SOSİAL TABULAR

Xüsusi

Sosial Tabular necə yaranır?

Gəlin bu fəlsəfi suala, sadə bir eksperimentlə cavab verək.
Təcrübə 1. Beş meymun olan bir qəfəsin tavanına banan asılır, tavana dırmaşmaq üçün bir pilləkən qoyulur. Tezliklə bir meymun banana qalxmaq üçün pilləkənə yaxınlaşır. O qalxmaq istəyincə, gözlənilmədən bütün meymunların üzərinə buzlu su tökülür. Meymunlar sakitləşəndə, digər biri banan almaq üçün yenidən çalışır, yenə də bütün meymunların üzərinə buzlu sü tökülür. Bir neçə təkrarlamadan sonra, şərti bir refleks formalaşır və meymunlar tavandakı bananlarla maraqlanmır.

Təcrübə 2. Bir neçə gün keçdikdən sonra, qəfəsdə bir meymun yeni bir meymun ilə əvəz edilir. Yeni meymun banan görür və təbii olaraq onu almaq istəyir. Ancaq bu cəhd qəfəsin köhnə komandası tərəfindən ciddi şəkildə bastırılır. Yaxşı döyülən newcomer tavanda olan banana toxunmağa icazə olmadığını anlayır, və yenidən cəhd etsə, ciddi cəzalandırılacağını bilir. Bu mərhələdə sudan istifadə edilmədiyini nəzərə alaq!

Təcrübə 3. Bütün beş meymun yenisi ilə əvəz olunana qədər Təcrübə 2 təkrar edilir (su tökmədən). Ancaq yeni gələnlərə artıq bir səbəbə görə bir banan toxunulmayacağına öyrədilmişdir. Və sudan xəbərsiz meymunlar əlavə yeni, altıncı, təsiri gözlənilən idi: newcomer dərhal bir banan üçün pilləkənləri fəthi zamanı, o, yaxınları tərəfindən döyülür. Çünki bananlara toxuna bilməzsiniz. Bütün orijinal meymunları əvəz etdikdən sonra qalan meymunların heç biri soyuq suya səpilməmişdir. Buna baxmayaraq, onların heç biri banan almaq üçün pilləkənə qalxmadılar. Hər dəfə yeni bir meymun nərdivana yaxınlaşmağa çalışdıqda, dayandırıldı. Onu məğlub edən bir çox meymun isə niyə bu nərdivana dırmaşmağa icazə verilmədiyini və niyə yeni bir meymunu döydüyünü bilmirdi. Onu yalnız döyürdülər, çünki icazə yox idi, olmazdı. Səbəb? Olmaz!

Mənim fikrimcə, bu təcrübə cəmiyyətimizə xas olan bir çox təbiətin gözəl göstəricisidir! Əgər düşünsəniz, cəmiyyətimizin normalarından bir çoxu köhnəlmiş görünür. Xüsusilə fərqli bir mədəniyyətə sahib bir ölkəyə gəldiyində gözünüzü tutur və həyat tərzinə “təzə bir görünüş” ilə baxırsınız. İnsanların uşaqlıqdan şuuraltına yeridilən tabuları ilə bağlı mübahisə etmək mümkün deyil. Bu təcrübənin ikinci maraqlı nəticəsi – tabu yalnız insanlara deyil, heyvanlara da (ən azı, meymunlara) xasdır. Təcrübələrin şərtlərini diqqətlə araşdırdıqdan sonra, təsadüfən baş verə biləcək bir şey olmadığını görürük. Və bu təcrübəni ilk dəfə oxuduqdan sonra, zoologlardan bənzər xəbərləri izləyirəm. Əlbəttə bu təcrübəni mütəfəkkirlərin sosioloqların bir çox suallarına cavab verən mükəmməl bir numunə hesab edirəm.

