-yetmiş ildir ki, olmayan insanların surət və simaları bizimlə dostluq edir, bizə diri gözlərlə baxırlar. Artıq yox olmuş və tamamilə dəyişmiş evləri, bağları və şəhərləri biz əvvəlki kimi dəyişməz vəziyyətdə tapırıq, on illər bundan öncə səfərlər vaxtı gördüyümüz uzaq dağları, sahilləri bu rəsmli kitabımızda yenə də təravətli gözəlliyi ilə seyr edirik.

qocalıq və uşaqlıqNəzərdənkeçirmə, müşahidə və tamaşa etmə get-gedə daha çox vərdişə və məşğuliyyətə çevrilir, müşahidəçi əhval-ruhiyyəsi və mövqeyi bunu bizə sevdirmədən bütün davranışımızı müəyyən edir. İstəklərin, arzuların, həvəslərin, ehtirasların qovduqları bizlər adamların çoxu kimi illərin və onilliklərin üzəriylə şütüyürdük, səbrsizlik, maraq və ümidlə, uğur və məyusluqdan həyəcanlanaraq şütüyürdük – indi isə öz həyatmızın kəsimli kitabını ehtiyatla vərəqləyərkən, bu yarışdan və tələskənlikdən bir tərəfə çəkilərək seyirçi həyata qapılmağın necə gözəl olduğuna təəccüblənirik. Burada, bu qocalar bağında çoxlu çiçəklər açır, onlara qulluq etməyi biz öncələr ağlımıza belə gətirmirdik. Burada nəcib “bitki” olan “səbr çiçəyi” açır, biz daha sakit və mərhəmətli oluruq, müdaxilə və hərəkət etmək ehtiyacımız azaldıqca, təbiətin həyatını, yoldaşlarımızın həyatını seyr etmək qabiliyyətimiz artır, biz həyatının gedişini tənqidsiz, onun rəngarəngliyinə təəccüblənməkdən yorulmayaraq, bəzən şəfqət və sakit kədərlə, bəzən gülüşlə, işıqlı sevinclə, yumorla müşahidə edirik.

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +6 (from 6 votes)

QURBAN ƏNƏNƏSİ TARİXİ

Xüsusi

türk-qurbanQurban ənənəsi Hinduizmdə çox əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Tanrılara üçün edilən hər şey qurbandır. Hinduizmdə qansız qurbanlar daha yayğındır. Ancaq yaz və qış gün yubileyləri münasibəti ilə qanlı qurbanların da Tanrılara təqdim edildiyini görə bilərik. Bu qanlı qurbanların ən böyüyü və xüsusi bir mərasim tələb edənlər “Soma” qurbanıdır. Somada keçi və inək kimi heyvanlar qurban edilir. Tanrıların hirslərini təskinlik etmək məqsədilə təqdim edilən bu qurbanların yanında, xüsusi hədiyyələr də Tanrılara təqdim edilmişdir. Hinduizmdə sunaklarda ən yaxşı heyvanların qurban edilməsi və ətlərinin yaxşı qisimlərinin yenə buradakı atəşdə yandırılma ənənəsi vardır. Hinduizmin bir xüsusiyyəti də ölmüş kəslər üçün qurban kəsmə şərtini gətirmiş olmasıdır. Hinduizmin görə, ölülər qurbansız ac qalırlarmış.

qurban ənənəsi.Qədim çağlarda insan qurban edilməsi, bir növ təmizlənmə və sehr vasitəsi idi. Ailənin ilk uşağı Tanrıya aid qəbul edilir və qurban edilməsi lazım idi. Misirlilər isə it başlı olaraq təsvir etdikləri insanlara “Ani” deyirlər və onları “Ay Tanrısı”-na qurban olaraq təqdim edirdilər.

M. Eliade, Anadoluda xüsusilə ilk çağlarda məhsul mövsümü ilə əlaqədar edilən insan qurbanı və baş kəsmə ayinlərinə nümunə olaraq Frigyalıları ələ alır.

Frigyalılar əsrlər əvvəl məhsul yığımı zamanı insanları, başlarını kəsmək surətiylə qurban etdiklərini, hətta əldə mövcud dəlillərə görə, o zamanlar bu adətin Şərqi Aralıq dənizinin hər tərəfində məşhur olduğunu qeyd.

ibrahim-qurbanİslam öncəsi Ərəblərin də qədim dövrlərdə insan və ağ dəvə qurban etdikləri, əhəmiyyətli bütlərdən olan Uzzaya, oğlanlar, qızlar və əsirlər qurban edildikləri irəli sürülməkdədir. Sonradan isə insandan imtina, heyvan qurbanına keçilmişdi.

Bütlərə xüsusi qurban kəsdikləri kimi Səfa və Mərvə təpələrində tikilmiş qaya bütlərə də qurban kəsərdilər. Bu qayaların biri İsaf, digəri Nailə adlı bütdür. İsaf və Nailə iki sevgili idi və Kəbənin müqəddəsliyini kirlətdikləri üçün öldürülmüş, daha sonra əfsanələşərək müqəddəsləşmişdilər. Ərəblər, bütlərə nəzir da verirdilər. Diləkləri reallaşdığında, əhəmiyyətli işlərində və uzun səyahətlərində əhd kəsərdilər. Əhdlərinin çoxu da ilk uşaqlarının kişi olması üçün idi.

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

İMMUN SİSTEMİ NƏDİR ?

Xüsusi

Hamımız gündəlik həyatda dəfələrlə “immun sisteİmmun sistemi nədir?mi” terminini eşitmişik. İmmun sistemi əslində çox əhatəli və uğurla işləyən bir sistemdir. Ən sadə halı ilə anlatsaq, bir çox əsgəri olan böyük bir ordu kimi düşünə bilərsiniz. Bu əsgərlər bədənə yaxınlaşan bir təhlükə, yəni xəstəlik olduğunun fərqinə vardıqları zaman, müdafiəyə keçirlər. Bundan da artığı, bu əsgərlər o təhlükəni görür, yaddaşına yerləşdirir, növbəti yaxınlaşmada dərhal  tanıyaraq öncədən tədbir görürlər.

Körpə uşaq, doğumu ilə birlikdə, ana bətnindən ayrılan kimi xarici şəraitdə saysız- hesabsız mikroorqanizm və yad maddələrlə üz-üzə qalır. İmmun sistemi  doğulma ilə birlikdə qüsursuz bir şəkildə işləməyə başlayır.

Günümüzdə, immun siteminin işləmə prosesi və orqanlarının çox ətraflı bir şəkildə çözülməsi sayəsində, bir çox xəstəliyin də önünə keçilmiş və ya müalicə müddətinin qısaldılması təmin edilmişdir. İmmun elminə, “immunologiya” adı verilir. Bu termin isə, qədim Romada əsgərlikdən azad edilmiş,  yəni qorunmuş zadəganlar üçün istifadə olunan “immunitas” sözündən yaranmışdır.

İmmun sistemi bir canlıda xəstəliyə səbəb ola biləcək bütün virus, patogen və yad maddələri tanıyıb yox edən, başqa sözlə,  bədənin xəstəliklərə qarşı müqavimətli olmasını təmin edən bir sistemdir. İmmun sisteminin böyük bir işləmə mexanizmi vardır. Bu sistem, bədənə girən və ya bədənlə təmas halında olan bütün yad maddələri tanıyır, ən incə detalına qədər araşdırır və bunları, canlının sağlam toxuma hüceyrələrindən ayırd edir. İmmun sisteminin vəzifəsi ilkin olaraq bu yad maddələrin bədənə daxil olmalarını əngəlləməkdir, əgər hər hansı bir şəkildə daxil olublarsa, daxil olduqları yerdə saxlamaq və yayılmalarına icazə verməməkdir. İmmun sistemi o qədər həssas bir işləməyə malikdir ki, protein və amin turşusu kimi quruluş olaraq bir-birinə çox bənzəyən maddələri belə ayıra bilir.

İmmun sistemi doğumla birlikdə aktiv hala gəlir və canlının ölümünə qədər işləməyə davam edir. Yəni təbiətdəki hər bir canlı özlərində olmayan yad toxuma, molekul və hüceyrələrə qarşı bir müdafiə mexanizminə sahibdir. Əgər immun sistemi hər hanİmmun sistemi nədir?sı bir səbəbdən dolayı zəifləyərsə, bədənin qoruma qabiliyyəti də zəifləyər. Bu zəifliyi fürsət bilən viruslar, dərhal bədənə girməyə başlayar və qrip kimi ən sadə xəstəliklərə qarşı belə müqavimət göstərilə bilməz.

Canlının quruluşunda, davamlı olaraq işləyən bir çox orqan və toxuma sistemi var. Lakin bunlardan bəziləri özünə heyran qoyacaq dərəcədə qarışıqdır. Bu sistemlərdən biri də, mövzumuz olan immun sistemidir. Bu sistemin ən önəmli xüsusiyyətlərindən biri, xatırlama qabiliyyətinin olmağıdır. Sistemin əsgərləri, yəni vəzifəli olan bütün hüceyrələr qarşılaşdığı yad bir maddəni yaddaşına köçürür və daha sonra gördüyü zaman, dərhal tanıyaraq öncədən tədbirini görür. Bu tanıma prosesi sayəsində, öncəki qarşılaşma ilə müqayisədə, daha tez bir reaksiya verir.

İmmun sisteminin orqanları hansılardır?
İmmun sisteminin insan bədənindəki vəzifəsinin gerçəkləşməsi, bəzi orqan və toxumaların işbirliyi sayəsində olur. Bu orqanlar, ümumi olaraq  lenfoid toxumalı orqanlardır. İmmun sisteminin əsas elementləri, ağ qan hüceyrələri, sümük iliyi, linfa sistemi, hormonlar və bəzi proteinlərdir.

Badamcıqlar: Badamcıqlar, boğazda linfasitlərin toplandığı kiçik formlardır. Xaricə açılan bir açıqlıq olan ağızdan gələ biləcək yad maddələrə qarşı ilk maneə vəzifəsini yerinə yetirirlər. Badamcıqların içində yerləşən linfa damarlarından boyun və çənə altı düyünlərinə doğru linfa mayesi axır. Bu axma prosesi ərzində linfa damarlarının divarından linfasit istehsal olunur. Bu linfasitlər isə, bədənə girən patogen və mikroorqanizmləri təmizləmək prosesini yerinə yetirir.
Linfa: İmmun sistemində yerləşən hüceyrə və proteinləri, bədənin bir yerindən başqa bir yerinə daşıyan bir dövran sistemidir.
Linfa düyünləri: Qoltuq altı, çənə altı, disrək, boyun və döşlərdə olan bu formalar T və B hüceyrələrinin olduğu mərkəzlərdir.
Linfa vəzləri: Udlağın üst tərəfində, burun boşluğunun arxa tərəfində olan, linfoid toxumalı hissələrdir. Xəstəliyə səbəb olan infeksiya təsirlərini və onların istehsal etdiyi antikorları yandırırlar.
Timus: Timus, döş boşluğu içində yerləşən, iki hissədən ibarət olan bir orqandır. Yetkinləşməmiş lenfosidlər, sümük iliyindən çıxıb timusa gəlir, burada böyüyür, yetkinləşir və immun sistemindəki vəzifələrini yerinə yetirmək üçün qana qarışır.
Qaraciyər: Qaraciyər, immunoloji təsirli hüceyrələri ehtiva edir. T – hüceyrələri ilk olaraq,  qaraciyər tərəfindən istehsal olunur.
Dalaq: Qarın boşluğunun sol üst tərəfində  olan bu orqanın ən önəmli vəzifəsi, funksiya xaricində qalmış qanı süzməkdir.
Peyer valları: İncə bağırsağın ileum hissəsində yerləşən peyer valları, bağırsaq kanalındakı  patogenlərin nəzarətdə saxlanmasını təmin edir.
Sümük iliyi: İmmun sistemində vəzifəli olan bütün hüceyrələrin, kök hüceyrələrinin olduğu mərkəz sümük iliyidir.

Anadangəlmə ( təbii )  immun sistemi:

Təbii immunitet, canlının doğulduğundan etibarən başlayıb, ölümünə qədər işləməyə davam edən bir müdafiə mexanizmidir. Genetik xüsusiyyətlərə bağlıdır və nəsildən nəsilə keçə bilər. Təbii immunitetdə insan bədəni hər hansı bir antikor yaratmadan mikroblara qarşı qorunmaqdadır. Bir neçə misal göstərməli olsaq, mədənin istehsal etdiyi turşu bir çox yad mikroorqanizmin burda canlı qalmağını əngəlləyir, göz yaşı gözdə olan mikrobları öldürür, burunun içərisində olan tüklər nəfəsalma zamanı yad hissəcikləri tutaraq içəriyə girməyini əngəlləyir. Örnəklərini çoxalda biləcəyimiz təbii immunitet, ümumi olaraq irsi, anatomik, toxuma, hormon və ifrazatlardakı özəl qoruyucu maddələrlə təmin edilən immunitet növüdür.

Sonradan qazanılmış immun sistemi:

Bədənin, mikroorqanizmlərə qarşı antikor istehsal edərək qazandığı immunitetdir. Başqa sözlə desək, müxtəlif yollarla sonradan qazanılmış immun sitemidir. Qazanılmış immunitet, öz içərisində aktiv və passiv immunitet olmaqla iki yerə ayrılır.

Aktiv immunitet: Antigenlərə məruz qaldıqdan sonra yaranan immunitetdir. Üç formada meydana çıxa bilər.
Peyvəndlə: içərisində mikrobların zəiflədilmiş halı və ya bunların toksinləri olan, laboratoriya şəraitində hazırlanmış maddəyə peyvənd deyilir. Peyvənd, immunitet qazanmağın süni formasıdır. Peyvəndin içərisindəki mikrioorqanizm laboratoriya şəraitində əməliyyatlardan keçirildiyi üçün xəstəlik yaratmaq kimi bir təhlükəsi yoxdur. Peyvənd ilə qazandırılmış immunitetdə təməl mexnizm budur: peyvənd sayəsində xəstəlik yaradıcı mikroorqanizm daha öncədən bədənə tanıdılır, bunu tanıyan immunitet sitemi dərhal onu yaddaşına atır. Daha sonra yenidən qarşılaşma vəziyyətində isə xəstəlik yaratmasına fürsət vermədən, antikor istehsal edərək onu yox edir.
Xəstəliyi keçirməklə: bu şəkildə qazanılmış immunitetə, peyvənd üsulunun təbii halı deyə bilərik. Sistem hər ikisində eynidir. İmmun sitemi öncədən keçirilmiş xəstəlik sayəsində o mikrobu tanıyır və növbəti dəfə üçün xəstəlik yaratmağına imkan vermir.
Sağlam olarkən bədənin antikor istehsal etməsi ilə: bədənə girən mikrobların sayı o qədər də çox deyilsə, ağ qan hüceyrələri bu mikrobları xəstəlik yartamasına fürsət qalmadan antikor yaranır və eyni mikrob ikinci dəfə bədənə girmək istədiyi zaman antikior əngəli ilə qarşılaşır.
Passiv immunitet: Bədənə xaricdən antikor verilməsi ilə təmin edilən immunitetdir. Bunun üçün serumdan istifadə edilir. Serumlar hazır antikorlardır, bəzi hallarda bədənin istehsal edtiyi antikor kifayət etmir və xaricdən dəstəkləyici serum verilir. Serumla yanaşı, dərmanla da edilə bilən passiv immunitetin qoruyucu olmadığını, sadəcə müalicə edici bir üsul olduğunu söyləmək də fayda var.

Mənbə: bilgihanem.com
Hazırladı: Fidan Aslanova Red

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

İTİRDİKLƏRİMİZ VƏ QAZANDIQLARIMIZ

Xüsusi

16938746_10211870277693600_1808202988999145198_nDövranımızdakı paradoks ondan ibarətdir ki, binalar yüksəldikcə səbrimiz qısaldı, yollar genişləndikcə, düşüncəmiz daraldı. Daha çox vaxt sərf etdikcə, əldə olunanlar azaldı. Daha çox çalışırıq, amma əvvəlki kimi zövq ala bilmirik. Evlərimiz daha böyük, ailələrimiz isə daha kiçikdir. Şəraitimiz var, vaxtımız isə yoxdur. Biliklərimiz çoxaldıqca qərarsız qalarıq, tənqidlərə dözümümüz azalır.
Elm inkişaf etdikcə problemlər də artır, dərmanlar artdıqca xəstəliklərin da artdığı kimi. Biz çox içər, çəkərik, daha az gülər, daha gec yatar, yorğun oyanarıq. Biz zənginləşdikcə dəyərlərimiz yox olub gedər. Biz çox danışar, asanca sevir və asan-asan nifrət edirik. Biz necəsə yaşamağı öyrəndik, amma həyatın nə olduğunu hələ də anlamış deyilik. Biz həyatımıza illər əlavə etdik, amma illərə həyat, rəng qatmağı bacarmadıq. Biz kosmosu fəth etdik, lakin 2 addımlığımızda yaşayan qonşumuzun ziyarət etməyə vaxt tapmadıq!

porodoksBiz gözəlliyi daim səmalarda axtardıq, lakin daxilimizdəki gözəllikləri kəşf edə bilmədik. Daha çox işlər gördük, amma daha faydalı işlər deyildi bunlar. Havanı təmizləməyə çalışırıq, amma ruhumuzu deyil. Atomu parçalamağı bacardıq, amma Eqomuz, önyarğılarımızla bacara bilmədik ki bacara bilmədik! Daha çox yazdıq, lakin daha az öyrəndik. Çox planladıq, az hissəsini həyata keçirdik.
Biz tələsik etməyi öyrəndik, ancaq səbr etməyi yox. Kompüterlərimiz artdıqca öyrəndiklərimiz azaldı, ictimai şəbəkələri artdı, artdı, ancaq bir-birimizdən hal-xatir soruşmaz olduq. İndi “elegant” adamların, xaraktersizlərin, mənfəət güdənlərin, saxta əlaqələrin dövrüdür. Həm “fast-food”suz yaşaya bilmərik deyirik, həm də kökəlməkdən şikayət edirik. İndi xaricdən dəbdəbəli görünən xarabalıqların dövrüdür. Bu günlərdə əxlaqı tərk etdik, xoşbəxtliyi isə bir neçə saatlıq əyləncələrdə axtardıq. Soyuducumuz boşdur, ancaq borc alıb, partilər edirik.

porodoksBu andan etibarən sevdiklərinizə zaman ayırın, yoxsa zaman içində sizdən ayrılacaq. Nə siz, nə də onlar bu dünyada sonsuza qədər qalacaq deyilsiniz.
Bu andan etibarən daim ciddi görsənməyə çalışan, qaraqabaq insanlara gülümsəyin və gözəl söz söyləyin, çünki o insanlar bu yaxınlarda dünyanı tərk edəcəklər.
Bu andan etibarən həmişə yanınızda sizin üçün hazır dayanan insanları qucaqlayın, çünki onlar sizin sahib olduğunuz tək xəzinədir!
Ona “səni sevirəm” dediyiniz an, ən çətin zamanlarda onu öpmək və qucaqlamaq qədər heç bir şey kömək etməyəcək.
Gülümsəyərək əlindən tutduğunuz an, bir gün əllərinizin boş qalacağını fərq edərək… onlara sevginizi verin, sevginizi bölüşdüyünüz anlarda söhbət etmək üçün vaxt ayırın. Düşüncələrinizi, xəyallarınızı, ən gözəl hekayələrinizi paylaşmaqdan çəkinməyin.
Və hər zaman xatırlayın, həyat, aldığımız nəfəslərin sayı ilə deyil, nəfəsimizi kəsən anların sayı ilə qiymətləndirilir!