Mənbə: http://ruskolan.com/liter/kritika/taboo.htm
Hazırladı: Leyla İsgəndərova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 7 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

MÜKƏMMƏL QADIN

Xüsusi

Yaxşı bir həyat yoldaşı, ana, seksual qadın, evdar xanım, iş yoldaşı, dost, övlad, sevgili və bir çox başqa şeylər olan mükəmməl qadın bədbəxt olacaq. Çünki bu qadınlar başqaları üçün yaşayır. Ailəli bir qadın, həyat yoldaşının həyatını zəruri olduğundan daha asan hala gətirməklə heç də yaxşı iş görmür əslində… Hər problemi həll edə bilən, məsuliyyət daşıyan, düzəni qoruyan və bunun üçün çox səy göstərən qadın  qarşı tərəfin genetikasını pozur. İnsan təbiəti almağa, istifadə etməyə, asanlaşdırmağa cox meyillidir.  Mükəmməl qadın, hər mövzuda bacarıqlı olduğundan, qarşısındakına edəcək bir şey buraxmır. Armud biş, ağzıma düş.
Münasibətlər əlaqələr mübadiləsi, paylaşma olmadan inkişaf etmir, böyümür. Qadınların və kişilərin inkişafı həyatın gətirdiyi öhdəliklərə, dərslərə və səylərə görə mütənasibdir. Övladının məktəb tapşırıqlarını yerinə yetirən bir ana, onun uşağının öz qabiliyyətlərini öyrənməsinə və inkişaf etdirməsinə mane olduğunu başa düşmür. Eynisi münasibətlərə də aiddir. Ərinin də işlərini böynuna götürən, onun etməli olduğu şeyləri onun yerinə edən, onun bacarmadıqlarını bir şəkildə həll edən mükəmməl qadın bədbəxt olmağa məhkumdur.
Qəribəsi budur ki, bu strukturda qadınların münasibətləri ümumiyyətlə xəyal qırıqlığı ilə sonlanır. Ən çox aldanmış, tərk edilmiş qadınlar mükəmməl qadınlardır. Niyə aldadıldıqlarını anlamırlar. Bundan əlavə, ərləri seçdikləri qadınlar özlərindən daha az təcrübəli olanlardır. “Mənim nəyim əksik idi?” Bu sualın cavabı havada qalacaq, hətta bir şok təsiri meydana gətirə bilər, ancaq əksik olan qüsurdur. Münasibətlər mübadiləyə, paylaşıma əsaslanır. Mükəmməl qadın, tərəfdaşının edəcəyini öz boynuna götürdükdə onun erkəkliyini də əlindən almış olur. Onun cəhd etməsi üçün ortada bir səbəb buraxmır. Həyəcanı, həvəsi qalmayan  bir həyat yoldaşı təbii olaraq digər mühitlərə getmək və özünü göstərmək üçün axtarış edir.
Kənardan baxdıqda qüsursuz görünən bir qadınla yaşadığınızı təsəvvür edin. Hazır həyat. İlk zamanlar cox rahat, keyifli görünsə də, zaman keçdikcə çox darıxdırıcı, təkmil və boş həyat şəklini alır. Zamanla insani eqonuz zədələnir. Mükəmməllik özündən imtina etməkdir. Daim başqaları üçün yaşamaq, başqalarının  ehtiyaclarını ödəmək, seçimlərini hazırlamaq, həmişə başqalarını düşünmək, mükəmməl qadınları öz kimliklərindən məhrum edir. Öz həyatınızdan vaz keçmək, saçlarınızın hər telini süpürgə etmək, lazımsız fədakarlıq göstərmək, qarşı tərəfdən alqışlar gətirməz. Bunlar müntəzəm olaraq həyata keçirildikləri üçün vəzifə kimi görülür  və onların dəyəri bilinmir. Mükəmməl olmaq zamanla insanın özünə və ətrafına zərər verir. Həyat yoldaşını, uşağı, özünü və hətta dostlarını çətin psixoloji prosesə soxur. Münasibətlər paylaşdıqca  dəyər qazanır və zövq verir. Mükəmməl qadın xoşbəxt ola bilməz. Çünki başqasının həyatını təşkil və təmin edərkən, öz həyatını unudur. İnsanlar qüsurlu olur, xətaları yanlışları ilə var olur. Mükəmməllik insanlara aid deyil. Qüsursuz və ya mükəmməl qadın olmağa çalışmayın. Bu sizi  yalnız mənəvi bir qul və yaşam xidmətçisi edər.

Müəllif: Candan Ünal
Tərcümə:
 Şahanə Nuriyeva
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 10 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

ÇÖRƏK VƏ AZADLIQ

Xüsusi

azadlıqQərbi Avropada azadlıq rəsmən əla vəziyyətdədir. Amma nədənsə, o, mənə bəzi burjua ailələrində yaşayan kasıb, qohum qadınları xatırladır. Həmin qadın dul qalıb, öz qanuni müdafiəçisini itirib. Ona sığınacaq veriblər, damın altında zirzəmini xatırladan qaranlıq bir otaq ayırıblar və ara-sıra mətbəxdə görünməsinə candərdi dözürlər. Bəzən, bazar günləri ev sahibləri biçarəni şəhərə gəzməyə çıxarırlar, axı qohum-qonşu onların necə nəcib və qayğıkeş olduğunu görməlidir. Qalan məsələlərdə isə o susmalıdı, xüsusilə də mühüm işlərdə. Və əgər hansısa bir polis onu qaranlıq bir küncdə zorlayarsa, sahibləri səs-küy qaldırmayacaqlar: bir də ki, bu ilk təsadüf deyil ki, ev sahibi də ara-sıra fürsəti əldən vermir.

Ən asanı və ən yanlışı pis hökuməti, ya da hakimiyyəti ya da hansısa düşmən qüvvələri günahlandırmaqdı. Şübhəsiz ki, hökumətlər gerçəkdə günahkardırlar, özü də bu günah o qədər ağır və qədimdir ki, artıq heç kəs onların nə vaxt məlum uçuruma yuvarlandıqlarını belə bilmir. Lakin günahkar təkcə onlar deyildir. Sonda əgər yalnız hökumətlər azadlığın inkişafına görə məsuliyyət daşısaydılar, onda bu azadlıq qundaqdaca boğulardı. Bildiyim qədərincə, pul və istismar cəmiyyətinin heç vaxt azadlıq və ədalət səltənəti qurmaq kimi bir öhdəliyi olmayıb. Heç kəs polis dövlətlərini istintaq aparılan zindanlarda hüquq məktəbləri açmaqda günahlandıra bilməz. Onlar zülmə və istismara əl atmaqla özlərinin birbaşa öhdəlikləri ilə məşğul olurlar və əgər azadlığı belələrinin nəzarətsiz ixtiyarına buraxsaq, biçarənin qısa bir zaman kəsiyində rüsvay olacağına təəccüblənməyə belə dəyməz. Əgər bu gün azadlıq alçaldılıb və zəncirlənibsə, bunun günahını onu hiyləgərcəsinə satmış düşmənlərdə görmək lazım deyil.

Səbəb, sadəcə, onun qanuni müdafiəçisini itirməkdədir. Həqiqətdən qaçmaq mümkün deyil: bəli, azadlıq dul qalıb və o, sizinlə bizi itirib.

Azadlıq – əzilmişlərin işidir və onun ənənəvi müdafiəçiləri həmişə bir küncə sıxışdırılmış xalqın içindən çıxanlar olub. Əgər indi planetimizin böyük bir hissəsində azadlıq geri çəkilibsə, bu yalnız onu susduran institutların heç olmadığı qədər həyasızlaşması və silahlanması səbəbindən baş vermir, ən əsası, həm də onun həqiqi müdafiəçilərinin yorğunluq, ümidsizlik, ya da yanlış anlaşılan strategiya üzündən ondan üz çevirməsinin nəticəsidir. Dünya get-gedə ümidini itirir və azad insanın tənhalığı başlayır.