Müəllif: Corc Karlin
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

HƏR BİR İNSANIN BACARMALI OLDUĞU 50 ŞEY

Xüsusi

Sağlam və məhsuldar bir həyat yaşaya bilməyin yolu, yeni bacarıqlar inkişaf etdirmək və öz-özünüzə kifayət edə bilməkdən keçir. Davamlı olaraq yeni şeylər öyrənmək, eyni zamanda özgüvəninizi də artırmağın ən təsirli üsullarından biridir. Başqalarına ehtiyac duymadan, bəzi işlərinizi praktiki yollara həll edə bilmək  üçün təməl mövzularda bilgi sahibi olmalı, əlinizdən bir çox işin gəlməsini təmin etməlisiniz. Bu, həyatınız asanlaşdırar.

1. Od qalamaq – Od qalamağı öyrənmək; çətin vəziyyətlərdə, isinmə və işıqlanma kimi təməl və həyati ehtiyaclarımızı qarşılamağımızı təmin edə bilər.
2. Kompüterdən istifadə etmək – Günümüzdə, təməl kompüter biliyinə sahib olmaq, hardasa məcbur bir hala gəlib çıxıb. Öyrənin və ehtiyacı olanlara öyrədin.
3. Google-dan effektli bir şəkildə istifadə edə bilmək – Google, ehtiyacınız olan hər şeyi tapa bilməyinizə köməkçi ola bilər. Özünüzü inkişaf etdirmək üçün, effektiv axtarış üsulları kimi məqalələrdən yararlana bilərsiniz.
4. Ürək masajı və Heimlich manevri – Bir gün, ürək masajına ehtiyacı olan həyat yoldaşınız, uşaqlarınız və ya qonşularınız ola bilər. Gecikmədən, öyrənin.
5. Mexanika maşın sürməyi öyrənmək – Birdən, elə bir vəziyyət yaransa ki, mexanika maşın sürməli olsanız?
6. Yemək bişirmək – Yumurta, makaron kimi sadə şeyləri bişirməyi öyrənməlisiniz. Ən azından özünüzü doyura biləcək qədər.
7. İnsanların diqqətini cəlb edə biləcək bir hekayə anlatmaq – Əgər bir şeylər anlatarkən ətrafınızdakıların diqqətini toplamağı bacarmırsınızsa, bəlkə də danışmamalısınız.
8. Döyüşməyi öyrənmək və ya davanın qarşısını almaq – Hər iki vəziyyətdə də qazanan siz olarsınız.
9Pis xəbər verə bilmək – Üzücüdür, amma biriləri bunu etmək məcburiyyətindədir. Bir gün siz də məcbur qala bilərsiniz.
10. Təkər dəyişdirmək – Təkərlər hava ilə doludur və adətən, hava ilə dolu olan şeylər partlayar. Hazrılıqlı olmağınızda fayda var.
11. İş intervyusu – Həyəcan içində tərləməyin çox istədiyiniz o işi almağınıza kömək etməyəcəyi dəqiqdir.
12. Proqram hazırlamaq – Proqramsız olmaq vaxt itirmək demək olmaya bilər, lakin məhsuldarlığınızı artırmaq üçün proqramlı olmağınızda fyada var.
13. Sürətli oxumaq – Bəzən bir şeyləri tam oxumaq əvəzinə, ehtiyacınız olan şey, qısa bir müddətdə əldə edə biləcəyiniz ümumi bir fikirdir.
14.Adları xatırlamaq – Başqalarının sizi, “Ey, sən!” deyə çağırmağı xoşunuza gəlir?
15. Köçmək – Köçmək, hər zaman, düşündüyünüzdən daha çətindir. Nizamlı və proqramlı olun.
16. Az əşya ilə səyahət etmək –  Sadəcə ehtiyacınız olanları özünüzlə götürmək, daha məsrəfsiz, daha asan və daha ağıllı bir işdir.
17. Polislərlə yaxşı yola getmək – Avtomobilinizi saxladıqları və ya qapınıza gəldikləri zaman, stres yaşamamaq üçün, polislərlə necə anlaşa biləcəyinizi öyrənin.
18. Yolu başa salmaq – Ən azından yaxın çevrənizi tanıyın və effektli şəkildə yol başa salmağı öyərnin.
19. İlk tibbi yardım – Hansısa bir yaranı sarıya bilmək üçün həkim olmağınıza ehtiyac yoxdur.
20. Üzmək – Yer üzünün 71 % -i su ilə örtülüdür. Üzməyi öyrənmək yaxşı bir fikir ola bilər.
21. Avtomobili dayanacağa qoymaq – Avtomobili dayanacağa qoymaq, asan görünməyinə rəğmən, bir çox insanın bacara bilmədiyi və çətinlik çəkdiyi bir mövzudur. Nəqliyyatdakı fərdi avtomobil sayını nəzərə alanada isə , bir o qədər də həssas.
22. Alkoqol limitinizi öyrənmək – Sərhədi keçməmək və özünüzü idarə edə bilmək üçün, öz limitlərinizi kəşf etməyinizdə fayda var.
23. Təzə meyvə-tərəvəz seçmək – Pis bir alış-veriş edib ruh düşkünlüyü yaşamaq istəmərsiniz.
24. Çəkic, balta və mişardan istifadə etmək – Sadə əl alətlərindən istifadə etməyi öyrənmək, bir çox işinizi tək başınıza həll edə bilmək üçün köməkçi olar.
25. Büdcə hazırlamaq – Bocunuzun olmağı xoş bir hal deyil. Öz büdcənizi hazırlamaq və buna bağlı qalmaq, həm güvəndə, həm də yaxşı hiss etdirər.
26. Ən az, iki xarici dil öyrənmək – Dünya əhalisinin sadəcə 25 %- i ingiliscə danışır. Yerdə qalan 75 % – lə də əlaqə qurmaq istəyə bilərsiniz.
27. Jim və pres hərəkəti – Düzgün yerinə yetirilməyən jim və pres hərəkətləri; vaxt itkisi olmaqla yanaşı, sizi incidər.
28. Kompliment etmək – Kompliment, kiməsə verə biləcəyiniz ən gözəl hədiyyələrdən birirdir, üstəlik pulsuzdur.
29. Anlaşma – Daha qazanclı bir anlaşmadan, sadəcə bir və ya iki cümlə uzaqdasınız.
30. Dinləmək – Daha çox dinləyib, daha az danışsanız, daha çox şey öyrənə bilər və daha az şey qaçırarsınız.
31. Dünya coğrafiyası – Öz kiçik dünyanızın xarici haqqında bir şey bilmirsinizsə, elə də çox şey bildiyinizi demək olmaz.
32. Sadə boyama, ağartma işləri – Sadə ağartma işləri üçün böyük məbləğlər ödəmək, ağıllı bir iş deyil.
33. Nitq söyləmək – Növbəti şirkət toplantısında, müdürünüz qısa bir açıqlama etməyinzi istəsə, hazırlıqlı olmağınızda fayda var. Yaxşı bir nitqin, özgüvəninizi artıracağı da dəqiqidir.
34. Poza vermək – Kim fotolarda daha gözəl görünmək istəməz? Rahat-rahat poza vermək və kameralara gülümsəmək üçün güzgü qarşısında məşq edə bilrəsiniz.
35. Sevgi münasibəti üçün əks cinslə tanışlıq – Uğurlu bir tanışlıqla, utandırıcı bir tanışlıq arasında incə bir xətt var. Əgər qarşınızdakı insanın çox üstünə getsəniz, itirərsiniz. Əgər lazım olan qədər çalışmasanız, yenə də itirərsiniz.
36. Qeyd etmək – Natamam və ya çətin anlaşılan qeydlər, təəssüf ki, işinizi asanlaşdırmaz. Resepti natamam olan bir yeməyin dadlı olmağı, təəssüf ki, çətin işdir.
37. Qonaq olmaq – Sayğılı bir qona qolmağı bacarmırsınızsa, otel otaqlarında daha çox vaxt keçirməli ola bilərsiniz.
38. Effektli bir ilk təəssürat yaratmaq – İlk təəssürat üçün əsla ikinci bir şansınız yoxdur.
39. Xəritə və ya kopasla istiqaməti tapmaq – Heç tanımadığınız bir yerdə, GPS alətiniz xarab olsa, nə edəcəksiniz?
40. Düymə tikmək – Yeni bir köynək almaqdan qat-qat daha ucuzdur.
41. Səs sistemi qurmaq – Bu qədər sadə bir iş üçün pul ödəmək elə də məntiqli deyil., bundan başqa, biraz da tənbəl işidir.
42. Klaviaturadan istifadə etmək – Klaviaturanızla daha sürətli yazmağı öyrənmək, sizə bol-bol zaman qazandıracaq.
43. Şəxsi məlumatlarınızı qorumaq – Şəxsi məlumatlarınızı oğurlatmaq, heç də xoş olmayan nəticələr doğura bilər. Diqqətli olun.
44. Sadə kompüter və ya internet təhlükəsizliyi – Heç kimin tapa bilməyəcəyi parollar qoymaq və ya virus proqramlarından istifadə edə bilmək üçün kompüter mühəndisi olmağınıza ehtiyac yoxdur.
45. Yalan deyildiyinin fərqində olmaq – Təəssüf ki, insanlar sizə yalan söyləyəcək. Kimə güvənə biləcəyinizi bilməlisiniz.
47. Ləkə aparmaq – Düymə tikmək kimi, bu da, yenisini almaqdan daha ucuzdur.
48. Evi təmiz saxlamaq – Təmiz və səliqəli bir ev, nizamlı bir həyatın açarıdır.
49. Körpəni tutmaq – Körpələri necə tutmalı olduğunuzu öyrənin. Zərər vermək istəmərsiniz, hər halda.
50. Akkumlyatoru yatan maşını, dəstəkləyici kabellə, və ya arxadan itələyərək işə salmaq – yeriməkdən və ya hər dəfə çəkən çağırmaqdan, və ya yerimək məcburiyyətində qalmaqdan daha asandır.

Mənbə: www.uplifers.com
Hazırladı: Fidan Aslanova Red 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

ORUC TUTMANIN TARİXİ

Xüsusi

oruc-günəş kultuGünəş kultuna sahib bütpərəstlərin ibadətlərindən biri də orucdur. Namaz vaxtlarını günəş vaxtı ilə təyin etdikləri kimi oruclarını da günəşin doğuş və batışına görə təyin edirdilər. Orucun başlanğıcı belə İslamiyyətdəki kimi Aya görə təsbit edilirdi. Eynilə, bu günki müsəlmanlar kimi, ayı görmək üçün növbətçi heyətlər belə qurulurdu. İslamiyyət əvvəli ərəb paqanlarının maraqlı adət-ənənələri var idi. (Hayrullah Örs, Musa Və Yəhudilik) 

Ramazan dedikləri ayda bir ay oruc tutarlar, Məkkəyə Həccə gedib Kəbənin ətrafında yeddi dəfə dönərlər, “Qara Daş”-ı (Həcərül Əsvəd) müqəddəs sayar, onu öpər və gündə dörd və ya beş vaxt namaz (salat) qılar, şeytan daşlayardılar. (Is Allah the Same God as The God of Bible?, M. J. Afshari, p 6, 8-9, İslam, beliefs And Observances, Caesar E. Farah)

oruc haqqındaAişə izah edir:

“İslamdan əvvəl Qureyş, Aşura günündə oruc tutardı.” (Buxari, e’s-Səhih, Kitabu s Savm -1)

Sabiilik, ulduz kultuna sahib olan ən qədim bütpərəst dindir. Maraqlıdır ki, sabiilərdən də 3 vaxt namaz qılar və 1 ay oruc tutardılar. Fərz orucun xaricində nafilə oruclara da sahib idilər. (İbn Nədim, El Fihrist, s. 442-445)

Quranda əvvəlki cəmiyyətlərdə da orucun olduğu yazılmışdır:

Bəqərə -183: “Ey iman gətirənlər, sizdən əvvəlkilərə yazıldığı kimi, oruc, sizə də yazıldı (fərz qılındı). Ola bilsin ki çəkinəsiniz.”

5350022c-cff2-4977-8a70-67677eb8ecbc-555x315Qədim dinlərində oruc, xüsusilə, rahiblərin Tanrılara yaxınlaşmağa hazır olmalarını təmin etməyə yarayan bir yoldu. Ellinizm dövrünün inanclarına görə, Tanrılar bir sıra müqəddəs təlimləri ancaq oruc tutan şəxslərə vəhy yolu ilə göndərərdilər. Bəzi qədim mədəniyyətlərdə isə oruc, hirslənən Tanrıları təskinlik etmə kimi məqsədlərə yönəlmişdi. Sibir Tungu şamanları isə, ruhlarla əlaqə qura bilmək üçün oruc tutardılar. Bütün dinlərdə, müəyyən zamanlarda oruc tutma ənənəsi vardır. Budda rahibləri, yenə müəyyən günlərdə oruc tutaraq günahlarını etiraf edərək, təmizlənəcəklərinə inanarlar. Hindistanda Sadhular yenə günahlarından təmizlənmək üçün oruc tutarlar. Çində Yang qanununun başlamasından əvvəl müəyyən bir müddət oruc tutulur.

Müəllif: Vüsaləddin Rüstəmov

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

TƏKLİK VƏ YALNIZLIQ – 2

Xüsusi

Sən özünlə yaşamırsan. Nə vaxt tək qalsan, hüzursuz olursan; dərhal narahatlıq keçirirsən. Nə etməli? Hara getməli? Kluba, kilsəyə və ya kinoya gedə bilərsən – təki bir yerlərə gedəsən, başqaları ilə qaynayıb-qarışasan. Və ya alış-verişə çıx. Varlılar üçün alış-veriş ən böyük oyundur, yeganə idmanlarıdır; onlar alış-verişə çıxırlar. Kasıbsansa, mağazaya getməyin lazım gəlmir, vitrinlərə baxaraq küçədə gəzə bilərsən. Təki get!
Yalnız olmaq çox çətindir, alışılmışın çox xaricində, fövqəladədir. Bəs yaxşı niyə? – çünki yalnız qalanda bütün anlamın yox olar. Barı, get dükandan bir şeylər al; ən azından satıcı sənə bir anlam verəcək… aldığın şey yox, çünki lazımsız şeylər almağa davam edirsən. Sırf, almaq üçün alırsan. Lakin satıcı və ya dükan sahibi, onlar sənə kral kimi baxır. Sanki həyatları sənə bağlıymış kimi davranırlar – və sən rola girdiklərini bilirsən. Dükançılar belə davranar. Əslində, satıcı səni önəmsəmir; gülümsəməsi də saxtadır. Hər kəsə yalandan dişlərini ağardır, sənə məxsus bir hal deyil. Amma sən əsla bunlara baxmazsan. O yalandan dişlərini ağardır və səni sevilən bir qonaq kimi qarşılayıb dəvət  edər. Özünü rahat hiss edərsən, sən kimsə-sən, sənə güvənən insanlar var; bu dükançı səni gözləyirdi.

“Tək” olan insan kimdir? Ehtiyac duyulma ehtiyacı ortadan yox olmuş insandır, səndən, sənin gözlərindən və davranışlarından bir anlam gözləməyəndir. Xeyr! Eşqini versən, minnətdar olar, ama vermsən də şikayətlənməz. Verməsən, yenə yaxşı davranar. Ziyarətinə getsən, xoşbəxt olar, amma, getməsən də xoşbəxtdir o. Bir topluluq içində isə bundan həzz alacaqdır, amma, əgər bir manastırda yaşayırsa, bundan  da zövq alar.
“Tək” olan bir insanı bədbəxt edə bilməzsən, çünki özü ilə yaşamağı və xoşbəxt olmağı öyrənib. Özü -özünə kifayət edər. Buna görə də, bir-biri ilə qohumluq bağı olanlar, digər insanın  ruhsal olmağını əsla istəməzlər – ər meditasiyaya yönəlsə, həyat yoldaşı narahat olar. Niyə? Nələr olduğunun və ya nə üçün hüzursuzluq duyduğunun belə fərqində olmaya bilər. Və qadın bu istiqamətində irəliləyəcək olsa, əri bundan narahat olar. Niyə?
Şüura şüuraltı bir qorxu yerləşər. İnsanın həyat yoldaşı özünə yetəcək hala gəlməyə çalışır; budur qorxu. Qadına bu cür seçim təqdim edilsə, “Ərinin bir sərxoş mu olmağını, yoxsa meditasiya ilə məşğul olmağını istəyərsən?” desələr, sərxoşluğu seçəcək. Eyni formada, kişiyə, “Həyat yoldaşının sanyasin olmağını, yoxsa düz yoldan çıxmağını mı istəyərsən?” deyə soruşulduğu zaman, kişi ikincini seçəcək.
Sanyasin özünə kifayət edən, heç kimə ehtiyacı olmayan, heç bir halda asılı olmayan insan mənasındadır. Və bu, qorxu yaradar – o zaman işə yaramaz hala gələrsən. Öncədən bütün varlığın onun sənə olan ehtiyacı üzərində qurulu idi. Sən yoxkən o bir heç idi, sənsiz bomboş idi, səhra kimi; ancaq səninlə birlikdə yaşıllaşırdı. Amma əgər tək başına ikən də çiçək aça bildiyini fərq etsən, o zaman dava yaranar, çünki eqon incinər.
Kim tək başınadır? İsa, yalnızlar müqəddəsdir, deyir…. Bunlar, tək başına ikən, bütün dünya yanında imiş kimi rahat yaşayıb, balaca uşaqlar kimi özlərini məşğul edə bilən insanlardır.

Bəli, başqaları ilə əlaqə yarada bilərsən, amma bu əsla bir münasibətə çevrilməz. Əlaqə qurmaq çox yaxşıdır. Hər ikisi, “tək başına” olan iki insan, əlaqə qura bilər, amma bir münasibətə girə bilməzlər.
Münasibətə, əsla yalnız qala bilməyənlər ehtiyac duyar. İki yalnız insan, bir münasibətin içinə düşər. İki “tək başına” insan əlaqə qurub görüşərlər, amma yenə də təkliklərini qoruyarlar. Təklikləri pozulmaz, saf və bakir qalar. Başı buludlara dəyən Himalay təpələri kimidirlər. İki təpə əsla bir araya gəlməz, amma yenə də küləyin, yağışın, göllərin, günəşin və ulduzların sayəsində bir-birilə əlaqə yaradarlar. Bəli, bir görüş yaşanar, bir çox dialoq keçər aralarında. Bir-birlərinə pıçıldayarlar, lakin təklikləri əsla pozulmaz, bu barədə əsla güzəştə getməzlər.

Tək başınalığında rəqs et, mahnı oxu, onu dolu-dolu yaşa!
Mən sənə sevmə demirəm. Hətta əslində ancaq tək başına olan bir insanda sevmək qabiliyyəti var. Yalnız inanlar sevə bilməzlər. Onların ehtiyacı o qədər böyükdür ki, sadəcə yapışarlar – necə sevə bilərlər axı? Yalnız insanlar sevə bilməz, ancaq istismar edə bilərlər. Yalnız insanlar aşiq roluna girərlər; əslində sadəcə sevgi almaqdır dərdləri. Verəcək sevgiləri yoxdur, verəcək heç bir şeyləri yoxdur. Sadəcə tək başına və keyifli olmağı bacara bilən bir insanın içi o qədər sevgiylə doludur ki, onu paylaşa bilər. Sevgisini yadlarla paylaşa bilər.

Və unutma, təkbaşına olmağı bilən insan əsla yalnız qalmaz. Tək başına olmağı bilməyən insanlar, bax onlar yalnızdır.

Mənbə: Osho – “Aşk, Özgürlük, Tek başınalık” kitabı.
Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

TƏKLİK VƏ YALNIZLIQ – 1

Xüsusi

Sənə lazım olan, yalnızlığını unutduracaq bir şeylər deyil. Sənə lazım olan, bir gerçəyin, yəni təkliyinin fərqinə varmağındır. Və bunu yaşamaq o qədər gözəldir ki, çünki bu sənə, çoxluqdan və həyatındakı insandan azad olmağın üçün köməkçi olar. Yalnızlıq qorxuna qalib gəlib, səni azad edəcək şey budur.

İlk olaraq anlamalı olduğun şey budur, istəsən də, istəməsən də, yalnızsan. Təklik sənin təbiətində var. Bunu unutmağa çalışa bilərsən, dost və ya sevgili tapıb çoxluğa qarışaraq yalnız qalmamaq üçün əlləşə biərsən… Amma, nə edirsənsə et, hamısı səthi olacaq. İçinin dərinliklərində sənin yalnızlığın əlçatmaz, toxunulmaz olaraq dayanır.
Hər insanın başına qəribə bir qəza gələr: Dünyaya gələndə, bir ailə şəraitinin içində doğular. Bunun başqa yolu yoxdur, çünki insan balası təbiətdəki ən zəif məxluqdur. Digər heyvanlar tam inkişaf etmiş doğularlar. Bir it, ömrü boyunca it olaraq qalacaqdır, inkişaf edib təkamül keçirməyəcək. Bəli, yaşlanar, amma inkişaf etməz, dəyişməz, fərqindəliyi artmaz, aydınlanmaz. Bu anlamda bütün heyvanlar eynilə doğulduqları nöqtədə qalırlar; heç bir təməl özəllikləri dəyişməz. Ölümləri və doğumları üfüqi ilərləyər- eyni xətt üzrə.
Sadəcə, insanoğlunun sırf üfüqi yox, şaquli gedə bilmək şansı var. İnsanlığın çoxsu, digər heyvanlar kimi hərəkət edər: həyat yaşlanmaqdan ibarətdir – böyümək, inkişaf etmək yoxdur. Böyüməklə yaşlanmaq çox fərqli təcrübələrdir.
İnsan başqa insanların içinə, bir ailəyə doğular. İlk andan etibarən yalnız deyil; bu səbəbdən hər zaman insanlarla birlikdə olmaq kimi bir psixologiyaya sahib olur. Təkbaşına olanda qorxmağa başlayar… bilinməyən qorxulardır bunlar. Nədən qorxduğunu tam olaraq anlaya bilməz, amma çoxluqdan ayrılan zaman bir şəkildə hüzursuzluq duyar. Başqaları ilə birlikdə olarkən özünü yaxşı və rahat hiss edər.
Bu səbəbdən təkliyin gözəlliyini əsla dada bilməz. Bir qrupun içərisinə doğulduğu üçün hər zaman bir qrupun parçası olaraq qalar və yaşlandıqca yeni qruplar, yeni bağlar, yeni dostlara sahib olar. Mövcud qruplar onu məmnun etməz – millət, din, siyasət, partiya – beləcə yeni bağlar qurar, Rotary Klub və ya Lions Klub kimi. Lakin bütün strategiyalar əslində tək bir məqsədə xidmət edər: əsla yalnız qalmamağa.
Bütün həyat təcrübəsi, insanlarla birlikdə olmaq üzrə qurulmuşdur. Təklik hardasa ölüm kimi gələr. Bir anlamda ölümdür; sənin, çoxluğun içində yaratdığın şəxsiyyətin ölümüdür. Bu sənə digərlərinin hədiyyəsidir. Qrupdan qopduğun zaman, o şəxsiyyətindən də sıyrılırsan.
Heç kəs bir heç olmaq istəməz. Amma əslində hər birimiz bir heçik.
Arayışa başlayan birinin ilk anlamalı olduğu şey, təkliyin təbiətidir. Bu, “heç kim” mənasındadır; sənə, toplumun hədiyyəsi olan şəxsiyyətindən vazkeçmək anlamına gəlir. Qrupdan uzaqlaşdığın zaman və özünlə tək qaldığın zaman bu hədiyyəni özünlə götürə bilməzsən. Təkliyində özünü yenidən kəşf etməyin lazımdır və heç kim, sənə orda birini tapa biləcəyinin qarantiyasını vermir.
Təkliyinə çatanlar, orada heç kimi taparlar. Həqiqətən heç kim demək istəyirəm – ad yoxdur, forma yoxdur, amma saf bir varlıq , adsız və formasız bir həyat var. Bu, tam anlamı ilə yenidən dirilməkdir və həqiqətən cəsarət işidir. Ancaq çox cəsur insanlar heç kimsəliklərini, heçliklərini sevinclə qəbullana biliblər. Heçlikləri onların saf varlıqlarıdır; həm ölməkdir, həm dirilmək.
Təkliyində eqondan və şəxsiyyətindən qurtulacaqsan və özünü həyatın ta özü, sonsuz və ölümsüz olaraq tapacaqsan. Yalnız qalmaq bacarığın yoxdursa, gerçəyi arayışın uğuruz olmağa məhkumdur.
Əslində biriləri ilə birlikdə olmaq çox çətindir, amma biz doğulduğumuz gündən etibarən buna alışırıq. Bədbəxtlik yarada bilər, işgəncə kimi ola bilər, amma biz buna öyrəşmişik; ən azından yaxşı bildiyimiz bir şeydir bu. İnsan, zonasının  xaricindəki qaranlığa çıxmaqdan qorxar, amma kollektiv maska zonasının  ardına keçmədiyin müddətcə özünü tapa bilməzsən.
Təkliyində, var olmağın nə  demək olduğunu kəşf edəcəksən. Mağazada.. bazarda belə yalnız ola bilərsən. Hər zaman fərqində, tətikdə, oyanıq olmağın kifayətdir; öz fərqindəliyindən ibarət olduğunu unutma. O zaman harada olursan ol, yalnız qala bilərsən. Çoxluq içərisində və ya dağın başında ola bilərsən; heç fərq etməz, sən eyni şüursan. Çoxluq içərisində insanları izləyərsən; dağ başında dağları izləyərsən. Gözlərini açıb varoluşu izləyərsən; gözlərini qapayıb özünü izləyərsən. Sən busan: bir izləyici.
Yalnız doğularıq, yalnız yaşayarıq və yalnız ölərik. Təklik bizim təbiətimizdə var, amma fərqində deyilik. Fərqində olmadığımız üçün də özümüzə yad qalırıq və təkliyimizi möhtəşəm bir gözəllik və xoşbəxtlik olaraq görmək əvəzinə yalnış anlayar, yalnızlıq sanarıq.
Təklikdə bir gözəllik və ucalıq, müsbət bir şey var; yalnızlıq zavallı, mənfi, qaranlıq, boğucudur.
Sıradan bir insan yalnızlığını unutmağa çalışar, meditasiya ilə məşğul olan bir insan isə, zamanla təkliyi ilə olan dostluğunu inkişaf etdirər. Dünyayı geridə buraxar, yalnız qalmaq üçün mağaralara, dağlara, meşələrə gedər. Kim olduğunu öyrənmək istəyər. Çoxluq içərisində bunu etmək çətindir; narahat edən ünsür çoxdur. Və təkliklərinin fərqində olanlar, insanın yaşaya biləcəyi ən böyük xoşbəxtliyə çatarlar – çünki sənin öz varlığın xoşbəxtliklə doludur.
Öz yalnız halınla eyni tezliyə  keçdikdən sonra xariclə maraqlana bilərsən; o zaman münasibətlərin sənə böyük zövq verəcək, çünki onları yalnızlıq qorxundan qurmazsan. Təkliyini kəşf etdiyin zaman, yaradıcı olarsan, bir çox işi birdən bacara bilərsən, çünki bunları edərkən özündən qaçmış olmazsan. Özünü ifadə etmiş olarsan; artıq bu sənin potensialının izharı halına gələr.
Lakin ən təməl olanı, öz təkliyini A-dan Z-ə tanımaqdır.
Buna görə də sənə deyirəm ki, bunu unutma, yalnızlıqla təkliyi qarışdırmamalısan. Yalnızlıq xəstəlikdir; təklik sağlamlığın  özüdür ki var. Həyatın anlam və önəmini anlamağa yönəlmiş ilk və ən təməl addımın,  öz təkliyinə girməklə başlayar. Bu sənin məbədindir; Tanrının yaşadığı yer oradır və onu başqa heç bir yerdə tapa bilməzsən.

 

Mənbə: Oşo -“Aşk, Özgürlük, Tek başınalık” kitabı
Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

OŞO- “HƏYAT BİR SABUN KÖPÜYÜDÜR.”

Xüsusi

Həyat bir sənətdir. Və insanoğlu, həyatının həm sənətkarı, həm də alətidir. Özünü tam olaraq necə yaradıbsa, elə də tapacaqdır. İnsanoğlunun hazır olaraq doğulmadığını unutmayın; nə zaman doğulmuş olarsaq olaq, bizlər, yonulmamış daşlar kimiyik. Və o daşların çevriləcəyi heykəllərin gözəl və ya çirkin olacağını müəyyən edən, onları yaradan da bizlərik.

İnsanoğlu özünü həm yox etmə, həm də yenidən yaratmaq gücünə sahibdir.

İnsanoğlu özünü hər an, hər dəqiqə durmadan yeniləyər. Öz-özünü doğurması gərəkdir. Bu dayanmayan doğum sənətini bilməyənlər, çox uzun zaman əvvəl öldüklərini bilməlidirlər.

Kəşflər, kəşflər, kəşflər! Hər gün neçə-neçə kəşflər edilir! Yenə də, gündən-günə həyat kədərlə dolur. Artıq, cəhənnəmi təsvir edə bilmək üçün, xəyal gücünüzə ehtiyacınız yoxdur. Dünyaya işarə edib, “Bax, Cəhənnəm belə bir şeydir.” deməyiniz kifayətdir. Yaxşı bəs, bu mərhələyə necə gəldik? Səbəb budur ki, insan özünü kəşf edə bilmədi.

Həyatın bir başlanğıcı və ya bir sonu yoxdur. Sadəcə bədən doğular və sadəcə bədən ölər. İçimizdəki şey, bədən deyil. Həyatdır. Bunun fərqinə vara bilməyənlər, yaşamış olsalar da, hər zaman ölüm tərəfindən əhatə edilmiş olacaqlar. Fərqinə varanlar isə, ölümün içində belə, həyatı tapacaqlar.

Tanrı adına fantaziyalar öyrədilir. Lakin həqiqətin fərqindəliyi, xəyal gücü ilə yaranmaz, sadəcə, bütün xəyal gücündən vazkeçilərsə, yaranar. Xəyal gücünün içində yaşayan biri, bir yuxuda yaşayır. Olub bitəni yox, öz görmək istədiyini görər.

Dünya üzərində yaşayın, amma ona aid olmayın.

“Həyatın ən sirli açarı nədir?” Mənə nə zaman bu sualı versələr, “yaşayarkən ölmək” deyə cavab verirəm.

Yaşlı bir Brahma rahibi var imiş.  Kor olduğu vaxt, uşaqları, müalicə üçün əməliyyat olmasını istəyir, lakin rahib imtina edir. “Niyə gözlərə ehtiyacım olsun; 8 oğlum, 8 gəlinim və bir də ananız var. Mənim üçün görə biləcək 34 göz var ikən, 2 dənə əskik olsa nə olar?” deyir. Və uşaqlarının nəsihətlərinə qulaq asmır. Bir gecə evdə yanğın baş verir. Hər kəs canını xilas etmək üçün bayıra qaçır. O anda yaşlı adam heç kəsin yadına düşmür və rahib alovlar içində kül olur.
Buna görə də, övladım, qətiyyən cahillik mövzusunda israr etmə. Bilmək, öz gözlərinə sahib olmaqdır. Bundan başqa, güvənəcəyin bir şey yoxdur.

Həyat nədir? Həyatın sirrindən içəri girin. Elə-belə yaşasanız, həyatı tükəndirə bilər, lakin onu əsla bilə bilməzsiniz. Enerjinizdən, həyatı elə-belə yaşamaq üçün yox, eyni zamanda onu öyrənmək üçün də istifadə edin. Onu öyrənə bilən insan, eyni zamanda, onu yaşamağı da bacaracaq.

Hər kəs öz həyatını yaratmaq məcburiyyətindədir, eynilə, bir insanın, rəqs etməyi öyrənməsi kimi.

Bu dünyada kim hüzur istəməzki? Lakin insanlar bunun fərqində deyil və onlara hüzur verəcək qaynaqları axtarmazlar. İç varlığımız hüzuru arzulayarkən, etdiyimiz hər şey sadəcə və sadəcə hüzursuzluğumuzu artırır. Unutmayın, ehtiras, hüzursuzluğun qaynağıdır. Hüzuru axtaran insan, ehtiraslarından qurtulmalıdır. Ehtirasların bitdiyi yerdə, hüzur başlayar.

Hüzur axtarın. Lakin unutmayın, onu əgər öncə öz içinizdə tapa bilməsəniz, başqa heç bir yerdə tapa bilməzsiniz. Hüzur, xaricdəki bir şey deyil. O sizi içinizdəki musiqiyə bağlayan və sizin tərəfinizdən yaradılacaq bir şeydir. Buna görə də, hər vəziyyətdə qarşımıza çıxa bilər.

Xoşbəxtlik hər yerdədir, lakin hər kəs, onu təcrübə edə biləcək qəlbə sahib deyil. Bugünə kimi, qəlbini onu təcrübə etməyə açmayan kəs onu tapa bilməmişdir. Bu, özəl bir yerə və ya şərtlərə sahib olmaqla bağlı bir şey deyil. Önəmli olan, insanın xoşbəxtlik duyğusuna çata bilməsi üçün, doğru halda olmasıdır. Beləliklə, hər vəziyyətdə və yerdə xoşbəxtliyi tapacaq.

Düşüncələrinizdən qurtulun. Düşüncələr olmadan harada olursunuzsa olun, Allah sizinlə olacaq. Onu axtarmaq üçün hara gedəcəksiniz? Yaxşı, əslində nə olduğunu tam olaraq bilmədiyiniz bir şeyi necə axtara bilərsiniz? Onu axtararaq yox, içinizdə hüzur yaradaraq tapa bilərsiniz. Bugünə qədər heç kim ona getməyib. O daha çox onu doğru şəkildə dəvət edənə özü gələr. Bunu bilənlər, bir məbədə çevrilər.

Mənbə: Oşo – “Həyat bir sabun köpüyüdür” kitabı.
Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

SOSİAL FOBİYA HAQQINDA POZİTİV BİR SÖHBƏT :)

Xüsusi

Əvvəla qeyd etmək istəyirəm ki, yazının adını təsadüfi seçməmişəm. Sosial fobiya vəziyyətinə pozitiv yanaşma çox önəmli və təsirlidir.

Öncəliklə əgər sosial fobiya yaşayan birisinizsə, bunun fərqində olun və qəbul edin. Amma qətiyyən bu vəziyyəti problem olaraq görməyin! Qəbul etmək və problem olaraq görmək fərqli şeylərdir. Qəbul etmək yaxşıdır, qəbul edin. Amma problem olaraq görməyin. Bu, vəziyyəti daha da çətinləşdirməkdən başqa bir işə yaramayacaq. Sosial fobiyamız olduğunu problem etdiyimiz halda, həyatda bir addım geridə olduğumuzu və eləcə də hər zaman bir addım geridə olacağımızı, bədbəxt olduğumuzu düşünəcəyik. Hər dəfə bu vəziyyəti yaşadıqdan sonra acı çəkəcək, depressiyaya düşəcək, qayğı yaşayacaq, özümüzə nifrət edəcək, özümüzü sevə bilməyəcək, qaçıb gizlənəcək, uzaqlaşacaq,  geriyə gedəcəyik. Və ya problemi həll etməyə çalışacağıq, hər dəfə, özümüzdən asılı olmadığı halda, “növbəti dəfə belə etməyəcəm.. belə olacam” filan kimi sözlər verəcəyik və yenə də qaçınılmaz olaraq uğursuz olub özümüzü pis hiss edəcəyik. Bu mövzuda çalışıb çabalamaqla vəziyyəti düzəldə bilməz, əksinə daha da ağırlaşdıra bilərik. Yaşadığımız vəziyyət narahatlıqdır. Rahat olmağa çalışmaq isə son dərəcə yalnış bir səydir. Çünki çalışmaqla heç vaxt rahat ola bilmərik. Rahatlıq, onsuz da çalışmama halıdır. Rahatsansa, rahatsan. : ) Vəziyyəti qəbul etmək isə tamamilə fərqli bir şeydir. Necə deyərlər, qəbulda bərəkət var. Həqiqətən də belədir. Sosial fobiya yaşayan biri olduğumuzu qəbul etdiyimiz zaman, qeyd olunan mənfi şeyləri yaşamaqdan yan keçəcəyik. Yaxşı bəs, qəbul etdiyimiz zaman bir daha sosial fobiya yaşamayacağıqmı? Əlbəttə ki, yaşayacağıq. : ) Narahat olmayın, belə də olmaldır, işlər tam qaydasında gedir. Amma iş orasındadır ki, yaşayacağımız sosial fobiyanın dərəcəsi və sıxlığı getdikcə azalacaq və nəhayət xoşbəxt sonluq, yox olacaq. : ) Amma xoşbəxtlik sadəcə sonda olmayacaq. Sosial fobiya yaşadığımız dövrlərdə də olacaq. Qəbul etdiyimiz zaman anı yaşayacağıq. Nə, keçmişdə yaşadığımız sosial fobiya vəziyyətlərinə ilişib qalaraq özümüzü bədbəxt edəcək, nə də bir də bunu yaşamamaq üçün gələcəklə bağlı planlar quracağıq, çalışacağıq. Lakin qəbul etmək, tam olaraq heç bir şey etməmə vəziyyəti də deyil. Bəhs etdiyim qəbul, müsbət anlamlı bir qəbuldur. Çarəsizlikdən sığınıdığımız mənfi anlamlı bir qəbullanma deyil. Yaradıcı, produktiv bir qəbul olub, yetkin bir reaksiyadır. Edəcəyimiz şeyləri də problem həll etmək üçün etmirik, çünki ortada bir problem yoxdur, sosial fobiya vəziyyətini problem olaraq görmürük. Sadəcə olaraq müsbət anlamlı qəbulla birlikdə təbii olaraq ortaya çıxan təmkinli əməklər verməyə başlayacağıq. Bu əməklərdən sonra da sosial fobiya yaşadığımız zaman bunu özümüzə problem etməyəcəyik. Bu əməklər sosial fobiya yaşadığımız anda və növbəti dəfə sosial fobiya yaşamamaq üçün verilmir. Konkret bir gözləntimiz yoxdur. Bu əməklər, sosial fobiya yaşadığımızın, sosial fobiya yaşayan bir insan olduğumuzun fərqinə vardıqdan sonra, sosial fobiya yaşamadığımız zamanlarda inkişafa söykənən, daha geniş bir zamana yayılan təlaşsız addımlardır.