Lakin qazanılması və bir daha əldən verilməməsi gərək olan həqiqi azadlıq mövcuddur. Şübhəsiz ki, səhərdən axşamacan dəzgaha pərçimlənmiş, gecələrsə ailəsi ilə birgə yeganə ümumi otağı paylaşan insanın azadlığından söhbət belə gedə bilməz.

azadlıqTəkcə günah burda hətta ən kasıbımızın belə ötüşə bilmədiyi azadlıqda deyil, konkret cəmiyyətdə və onun qurduğu köləlikdədir. Məgər burjua cəmiyyəti azadlıqdan dəm vurub insanlara onu verməsə də, fəhlə cəmiyyəti həmçinin eyni cür hərəkət etməli və heç olmasa, azadlıqdan danışmadığı üçün qürurlanmalıdırmı? Hər halda, kələfin ucu dolaşıb və fəhlə hərəkatı tədricən azadlıqdan üz döndərib. Beləcə, guya azadlıq yerinə ədaləti seçdik və azadlığa etibarsızlıq etdik. Azadlığı bir müddət kənara qoydular və haqqında xatırlatma aparmamağı xahiş etdilər. Əvəzində bizə ilk növbədə, ədalət lazım olduğunu elan elədilər. Azadlıqsa sonraya qalsın dedilər. Sanki qullar nə vaxtsa ədalətə nail olacaqlarına arxalana bilərlər. Yuxarılar aşağıdakılara yalnız çörək lazım olduğunu söylədilər, sanki sonuncular çörəklə azadlığın necə sıx bağlı olduğunu heç bilmirlər. Artıq tarix çox irəli gedib və gördüklərimiz bizi düşünməyə sövq etməlidir.

Gözəl günlərin birində heç bir cidd-cəhdsiz, sanki təqaüd alırıqmış kimi, əldə edəcəyimiz ideal azadlıq mövcud deyil. Azadlığı zərrə-zərrə çətin mübarizədə əldə edirlər, sahib olduğumuz azlıqsa hələ mərhələlərdir, amma yenə də bu mərhələlər konkret xilas yoluna aiddir. Əgər onların məhv olmasına imkan verəriksə, bu, irəliyə doğru atılmış addım olmayacaq. Əksinə, biz geri atılacağıq, uzun və məşəqqətli yolu yenidən keçmək məcburiyyətində qalacağıq və bu, qan-tər bahasına başa gələcək.

Azadlığı seçmək, bizə təlqin eləmək istədikləri kimi, ədalətin zərərinə seçmək demək deyil. Biz bu gün azadlığı yer üzərində əziyyət çəkən və mübarizə aparan kəslər üçün və onlarla birlikdə seçirik. Biz azadlıqla ədaləti birgə seçməliyik və inanın ki, biri olmadan digərini seçmək qeyri mümkündür. Əgər kimsə sizi çörəkdən məhrum edirsə, o, eyni zamanda azadlığınızı əlinizdən alır. Əgər, azadlığınız əlnizdən alınırsa, çörəyinizin də təhlükəyə məruz qaldığına əmin olun, çünki artıq o, sizdən və müübarizənizdən asılı deyil, sahibinizin kefindən asılıdır.

Sonda onu əlavə edim ki, azadlıqla ədaləti ayırmaq mədəniyyətlə əməyi bir-birindən ayrı salmaq qədər yanlışdı və bu əsl ictimai cinayətdir. Bu halda ədalətsizliyin mənfəətindən faydalanırsınız və azadlıqdan imtina ediriniz – əməklə mədəniyyətin bölünməsini təsdiqləyir, əziz tutursunuz, bu isə sonda həm əməkçiləri, həm də ziyalıları acizliyə düçar edir. Beləcə həm azadlıq, həm də ədalət tapdalanır.