Sosial fobiya yaşayan bəzi insanlar, həll yolu olaraq içkiyə və siqaretə müraciət edir və bəziləri getdikcə hətta bu və bu kimi vasitələrin aludəçisinə çevririrlər. Əslində hər kəs, bu mövzu ilə bağlı bu yollara əl atmağın ən pis seçim olduğunun fərqindədir. Beləliklə, bu versiyanı unudun getsin və ya artıq gecdirsə, fərqindəliyinizin səsinə qulaq asın. Daha məsum alternativlər var. : )
Nizamlı idman, nəfəs, yoga, streching  məşqləri edin. Meditasiya ilə məşğul olun.
Gedəcəyiniz yerlərə daha erkən gedin.
Açıq havada daha çox vaxt keçirin.
Tez-tez topluluq içində olmağa çalışın.
Özünüz üçün telefon zəngləri, görüşlər, foto və kamera çəkilişləri  təşkil edin.
Mümkün qədər çox sayda fərqli məkanlarda olun.
Filmlərə baxın və insanları, onların davranışlarını diqqətlə izləyin.
Komplekssiz, özünə güvənən, rahat insanlarla dostluq edin, onlarla çox vaxt keçirin.
Aktiv həyat tərzi keçirin.
Beyin sağlamlığınıza diqqət edin.
Müsbət əhval-ruhiyyə yaradan kompozisiyaları tez-tez dinləyin.
İnternet, xüsusilə də sosial şəbəkə istifadənizi dügün tənzimləyin, əks təqdirdə sosial fobiyaya daha meyilli olarsınız.
İnsanların olduğu, hətta insanların çox olduğu yerlərdə kitab, qəzet və s. oxuya biləcəyiniz bir şeylər oxuyun.
Dik durun.
İnsanları gözünüzdə böyütməyin və eləcə də özünüzü gözünüzdə kiçiltməyin.
Rəqsə gedin.
Bəzi insanlara sosial fobiyanız olduğunu söyləyin, bəzən bundan bəhs edin.
Hər fürsətdə insanlarla ünsiyyət edin.
Yuxu sağlamlığınıza fikir verin.
İnsanlarla göz təması qurun.
Bayırda, fərqli məkanlarda bir şeylər yeyin, için.
Tez-tez güzgüyə baxmayın.
Tez-tez bədəninizi incələməyin.
“İlk addım”lar atın.
Heç vaxt etmədiyiniz və ya etməyəcəyiniz yaxşı bir şeylər etməyə başlayın.
Əslində sosial fobiya yaşayan insanlar, bəzi müsbət şeyləri beyinlərinə oturtmalıdırlar və bəzi məsələləri beyinlərində həll edib bitirməlidirlər. Sosial fobiya müxtəlif səbəblərdən qaynaqlanır və bu səbəblərdən biri də mənfi, yalnış fikirlərimiz, düşüncələrimiz, qavrayışımız, psixologiyamızdır. Oralarda təmizlik işləri aparmaq çox faydalı ola bilər. : )
Həyat tərzinizi mümkün qədər yaxşılaşdırmağa çalışın.
Bir çoxları kimi, sizin də xoş görünüşlü, dəyərli, önəmli biri olduğunuzu bilin.
Psixologiya ilə maraqlanın.
İşə əyləncə kimi baxın. Bəzi şeyləri sınaqdan keçirib, kiçik uğurlar əldə etdikdən.. pozitiv hiss etdikdən sonra bu sizə motivasiya verəcək və maraqla müxtəlif  maraqlı təcrübələri davam etdirmək istəyəcəksiniz.
Ən əsası isə!… Boş verin. : ) Ciddi qəbul etməyin. : ) Bir şeyi nə qədər ağlınıza ilişdirib, fikirlərinizdə dolaşdırsanız, bir o qədər çətinləşdirərsiniz və boş verdiyiniz qədər asanlaşdırarsınız. ; )

Sosial fobiya yaşadığınızdan dolayı inkişafınıza söykənən təmkinli addımlar atacağınız zaman, birdən-birə, necə maraqlı bir həyat yaşadığınızın, hətta elə yeni yeni həqiqətən yaşamağa başladığınızın  şahidi olacaqsınız. ; ) Uğurlar.. : )

Müəllif: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

SOYUQDƏYMƏ VƏ QRİP ƏLEYHİNƏ 18 TÖVSİYYƏ

Xüsusi

  1. Soyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəTez-tez əl yumaq vərdişi qazanın. Əllərinə asqrıan xəstələrin toxunduğu əşyalarda, viruslar saatlarla və hətta günlərlə canlı qala bilər. Bu əşyalara toxunan sağlam insanlara viruslar keçə bilər. Əlinizi yumaq imkanınız yoxdursa, əl təmizləyici spreylərdən istifadə edin.
  2. Üz, bədənə giriş olduğu üçün, gözlər, burun və ya ağızla oynamaq və ya toxunmaq vərdişindən çəkinin. Soyuqdəymə və qrip virusları, bir çox hallarda üzlə olan təmasla keçə bilər. Asqırdıqdan sora əllərinizi yumadan gözlərinizə və ya ağzınıza toxunmayın. Bu qaydaya əməl edərək,  xəstənin eyni virusla yenidən xəstələnməsinin qarşısını ala bilərsiniz. 
  3. Burun axıntısını udmayın, çıxarın. Bu, sizin bədəninizdən infeksiyaya səbəb olan mikroorqanizmlərin atılma üsuludur. Hər iki burun dəliyini birdən tıxayaraq axıntını çıxarmağa çalışmaq, qulaqda təzyiqin artmasına və mikrobların qulağa getməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də hər bir burun dəliyini ayrı ayrı tıxayaraq digərindən axıntını çıxarın. Asqırarkən və burun axıntısını çıxararkən kağız dəsmaldan istifadə edin və dəsmalı zibilə atın. Kağız dəsmal tapa bilmədiyiniz halda,  sol əlinizin dirsəyinə doğru asqırın.
  4. Bol-bol vitamin qəbul edin. Vitaminləri dərman halında qəbul etmək əvəzinə, tünd yaşıl, qırmızı və sarı rəngli meyvə və tərəvəzlər yeyərək təmin edin. C vitamini immun sisteminizi gücləndirərərk xəstələnməyinizə əngəl olacaq və ya xəstələndiyiniz zaman viruslara qarşı immun sisteminiz üçün  güclü bir dəstək təmin edəcəkdir. Meyvə-tərəvəz yeyə bilmədiyiniz halda, vitamin həbləri tövsiyyə edilə bilər. Sink, kalsium, maqnezium və dəmir kimi minerallar da faydalıdır.
  5.  Toyuq bulyonundan hazırlanmış isti şorba, həm maye, həm də protein qəbulu üçün olduqca faydalıdır. Şorbanın istiliyi, burun və boğaz şikayətlərini azaldar.
  6. Hər gün bir kasa qaymağı götürülümüş qatıq yemək, soyuqdəyməni 25 faSoyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəiz azaltdığı bəzi araşdırmalarda göstərilib. Qatığın içindəki faydalı bakteriyalar, bədənin soyuqdəymə və qriplə apardığı mübarizədə immun sistemiylə bağlı maddələrin istehsalına yol açdığı üçün faydalı olduğu düşünülür.
  7.  Burun və ağciyərlərimizi döşəyən örtüyün üzərində incə yapışqan bir maye təbəqəsi var. Bu təbəqəni hərəkət etdirərək təmizliyi təmin edən və saniyədə 10 dəfə hərəkət edən süpürgə kimi tüklər var. Siqaret tüstüsü bu yapışqan mayedə qurumağa, tüklərdə iflic halı meydana gətirərək virusların təmizlənməsinə və tənəffüs yollarından uzaqlaşdırılmasına əngəl olur. Bir ədəd siqaretin çəkilməsi ilə tənəffüs yolu tüklərində 30-40 dəqiqəyə qədər iflic halı  meydana gəlir. Elmi araşdırmalar siqaret çəkən insanların daha ağır və daha tez-tez soyuqdəyməyə və qripə tutulduqlarını göstərir. Sadəcə siqaret tüstüsünün olduğu məkanda olmaq belə , immun sisteminə zərər verə bilir.
  8.  Alkoqol istifadəsi immun sisteminə müxtəlif yollarla təzyiq edir. Ağır alkoqol asılılığı olan insanlarda infeksiyalar və çətinliklər daha tez-tez meydana gəlir. Alkoqol, bədəndə su itkisinə də səbəb olaraq zərər verir.
  9.  Qrip mövsümündə sıxlıq olan məkanlardan və xəstələnmiş insanlarla yaxın münasibətdən çəkinin. Əl-ələ görüşmək, qucaqlaşmaq və öpüşmək əvəzinə, yaponlar kimi başınızla salamlaşın. Əgər onlarla əl-ələ görüşmək məcburiyyətində  olsanız,  ilk fürsətdə əllərinizi yuyun.
  10. Xəstələndiyiniz zaman, bədəninizin enerjisinin önəmli bir qismi, immun siteminin artan ehtiyacına veriləcəyi üçün enerji təmin edən sağlam qidalar qəbul edin. Bal, enerji verən, öskürəyi rahatladan və mikrobları öldürücü təsirləri olan bir qidadır. Ağızdan qəbul edilən içkilərə bal əlavə edilə bilər. Lakin bal, 1 yaşından kişik uaqlara verilməməlidir. 
  11. Stress və həddindən artıq yorğunluq, immun sistemini zəiflədən bir faktordur. Stresinizi azaldacaq olan meditasiya, gərilmə məşqləri və istirahət yararlıdır. Axşamlar tez yataraq immun sisteminizin xəstəliklə mübarizəsində gərəkli enerjini təmin etməlisiSoyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəniz.
  12. Qızdırmanız olmadığı halda, idman məşqlərinizi unutmayın. İdman, bədən temperaturunu artıraraq bədəninizi işğal edən mikrobların yox edilməsinə kömək edər. İdmanla məşğul olan zaman tərləmək və bol maye qəbulu ilə bədən mayeləri təzələnər, toksinlər atılar. Nizamlı edilən idman  məşqləri, bədəninizdə soyuqdəymə və qrip virusları ilə mübarizə aparan hüceyrələri artırar.
  13.  Bədəninizin, gündə 8 stəkan suya ehtiyacı var. Xəstələndiyiniz zaman ən az bu qədər, daha da yaxşı olar ki, bundan artıq miqdarda su içəsiniz. İlıq su, zəncəfil, bal, limon, darçın, adaçayı, ekinezya çayı kimi içkilər yararlıdır. Süd və südlü içkilər bədən ifrazatlarında qatılaşmağa səbəb olacağı üçün soyuqdəymə və qrip zamanı içilməməlidir. 
  14.  Hava şəraitinə görə tərləməyəcək və üşüməyəcək formada geyinin. Sərin yerlərdə qalın papaq, boğazlı jaket, yun corab geyinilə bilər.  İlıq yerlərdə artıq geyimlər çıxarılmalıdır. Soyuğa məruz qalma və ya islanma, immun sistemində zəifləməyə səbəb olur. Əgər soyuğa məruz qalmısınızsa və ya yağışda islanmısınızsa, ən qısa zamanda bədəninizi isitməli və qurulanmalısınız. Buxar vannası, isti hamam və ya sauna şəraiti çox faydalı ola bilər.
  15. Əlavə bir yastıq istifadə etməyiniz, burun tıxanıqlığınızı azaladaraq daha tahat bir yuxu təmin edəcəkdir.
  16. Soyuqdəymə və qrip xəstəlikləri viruslar tərəfindən meydana gəldiyi üçün antibiotiklər bu halda təsirli deyil, istifadə olunmamalıdır. AntiSoyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəqrip dərmanlardan istifadə oluna bilər. Lakin 5-7 gün sonra vəziyyətiniz düzəlmədiyi təqdirdə, bakterial infeksiyalar yarana bildiyi üçün antibiotiklərdən istifadə oluna bilər.
  17. Qrip peyvəndi hər il özünü dəyişdirən qrip virusuna qarşı yenidən istehsal olunan bir peyvənddir. Sentyabr- Oktyabr ayları, qrip peyvəndi üçün ən uyğun vaxtdır. Xroniki xəstəliyi olanlara, immun sistemi zəif olanlara və yaşlı insanlara mütləq tətbiq olunmalıdır.
  18. Soyuqdəymə və ya qrip halında təyyarə ilə səyahət edərkən xüsusilə enmə zamanı  ciddi qulaq problemləri yarana bilər.Mənbə: www.milliyet.com.tr
    Hazırladı: Fidan Aslanova 
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

RUH MÖVCUDDURMU?

Xüsusi

ruh halıÇoxumuz gündəlik həyatda saysız duyğuya qapıla; xoşbəxt ola, əsəbləşə, sıxılar, aşiq ola bilərik… Bunları ümumi bir kateqoriya qoysaq xalq arasında “ruh halı” olaraq qəbul edirik. Bir çox gündəlik cümlələrimizin içərisində də bunu istifadə edrik; məsələn, “Ruh halım çox bərbad” kimi. Yaxşı, həqiqətənmi bunlar bizim ‘ruh halımız’dır. Ki, bu şəkildə təsvir edilərək dilə gətirilir?
Bu kimi vəziyyətlərdə nəzərdə tutulan “ruh” nədir?

Xalq arasında çox məşhur olan zənnlərdən biri də bizim duyğularımızı əsl ortaya qoyan şeyin, bizim ruhumuz olduğudur. Bu məlumatın mənbəyinə baxacaq olsaq, çox köhnə çağlara getməmiz lazımdır. Əvvəlki əsrlərdə başlayan ruhun olduğuna dair ilk inancları, öldükdən sonra diriləcəklərinə inanıb məzarlarını otaq şəklində edən, atları və ya qiymətli əşyalarıyla basdırılan sivilizasiyaları dəlil kimi ortaya qoya bilərik. Din ilə bağlaşmış olan bu ruh anlayışı, əvvəllər yalnız insanlarda deyil, təbiətin hər yerində ola biləcəyini ortaya qoyurdu. Günəş tanrıları, su tanrıları, bərəkət tanrıları bax bu şəkildə formalaşaraq meydana gəlmişdir. Yanardağın belə bir ruhu olduğunu düşünən bu insanlar çox uzun illər içərisində bunun ruhla bir əlaqəsi olmayıb, təbiətin bir nizamı olduğunu və onları tanrı olaraq gördükləri səbəblərin arxasında yalnız təbii səbəblər yatdığını görəndə, təbiətə aid şeylərin bir ruhu olmadığını anlamışlar və zamanla qəbul etmişlər.

ruhlar və dinGünümüzə baxdığımızda, bizim cəmiyyətimizdə, insanların ruhu olduğuna dair düşüncə çox məşhurdur. Bunun əsl səbəbi yenə dinlə bağlılığa dayanır. Ümumən dinlərə baxsaq, öldükdən sonra dirilmə, bədənin çürüyüb ruhun eyni qalması, ruhun mükafatlandırılması və ya cəzalandırılması, tanrıyla qurulan ünsiyyətin yalnız ruh vasitəsilə edilə bilməsi kimi vəziyyətlər olduğu üçün inanclı birinin ruhun olduğuna inanması absurd görüləcək bir vəziyyət deyildir. Lakin bu vəziyyət, onların düşüncələrini heç bir şəkildə doğrulamaz. Cəmiyyət içərisində elm irəlilədikcə düşüncələr dəyişdi, tanrılar getdi və ruhlar yox oldu. Amma cəmiyyətimizə baxdığımızda insanların ruhunun olduğu düşüncəsi hələ də çox məşhur olaraq görülməkdədir.

Elmi çalışmalar sayəsində duyğularımızın beynimizdə iştirak edən limbik sistemimizdəki talamus, amygdala və hippocampus kimi strukturlar tərəfindən kontrol edildiyi kəşf edilmişdir. Yəni bilindiyinin əksinə, bizim ruhumuz kədərlənməz, əsəbiləşməz, aşiq olmaz, xoşbəxt olmaz, bunların hamısı beynimizdə əlaqədar hissələr tərəfindən nəzarət altına alınıb bu şəkildə hiss etməmizi təmin edər. Bir digər mövzu olan psixologiya, ruh elmi mənasını gəlsə də və düzəltməyə çalışıldığı sahəni hər nə qədər “ruh sağlamlığı pozuqluğu” olaraq təbir etsək də, bunlar da sinir sistemi problemlərindən başqa bir şey deyildir.

ruh-psixologiyaİnsanın özünü xüsusi bir varlıq olaraq xarakterizə etmək istəməsi də imtiyazlı olaraq bir ruha sahib olduğunu düşünməsinə səbəb ola bilər. Lakin bizim digər canlılardan üstün olduğumuz deyilə bilməz. Bizdən daha sürətli, daha güclü, daha dayanıqlı və bir çox mövzuda daha üstün olan milyonlarla canlı yaşayır. Bizim tək üstünlüyümüz beynimizin inkişaf etmiş olmasıyla əlaqəlidir ki bu vəziyyətdə üstünlük yarışından söhbət gedə bilməz. Ruhumuzun olduğuna dair düşüncələrin olmasına yol açan digər bir faktor də yaşadığımız planetdə digər varlıqlardan daha ağıllı olduğumuzdur. Ağıllı olmaq, duyğulara sahib olmaq, düşünmək kimi faktorlar bizi digərlərindən ayırır, lakin bu bizim ruhumuz olduğu mənasını verməz. Çünki bütün bunlar beynimizin funksiyalarının təkamülü ilə əlaqəlidir.

ruh çağırmaƏtrafımızdan və ya ictimai mediadan gördüyümüz üzrə ruhla əlaqəli bir çox xəbər və hadisə yaşanmışdır. Lakin ruhların görüldüyünü, çağırdığını, danışdığını iddia edənlər bunu heç bir şəkildə sübut edə bilməmişdir. Bu kimi hadisələrin arxasında başqalarının qazancları ola biləcəyi kimi, həm də bir qarabasma və sair duyğu yanılması da ola bilərlər. Yaxud beynimizin mükəmməl olmaması səbəbiylə əsəbi bir boşluqdan və ya narahatlıqdan bu kimi hadisələr meydana gələ bilər. Bu kimi hadisələrin düşünmədiyimiz qədər çox, ağılımıza gələ bilməyəcək qədər maraqlı şərhləri da ola bilər. Lakin doğruluğu barədə kiçik bir ehtimal belə verən hadisə hələ meydana gəlmədi.

Zaman içərisində əsrlər boyunca görüldüyü üzrə saxta-elm və metafizik səhv düşüncələr elmin işığında bir-bir izah olunmuş və bu düşüncələr tərk edilmişdir. İndiki vaxtda elmin ortaya qoyduğu məlumatlara baxsaq ruh deyə bir fakt yoxdur. Elm xaricindəki məlumatlar hər nə qədər ruhun olduğuna dair sübut təqdim etdiklərini önə sürsə də bu məlumatların günümüzə qədər heç bir sübutu da olmamışdır. Bu səbəblə var olduğu sanılan bu anlayış bir çox insanın bu dünyaya dair fikirlərində çox üstün bir rol oynadığından, mənfi istiqamətdə ediləcək hər cür hadisə və qərardan qaçınılmalı və “ruh” olduğuna dair doqmatik fikirlərdən uzaqlaşılmalıdır.

Mənbə: tanrivarmi.blogspot.com
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 10 votes)

HAVADA YENİ İL QOXUSU VAR… :)

Xüsusi

2016-cı ilin 31 dekabrna az qalıb. Qarşıdan, qeyd edəcəyimiz bir bayram günü və daxil olacağımız yeni bir il gəlir. İçində olduğumuz il, yaxşısı.. pisi ilə tarix olmaq üzrədir. Yaxşı bəs biz, ildə bir dəfə qapımızı döyən bu fürsətləri necə dəyərləndirməkdəyik? Bu bayram ərəfəsində, köhnə ili yola salıb təzə ili qarşılamaq ərəfəsində necə yaşayırıq? Bayram gününü və il dəyişməsini yaxşı mənada bəhanə edib, hansHavada yeni il qoxusu var...ı addımları atırıq? Önəmsəyirikmi…?

Önəmsəmək çox gözəl bir şeydir. Həyatımıza parıltı qatan bir şey. Bu baxımdan, yeni ilin gəlişini önəmsəmək, bu aralar edə biləcəyimiz ən gözəl şeylərdən biridir və yeni ili önəmsəmək adına edə biləcəyimiz bir çox şey var. Bayram əhval-ruhiyyəsi yaratmaq, yeni il abı-havasına bürünmək də çətin deyil.

Belə ki,

Yeni il mahnılarından ibarət bir playlist hazırlaya bilər və yeni il ərəfəsində..bayram günü  bu mahnıları dinləyə və hətta alət çalırsınızsa, ifa da edə bilərsiniz. Musiqinin gücü, müzakirəolunmazdır. : )
Onsuz da, bu mahnıları başqa vaxtı dinləməyin, ifa etməyin dadı yoxdur, yeri gəlmişkən haqqını verin. : )

Geyimlərinizdə, yeni ilin rəmzi olan ağ, qırmızı, yaşıl rənglərdən istifadə edə bilərsiniz.

Evinizi, iş otağınızı bəzəyə bilərsiniz. Satın alaraq və ya özünüz hazırlayaraq zövqlü dekorasiya fikirləri ortaya qoya bilərsiniz. Yaradıcılığınızı işə salın.

Sizin üçün çox gözəl bir xobbi var! Yeni ilə aid min bir əl işi hazırlaya bilərsiniz.

“Gəncliyin sirri nədir?” sualına, “bir əl işi ilə məşğul olmaq” cavabı verilə bilər. Çünki əl-göz koordinasiyasını təmin edən və nizamlı edilən yaradıcı bir fəaliyyət, qavrayışın azalmasını yavaşladaraq beynin gənc qalmasına köməkçi olur.

Şəhərdə yeni il gəzintisinə çıxa bilərsiniz. Tək və ya sevdiyiniz insanlarla birlikdə.

Bayram günü ilə bağlı foto və videolar çəkib, nə vaxtsa baxıb xatırlayacağınız xoş  xatirələr toplaya bilərsiniz.

Yeni il partiləri təşkil edə bilərsiniz.
Dostlar, bir aHavada yeni il qoxusu var...raya gəlmək, rəqs etmək, oyun oynamaq, hədiyyələşmək, təşkilatçılıq.. insana çox yaxşı təsir edən şeylərdən biri.

Gözəl bir bayram süfrəsi hazırlaya bilərsiniz.
Yaradıcılığınızı ortaya qoymaq üçün bundan gözəl incəsənət nümunəsi? : )

Evinizə qonaq dəvət edə və ya siz kiminsə evinə qonaq gedə bilərsiniz.

Sevdiyiniz insanlara yeni il hədiyyələri ala bilərsiniz və ya bu hədiyyələri özünüz hazırlaya bilərsiniz. Xüsusilə də uşaqlara. Üstəlik, bunun üçün çox pul xərcləməyə ehtiyac yoxdur. Önəmli olan, hədiyyənin, kreativ yanaşmağınızı.. içdən və səmimi diqqət göstərdiyinizi əks etdirməsidir.

İş yoldaşlarınızı bir qutu bayram şokoladlarına qonaq edə bilərsiniz.

Təbrik üçün mesaj yazmağa yox, zəng edib danışmağa üstünlük verin. Mesaj yazmaq istəsəniz belə, şablon mesajlardan əl çəkin! Həqiqətən sevdiyiniz insanlara səmimi bayram mesajları göndərə bilərsiniz.

Yola saldığınız ilin son saatlarında səmimi bir yeni il duası edə bilərsiniz. Pulsuzdur və əks təsiri yoxdur. : ) Əksinə, faydaları var. ( link: http://fitret.az/dua-etm%C9%99yin-faydalari/ )
Təəssüf ki, çoxumuz dua etməyi, xüsusilə də səmimi bir dua etməyi unutmuş vəziyyətdəyik. Yaradıcı ilə qırılmış əlaqələrimizi bərpa etmək üçün yaxşı füsrətdir. : )

Dünyaca məşhur Dr. Alexis Carrel demişdi :“Dua, insanın yarada biləcəyi ən güclü enerjidir”.

Yeni ildə həyata keçirmək, etmək istədiklərHavada yeni il qoxusu var..inizi yazdığınız bir siyahı hazırlaya bilərsiniz. İllik plan hazırlamağın əsl vaxtıdır.

Bayram gününə önəm verin. Bütün günü evdə keçirəsi olsanız belə, baxımlı olun.. bayram üçün xüsusi geyinib hazırlaşın. Həmin gün səhər tezdən oyanın və bayrama özəl bir gün keçirin.

Yeni ilə aid gözəl filmlərindən ibarət bir siyahı hazırlayıb, filmlərə baxa bilərsiniz. Bu filmlərdən ancaq bu vaxtı zövq almaq olar. : )

Tanımadığımız insanlarla sevgi paylaşımı etmək üçün də yaxşı fürsətdir. Bunun da min bir yolu var. Ən sadəsi… “Frenk İ. Flatçer, Oppenger Kollin and Kompani şirkətinin sifarişiylə hazırladığı öz reklam şedevrlərindən birində, bizə  Çin fəlsəfəsinin aşağıdakı möhtəşəm nümunəsini təqdim etmişdir:

Yeni ildə təbəssümün qiyməti.

Onun qiyməti heç nədir, ancaq çox şey yaradır.
O, onu alanları zəngin edir, onu verənləri yoxsul eləmir.
O, bircə an davam edir, onun haqqında xatirə isə bəzən həmişəlik qalır.
Onsuz yaşaya biləcək dövlətli çox deyil və elə yoxsul da çox deyil ki, onun mərhəmətiylə varlanmamış olsun. O, evdə bəxtəvərlik, işlərdə xoş niyyətlilik abı-havası yaradır və dostlar üçün parol kimi xidmət göstərir.
O, yorğun adam üçün ilham, naümid olan üçün ümid nuru, başını itirmiş adam üçün günəş parıltısı və dərdə qarşı ən yaxşı təbii vasitədir.
Bunula belə, onu nə pulla, nə xahiş minnətlə, nə borca almaq, nə də oğurlamaq mümkündür. Çünki o özündə elə bir dəyər təcəssüm etdirir ki, saf ürəklə verilməsə, heç kəsə azacıq da olsa, fayda gətirməycək.
Əgər ötüb keçməkdə olan ilin son dəqiqələrində , iş elə gətirsə ki, satıcılarımızdan nəsə alarkən onların yorğun olduqlarını, sizə təbəssüm bəxş etməyə belə heyləri olmadığını görsəniz, öz təbəssümlərinizdən birini onlar üçün qoyub getməyinizi xahiş etmək olarmı?” ( Deyl Karnegi )

Havada yeni il qoxusu var
Bunu unutmayın. Siz, enerji yaradıb ötürə bilən möhtəşəm varlıqlarsınız. Bayram ərəfəsində, sizi gözləyən yeni bir il yaxınlaşarkən, bu gücünüzdən istifadə edin. İl başının önəmi, səhər vaxtının önəmi kimidir. Səhər vaxtını necə dəyərləndirməyimiz günümüzün gedişatına necə təsir edib onu müəyyənləşdirirsə, təzə il gələrkən içində olduğumuz ruh halı da bütün ilimizə bu tip bir effektlə yansıyır. Yeni bir ilin həyatınıza gəlişini önəmsəmək işində hər kəsə uğurlar! : )

Hazırladı: Fidan Aslanova Red

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 3 votes)

EVLİLİK QƏRARI ALMAZDAN ÖNCƏ…

Xüsusi

Evlilik qərarı almazdan öncə...Evlilik, birlikdə çıxdığımız uzun bir yolçuluq kimidir. Bel çantalarımızı götürüb uzaq bir diyara doğru getmək kimi. Bu uzun yolçuluqda bəzən mən bir çuxura düşəcəm və həyat yoldaşım məni çəkib çıxaracaq, bəzən o, bir çuxura düşəcək və mən onu çəkib çıxaracam. Bəzən dik bir dağa dırmaşacağıq və iplərlə bir-birimizə bağlı olacağıq. Bu, qədər birliyi etmək deməkdir. Bəzən gözəl bir dərə ilə qarşılaşacağıq və o dərədən birlikdə həzz alacağıq. Evlilik dediyimiz hadisə, əslində tam anlamı ilə belə bir YOL YOLDAŞLIĞI və ya HƏYAT YOLDAŞLIĞI olmalıdır. Hər kəs evlənə biləcəyi birilərini tapa bilər. Lakin çox az insan yol yoldaşını, həyat yoldaşını tapar və ya yaradar. Buna görə də əsl məqsədiniz evlənmək yox, YOL YOLDAŞI, HƏYAT YOLDAŞI olmaq olmalıdır.

Evliliklərdə bir çox fərqli psixodinamika ( altda yatan, lakin insanın çox vaxt fərqində olmadığı psixoloji faktorlar ) rol oynayar və bir mənada evlilik münasibətinin gələcəyini müəyyən edər.

Evlilik öncəsi nəzərə alınmalı olan bəzi önəmli kriteriyalar var:

Evlənməyi düşündüyünüz insanın:

Şəxsiyyət strukturu
Evliliyə və həyata baxış bucağı
Həyatda gerçəkləşdirmək istədiklərinizi dəstəkləyici olub olmayacağı
Həyatın çətinliklərində yanınızda olub-ola bilməyəcəyi
Cinsəlliyə baxış bucağı
Uşaq sahibi olmağa və uşaq yetişdirməyə baxış bucağı
Öz ailəsi isə bağlarının sağlam olub-olmaması
Öz ana-atasının bir-biriləri olan münasibətləri
Peşəsi və maddi durumu
Keçirdiyi fiziki və psixoloji xəstəliklər
Ailəsindən asılı bir insan olub-olmadığı
Hər hansı bir şəxsiyyət pozğunluğu və ya patologiyası olub-olmadığı..
və bundan başqa bir çox faktor, necə bir evlilik yaşayacağınızı müəyyən edəcək. Buna görə də evlənməzdən öncə bu kriteriyalar yaxşıca analiz edilməli, evlənməyi düşündüyünüz insanla müzakirə edilməlidir.

EVLƏNMƏZDƏN ÖNCƏ ÖZÜNÜZƏ BU SUALLARI VERİN:

Niyə evlənmək istəyirəm?

Niyə evlənmək istədiyiniz çox önəmli bir sualdır. Ailədən qaçmaqmı, problemlərdən qaçmaqmı, evlilik üçün gecikmək qorxularımı, uşağınız olmasını istədiyiniz üçünmü, yoxsa, həqiqətən bir insanla evlilik bağı ilə bağlanaraq bir ailə qurmaq istəyirsiniz?

Niyə bu insanla evlənmək istəyirəm?

Niyə başqa biri ilə yox, məhz bu insanla evlənmək istəyirsiniz? Bir-birinizi kifayət qədər yaxşı tanıyırsınızmı? Birlikdə ortaq məsuliyyətləri üzərinizə götürdüyünüz zaman, bu, münasibətinizə necə təsir edəcək? Birlikdə eyni evin içində uzun illər boyu bir-birinizi dəstəkləyərək və inkişaf etdirərək yaşaya biləcəksinizmi?

Necə bir həyat  yoldaşı modeli istəyirəm?

Necə bir həyat yodaşı modeli istəyirsiniz? Qoruyucu, modern, ənənəvi, fədakar, sərbəst, fərqli düşünən, ananız kimi, atanız kimi və s.. Evlənməyi düşündüyünüz insan bu həyat yoldaşı modelinə uyğun gəlirmi? Yoxsa evləndikdən sonra onu dəyişdirə biləcəyinizimi düşünürsünüz? ( Boş yerə çabalamayın, bunu əsla bacara bilməzsiniz. ) Cütlüklərin çoxu, evlənməzdən öncəki dönəmlərdə mənfi xüsusiyyətlərini izolyasiya edərək qarşı tərəfə heç hiss etdirməzlər və hər zaman müsbət yönlərini şişirdilmiş bir şəkildə qarşı tərəfə təqdim edərlər. Halbuki bizimlə evlənmək istəyən birinin bizi hər yönümüzlə tanımış və varlığımızı qəbullanmış olmağı çox önəmlidir. Gizlətdiyimiz hər mənfi tərəfimiz, evlilikdə ciddi bir mübahisə və uyğunsuzluq mövzusu olaraq qarşımıza çıxacaq. Buna görə də evlilik öncəsi dönəminizdə özünüzü olduğunuz kimi ortaya qoymalı və heç bir yönünüzü, birlikdə olduğunuz insandan gizlətməməlisiniz.

Həyata baxışımız paraleldirmi?

Həyata, oxşar bir pəncərədən baxa bilirsinizsə, bir-birinizi hər zaman üçün düzgün anlamağınız mümkündür. Siz, hadisələrin hər zaman müsbət tərəfini görən, lakin partnyorunuz həmişə mənfi tərəfini görən bir struktura malikdirsə, bu fərqlilik, hər zaman üçün qarşıdurmalara qaynaq yaradacaq. Həyatı, insanları, hadisələri və durumları oxşar bir səviyyədə qavraya bilirinizsə, demək ki bir-birinizə uyğunsunuz.

Xarakterlərimiz uyğundurmu?

Evlilik öncəsi dönəmlərdə əks xarakterlər bir-birilərini cəlb etsə də, evlilik müddətində uyğun xarakterlərin daha uzun və sağlam münasibətlər yaşadıqlarını görürəm. Həmin dönəmlərdə yaşadıqlarınız, qabaqdakı günlərdə yaşayacağınız əsl  filmin kiçik bir fraqmentidir. Bunu əsla unutmayın və o dönəmdə yaşadıqlarınıza əhəmiyyət verin. “Gələcəkdə dəyişər” kimi bir düşüncə yanılğısına qapılmayın. Evlənməyi düşündüyünüz və sevdiyiniz insanın hansıa bir xarakter pozğunluğu və ya patologiyasının olub olmadığı son dərəcə Evlilik qərarı almazdan öncə...önəmlidir.

Cinsi uyğunluğumuz necədir?

Evliliklərin yarıya yaxını, cinsi uyğunsuzluq və ya cinsi problemlər səbəbilə bitir. Buna görə də evlənməzdən öncə cinsi uyğunluğunuzu kültürünüzə və dəyərlərinizə görə yoxlamaq məcburiyyətindəsiniz. LAKİN EVLİLİK, SADƏCƏ CİNSİ HƏYAT DEMƏK DEYİL. Evlilikdən öncə heç bir cinsəllik yaşamayan və cinsi uyğunluqlarını bilməyən cütlüklər üçün, evləndikdən sonra yaşayacaqları cinsi həyat təcrübəsi, bir mənada kinder yumurtası kimidir. İçindən nə çıxacağını əsla bilməzsiniz. Bəlkə də siz hər gün cinsi həyat yaşamaq istəyən birisiniz, lakin partnyorunuz ayda 1-2 dəfə cinsi həyatı özü üçün kifayət hesab edir. Və ya bunun tamamilə əksindən söhbət gedə bilər. Bu uyğunsuzluq, aldatma və ya aldadılma da daxil olmaqla, evliliyinizdə bir çox problemin təməlini yaradacaq. “Mən həyat yoldaşımı qətiyyən aldatmaram” şəklində düşünə bilərsiniz. Lakin bunun şəxsiyyət quruluşu ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu, “İnsan təbiəti” dir. Evliliyinizdə, heç cür qane olmadığınız tərəfiniz, bütün səylərinizə baxmayaraq yenə də həyat yoldaşınız tərəfindən cavablandırılmırsa, getdikcə əsəbi və  hirsli biri olmağa başlayarsınız. Və bu hirs, münasibətinizin hər sahəsinə mənfi yansıyacaq. Buna görə də siz siz olun, evlənəcəyiniz insanla cinsi uyğunluğunuzdan uyğun bir şəkildə xəbərdar olun.

                                   TÖVSİYYƏLƏR

Evlilikdən öncəki dövrü çox uzatmayın:

Münasibətlər, təbiətinin tələbinə görə, inkişaf etmək və irəliləmək məcburiyyətindədir. İnkişaf edə bilməyən və irəliləyə bilməyən münasibətlər, bir müddət sonra daralmağa və acı çəkməyə başlayarlar. Bu dönəmin çox uzun olması halında, evləndikdən sonra cütlüyün tezliklə boşanma nöqtəsinə gəldiyini görürəm. Münasibət, ortalama olaraq 2-3 ildən sonra fərqli bir səviyyəyə keçmək və irəliləmək məcburiyyətindədir.

Münasibətinizə erkən anlam yükləməyin:

Münasibətiniz müəyyən bir yetkinliyə çatmamış, erkən anlamlar yükləməyin. Bu vəziyyət, eynilə yeni doğulmuş bir körpənin üzərinə, ağır bir çuval qoymaq kimi bir təsir yaradacaq. Münasibətlər də, yaşayan canlı bir varlıq, orqanizm kimidir.  Münasibət hələ hazır olmadan ona erkən anlamlar yükləmək, münasibətinizin bu anlamların basqısı altında əzilməsinə və hətta bitməsinə yol aça bilər. Bir çox cütlük, erkən anlam yükləmə xətasına düşərək, əslində çox gözəl ola biləcək münasibətlərinin bitməsinə yol açırlar. Münasibətimiz hələ yetkinləşmədən və güclənmədən evlilik haqqında danışmaq, gələcəyə dair planlar qurmaq, doğulmamış uşağımıza ad qoymaq və s. bu kimi davranışlar, erkən anlam yükləməyə nümunə göstərilə bilər.

Müəyyən bir yaşa çatmamış evlənməyin:

Kişilərin və qadınlarEvlilik qərarı almazdan öncə...ın evlilik məsuliyyətlərini üzərlərinə götürə bilmələri üçün müəyyən bir yaşa çatmaqları gərəklidir. Bu yaş, çox ümumi halda  kişilər üçün ortalama 29-30 yaş, qadınlar üçün isə 25-26 yaşdır. Bundan erkən yaşlarda olan evliliklərdə ciddi problemlər yaşandığını görürəm. İnsanlar bu yaşlarına çatdıqları zaman, “Necə bir həyat istəyirəm?”, “Necə bir münasibət istəyirəm?”, “Necə bir həyat yoldaşı istəyirəm?” qavramlarını yerinə oturtmağa başlayarlar. Buna görə  də müəyyən bir şəxsiyyət quruluşunun yerinə oturması, həyatdan nə istəndiyinin bilinməsi və müəyyən bir yetkinlik səviyyəsinə çatmış olmaq, sağlam bir evlilik üçün qaçınılmazdır. Əks təqdirdə erkən evliik zamanı, cütlükər bir-birilərini və münasibətlərini həddindən artıq yorurlar və ya 30-lu yaşlarına gəldikləri zaman müəyyən bir dəyişiklik keçirərək artıq, münasibəti istəmədiklərinin fərqinə varırlar.

Ailələrlə erkən tanış olmayın:

Münasibətiniz müəyyən bir yetkinliyə çatdıqdan və artıq bu insanla evliliyə doğru bir yolçuluğa çıxmağa qərar verdikdən sonra ailəsi ilə tanış olmağınız daha faydalıdır. Ailə üzvləri ilə tanış olduqdan qısa müddət sonra bir çox münasibətin bitdiyini görürəm. Xüsusuilə qızın, oğlanın ailəsi ilə tanış olmasından qısa bir müddət sonra oğlanın birdən-birə tərk etməyi, terapiyalarımda çox tez-tez gördüyüm bir vəziyyətdir. Təbii  olaraq belə bir vəziyyətdə insan ani bir şok və duyğusal travma yaşayır. Ailə üzvləri ilə tanış olduqdan qısa bir müddət sonra evliliyə getmək yolunda konkret addımlar atmalısınız.

Ailənizə qarşı çıxmaq adına evlənməyin:

Təəssüf ki, basqı edən, mühafizəkar ve idarəçi ana-ata davranışları səbəbilə bir çox gənc qız, tezliklə evlənib o evdən qurtulmaq kimi bir düşüncə ilə evliliyə doğru gedir. Bu, son dərəcə yalnış və sağlam olmayan bir düşüncə formasıdır və adətən insanın gələcəkdə xoşbəxt olmamasına yol açan hadisələr zəncirinin başlanğıcını qoyur. Bəzi insanlar uşaqlıqlarından bəri ailələrinə qarşı topladıqları şüuraltı qəzəblərini  boşaltmaq məqsədilə ailələrinin heç cür dəstəkləməycəkləri həyat yoldaşı seçimi edə bilərlər və o insanla evlənmək uğrunda çılğın səylər göstərə bilərlər.

Bundan əvvəlki münasibətinizə cavab olaraq evlənməyin:

Adətən uzun çəkən və üzücü bir formada sonlanan münasibətlərdən sonra insanlar bir anlamda üzgün və hirsli bir şəkildə qarşılarına qəti məqsəd qoyub, onları əsla üzməyəcək birinə yönəlir və onunla sürətli bir şəkildə evliliyə doğru gedirlər. Bu son dərəcə yalnış bir cəhddir və bu formada edilən evliliklər, adətən boşanma ilə nəticələnir. Əvvəlki münasibətinizin sonrakı münasibətinizə təsir etmənizə icazə verməyin. Bunun üçün, bitən münasibətinizlə bağlı duyğularınız tamamilə yaxşılaşdıqdan və normala dönəndən sonra yeni bir münasibət seçimi etməlisiniz.