Azadlıq ilk növbədə imtiyazlardan ibarət olanda, həqiqətən də, ondan məhrum olanları təhqir edir və əməklə mədəniyyət arasında qalın bir sədd çəkir. Lakin həqiqi azadlığın əsasında imtiyazlar deyil, hər şeydən öncə, vəzifə durur. Bizlərdən hər biri azadlıqda imtiyaz deyil, vəzifə görməyə başlayanda, o, anındaca əməklə mədəniyyəti birləşdirəcək və ədalətə xidmət etmək iqtidarında olan yeganə gücü hərəkətə gətirəcəkdir.

Mənbə: Həmkarlar ittifaqının 1953-cü il mayın 10-da Sent-Etyen şəhərində keçirdiyi mitinqdə çıxışı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 8 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

İQTİDAR VƏ HƏQİQƏT

Xüsusi

Bir var hər hansı bir iqtidarı ərsəyə gətirən həqiqət(lər), bir də var artıq ərsəyə gəlmiş iqtidarın öz istehsal etdiyi həqiqət(lər).

Bəli, kütləni idarə etmək üçün həqiqətlər lazımdır. Əslində kütləyə həqiqət deyil, iqtidar lazımdır.  Çünki iqtidar sabit olmaq istər, davamlı və az qala əbədi. Həqiqət isə dəyişən və dəyişdirəndir. Kütlə də sabit olanın yanında olmaq istər. Çünki həqiqət qorxuludur. Çünki dəyişkəndir. Hər dəyişkənlik böyük bədəllər tələb edir. O üzdən kütlə elə iqtidarın istehsal etdiyi həqiqətlərlə yetinir.

Bəli, həqiqət dəyişkəndir. Çünki həqiqətin təzahürü uzun zaman fonunda baş tutur, anlaşılır. Zaman demək isə axıb getmək, dəyişmək, yenilənmək deməkdir. Ağrılı və sancılı bir yenilənmə, dəyişmə. Dəyişməyən tək həqiqət, hər şeyin zaman içində dəyişərək yenilənməsidir. Gəlin baxaq; günümüzdə həqiqət anlayışına biçim verən elmdir. Elmin isə hazırda kainat üçün ən böyük həqiqəti təkamül və nisbilikdir. Ki, hər ikisi özülüyündə dəyişikliklə sıx bağlıdır, onu ehtiva edir.

iqtidar və həqiqətQayıdaq həqiqətə və onun fonunda iqtidar və kütləyə. İdarə edən və idarə olunanlara, onların münasibətinin ümumi xəttinə. Hər bir iqtidar bir həqiqətdən doğur, hökm sürür və tarixə qovuşur. Kütlə hər şey kimi ondan da doyur, bezir. Bəlkə də bu, elə təməl dediyimiz həqiqətin bir şərtidir. Məhz bu süjet üzrə baş tutmaqdadır hadisələr.

Bəs nə zaman kütlə iqtidardan, dolayısı ilə onun həqiqətlərindən doyur, bezir?
Nə zaman iqtidar zəifləyir, ölür və tarixə qovuşur?

İqtidarı ərsəyə gətirən təməl həqiqətlə bu iqtidarın istehsal etdiyi həqiqətlər arasındakı məsafə daraldıqca bu baş verir. Bir növ, təməl həqiqət üzərinə qalaqlanmış istehsal həqiqətləri istehsal olduqca xaric üçün çoxalır, özülyündə isə tükənir. Xaric üçün çoxalıb qalaqlanan həqiqtələr öz ağırlığı altında kənarlara sürüşməyə başlayır. Dibə endikcə təməl həqiqət görsənməyə başlayır. Ziyalılar (intellektuallar) da məhz bu sürüşməni sürətləndirənlərdir. Həqiqətin təbiətində təhlükə var. Bax iqtidar da öz həqiqətlərinin təhlükəsi ilə üzləşir zaman-zaman. Az qala özü-özünü süquta yetirir desək yanılmarıq. Sadəcə sonu qoyan təməl həqiqətə daha tez çatan başqa (digər) bir gələcək iqtidar olur. Bu üzdən bu iqtidarı o iqtidar yıxdı deyə düşünürük. Bu prosesdə hamı oynayır öz rolunu, öz payını.