Uzun bir müddət sevgililik dönəmi yaşadığınız üçün evlənməyin:

Uzun illər birlikdəliyi olan cütlüklər sanki artıq növbədəki iş evlənmək imiş kimi evliliyə addım atırlar və evlənmək üçün bir-biri ilə uyğun olub-olmadıqlarını gözdən keçirmirləEvlilik qərarı almazdan öncə...r. Münasibətdə yüksək səviyyədə alışqanlıq və asılılıq yaranır və qopa bilmədikləri üçün özlərini adətən evliliyə doğru getmək məcburiyyətində hiss edirlər. Bəzən də xüsusilə qadın tərəf üçün evlənmək qəti bir məqsədə çevrilə bilər. Bundan başqa, uzun illər birlikdə olan cütlüklərin münasibətlərində daha çox korlanmalar olduğunu görürəm. Bütün  bu korlanmalar və üzəri örtülən problemlər, cütlük evləndiyi andan etibarən partlayır və cütlüyü 1-2 il müddətində boşanma nöqtəsinə gətirir. Neçə il sevgili olursunuz olun , sırf keçmişdən qopa bilmədiyiniz üçün evliliyə doğru getməyin və mütləq indiki uyğunluğunuzu yoxlayın. İki tərəfin də artıq keçmişdəki insanlar olduğunu unutmayın.

Ailənizi xoşbəxt etmək üçün evlənməyin:

Hər uşaq neçə yaşına gəlmiş olursa olsun, ana-ata sevgisini və ehtiyacını qazanmaq səyindədir. Ana-ataların uşaqlarının evləndiyini gömrək, nəvə sahibi olmaq kimi gözləntiləri, bəzən uşaqlarının evlilik mövzusunda tələskən davranmaqlarına yol açır. Xüsusuilə, yaşlı və ya xəstə bir ailə üzvü varsa, onu itirməmiş xoşbəxt etmək adına insanlar evlilik mövzusunda tələskən davrana bilir və bu, yalnış seçimlər etməklərinə yol açır. Heç kimi xoşbəxt etmək üçün evlənməyin. Məqsədiniz, öz xoşbəxtliyiniz olmalıdır. Sizin, xoşbəxt bir həyatınız və evliliyiniz olanda, sizi sevən insanlar da gerçək anlamda xoşbəxt olacaqlar.

Minnət və ya acıma duyğuları ilə evlənməyin:

Bir insan, sırf çətin vaxtlarınızda yanınızda olub deyə, onunla evliliyə doğru getməyin. Hər anlamda uyumlu olub-olmadığınızı və xoşbəxt olub-ola bilməyəcəyinizi yaxşı ölçün. “Xəstəxanada başımın üstündə durub gözləmişdi, atam öləndə yanımda o var idi” kimi minnət duyğuları ilə evlilik qərarı almağınız sağlam olmayacaq. Bundan başqa, birlikdə olduğunuz insan asılı bir şəxsiyyət sturukturuna malik insandırsa, sizdə yüksək dozada acıma duyğuları oyandıracaq. Konsultasiya üçün gələn həmsöhbətlərimin, “Ondan ayrılsaydım, məhv olardı, buna görə də onunla evləndim” tərzli sözlərinə artıqlması ilə şahid olmuşam. Lakin bunu deyən insanlar, illər sonra həyat yoldaşlarını tərk edən insanlara çevrilir və onların həyatlarına hər anlamda daha çoz zərər verirlər.

Aşiq olmusunuzsa, evlənməyin:

Kiməsə aşiq olanda, onun hər cür qəribə və ya bizə zidd olan şəxsiyyət xüsusiyyətlərini normal qarşılayan bir halda oluruq. Lakin eşqin kimyası keçdikdən sonra, normallaşdırdığımız o xüsusiyyətlər, münasibətdə bir-bir bizi narahat etməyə başlayar və bir müddət sonra münasibətimiz bizim üçün dözülməz bir səviyyəyə çata bilər. Aşiq ikən əsla evlilik qərarı almayın. Eşq duyğusu keçməyə və məntiqiniz yenidən qayıtmağa başladıqdan sonra evlilik qərarı alsanız, daha sağlam bir qərar olma ehtimalı artacaq.

Evlilik öncəsi konsultasiya dəstəyi alın:Evlilik qərarı almazdan öncə...

Münasibətinizdə bir problem oldu olmadı, mütləq birlikdə evlilik öncəsi konsultasiya dəstəyi almağınızı tövsiyyə edirəm. Cütlüklər adətən uzun illər evliliklərini davam etdirdikdən və münasibətlərində bir çox anlayışı zədələdikdən sonra “bunu da yoxlamamış olmayaq” tərzində bir anlyışla terapiyaya müraciət edirlər. Halbuki  evlənmədən öncə gəlinməsi idealdır. Evlilik öncəsi konsultasiya müddətində cütlüklərin bir çox tərəfdən uyumlu olub olmadığını arşdırırıq.

a. Ailə strukturlarının  uyğunluğu
b. Yetişmə tərzlərinin uyğunluğu
c. Təhsil dönəmləri və kültür uyğunluğu
d. Şəxsiyyət analizləri və şəxsiyyət uyğunluğu
e. İnanclar və dəyərlər sisteminin uyğunluğu 
f. Həyata baxış tərzlərindəki uyğunluq 
g. Peşə uyğunluğu 
h. Cinsi uyğunluq

kimi bir çox önəmli nöqtəni analiz edir və irəlidə yaşanma ehtimalı olan problemləri böyük ölçüdə öncədən müəyyən edərək bu problemləri necə ortadan qaldıra biləcəkləri ilə bağlı addımlar atmağa başlayırıq. Beləliklə, cütlük hər anlamda münasibətləri və bir-biriləri ilə bağlı fərqindəlik qazanaraq digər cütlüklərin düşdükləri tələlərə düşmədən, daha sağlam adımlarla evliliyə girə bilirlər.

Bütün bu bilgilərin işığında, özünüzü və evlənmək istədiyiniz insanı dəyərləndirməlisiniz. Özünüzü aldatmayın. Unutmayın! İnsanın özünü aldatmağı bacardığı kimi heç kim bunu daha yaxşı bacara bilməz.  Romantik bir coşğu ilə yox, gerçəklərlə evliliyə addım atın. Gerçəklərə nə qədər gözlərinizi bağlasanız, bir gün gerçəyin divarına o qədər sürətlə dəyərsiniz. Və evliliklə bağlı ağlınızda ən kiçik belə sual işarəsi varsa, mütləq fərdi və ya cütlük olaraq bir mütəxəssisdən evlilik öEvlilik qərarı almazdan öncə...ncəsi konsultasiya dəstəyi alın. Mütəxəssisin bilgi və təcrübələri mütləq sizə yol göstərəcək.

UNUTMAYIN… HƏYATDAKI ƏN ÖNƏMLİ SEÇİM, HƏYAT YOLDAŞI SEÇİMİDİR. BU SEÇİMİ SAĞLAM VƏ DOĞRU EDƏN FƏRDLƏR, HƏYAT BOYU XOŞBƏXT OLARLAR VƏ HƏR ANLAMDA YÜKƏSLƏRLƏR. SAĞLAM OLMAYAN VƏ YALNIŞ SEÇİMLƏR EDƏNLƏRSƏ, BUNUN BƏDƏLİNİ MADDİ MƏNƏVİ İTKİLƏR VERƏRƏK VƏ HƏR ANLAMDA AŞAĞIYA GEDƏRƏK ÖDƏYƏRLƏR. ƏN ƏSASI DA ƏSLA GERİ DÖNDƏRİLƏ BİLMƏYƏCƏK OLAN ŞEYİ İTİRƏRLƏR. ZAMANI.

 

Mənbə: www.tunctataker.com
Hazırladı: Fidan Aslanova Red

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

HƏCC TARİXİ

Xüsusi

Həcc ibadəti bir çox cəmiyyətdə var. Yaponlar, ataları Günəşin, hələ də yaşadıqları adaya enərək bir az dolaşdığını, sonra təkrar göyə qalxdığını düşünürlər. Atalarının onlara bəxş etdiyi bu şərəfin xatirəsi olaraq Yaponlar, eyni cığırı piayada izləyərək qət edir və bu onların həcci sayılır.

qanq-nehri-həccHindistanın hindliləri fərqli bir həcc təsəvvürlərinə sahibdirlər. Tanrı görünmədiyindən, ona tənzim etmək üçün ilahi yaradıcı gücün ən böyük təzahür etdiyi yerləri ziyarət etmək lazımdır. Qanq çayi ən əhəmiyyətli çaydır. Qanqın qaynağını ziyarət etmək üçün səfər etmək hindlilərin ən əhəmiyyətli həccidir. Qanq, Alfahabad yaxınlığında, digər bir böyük çay olan Yamuna ilə birləşir və bu birləşmə yerində, xüsusilə ay və günəşin tutulmaları kimi xüsusi əhəmiyyətli vaxtlarda yuyunmaq da Hindi dininin ən böyük həcclərindən biridir.

Budda, vəhyi bir yabanı əncir ağacı altında almışdır. Əvvəl bu ağacı, sonra da bu müqəddəs ağacın köhnədən var olduğu yeri ziyarət etmək Buddistlərə görə həccdir. Bir dinin qurucusunun doğum yeri, onun dəfn edildiyi yer, bir möcüzənin meydana gəldiyi yer, müxtəlif cəmiyyətlərə görə yer üzünün fərqli bölgələrində həcc edilməsinin səbəblərini meydana gətirərlər.

İslam öncəsi Ərəblərdə Kəbə bütpərəstlərin ən müqəddəs məbediydi və bölgə xalqlarının həcc məkanıydı. Kəbə əldəki dəlillərə görə İbrahim peyğəmbər tərəfindən m.ö 800-cü illərdə inşa edildiyi bilinməkdədir. Ayrıca, Kəbə heç bir zaman Yəhudilər və Xristianlar tərəfindən müqəddəs sayılmamışdır. Tövrat və İncildə Kəbə ilə əlaqədar tək bir ayə belə olmaması bunu sübut edir. Kəbə m.ö 800-cü illərdən sonra bütpərəstlər tərəfindən Allahın evi olaraq xatırlanmağa başlanmışdır. (A Guide to the contents of Quran Faruq Sherif, Reading, 1995, pgs. 21-22., Muslim)

q%c9%99dim-k%c9%99b%c9%99-h%c9%99ccBütpərəstlər Kəbə ətrafında 7 dəfə təvaf edərdilər. Qureyş xaricindən gələn Bədəvi bütpərəstlər təvafı çılpaq olaraq görərdilər. Bütləri ziyarət, Həcərül-Əsvəd daşına əl sürtmək və öpmək, Səfa və Mərvə təpələri arasında gedib gəlmə, şeytan daşlama həcc ibadətinin ən əhəmiyyətli rituallarından idi və indi də davam etməkdədir.
Bütpərəstlərin həcc əsnasında həmişə bir ağızdan etdikləri təlbiyə də eynilə belə idi:

“Lebbeyk Allahümme lebbeyk. La şərikə ləkə illa şerikun huvə lek.Temlikuhu və ma-mələk.”

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +6 (from 6 votes)

50 ÖNƏMLİ XATIRLATMA

Xüsusi

1.Sizi xoşbəxt edə biləcək və həyatınızı dəyişdirə biləcək yeganə insan var; o da sizsiniz.
2. Qarşınıza çıxan kiçik şansları dəyərləndirdiyiniz halda, həyatınızı daha yaxşı bir nöqtəyə gətirə bilərsiniz. Bunun üçün ilk və bəlkə də ən çətin addım, özünüzə qarşı dürsüt olmaqdır.
3. Nə qədər stresli olduğunuzu və keçmişdə aldığınız yaraları düşünməkdən əl çəkin. Bundan da pisi ola bilərdi.
4. Önəmli olan, başınıza gələnlər yox, sizin bunlara necə qarşılıq verməyinizdir.
5. Yaşadığıınız anın müsbət tərəflərini düşünün. Hər zamankından daha çətin olsa da, hələ də bir ehtimal olduğunu unutmayın.

6. Yaşadığınız həyata qarşı gülümsədiyiniz zaman, uğrunda gülmsəyəcək bir həyat yaşamış olarsınız.
7. Bunu unutmayın: Özünüzü başqaları ilə müqaysə etmək, gerçək bir xoşbəxtlik oğrusudur. Başqalarının sahib olduğu şeyləri düşünərək bir ömür keçirə bilərsiniz , lakin sonda heç nə əldə edə bilməzsiniz.
8. Başqasının təsdiqinə ehtiyac duyduğunuzu hiss etmədən özünüzü yaxşı his etdiyiniz halda, xoşbəxtlik sizi daha asanlıqla tapacaq.
9. Qarşınıza çıxan insanlara qarşı nəzakətli davranın, sonra onlara yenidən ehtiyacınız ola bilər.
10. Hər kəsə qarşı nəzakətli və sayğılı davranın; onlar sizə qarşı nəzakətli olduqları üçün yox, siz belə bir insan olduğunuz üçün.

11. Nəzakətlilik, zəiflik.. bağışlayıcı.. qəbullanan olmaq demək deyil; nəzakətliliyin olmadığı bir yolun sonunda xoşbəxtlik olmayacağını bilməkdir.
12. Verə bildiyinizin ən çoxunu verin, lakin sizdən sui-istifadə etmələrinə icazə verməyin. Başqalarını dinləyin, lakin öz iç səsinizi itirməyin.
13. Deməli olduğunuz hər şeyi deyin. Doğruları danışın. Heç vaxt deməyə cəsarət edə bilmədiyiniz kəlmələri içinizdə saxlamaqdan daha üzücü bir şey yoxdur.
14. İnsanların sizə necə davrandığını və ya haqqınızda dediklərini dəyişdirə bilməzsiniz. Edə biləcəyiniz yeganə şey, sizin necə qarşılıq verməyiniz və ətrafınızda olması üçün kimləri seçməyinizdir.
15. Müsbət olmayan dostlar həyatda heç bir zaman sizə müsbət şeylər gətirməz. Daha uzun bir zaman kəsiyində nələrə dözə biləcəyinizi düşünün.

16. Siz nəyə icazə versəniz, o gerçəkləşər. Müsbət olmayan insanların və onların fikirlərinin taleyinizlə oynamağına izin verməkdənsə, təkbaşına vaxt keçirmək daha yaxşıdır.
17. Başqaları sizə pis davrandığı zaman uzaqlaşın, gülümsəməyə və özünüz olmağa davam edin. Başqasının pisliyinin sizi başqa bir insana çevirməsinə icazə verməyin.
18. Əgr bir insan sizin dəyərinizi görə bilmirsə, bu, sizin dəyərinizi azaltmır.
19. Həyatda öyrəndiyimiz ən azad şeylərdən biri, kiməsə bənzəmək məcburiyyətində olmadığımız, kiminsə də bizə bənzəmək məcburiyyətində olmadığıdır.
20. Kimsə sizə dəyişdiyinizi deyirsə, bu hər zaman pis bir şey demək deyil. Bəzən, həyatınızı öz bildiyiniz şəkildə yaşadığınız anlamında ola bilər.

21. Hiss etdiklərinizdən əsla utanmayın. İstədiyiniz şeyi hissetmək və sizi xoşbəxt edən yolu izləmək haqqına sahibsiniz.
22. Dünyadakı ən bədbəxt insanlar, başqalarının düşüncələrinə ən çox önəm verənlərdir.
23. Uğur və xoşbəxtliklə bağlı fikirlərinizi, başqalarının fikirlərinə və gözləntilərinə bağlaya bilməzsiniz.
24. Xoşbəxtlik və uğurun yolu, həyatınızı bildiyiniz kimi yaşamaqdan keçir. Özünüz olun. Heç kim sizə bunun yalnış olduğunu söyləyə bilməz.
25. Qalxmaq istədiyiniz nərdivanın ən aşağısında olmaq, istəmədiyiniz nərdivanın zirvəsində olmaqdan hər zaman daha yaxşıdır.

26. Başqalarının yox, sizin doğru hesab etdiyiniz həyatı gerçəkləşdirmək üçün çalışın.
27. Öz-özünüzlə xoşbəxt deyilsinizsə, nə qədər çox olursa olsun, pul sizi xoşbəxt edə bilməz.
28. Bəlkə də qorxduğunuz şey, tam olaraq etməli olduğunuz şeydir. Bəzən həyat, sizdən başqa heç kimin görə bilmədiyi bir xəyal üçün hər şeyi riskə atmaqdır.
29. Mükəmməl zamanı gözləyə bilməzsiniz. Bəzən cəsarət etməyiniz lazım gəlir, çünki həyat, peşmanlıqlar və nələr ola biləcəyi barədə narahatlıq keçiriləcək zamanlar üçün çox qısadır.
30. Gələcəyi təxmin etməyin ən güvənilən yolu, onu yaratmaqdır. Həyatın keçib getməsini izləmək əvəzinə, ona qatılın.

31. Başqalarının edə bilməyəcəyinizi dediyi şeyləri etməkdən daha əyləncəli bir şey yoxdur.
32. Kifayət qədər səbriniz və vaxtınız varsa, hardasa hər şey mümkündür.
33. Böyük çətinliklər həyatı maraqlı edər, onların öhdəsindən gəlmək isə həyatı anlamlı edər. Xoşbəxtliyinizi və uğurunuzu müəyyən edən şey, uğursuzluqlarla necə mübarizə apardığınızdır.
34. Bəhanələrin yox, xətalarınızın sizə motivasiya verməyinə icazə verin. Keçmişdəki müsbət olmayan təcrübələrin gələcəyinizi müəyyənləşdirməsinə icazə verməyəcəyinizə söz verin.
35. Gələcək, keçmişdən daha yaxşıdır. Ümidinizi itirməyin. Gözəl şeylər, bəzən ən az ümidiniz olanda gerçəkləşər.

36. Bir neçə addım atdığınız zaman, düşündüyünüzdən nə qədər uzağa getdiyinizi görüb təəccüblənəcəksiniz.
37. Gözyaşlarına qalib gələn gülümsəmədən daha gözəl və daha güclü bir şey yoxdur.
38. İşlər yolunda gedərkən hər kəs xoşbəxt ola bilər. Lakin, gözlərimizi dolduran zamanlarda gülümsəyə bilmək üçün böyük bir ruh gərəkdir.
39. Nə qədər çəkirsə çəksin, sonda hər şey düzələcək. Çətin zamanlar, insanları gücləndirər.
40. Böyüyüb yetkinləşdikcə, nələrə ehtiyac duyduğumuzun və nələri geridə buraxmağa ehtiyacımız olduğunun fərqinə varmağa başlayarıq. Bəzən getmək, önəmli bir addımdır.

41. Günün  sonunda, göz yaşlarınıza səbəb olan şeyə və ya əhval-ruhiyyənizi qaldıran şeyə fokuslanmaq sizin əlinizdədir.
42. Həyatdakı ən önəmli zəfər anlarından biri, dəyişdirə bilməyəcəyiniz şeyləri arxada buraxmaq cəsarətini göstərdiyiniz anlardır.
43. Nə edirsinizsə edin, lakin gününüzü məhv edən şeyə ilişib qalmayın. Gülümsəyin və şükür edin. Həyat, müsbət olmayan şeylərlə vaxt itirmək üçün çox qısadır.
44. Gözləntiləriniz azaldıqca, həyat daha gözəl olar.
45. Səbr, acı verə bilər, lakin əkdiyiniz meyvələrin toxumları şirin olacaq.

46. Sadə yaşayın. Comərd şəkildə sevin. Dürüst danışın. Dərin nəfəs alın. Edə biləcəyinizin ən yaxşısını edin.
47. Yaşamağı unutduğunuz həyatınızı mükəmməlləşdirmək üçün çox əlləşməyin.
48. Önəmli olan gələcək gözəl günləri gözləmək deyil, həyatınızdan bu gün həzz almaqdır.
49. Kiçik şeylərə önəm verin, çünki, “köhnə, gözəl günləri” üçün həqiqətən darıxdığınız zaman, ən çox darıxdığınız şey, o kiçik detallardır.
50. Uzun piyada gəzintilərə çıxın. Yaşadığınız anın dadını çıxarın.

Mənbə: www.uplifers.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 6 votes)

ARZULARINIZI EDİN!

Xüsusi

muxt%c9%99lif-insanlarHal hazırda dünyanın müxtəlif nöqtələrində yaşayan 3 nəfər insanla fikir mübadiləsi aparıram. Hər biri ilə aramda minlərlə km var. Bu insanların heç biri bir birini tanımır. Müxtəlif yaşdadırlar: 55, 44, 27. Müxtəlif dini baxışları vardır: Provaslav; deist və müsəlman. Lakin onları birləşdirən səlist məntiq, iti zəka, inanılmaz daxili güc və çox dərin insan olmalarıdır. Hər üçünü çox istəyirəm. Cünki hər dəfə hər biri ilə söhbətdə bunu onlara deməsəmdə nə isə öyrənirəm. Müxtəlif mövzulara müxtəlif yanaşmaları analız edib bəzi məqamları bölüşmək istəyirəm.

Arzu və ona münasibət
Əzəldən insan oğlu istənilən məsələyə yalniz ikili baxış formasından yanaşmışdır. Yaxşı və ya pis, güclü gücsüz, ağıllı dəli, savab günah, ürək beyin, gecə gündüz və s . Zənnimcə arzuya yanaşmadada insanlar iki qrupa bölmək olar.
arzu-v%c9%99-x%c9%99yal1-ci qrup Arzu edib lakin bu arzuya nail olmaq üçün heç bir addım atmayan insanlardır. Əslində cəmiyyətin böyük əksəriyyətin bu tip insanlardan ibarətdir. Onlar öz arzuların beşikdəcə boğurlar. Bunuda maddiyyat, mənəviyyat, zaman, məkan, ətraf mühüt, cəmiyyət bəhanələri ilə əsaslandırırlar. Əslində isə problemin kökündə yalnız təlim və tərbiyyədəki problemlərdən doğan özünə inamsızlıq hissi durur. Bu isə zəifliyin ən əsas göstəricisidir. Will Smith-in çəkildiyi “Ümüdünü itirmə” ( В погоне за счастьем) filmində gözəl bir səhnə var. Will Smith ogluna nəsiyyət olaraq deyir: Sən nə isə bacarmayacaqsan deyən heç kimə qulaq asma. Hətta mənə belə. Başa düşdün? Əgər arzun varsa onu qoru. Heç nə bacarmayan insanlar, səndə alınmayacaq deyə səni inandırmağa çalışacaqlar. Sən isə qarşına məqsəd qoy və ona nail ol. Nöqtə.
2-ci qrup Arzularına nail olmaqdan qoxmayan və bu yolda bütün güclərini sərf edən insanlardır. Bu insanlar başa düşürlər ki, hərəkətsiz arzu istək olaraq qalır. Onlar güclü xüsusiyyətləri ilə yanaşı nüvəsində özünəinam hissi olan azad fikrə malikdirlər. Onlar üçün digərlərinin fikri məsləhətdən başqa bir şey deyil. Azad fikrli olduqları üçün həmişə müstəqil qərar vermək kimi bacarığa sahibdirlər. Onlar başa düşürlər ki, istənilən vəziyyətdə verəcəkləri qərarın düzgün olub olmamasından aslı olmayaraq hərəkətsizlik özünəinamın itməsi ilə nəticələnəcəkdir. Cünki verilən qərar düz olduğu təqdirdə bu arzuya çatmaq, həyat sevgisini dahada artırmaqdısa, səhv olduğu tədqirdə nəticəni bilməklə onu digərlərindən fərqləndirən mərdlik və özünəinam hissini qorumaqdır , bu isə yeni arzuları gedən yolda mayakdır. Lakin qətiyyətsizlik, qərar verməkdən qorxu hissi, nəticənin səhv və ya düz olacağından aslı olmayaraq qalan ömrünü atmağa qorxduğun addımın təəsüfü ilə yaşamaq qədər əzabverici heç nə yoxdur. Daha bir misal kimi Jek Nİkolsonun çəkildiyi Ququşü yuvası üzərindən uçarkən (Пролетая над гнездом кукушки) filmində psixiatrik dispanserin xəstəsi olan Jek həkimdən onlara dünya çempionatına baxmağa icazə verməsini istəyir. Lakin həkim buna icazə vermir və bu məsələni səs verməyə çıxarır. Pasientlərin əksəriyyəti həkimdən qorxaraq Jekin əleyhinə səs verir və dünya çempionatına baxmaqdan imtina edirlər. Sonrada Jek otağın ortasında olan beton plitəni çıxarıb həmən deşikdən qaçaraq şəhərdə bu yarışa baxacağını bildirir. Yenədə ətrafındakı insanlar ona inamsızlıqlarını ifadə edir, bu betonun çıxarılmasının mümkünsüzlüyünü bildirir və onunla mərc edirlər. O isə bütün gücünü sərf edərək betonu çıxartmağa çalışır, sözsüz ki bu onda alınmır. O ətrafdakı baxışları süzərək, ilk baxışda adi amma əslində özünəinamın göstəricisi olan MƏN HEÇ OLMASA CƏHD ETDİM… deyir.

2-ci qrupa aid insanlar həyatdan nə istədiklərin dəqiq bilirlər. Bu qrupa aid insanlar özləridə 2 qrupa bölünür:
2.1 -lər. Bu insanlar nə istədiklərin hətta bu arzuya gedən yolu da dəqiq bilirlər. Onlar qətiyyətlidirlər. Arzuya gedən yolda zəif insan başlarını taptalamaqdan belə çəkinmir, güclülər qarşısında isə əksinə ikiqat təzim edirlər. Nəticə olaraq onlar bir çox hallarda Arzularına çatırlar.Əslində onlara ləyaqətsiz, şərəfsizdə demək olar amma inanın ki, bu onların heç vecinədə deyil.
2.2-lər. Onlarda öz arzularından qorxmur. Hər zaman irəli getmək haqqında düşünürlər. Onları boz kütlədən asanlıqla seçmək olar. Onlar gülərkən sanki ətrafa nur saçırlar. Qətiyyətlidirlər. Əksər hallarda arzularına çatırlar. Lakin onların azrusu digərlərinin xoşbəxtliyinə xələl gətirə biləcəyi halda onlar bu arzudan imtina etməyi bacarırlar.Cünki onlar dünyanı dərk etmişlərdirlər. Onlar əsl xoşbəxtdirlər.
arzuSonda Həyat haqqında nə düşünürsünüz? Hər şey bizim əlimizdədirmi?
Bəli. Hər şey bizim əlmizdədir. Xoşbəxtlik kiçik detallardadır. Kəpənəyin uçmasında, qarın yağmasında, sevdiklərinizin gülüşündə. Arzularınızdan qorxmayın. Xoşbəxt və azad olmaq sizin haqqınızdır. Onsuzda bu dünyadan heç bir halda heç kim sağ qurtara bilməyəcəkdir. Xoşbəxt olun!!!

Müəllif: Vüqar Əliyev

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

“TESTDAF” İMTAHANI NƏDİR? (İKİNCİ YAZI)

Xüsusi

TestDaF sizə nə qazandırır?

  1. TestDaF sənədi, Almaniyadakı bütün universitetlər tərəfindən qəbul
    edilməkdədir. İmtahanın dörd hissəsindən də TDN 4 alsanız, və seçdiyiniz
    universitet də digər müraciət sənədlərinizi qəbul etdiyi təqdirdə, Almaniyadakı
    hər hansı bir universitetdə təhsil ala bilərsiniz. TDN 4 səviyyəsinin altında
    qalan qeydlərin tanınması və universitetə qəbulunuz, seçdiyiniz hissəyə,
    sahəyə və təhsil müddətinə bağlı olaraq sözü gedən universitetin
    qiymətləndirməsinə qalmışdır.
  2. TestDaF, elm, ali məktəb və universitet təhsili ilə əlaqədar mövzu və sualları
    ehtiva etməkdə və universitet təhsili üçün lazımlı və əhəmiyyətli olan dil
    bacarığını ölçməkdədir.
  3. TestDaF, qrammatikanın səviyyəsini, oxuma anlama, dinləmə anlama, yazılı
    ifadə və şifahi nitq olmaq üzrə dörd ayrı hissədə ölçməkdədir. Bu
    səbəblə TestDaF sənədində hər hissənin balı ayrı olaraq hesablanır.
    Beləcə bu dörd hissədəki əskikləriniz və müsbətləriniz haqqında detallı məlumat
    ala bilərsiniz.
  4. TestDaF imtahanına öz ölkənizdə qatıla bilərsiniz. Artıq bu imtahana
    qatıla bilmək üçün Almaniyaya gəlməyiniz lazım deyil. TestDaF sənədiniz sizə
    məktubla göndəriləcək, beləcə Almaniya səyahətinizdən əvvəl universitet
    müraciəti üçün lazımlı olan sənədlərinizi də hazırlaya bilər və həm
    zamandan, həm də puldan qənaət etmiş olarsınız.
  5. TestDaF imtahanın məzmununa uyğun olaraq özünüz hazırlana bilərsiniz. İmtahan
    istənilən vaxt web səhifəsindəki və TestDaF tərəfindən hazırlanmış olan
    imtahan nümunələrində görə biləcəyiniz formadadır. İmtahana nə vaxt girsəniz
    girin, hissələrin çətinlik dərəcəsi eynidir.
  6. TestDaFın bütün dünyada lisanslı test mərkəzləri vardır. Bu mərkəzlərdən
    imtahan haqqında məlumat ala bilər, TestDaF personalı ilə mövzuyla əlaqədar
    məsləhətləşə bilərsiniz.
  7. Ayrıca DAAD mütəxəssisləri, Goethe-İnstitutu, dil məktəbləri, universitetlərin
    fililoji və Almanca təhsil hissələri, Federal Almaniya səfirliyi və
    konsolluqlarından da imtahan haqqında məlumat əldə edə bilərsiniz.
  8. TestDaF sənədlərinin etibarlılıq müddəti sərhədsizdir.
  9. Əldə etdiyiniz imtahan nəticəsindən məmnun deyilsinizsə və balınızı yüksəltmək
    istəyirsinizsə, imtahanı istədiyiniz sıxlıqda təkrarlaya bilərsiniz.

TestDaF imtahanına necə hazırlana bilərəm?

testdafTestDaF imtahanına fərqli yollardan hazırlana bilərsiniz. Öz özünüzə öyrənərək,
(www.deutsch-uni.com) ünvanından online, dil kurslarında və ya
bir almandilli yoldaşınız ilə. Bu mövzuda daha çox məlumat əldə etmək istəsəniz Testdafın Web
səhifəsinə (TestDaF hazırlıq) baxın.

Nə vaxt və harada TestDaF imtahanı keçirilməkdədir?

Bu imtahana ölkənizdəki lisenziyalı bir test mərkəzində və ya Almaniyada olan
170 test mərkəzindən birində qatıla bilərsiniz. İmtahan ildə bir neçə dəfə
keçirilməkdədir. İmtahan tarixləri TestDaF-İnstitutunun web səhifəsində və test
mərkəzinizdə elan olunur.

İmtahan ödənişi nədir?

testdaf prüfüngTestDaF imtahanı üçün müəyyən bir haqq ödənməkdədir. Hər ölkəyə görə fərqlilik göstərdiyindən,
imtahana girəcəyiniz test mərkəzinə bu mövzuda məsləhətləşə bilərsiniz.

 

Nə vaxt və necə imtahana üçün müraciət etməliyəm?

TestDaF imtahanına internet üzərindən müraciət edirsiniz: www.testdaf.de. Orada
imtahana qatılmaq istədiyiniz ölkəni, şəhəri və imtahan mərkəzini seçirsiniz. İmtahan
müraciətləri imtahan tarixindən təxminən dörd həftə əvvəl başlayır və dörd həftə davam edir. İmtahana
müraciət tarixi müddətində imtahan müraciətinizi ləğv edə bilərsiniz. Bu vəziyyətdə imtahan
ödənişinin 15%-i qədər olan bir məbləğ əməliyyat xərci olaraq tutulur. İmtahan müraciət
tarixləri bitdikdən sonra imtahan müraciətinizi sildirsəniz ödənişiniz geri qaytarılmayacaq.

İmtahan nəticəsini necə öyrənə bilərəm?

İmtahandan 6 və ya 8 həftə sonra test mərkəzi sizə imtahan nəticəsini bildirməkdədir.
Sizə göndəriləcək imtahan nəticənizin arxa səhifəsində girdiyiniz imtahandakı hər
hissə ilə əlaqədar müvəffəqiyyətinizi izah edən bir ifadə vardır. Bu şərh sizə dil kafiliyinizi
qiymətləndirmənizdə kömək edəcəkdir.

Hazırladı: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

“TESTDAF” İMTAHANI NƏDİR? (BİRİNCİ YAZI)

Xüsusi

TestDaF, Federativ Almaniya Respublikasında ali təhsil almaq istəyən və ya ən
azından dil səviyyəsini göstərən rəsmi bir sənədə ehtiyac duyan almanca öyrənənlər üçün
bir imtahandır.
testdaf nedirTestDaF imtahanı Hagendəki TestDaFİnistutu tərəfindən mərkəzi şəkildə inkişaf etdirilib, qiymətləndirilən və təxmini 80 ölkədə lisenziyalı test mərkəzləri tərəfindən tədbiq edilməkdədir.
Bütün imtahan iştirakçılarına eyni suallar təqdim edilir. İmtahanlar bu sahədə kifayət qədər təcrübəsi olan mütəxəssislər tərəfindən qiymətləndirilməkdədir.
İmtahan nəticəsi, 3 səviyyədə qiymətləndirilir.

TestDaF Səviyyə 5 (TDN 5)

TestDaF Səviyyə 4 (TDN 4)

TestDaF Səviyyə 3 (TDN 3)

Bu dil səviyyələri B2.1C1.2 səviyyələri ilə eynilik təşkil edir

Ali Təhsil İcazəsi üçün Hansı TestDaF səviyyəsi lazımlıdır?

imtahanƏgər hər imtahan hissəsində TDN 4 səviyyəsinə çatdınızsa artıq yolunuzda
Almaniyada təhsil almaq üçün rəsmi mənada heç bir maneə yoxdur (təbii
olaraq digər lazımlı rəsmi şərtləri də yerinə yetirməlisiniz ). Əgər əldə etdiyiniz
imtahan nəticəsi TDN 5 isə Yüksək Təhsilə başlamaq üçün lazımlı olan səviyyənin
üstündə çox yaxşı dil səviyyəsinə çatmısınız deməkdir.
Almaniyadakı bəzi ali məktəblərdə təhsilə başlaya bilmək üçün, TDN 4
səviyyəsindən daha aşağı səviyyələr də kafi ola bilməkdədir.
Hər bir ali məktəbin öz qəbul şərtləri vardır. Ali təhsil üçün müraciət etmədən
əvvəl hansı dil səviyyəsi və şərtlərin istəndiyini araşdırın. Bəzi ali məktəblər qeydiyyat
şərtlərini internet səhifələrində elan edirlər.
Almaniyada ali təhsil üçün məlumat əldə edə biləcəyiniz Web ünvanları:

 http://www.daad.de

http://www.hochschulkompass.hrk.de

http://www.uni-assist.de

http://www.deutsch-uni.com

http://www.sprachnachweis.de

http://www.deutsche-kultur-international.de

http://www.campus-germany.de

Kimlər TestDaF imtahanına qatıla bilər?

  • Yaxşı və irəliləmiş səviyyədə Almanca biliklərinə sahib olanlar və bu səviyyələrini fərqli şəkildə yoxlamaq istəyənlər
  • Almaniyada ali təhsil almaq istəyənlər öz ölkələrində Almanca səviyyələrini sənədləşdirmək istəyən universitet tələbələri
  • Almaniyada bir ali məktəbdə akademik iş görməyi düşünən və dil səviyyələrini yoxlamaq istəyən elmi işçilər

testdafƏgər ki, xarici dil təhsilinizin ən başındasınızsa TestDaF imtahanına müraciəti üçün bir az daha səbr etməli və Almancanızı inkişaf etdirməlisiniz. “TestDaFa hazır” olub olmadığınızı sınamaq istəyirsinizsə TestDaF İnstutunun Web saytındakı səviyyə təyin etmə imtahanını verə bilərsiniz.
Orada 10 dəqiqə içində dil səviyyənizlə əlaqədar təxmini bir nəticəyə gələcəksiniz

Hazırladı : Müşfiq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

BERTRAN RASSEL: DİN

Xüsusi

din-haqqindaİnsanlarda din ehtiyacını yaradan, hər şeydən əvvəl qorxudur. İnsan özünü gücsüz hiss edİər. Onu qorxudan üç şey vardır. Biri, təbiətin ona edə biləcəyi şey: Onu ildırım vura bilər və ya bir zəlzələ ilə yox ola bilər. O biri, başqa insanların ona edə biləcəyi şeylər: Bir döyüşdə onu öldürə bilərlər. Üçüncüsü, ki dinlə daha çox əlaqədardır, insanın öz ehtiraslarının ona etdirəcəyi şey; durğun bir zamanında, etdiyinə peşman olacağı şeylər. Buna görə bir çox insan böyük bir qorxu içində yaşayır. Din də bu qorxulara daha çox təslim olmasına yardım edər.

Dinin çox böyük pis təsirləri olmuşdur; çünki dinin əmri ilə insanlar, varlığı tam sübut edilməmiş şeylərə inanmaq məcburiyyətində qalmışlar və bu, hər kəsin düşüncəsini və tərbiyə sistemlərini pozmuş və tam bir əxlaq azğınlığına yol açmışdır. Nəyin doğru, nəyin səhv olduğu üzərində durmadan, araşdırmadan bəzi şeylərə inanmaq doğru, bəzi şeylərə inanmaq isə səhv sayılmışdır. Din, mühafizəkarlığı və köhnə vərdişlərə bağlılığı Allah buyruğu halına gətirməklə böyük ölçüdə zərərli olmuşdur; insanlar arasında tolerantsızlığı və kinləri ucaldıb bəsləməklə daha da zərərli olmuşdur.

Cəhənnəmi ancaq qatı ürəkli insanlar uydurmuş ola bilər. İnsanca duyğuları olanlar, yaşadığı cəmiyyət əxlaqının cəzalandırdığından cinayətləri işləyənlərin öldükdən sonra belə sonsuz işgəncələr çəkməsinə razı olmazlar. Özünü anlayan heç kim belə bir fikiri qəbul edə bilməz.

Günah, sərt ürəkli deyə biləcəyimiz bir əxlaqın özüdür. Sizi vicdan əzabı çəkmədən başqalarına işgəncə etmə yoluna götürür. Bu isə çox pis bir şeydir.

Lissabonda dinsizlərin yandırıldığı zamanlar, bəzi qurbanlar “haqq yoluna” döndüklərini söyləməklə atəşə atılmadan əvvəl boğularaq ölmək xoşbəxtliyinə çata bilirdilər. Qurbanların işgəncələr içində qıvrıldığını görmək, mənasız bir həyat içində yaşayan xalqın görüb-görəcəyi başlıca zövqlərdən biri olurdu. Dinsizləri yandırmağın doğru bir şey olduğuna inanmanın da əlbəttə bu zövqdə bir payı vardır.

ruh əzabın öz yeridir və özlüyündə
cənnəti cəhənnəm edə bilər, cəhənnəmi cənnət (Milton)

Nə qədər insan bədən həzzindən qaçaraq çöllərdə tək başlarına yaşadılar. Ətdən, şərabdan, qadından məhrum buraxdılar özlərini; həm də buna heç məcbur olmadıqları halda. Keşişliyin zərərli yanlarından biri budur ki, bədən həzzindən başqa heç bir yerdə pislik görmür. Bir insan öz-özünə işgəncə etdimi, başqalarına işgəncə etmək haqqını da tapar özündə və bu, o haqqı dəstəkləyəcək hər doqmatik sistemi qəbul etməyə aparıb çıxarır.

rassel-bertran-dinBədənlə ruh arasındakı əlaqə nə olursa olsun, bu əlaqə hər kəsin sandığından daha dərindir. O qədər ki, beyin çürüdüyü zaman, ruhun yaşamağa davam etməsi düşünülə bilməz. Tanrıya gəlincə, onun varlığına inananların irəli sürdükləri bir çox dəlil varsa da, bunların heç biri etibarlı deyil və Tanrının varlığına inanmaq istəyi olmasa, kimsə bu dəlilləri qəbul edə bilməzdi.