Müəllif: Vüsaləddin Rüstəmov
(Ekber Hocanın mühazirəsindən anladıqlarım və qeydlərim)

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

SEVGİ BƏS ETMİR

lennon_reznor1967-ci ildə Con Lennon belə bir mahnı yazır: “Sənə lazım olan tək şey sevgidir”. Həmin Lennon: hər iki arvadını döyür, uşaqlarından birini atır, öz yəhudi menecerinə homofob və antisemit təhqirlər yağdırır, bir dəfə isə kütlə qarşısında tamamilə çılpaq uzanır.

Otuz beş il sonra Nine İnch Nails qrupundan olan Trent Reznor “Sevgi bəs etmir” mahnısını yazır. Özünün qeyri-adi çıxışları və qrotesk həyəcanlı klipləri ilə məşhur olmasına baxmayaraq, Reznor narkotik və alkoqol asılılığından xilas olur, bir qadınla evlənir, ondan iki uşağı olur və nəhayət, evdə qalmaq, yaxşı ər və ata olmaq üçün bütün studiya və qastrol fəaliyyətini dayandırır.

Bu kişilərdən birinin təmiz və realistik sevgi anlayışı var. Digərininsə – yox. Onlardan biri sevgini idealizə edir, onda bütün problemlərinin həllini axtarır. Digəri isə – yox. Onlardan biri, görünür ki, narsist kütbeyin olub. Ikinci isə – yox.
Bizim mədəniyyətdə sevgini çox idealizə edirlər. Biz ona bütün həyati problemlərin panaseyası kimi baxırıq. Bizim filmlər və kitablar onu həyatın son məqsədi kimi, mübarizədən çıxış vasitəsi kimi təqdim edir. Məhz ideallaşdırdığımız üçün ona layiq olduğu qiyməti verə bilmirik. Və bunu öz xəstə münasibətlərimiz bahasına ödəməli oluruq.

Lennon kimi bizə lazım olan tək şeyin sevgi olduğuna inanda hörmət, itaət, başqaları qarşısında məsuliyyət kimi fundamental dəyərləri gözdən qaçırmalı oluruq. Əgər hər şeyi sevgi həll edirsə, niyə mən özümü digər – qəliz şeylərlə yormalıyam?

Amma Reznor kimi sevginin bəs etmədiyinə inananda başa düşürük ki, sağlam münasibətlər xalis emosiyalardan və yüksək ehtirasdan daha artıq bir şey tələb edir. Biz başa düşürük ki, bizim münasibətlərimiz üçün adicə vurulmaqdan daha vacib şeylər lazımdır. Və o münasibətin uğuru daha dərin və daha vacib dəyərlərdən asılıdır.

Sevgi haqqında üç acı həqiqət:

sevgi bəs etmir1. Sevgi heç də hər zaman uyğunluqla üst-üstə düşmür

Sadəcə kiməsə vurulma faktınız həmin adamın sizinçün uzun müddətə yaxşı partnyor olması anlamına gəlməz. Sevgi – emosional prosesdir, uyğunluqsa – məntiqi. Və onların ikisinin bir yerdə olması mütləq deyil.
Sizinlə yaxşı davranmayan, sizin özünüzü pis hiss etmənizə və özünüz haqda olduğunuzdan pis düşünmənizə səbəb olan, sizin ona hörmət etdiyiniz qədər sizə hörmət etməyən və ya öz həyatı ilə birlikdə sizinkini də məhvə yuvarlayan birinə vurula bilərsiniz.
Sizinkinin tamamilə əksi həyat məqsədləri və ambisiyaları olan, həyat anlayışı və dünyagörüşü sizinki ilə ziddiyyət təşkil edən birinə vurula bilərsiniz.
Sizdən bütün həyat enerjisinizi və xoşbəxtliyinizi soran birinə vurulmanız mümkündür. Paradoksaldır, lakin faktdır.
Mənə məktub yazan bütün insanların qəzalı münasibətləri məhz emosiyaların nəticəsidir. Onlar hamısı məhz həmin məşhur “qığılcım”ı hiss edib ağılları başından gedən adamlardır. Nə olsun ki, o (kişi) xristian-alkoqolikdir, o isə (qadın) narkoman-nekrofil. Hər halda, bu – doğru görünür.
Və yarım il sonra qadın onun zibilini qazonun üstünə tullayanda, kişi isə onun xilası üçün gündə 12 dəfə İsaya dua edəndə, onlar dayandılar və təəccübləndilər: “Nə yolunda getməyib?” Əslində isə hər şey elə başlamamışdan yolunda getməyib.
Görüşəndə və partnyor axtaranda təkcə ürəyinizə yox, həm də ağlınıza əsaslanmalısınız. Düzdür, siz ürəyinizi yerindən çıxaran, qarnınızda kəpənəklər uçurdan birini tapmaq istəyirsiz. Lakin siz həm də qarşınızdakı insanın dəyərini – həyata münasibətini, maraqlarını və dünyabaxışını bilməlisiniz. Çünki əgər sizə uyğun olmayan birinə vurulsanız… South Park cizgi serialındakı xizək instruktorunun dediyi kimi, sizin pis vaxtlarınız gələcək.

sevgi kifayət deyil-menson2. Sevgi münasibətlərdəki problemləri həll etmir

Keçmiş sevgilimlə biz bir-birimizə dəlicəsinə vurulmuşduq. Biz ayrı şəhərlərdə yaşayırdıq, görüşməkçün pulumuz yox idi, ailələrimiz bir-birinə nifrət edirdi və biz həftəlik mənasız mübahisə və dram pristupları yaşayırdıq.
Və hər dəfə biz uzaqlaşanda səhəri gün bir-birimizə qayıdırdıq, özümüzə xatırladırdıq ki, biz bir-birimizçün ölürük və heç bir xırdalıq bizi ayıra bilməz, çünki biz çooooox sevirik və mütləq bir yolunu tapacağıq, sadəcə bir az vaxt lazımdır. Bizim sevgimiz bizdə hər şeyin öhdəsindən gələ biləcəyimiz hissini yaradırdı, hərçənd ortada dəyişən bircə şey də yox idi.
Heç bir problem həll olunmurdu. Mübahisələr təkrarlanırdı. Arqumentlər kəskinləşirdi. Bizim hətta bir-birimizi görməyə belə qadir olmadığımız gerçəyi bizi boyunduruğuna almışdı. Biz o dərəcədə özümüzə qapanmışdıq ki, heç bir normal ünsiyyət qura bilmirdik. Saatarla telefondan asılırdıq və demək olar ki, heç nə danışmırdıq. İndi geri baxanda görürəm ki, heç ümid də yox idi. Amma yenə də bu, üç il çəkdi! Nəticədə, sevgi hər şeyi həll edir, hə?
Partlayış dəhşətli idi. Və mən bu münasibətlərdən böyük dərs çıxardım: sevgi sizi öz həyati problemlərinizi unutduracaq dərəcədə yaxşı hiss etmənizə səbəb olduqca, o həmin problemlərdən heç birini həll etməyəcək.
Emosiyaların amerikan təpələri sərxoşedici ola bilər, fəth edilmiş hər növbəti yüksəklik əvvəlkindən daha əsrarəngiz ola bilər, lakin ayağınızın altında möhkəm torpaq hiss etmədikcə emosiya axını axırda hər şeyi yuyub aparacaq.