Yaşadığımız dünya həqiqətən bir plana uyğun olaraq reallaşırsa, bu planı edənin yanında Neron bir övliya qalar. Nəysə ki, belə tanrısal bir planın varlığını sübut edən heç bir şey yoxdur. Bu plana inananların indiyə qədər ortaya ən kiçik bir dəlil belə qoymamış olmaları, belə bir planın yoxluğunu göstərir.

Bioloji, fizioloji və psixoloji irəliləmələr bir daha göstərdi ki, təbiət hadisələri fizika qanunlarının buyruğundadır. Bax, həqiqətən əhəmiyyətli olan da budur.

Müəllif: Bertran Rassel
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

ÖZSAYĞI NƏDİR?

Xüsusi

Söz oÖzsayğı nədir?laraq anlamı çox açıq olduğu üçün, qısaca olaraq “özsayğı, insanın özünə göstərdiyi sayğıdır.” deyə bilərik.

İnsan həyatının bütün aspektlərinin mərkəzində “özsayğı” vardır.

Özsayğı, xoşbəxtliyimizin və tənqidlərin öhdəsindən gələ bilmə və tənqidlərdən öyrənə bilmə qabiliyyətimizin təməlini yaradır.

Bu da, hədəflərə çatmağımızdakı uğuru müəyyən edir.

Özsayğımızın dayağı “etdiklərimiz” olsa, bu, mənfilik doğurar.

Lakin, özsayğının dayağı “kim olduğumuz” dursa, o zaman ruhun, güvən və cəsarət yaradan daxili güclərinə çatmaq bacarığımız da ortaya çıxar.

Lakin zehnimizə yaxşıca yerləşməsi üçün, bəzi nümunələr verməkdə yarar var:

– Özümüzlə münasibətimizdə dürüst ola bilməkdir.
– Özümüzlə, və xüsusilə də zəifliklərimizlə üzləşmək və özümüzdən heç nə gizlətməməkdir.
– Həqiqətdə, xətalarda doğulduğumuzu bilmək və xəta etdiyimiz zaman özümüzü pis hiss etməməkdir.
– Xəta etdiyimiz zaman, özümüzə bəhanələr, üzrlü səbəblər yaradıb, bəhanələrin arxasına gizlənməməkdir.
– Lazım gələndə qarşımızdakı insana “yox” deyə bilməkdir.
– İnsanlardan iltifat ( yaltaqlıq anlamında olmayan ) qəbul edə blməkdir.
– İnsanların bizə yönəltdiyi tənqidləri qəbul edə bilməkdir.
– İnsanların gözünün içinə baxa bilməkdir.
– Səhərlər oyananada, yerimzidən qalxmaq üçün səbrsizlənməkdir.
– Bu şənbə axşamını tək keçirib, xoşbəxt ola bilməkdir.

Aşağı özsayğı 2 cür qarşımıza çıxır. A – passiv tipli aşağı özsayğı : qorxudan qaynaqlanan, dəyərsizlik duyğusu görüntüsündə, öz içinə çəkilmə, yaltaqlanmaq, özünə acımaq və özünü acındırma, özünü aciz, qurban kimi görmək. B – Təcavüzkar tipli aşağı özsayğı : Əslində bu tipin də qaynağında qorxu var. Lakin bu xaricdən sezilə bilməz. Bu insanlar, bir şeyləri itirməmək üçün təcavüzkar davranışlar sərgiləyirlər.

İndi isə aşağı öz sayğı hallarına aid davranışlara yaxından baxaq.

A – passiv tipli aşağı öz sayğı davranışları:

1 – Özünü başqalarından aşağı görmək ( eqoist deməsinlər deyə )
2 – Öz doğrularını, haqlarını başqalarınınkından dəyərsiz görmək
3 – Başqalarına Özsayğı nədir?qarşı müdafiəçi olmaq
4 – Heç kəsdən iltifat qəbul etməmək
5 – Depressiv hiss etmək
6 – Yalnız və utancaq hiss etmək
7 – Suçluluq duyğusu altında əzilmək
8 – Özünü ayaqaltı səviyyəsində hiss etmək
9 – Özgüvən əskikliyi səbəbiylə başqalarından asılı olmaq
10 – Dəyişiklikdən qorxmaq
11 – Başqalarının, özü haqqında nə düşündüyü ilə həddindən artıq maraqlanmaq
12 – Özünə qarşı dağıdıcı, ziyankar olmaq (məsələn, belə insanlar səy göstərib bir şeylər edir və sonra özünü yaxşı hiss etmədiyi an hamısını dağıdır )

B – Təcavüzkar tipli aşağı özsayğı:

1 – özünü başqalarından üstün görmək ( eqoist deməklərindən qorxmaz )
2 – Öz doğrularını, haqlarını, başqalarınınkından dəyərli görmək
3 – Başqlarını aşağı görmək, kibirli olmaq
4 – Aşırı özgüvən
5 – Aqressiv, təcavüzkar hiss etmək
6 – Bədbəxt hiss etmə, lağlağaçılıq
7 – Başqalarının duyğularını yox saymaq
8 – Nadir hallarda xətasını qəbul etmək. Adətən, xətaların inkarı.
9 – Başqalarını eqoistçə idarə etmək, yönləndirmək
10 – Başqalarının özü haqqında düşüncələri ilə, sözləri ilə maraqlanmamaq. “Sizdən öyrənəcəyim bir şey yoxdur. Mən bilirəm, özümün müəllimiyəm” rəftarı.
11 – Güc axtarmaq, güc dayaqlı  məsuliyyətsizlik
12 – Özünə qarşı dağıdıcı, ziyankar olmaq (məsələn, belə insanlar səy göstərib bir şeylər edir və sonra özünü yaxşı hiss etmədiyi an hamısını dağıdır )
13 – Dar zehin. Bütün şəklində  və çox yönlü düşünə bilməmək
14 – Özünə və ya başqalarına qarşı zərər verici, dağıdıcı davranışlar

Yüskək öz sayğının xüsusiyyətləri:

İki tip aşağı öz sayğı arasında balans qurulması ilə yaranan davranış və düşünmə biçimləridir.

1 – Öz doğruları və başqalarının doğruları, haqları arasında balans qurmaq
2 – Özünə və başqalarına dəyər vermək
3 – Şişirdilməmiş formada iltifat etmək və iltifat qəbul etmək
4 – Dostca, səmimiyyətlə rahat davranışlar sərgiləmək
5 – Duyğularının fərqində olmaq və onları idarə edə bilmək
6 – Enerjili olmaq və həyatdan zövq almaqÖzsayğı nədir?

İnsanın bir hədəflədiyi şəxsiyyəti və bir də xaricdən görünən şəxsiyyəti, imici vardır. Bu ikisi arasındakı fərq nə qədər çoxalsa, insanın özünə sayğısı o qədər azalar. Bu fərq azaldıqca da öz sayğı artar. Yüksək öz sayğı, xətaların və itkilərin öhdəsindən gələ bilməyimizi təmin edər.

Mənbə: blog.milliyet.com.tr
Müəllif: Tuncay Erciyes
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

DÖYMƏ SƏNƏTİ (TATU) TARİXİ

Xüsusi

pentaqram_tatuPaqan inanclarda dilin simvollarla istifadə edilməsinə sıx olaraq rast gəlinir. Demək olar ki, hər paqan cəmiyyətdə müxtəlif simvollar mövcuddur. Pentaqram deyilən beş bucaqlı tərs ulduz ən məşhurlarındandır. Tatu də bütpərəst cəmiyyətlərdə tez-tez istifadə edilən bir simvol üsuludur. Hindlilər, yaponlar, Amerika yerliləri və Afrikadakı bəzi qəbilələr döyməni bir bəzək olaraq etsələr də bir çox cəmiyyətdə döymənin xəstəliklərə və pis ruhlara qarşı qoruyucu bir tilsim olaraq, fərdin cəmiyyətdəki mövqeyini (kölə, əfəndi, işçi, əsgər) vurğulamaq üçün istifadə edildiyi bilinməkdədir.

 

q%c9%99dim-doym%c9%99-tatuTatu etmə ənənəsi xeyli qədimdir. M. Ö 2000-ci illərdə Qədimə Misir cəmiyyətində döymənin edildiyi mumyalardan aydın olmuşdur. Misirlilərin xaricində Britonların, Qalyalıların və Trakların da döymələri var idi. Köhnə Yunanlılar və Romalılar, “barbarlara xas bir məşğuliyyət” saydıqları üçün döyməni günahkarlar ilə kölələrə edərdilər.

Hun sərdabələrində çıxan cəsəd son dərəcə cəld xəttlərlə və dekorativ bir anlayışla edilmiş xəyali varlıqlar və qoç fiqurlarından ibarət olan döymələr görülməkdədir. Dini-kəhanət qaynaqlı bu döymələrin is olduğu ehtimalı və dəriyə şpris edilməsi ilə meydana gəldiyi düşünülməkdədir. Hunlara aid sərdabələrində tapılan bir başçıya aid cəsəddən aydın olduğu kimi Hunlardan zadəgan və qəhrəman kəslərin tatu etdirə biləcəyi, daha sonraları Qazax və Qırğızlarda da davam edən bu ənənənin yenə qəhrəmanlıq xüsusiyyəti daşıyan fərdlərə tətbiq edildiyi bilinməkdədir. Primitiv cəmiyyətlərdə döymə edilərkən mərasimlər təşkil edilir. Döyməsi olan adam bəzi dini və cadu qaydaları yerinə yetirmək məcburiyyətindədir.

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

QIŞA HAZIRIQMI?

Xüsusi

Qışa hazırıqmı?İsti və aydın yay fəslindən sonra günlər qısalmağa başlayır. Bununla paralel olaraq havalar da soyumağa başlayır; bitkilər, heyvanlar və bir bütün olaraq təbiət, özünü qış mövsümünə hazırlayır. Bu hazırlığa insan bədəni də öz-özündən bir növ uyğunlaşır və temperaturun enməsini qavrayaraq yağ toplayıb saxlamağa  başlayır. Təəssüf ki, biz insanlar xüsusilə şəhər şəraitində ruhumuza və bədənimizə təbiətlə bütün içərisində yaşamağı üçün gərəkli olan imkanları təqdim edə bilmirik və bədənimiz kifayət qədər işarə ala bilməməsi səbəbiylə özünü qışa hazırlaya bilmir. Buna görə də qışın hələ ilk günlərində soyuqdəymə halları ilə qarşılaşırıq.

Bu dövrdəki bir çox xəstəlik, şübhəsiz, havaların soyumağı ilə əlaqədardır, amma yeganə faktor bu olsaydı, onda hamı xəstələnmiş olardı. Yaxşı, bəs niyə bəzi insanlara tez soyuq dəyib qrip olduqları halda, bəzi insanlara soyuq heç təsir etmir?

Bildiyimiz kimi zehni, xüsusilə də ruhi baxımdan zəif bir dövr keçiririksə, bədənimiz də zəifləyir və çox asanlıqla xəstələnir. Bu da, ruh və zehin bütünlüyümüzü və aralarındakı qarşılıqlı təsiri göstərir. Lakin hər nə səbəblə olursa olsun, əgər immun sisteminiz zəifdirsə, həm mənfi xarici təsirlərin, həm də ruhi çöküntülərin öhdəsindən gəlmək çətinləşər.

Buna rəğmən, zehin və ruh sağlamlığımızın yerində olduğunu güman edib, immun sistemimizi gücləndirərək qış üçün hazırlıq görə bilərik. İlk addım olaraq, qidalanma ilə başlaya bilərik.

Qidalanma ilə qışa hazırlıq:

– Qidaların 75-80 faizi təzə meyvə-tərəvəzlərdən ibarət olmalıdır.
– Mümkünsə bu meyvə-tərəvəzlər, yerli və təbii olmalıdır.
– Qidalanma balanslı şəkildə olmalıdır.
– Tərəvəzlər gündəlik bişirilməli, meyvə suları isə təzə sıxılıb içilməlidir.
– Tərəvəzlər qızardılmaq  əvəzinə, buxarda bişirilməli və salat şəklində təzə olaraq yeyilməlidir.

Yeməklərin ölçüsü :

Səhər yeməyi ən ağır yemək olmalıdır.
Günorta yeməyi orta ağQışa hazırıqmı?ırlıqda olmalıdır. Çiy və bişmiş qidalardan ibarət ola bilər.
Axşam yeməyi ən xəfif yemək olmalıdır. Məsələn, buxarda bişmiş tərəvəzlər, sulu yeməklər, isti şorba növləri və s. bu kimi.

Yemək yeyərkən sadəcə yeməklə maraqlanmaq lazımdır. ( Yemək yeyərkən televizora baxmaqdan, iş görüşməsindən və ya ailə mübahisələrindən çəkinilməlidir; rahatladıcı bir musiqi zövqə görə seçilə bilər. )

Tərəvəzləri öz fəslində yemək lazımdır.

Rəfinə edilmiş hər cür qidadan qaçınmaq laızmdır. ( şəkər, ağ un, ağ düyü… ) 

Əgər gündəlik həyatda fiziki fəaliyyət yerinə yetirilə bilmirsə, porsiyaları azaltmaq lazımdır.

İmmun sisteminizi gücləndirmək üçün:

– Kifayət qədər yuxu. ( müddəti insana görə dəyişir, lakin dincəlmiş bir halda oyanmaq lazımdır. ) Qış mövsümündə daha çox yuxuya ehtiyacımız olduğunu unutmayaq.
– Günləri nizamlı bir ritmlə keçirmək. – eyni saaatda yuxudan oyanmaq, eyni saatlarda yemək, eyni saatda yatmaq kimi.
– Müsbət düşünmək, şüurlu olaraq və dərin nəfəs almağa çalışmaq ( zehni fərqindəlik məşqləri) .Qışa hazırıqmı?
– Dinc olmağa çalışmaq və hərəkətə önəm vermək.
– Aşırı stresdən çəkinmək, gündəlik həyata sakitliyi daxil etmək.

Amerikada edilən bir araşdırmaya əsasən, çox stress altında olan insanlar, digərlərinə nisbətən iki qat daha tez-tez xəstələnir. Stress vəziyyətlərində böyrəküstü vəziləri həddindən artıq kortizol istehsal edir. Bu hormonun gərəyindən çox istehsal edilməsi, immun sisteminizin zəifləməsinə səbəb olur.

Stressiz həyat yaşamaq şübhəsiz ki, asan deyil,  çünki bizim xaricimizdəki stres yaradan faktorların çoxunu əngəlləyə bilmirik. Yenə də stressdən nisbətən daha az təsirlənməyin yolları mövcuddur. Bu mövzuda rahatlanma üsulları bizə köməkçi olar. Məsələn,

– Açıq ( bol oksigenli ) havada templi gəzintilər
– İdmanla məşğul olmaq
– Soyuq-isti duş qəbul etmək
– Sakitləşdirici musiqi dinləmək
– Bir xobbi ilə məşğul olmaq ( bir növ meditasiyadır )
– Yoqa və ya insana müsbət təsir edən digər fəaliyyətlər ( məsələn, meditasiya.. rəqs.. mahnı oxumaq.. rəsm çəkmək kimi )
– Bədənin fərqindəliyi məşqləri
– Şüurlu olaraq əzələ rahatlatma məşqləri

Bütün bunların yanında ən dəyərli dərmanımız əhval-ruhiyyəmizin sağlam olmasıdır. Ona görə də sizi xoşbəxt edən fəaliyyətlər, sizin üçün yükəsk əhval-ruhiyyə qaynağı olacaq. Bu mövzuda,  havalar soyuyur deyə pessimistliyə qapılmaq əvəzinə, soyuq havada və qaranlıq qış günlərində hansı fəaliyyətləri edəQışa hazırıqmı? biləcətyinizi planlaya bilərsiniz. Məsələn, əl işləri kursları, dil kursları, musiqi, rəqs və s. fəaliyyətlər üçün qış mövsümü gözəl fürsətlər təqdim edə bilər.

Gözəl və sağlam bir qış keçirməyiniz diləyi ilə…

Mənbə: www.ruhsalyasam.com
Müəllif: Şaduman Karaca 
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

SÜNNƏT EDİLMƏNİN TARİXİ

Xüsusi

sunn%c9%99tSünnət, yazılı tarixdən əvvəl başlamışdır. Antropoloqlar sünnətin başlanğıcı haqqında fikir birliyinə nail olmamışdır. Sünnətin tarixini e.ə. 15.000 illərindəki daş dövrünə qədər aparanlar varsa da, Antropoloq Ashley Montagunun da müdafiə etdiyi kimi, 6.000 il əvvəl antik Misirdə sünnətin var olduğu dəqiqləşmişdir. Köhnə misir piramidalarında tapılan bəzi mumiyaların sünnətli olduqları görülmüşdür.

Tarix boyunca misirlilər, yəhudilər və babillilərin sünnət adətinə sahib olduqları təsbit edilmişdir. Sünnət, Paqan ənənəsinin tək tanrılı dinlərdəki davamıdır. İslamdan öncə bütpərəstlər də sünnət adətinə sahib idilər. Bütpərəst ərəblərdə həm qadın, həm də kişilər sünnət edilirdi. Kişinin sünnəti üçün “Hita”, qadınların sünnəti üçün “hafd” sözünü istifadə edirdilər. Ancaq “əl-hıtanan” ifadəsi sünnət edilən yer mənasında həm qadın, həm kişi üçün müştərək istifadə edilərdi. Hədislərdə Məhəmməd peyğəmbərin, xəlifələrin və səhabələrin sünnətindən bir qeydin olmaması, onların daha öncədən sünnətli olduqlarını göstərir. Qadın sünnəti yalnız bütpərəst ərəblərdə deyil, köhnə misirlilərdə da mövcud idi. Misirdə edilən arxeoloji qazıntılarda olan bəzi qadın mumyalarının sünnətli olduğunu təsdiq edilmiş, qadın sünnətinin necə edildiyi M. Ö 1600-cü illərdən qalan divar şəkillərində ətraflı bir şəkildə təsvir edilmişdir.

qadin-sunn%c9%99tiBu, qadın sünnəti ənənəsinin mənşəyinin çox köhnə çağlara dayandığının göstəricisidir və sünnət ənənəsinin tarixinin tək tanrılı dinlərdən daha köhnə olduğunu, əsl olaraq bir paqan ənənəsi olduğunu, tək tanrılı dinlərə paqan cəmiyyətlərdən keçdiyini göstərir. BMT statistikasına görə bu gün dünyada 130 milyon qadın və qız uşağı sünnətlidir. Qadın sünnəti əsasən, Afrika qitəsinin orta xəttini yerləşən 30 Afrika ölkəsində tətbiq olunur. Bu bölgədəki qadınların demək olar hamısı sünnətlidir. Sünnətsiz qadınlar aşağılanır, pis və fahişə olaraq günahlandırılırlar.

Oman, Yəmən, Birləşmiş Ərəb Əmirliyində, İndoneziya və Malayziyanın bəzi bölgələrində, Şimali İraqda bəzi kürd bölgələrində yaşayan qadınlar arasında da daha az nisbətlərdə olmaqla sünnət ənənəsi yaşadılmaqdadır. Bunların içində Müsəlman, Yəhudi və Xristianlarla birlikdə çox tanrılı dinə inanalar da var. Tibbdə kişi sünnətinin az da olsa bir faydasına toxunulsa da, qadın sünnətinin heç bir faydası olmadığı, qadının cinsi istəyini öldürdüyü, ölüm və yaralanmalara səbəb olduğu bilinir. Buna baxmayaraq bu primitiv, müasir olmayan adət israrla sürdürülməkdə, həm də Allaha, allahlara söykənilərək davam etdirilməktədir.

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +10 (from 10 votes)