bəs etmir_menson3. Sevgi heç də hər zaman özünüzü qurban verməyə dəyməz

Sevginin əsas əlamətlərindən biri – başqasını, onun ehtiyaclarını özününkündən daha çox düşünmə qabiliyyətidir. Lakin bu sual çox nadir verilir: “Nəyi qurban verirsiniz və o buna dəyərmi?”
Sevgi münasibətlərində bəzən öz istəklərindən, ehtiyaclarından və vaxtından keçmə normaldır. Mən deyərdim ki, bu adekvat və sağlam davranışdır və məhz o, münasibətləri gözəlləşdirir.
Lakin iş sadəcə kiminləsə ola bilmək üçün özünə hörmət hissinin, fiziki vəziyyətin, həyati maraqların və məqsədlərin zədələnməsinə gedib çıxanda, sevgi problematikləşir. Sevgi bizim individuallığımıza nəsə qatmalıdır, onu hədələməməlidir. Əgər biz hörmətsiz və təhqiramiz davranışa dözməli oluruqsa, faktiki olaraq bunu edirik: biz öz sevgimizin bizi udmasına və yox etməsinə imkan veririk. Bu gedişlə biz bir vaxtlar mövcud olan insanın sadəcə qılafına çevrilə bilərik.

Dostluq testi
Əsas məsləhətlərdən biri belədir – siz və partnyorunuz yaxşı dost olmalısınız. Bir çoxları bu məsləhəti yalnız pozitiv yöndən nəzərdən keçirir: “Mən partnyorumla ən yaxşı dostumla keçirdiyim qədər vaxt keçirməliyəm”, “Mən partnyorumla ən yaxşı dostumla elədiyim kimi açıq ünsiyyətə girməliyəm”, “Mən partnorumla ən yaxşı dostumla əyləndiyim kimi əylənməliyəm”.
Lakin məsələyə həm də neqativ bucaqdan baxmaq lazımdır: “Ən yaxşı dostunuza imkan verirsinizmi ki, o sizinlə partnoyurunuz qədər pis davransın?”
Qəribədir ki, qeyri-sağlam və asılı münasibətlərə sahib olan böyük əksəriyyət bu suala “yox” cavabı verir…

Unutmayın: Sevgidən həzz almanın yeganə yolu – həyatda ondan daha vacib bir şey tapmaqdır.

Siz öz həyatınız boyu müxtəlif insanları sevə bilərsiniz. Siz sizin üçün yaxşı və pis olanları sevə bilərsiniz. Siz çox sadə və çox qəliz sevgi münasibətlərində ola bilərsiniz. Siz gənc və yaşlı vaxtınızda sevə bilərsiniz. Sevgi unikal deyil. Sevgi nadir deyil. Sevgi – defisit mal deyil.

Sizin özünəhörmət hissinizdən fərqli olaraq. Şəxsi ləyaqət hissinizdən fərqli olaraq. Güvənmə qabiliyyətinizdən fərqli olaraq. Siz həyatınız boyu dəfələrlə vurulmuş ola bilərsiniz, lakin özünəhörmət hissinizi, şəxsi ləyaqət hissinizi, güvənmə qabiliyyətinizi itirdinizmi, onları bərpa etmək çox çətin olacaq.

Sevgi – möcüzəvi təcrübədir. O, həyatın bizə təklif edə biləcəyi ən əsrarəngiz təcrübədir. O, hər kəsin duymalı və dadmalı olduğu şeydir.

Lakin hər bir təcrübə kimi, o da sağlam və qeyri-sağlam ola bilər. Hər bir təcrübədə olduğu kimi, burda da o sizi, sizin identikliyinizi, həyat qayənizi müəyyənləşdirməli deyil. Biz ona bizi məhv etməsinə imkan verməməliyik. Biz özümüzü ona qurban verməməliyik. Çünki bunu etdiyimiz zaman sevgimizi də, özümüzü də itiririk. Çünki bizə bu həyatda sevgidən daha artıq bir şey lazımdır. Sevgi möhtəşəmdir. Sevgi vacibdir. Sevgi çox gözəldir. Lakin təkcə o bəs etmir.

Müəllif: Mark Menson
Tərcümə: Günay İsrafilova
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 15 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus