OŞO – “ÖZÜNLƏ BAŞLA”

Xüsusi

Bir yaradıcı olaraq köhnə Tanrı anlayışının mənim üçün anlamsız olduğunu söyləməyim daha yaxşı olar – mən “Yaradıcı Tanrı” demirəm, çünki  mənim üçün bu ifadə bizim məncil yaradılış anlayışımızın, etmə-nin bir yansımasıdır. Bizim bir şey etməyimiz kimi, Tanrı da dünyanı yaratmışdır. Biz evrensəl müstəviyə öz proyeksiyamızı  yansıtmışıq, buna görə də yaradılmış və yaradan vardır. Ayrılmışlıq vardır.
Mənə görə, Tanrı olandır – yaradan deyil – olmağa davam edəndir. Tanrı, sonsuza kimi davam edən deməkdir. Buna görə də olan hər şey Tanrıdır. Sən və digər hər şey olaylarsınız. Bu sonzuz olma Tanrıdır. Yaradıcı və yaradılış yoxdur. Bölünmənin – kosmik gerçəkliyin üzərinə yansımağımızın – özü məncillikdir.
Bir dəfə içində edən və edilən deyə bir ayrılma olmadığını anladığın zaman, edən və edilən olmadığını anlayarsan, sadəcə olma-lar vardır. Və bir dəfə bu sonsuz olma ortaya çıxdığı zaman, heç bir yük qalmaz, heç bir gərginlik qalmaz. Doğumun bir olma-dır, ölümün də bir olay olacaqdır. Sən heç bir yerdə deyilsən.
“Mən” – “Mən edirəm” deyə düşünən bu eqo hardan gəlir? Hafizədən gəlir. Hafizə, olayları yazmağı davam etdirir. Doğulursan, uşaq olursan, sonra gənclik gəlir və sonra yaşlanırsan. Hər şey olur – eşq olur, nifrət olur və hafizə yazmağa davam edir. Keçmişə baxdığınız zaman, bütün yığılan hafizə “mən” halına gəlir. “Mən” birini sevdim. Bir yerdə  sevginin yarandığını söyləmək daha yaxşı və daha doğru olardı. Edən mən deyildim. Amma “Mən sevdim” xatirəsi doğum kimi, ölüm kimi meydana gəldi.
Əgər insan bunu, yəni olayların meydana gəldiyini və bir edənin olmadığını  sadəcə 24 saat boyunca xatırlaya bilərsə, o insan bir daha eyni olmaz. Lakin, sadəcə bir saniyə üçün belə olsa xatırlamaq çox çətindir.

Bütün söylədiklərim demək istədiklərim olmaya bilər və demək istədiklərim söylədiklərim olmaya bilər, amma hər zaman dərinə bax. Hər zaman söylənməyən, lakin işarə ediləni dinlə. Söylənə bilməyən, lakin göstərilən, işarə edilən şeylər vardır. Dərin və yüksək dərəcədə olan şeylər sadəcə göstərilə bilər, əsla söylənə bilməz. Və mən söyənilə bilməyən şeyləri söyləyirəm. Buna görə də mənim sözlərimi düşünmə. Hər zaman sözləri anlamsız olaraq görüb at, sonra da kəlməsiz anlama,  səsiz anlama doğru dərinə en. O, hər zaman sözlərin ardındadır.
Sözlər hər zaman ölüdür, anlamsa hər zaman canlı. İnsan sözlərə açıq ola bilər, amma insan heç bir zaman zehni anlayış yolu ilə açıq ola bilməz. Sadəcə ağlınla yox, bütün varlğınla açıq ola bilərsən. Zehin bəzən yalnış anladığı üçün yox – zehin hər zaman yalnış anlayar. Zehin bəzən səhv etdyinə görə yox – zehin yalnışlıqdır. Zehin hər zaman səhv edər.
Bütün söylədiklərimdə heç bir nəzəriyyə ilə bağlı deyiləm, heç bir fəlsəfə ilə bağlı deyiləm. Bir şey söylədiyim zaman, bu sadəcə səni söylənə bilməyənə aparmaq üçünüdür. Və sözlərdən istifadə etdiyim zaman onlardan sadəcə səni səssizliyə yönəltmək üçün istifadə edirəm. Və bir şey iddia etdiyim zaman, bu, iddia edilə bilməyənə işarə etmək üçündür. Mənim ifadəm həqiqətən bir şey ifadə etmək üçün deyil, ifadə edilə bilməyənə işarə etmək üçündür.

“Müridlik” axtarmağa, araşdırmağa, öyrənməyə hazır bir zehin – açıq və duyarlı bir zehin – mənasındadır.

Söhbət, insan zehnindən gedəndə, istifadə etmək üçün “Tanrı”-dan daha doğru bir kəlmə bilmirik.

Müəyyən bir insanı sevə bilməzsən, çünki müəyyən bir insana açıq olub digərlərinin hamısına qapalı olmaq mümkün deyildir. Bu, ediləcək ən mümkünsüz şeylərdən biridir.

St. Augustine bir yerdə, “Mən hər an ölürəm” , deyib. Bütün zehninin və onun bütün gedişatının, davamlılığın; keçmişin, özünü davam etdirib, gələcəyi gətirməyə çalışmağının fərqinə varan insan hər saniyə öləcəkdir. Hər an keçmiş çölə atılacaqdır. İnsan təzə, yeni və gənc, gələcək yeni ana atlamağa hazır olacaqdır. Sadəcə bu yeni şüur, bu gənc – sonsuza kimi gənc – şüur alıcıdır, açıqdır. Onun divarları yoxdur, onun sərhədləri yoxdur. Tamamilə açıqdır, kosmos kimi.

Sevgi dolu olursan və hər hərəkətin, hər münasibətin fərqli bir keyfiyyəti, fərqli bir anlamı, fərqli bir dərinliyi olur. Bu partlayış yolu ilə zehindən, eqodan, bədəndən, çəpərdən tamamilə ayrılmış olarsan – tamamilə ayrılmış.

Əgər dərin yata bilmirsənsə, yaşaya bilməzsən, çünki həyatın hər gün bəzi dəyişikliklərə ehtiyacı var. Hər gün bədəndə, zehində və duyğularda dəyişəcək bir çox şey var. Hər gün çoxlu dəyişiklik var. Buna görə də, təbiətin səni şüursuz hala gətirmək üçün bir yolu olmalıdır, çünki şüurlu olaraq mərkəzdə çox qala bilməzsən.

Əgər “Səni çox sevirəm” deyirsənsə, bu sevginin sona çatmaq  üzrə olması üçün hər ehtimalın var olduğunun fərqində ol. İndidən belə bitmiş ola bilər. Vurğulamağın səbəbi budur – “Səni çox sevirəm.” “Çox”,  boşluğu doldurmaq üçün bir çabadır. Və bir boşluq vardır. Sevgi getmişdir. Sevgi varkən onu hiss edir və yaşayırsan, səssizlik kifayət edir.

Bir formada bilmədiyin heç bir kitabı oxuya bilməzsən. Sadəcə özünü oxuya bilərsən, başqa heç bir şeyi. Buna görə də əgər Buddanın Dhammapada-sını oxuyursansa, oxuduğun Buddanın Dhammapadası deyil, sənin Dhammapadandır. Artıq, yaradıcı sən olacaqsan. Artıq, Buddanın söylədiklərinin dərinliyini, sənin dərinliyin müəyyən edəcək. Özündən o tərəfə keçə bilməzsən, özündən o tərəfə baxa bilməzsən.

Dini kitablara güvənilə bilməz, çünki onlar absurddur. Kimsə, onları şərh etməlidir, lakin onlar da anlayışları xaricində şərh edə bilməzlər, buna görə də mənasızdır.

Təbii ki  önəmli olan bu “deyilə bilməyənlər”dir. Sadəcə önəmli olmayan söylənə bilər, sadəcə səthi olan söylənə bilər, sadəcə faydaçı olan söylənə bilər. Bilginin ən önəmli ötürülməsi səssizlikdə mümkündür.

Wu ondan, ” Niyə üzünü divara çevirib oturursan? Niyə mənə baxmırsan? Niyə digərlərinə baxmırsan? deyə soruşdu.
Bodhidharma, “Bütün həyatım boyunca sənə və digərlərinə baxdım, ancaq gözlərinizdə ölü bir divardan başqa heç nə görmədim. Buna görə də divara baxmağın daha yaxşı olduğuna qərar verdim. İnsan daha rahat olur, çünki qarşısındakının bir divar olduğunu blir. Birinə baxıb, orda divarı hiss etmək daha çətin olurdu. Səninlə belə daha rahat danışa bilirəm.

Artıq bütün dinlər köhnədir.

Sən səbrlisən? Gözləyə bilərsən? Sadəcə, gözləyərkən yetkinliyin bəlli olar. Bir uşaq, bir saniyə belə gözləyə bilməz. Əgər bir oyuncaq istəsə, onu dərhal istəyər; gözləyə bilməz. Zehin nə qədər səbrsizdirsə, yetkinliyi o qədər azdır.

Əgər bir il gözləyə bilsən, zehin öz -özünə səssizləşəcək.

Modern zehnin ən şiddətli xəstəliyi təlaşdır. Modern zehnin yeni fenomeni zaman şüurudur; zehində meydana gələn əsas dəyişiklik zaman şüurudur. O qədər zaman şüurlu hala gəldik ki, bir saniyə belə gözləyə bilmirik. Bu bir qeyri-mümkünlükdür.
Bütün bu çağın uşaq kimi olmasının səbəbi budur. Heç bir yerdə yetkinlik yoxdur, çünki yetkinlik, gözləməyin məhsuludur. Və gözləmə, zaman şüuru ilə yox, zamansız şüurla mümkündür.
Yetkinlik  qeyri-mümkün hala gəldi. Lakin bir əngəl olan bu zaman şüuru, niyə ən böyük əngəldir? Əvvələr niyə yox idi? İndi niyə bu qədər böyükdür?
Zaman şüuru sadəcə ölümdən qorxan hala gəlsən dərinləşər. Bunun fərqində olmyaa bilərsən, amma ölümün nə qədər çox fərqinə varsan, o qədər zaman şüurlu hala gəlrəsən. Bir saniyə belə itirilməməlidir. Ölüm ordadır, itirilən hər an sonsuza kimi itirilir. Və ölüm yaxınlaşır, öləcəksən, buna görə də hər saniyədən istifadə et. Gözləyə bilməzsən, çünki gözləmək sadəcə ölümü gözləmək deməkdir. Ölüm gəlir, heç kim gözləyə bilməz. Sabah nə olacağını heç kim bilə bilməz. Bir sonrakı an ölüm gələ bilər. Narahat ola bilərsən, titrəməyə başlayırsan, qaçmağa başlayırsan.
Modern zehnin bütün bu qaçışı,  ölüm qorxusu səbəbiylədir.
Tarixdə ilk dəfə olaraq inanlar ölümdən bu qədər çox qorxurlar, çünki ilk dəfə olaraq ölümsüzlükdən bu qədər bixəbərdirlər. Əgər ölümsüzlüyün fərqndə olsan, o zaman təlaş olmaz. Sonsuzluğun içində yaşayırsan və hər zaman kifayət qədər zaman, gərəkli olandan çox zaman vardır. Heç nə itməz, çünki zaman sonsuzdur. Ölçüsüz bir xəzindən heç bir şey itirə bilməzsən. İtirməyə davam edə bilərsən, heç bir fərqi yoxdur; qalan eynidir. Ondan bir şey ala bilməzsən. Lakin. bizim zamanımız məhduddur. Zaman qısadır və ölüm ordadır.


Mənbə: Osho – “Kendinle Başla” kitabı.

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

ZEN RUHUNDA TAROT – HƏYAT OYUNU

Xüsusi

oyun

Bir uşağın hər doğulmasında Adəm də doğulur. Və bir neçə il yaşayır, ən çox dörd il… Bu zaman hər gün azalır. Necə kədər yaradacağını bilmədiyi üçün cənnətdə yaşayır. Həyata güvənir; kiçik şeylərdən – dəniz kənarındakı çınqıl daşları və ya dəniz qabıqları – zövq alır. Bir xəzinə tapmış kimi toplayır onları. Adi rəngli daşlar, Kohinoor kimi görünür. Hər şey onu xoşbəxt edir – səhər günəşində şeh damlaları, gecələr ulduzlar, ay, çiçəklər, kəpənəklər, hər şey saf cazibədarlıqdadır.
Lakin sonra, çox keçmədən bilməyə başlayır. Kəpənək, sadəcə kəpənəkdir. Çiçək sadəcə çiçəkdir. İçində elə bir şey yoxdur. Adları bilməyə başlayır: Bu bir qızılgüldür və bu bir zambaqdır və bu bir novruzgülüdür və bu bir su zambağıdır. Və çox keçmədən, bu adlar əngəllər halına gəlir. Nə qədər çox bilirsə, o qədər həyatla tam anlamıya əlaqəsi kəsilir. “Başçı” olur. Artıq başı ilə yaşayır, bütünlüyü ilə yox.

Eşq, dünyadakı ən böyük əlkimyəvi gücdür. Ondan necə istifadə edəcəyini bilənlər, ən yüksək zirvəyə çata bilərlər.

Böyümənin, tamamilə tək bir şeyə ehtiyacı var, o da cəsarətdir.

Axtaran biri olmaq, qumarın başlanğıcıdır. Həyatını riskə atır, eqonu riskə atırsan. Riskə gedirsən, çünki bütün güvəncələrini buraxırsan.

Sadəcə yalnız ikən ediləcək bir neçə şey var. Eşq, dua, həyat, ölüm, estetik təcrübələr, xoşbəxtlik anları – hamısı sən yalnız ikən gələr.

Doğru olan hər şey və gerçək olan hər şey, hər zaman sənə yalnızlıq gətirəcəkdir. Eşq, dua, həyat, ölüm, estetik təcrübələr, xoşbəxtlik anları – hamısı sən yalnız ikən gələr. Aşiq olduğun zaman biriylə olduğunu sanırsan. Bəlkə də o kimsə sənin yalnızlığını yansıdır, o kimsə, sadəcə sənin yalnızlığının yansıdığı bir aynadır. Lakin eşqinin dərinliyinə endikcə, aşiq olduğun o kimsənin belə ora girə bilməyəcəyini anlayarsan.

Bilməyin tək yolu ona icazə verməkdir; narahatlğa, qorxuya rəğmən.

Hər zaman düşünməyə dəyər, “Həyat tərzimdən xoşbəxtəm mi?” Əgər cavab “Yox” dursa, insan risklər almalıdır. Yeni yollar, yeni həyat tərzləri, yeni bir arayışa girişməlidir. Bu qədər dəqiqdir: İtirəcək heç bir şeyin yoxdur. Əvvəlki həyat tərzinlə xoşbəxtlik tapmadın. Əgər tapmış olsaydın yeniyə ehtiyac olmazdı. Əvvəlki anlamsız oldu, bu qədər dəqiqdir. Yeni anlamsız çıxa bilər və ya anlamlı çıxa bilər. Amma ən azından, yenidə anlamlı olma ehtimalı var. Əvvəlki, izləmədən keçdi. Onu gördün, anladın və onu heç bir şey almadan yaşadın. Sanki qumdan neft çıxarmağa çalışırmış kimi. Daha nə qədər qumdan neft çıxarmağa çalışaraq beyninə işkəncə edəcəksən?

Həyatda bir şeyə tutunmaq son dərəcə ağılsızlıqdır. Ən böyük xəta, möhkəm-möhkəm tutmaqdır; Belə edərək, insan sahib olduğunu itirər. “Bu mənimdir” deyə iddia edərkən, onsuz da bizim olanı itiririk.

Budda özü çox bilgili deyil; Nə İsa, nə də Məhəmməd həmçinin. Onlar məsum insanlardır, yalın insanlar, lakin yalınlıqları elədir ki, məsumiyyətləri elədir ki, uşaq kimi xüsusiyyətləri elədir ki, varlıqlarının ən içdəki ÖZ-ünə girə biliblər. Doğruluqlarını bilə biliblər, varoluşlarının ən ÖZ-ünə çata biliblər. Bilirlər, amma bilgili deyillər. Bilgiləri müqəddəs yazılardan deyildir. Onların dərin bilgililikləri, diqqətlilikləriylə olub. Mənbəni xatırlayın: Gerçək bilgi meditasiyadan, fərqindəlikdən, şüurdan, diqqətdən, şahidlikdən gələr. Və gerçək olmayan bilgi, müqəddəs yazılardan gələr. Gerçək olmayan bilgini çox asanlılqa öyrənə bilərsən və onunla lovğalana bilərsən, lakin bir ağılsız olaraq qalarsan – bilgili ağılsız, amma yenə də bir ağılsız.
Əgər həqiqətən bilmək istəyirsənsə, bütün bilgini buraxmaq məcburiyyətindəsən; onu, bilərək unutmaq məcburiyyətindəsən. Yenidən cahil olmaq məcburiyyətindəsən, maraq dolu gözlərlə, açıqgözlü kiçik bir uşaq kimi. Sadəcə öz varlığını bilməyəcək, dünyada var olan varlğı da biləcəksən… Ağaclarda, quşlarda, heyvanlarda, qayalarda və ulduzlarda var olan varlığı.

Bu, çox vaxt olur: Yolda bir insan görürsən, onu tanıyırsan, üzü tanış gəlir. Birdən, onun adını da bildiyini xatırlayırsan. Deyirsən ki, “Tam dilimin ucundadır.” Lakin heç cür sənə gəlmir. Tam dilinin ucundadırsa, niyə söyləyə bilmirsən? Bildiyini bilirsən, lakin yenə də xatırlaya bilmirsən. Və cəhd etdikcə daha da çətinləşir, çünki çox səy göstərmək səni daha gərgin edir. Və gərgin olduğun zaman, öz təbiətindən daha uzaq olursan; onsuz da orda olan şeydən daha uzaq olursan. Rahat olduğun zaman daha yaxınsan; tamamilə rahat olduğun zaman öz-özündən suyun üzünə çıxacaq.
Daha qüvvətli bir şəkildə cəhd edirsən, amma çıxmır, bu səbəblə hamısını unudursan. Sonra hamamda uzanarkən və ya sadəcə hovuzda üzərkən -həmin insanın adını xatırlamağa çalışmırsan belə – birdən ortaya çıxır. Xatırlamağa çalışmırdın və çox rahatlaşmışdın. Rahatlaşdığın zaman genişsən, gərgin olduğun zaman darlaşırsan – nə qədər gərgin, o qədər dar. Səninlə, içindəki arasında olan keçid o qədər dardır ki, ondan heç bir şey keçə bilməz, sadə  bir ad belə.

Acı çək! Acnın bir zərəri yoxdur, çünki acı çox müdriklik gətirər. Acının zərəri yoxdur, çünki ancaq acı ilə insan onu aşar.

Ərdəm deməyə dəyər tək ərdəm, yaradıcılıqdır. Nə yaratdığın önəmli deyil, lakin həyatı artırmalı, varoluşu gözəlləşdirməli, yaşamağı daha şən, mahnını biraz daha maraqlı, eşqi biraz daha görkəmli  etməli – və bir yaradıcının həyatı, sonzuluğun və ölümsüzlüyün parçası olmaqla başlayar.
Milyonlarla insan yaşayar, lakin heç bir şey yaratmazlar.
Yaradıcı, izdihamın  bir hissəsi ola bilməz. Yaradıcı yalnız olmağı, ayrı getməyi, yalnızlığın gözəlliyini öyrənməyi öyrənmək məcburiyyətindədir, çünki sadəcə bu sahədə potensialın gerçəkliyə çevrilməyə başlayar. Yaradıcının yolu, sonunda səni özünə yönləndirər, çünki izdihamdan, yığından uzaqlaşırsan – yalnızlığa gedirsən. Bir rəssam, rəsmində tamamilə yalnızdır. Bir rəqqas, rəqsində tamamilə yalnızdır.

Həyat, sadəcə qatılmaqla bilinə bilər. Bir izləyici olma. Bütün modern dünya, sadəcə bir izləyici, bir izləyici topluluğu oldu. Birisi rəqs edir, sən ona baxırsan. Nə edirsən? Necə bir rəqsə baxa bilirsən? Bir rəqs, hiss edilməlidir, bir rəqs, rəqs edilməlidir. Biri mahnı oxuyur və sən baxırsan və dinləyisən. Mahnını və onun gözəlliyini bilmək üçün mahnı oxumalısan, qatılmalısan. Amma, bu fəlakətlik epidemiya səviyyəsindədir. Hər şeyə baxmağa davam edirsən.
Filmə axın edirsən – nə üçün ? Gözəl bir həyat yaşamırsan mı? Niyə gedib bir film görmək məcburiyyətindəsən? İnsanlar, başqa insanların həyatlarına baxaraq televizorlarının önündəki stullarına yapışıb qalıblar. Və yaşamırlar belə, sənin üçün oynayırlar. Sənin üçün oynayırlar və sən o oyunçuları görürsən – və heç kim yaşamır. Rəqqas gerçək bir rəqqas deyil, o bir profesionaldır və sən də bir izləyicisən. Hamısı saxtadır.

Rabindranath Tagore-nin bir hekayəsi var .Hekayə, mahnının içində belə deyir: “Əsrlərdir, Tanrını axtarıram. Bəzən ayın ətrafında idi, amma mən ora çatana qədər o başqa bir ulduza getmiş olurdu. Onu başqa bir ulduzda gördüm, amma mən ora çatana qədər o yenə getmiş olurdu. Bu belə davam etdi, amma onun orda olduğu bilgisində böyük bir sevinc var idi və bir gün onu tapacaqdım. Daha nə qədər gizlənə bilər? Daha nə qədər qaça bilər?
Və bir gün bunun Tanrının evi olduğunu söyləyən bir işarə olan bir evə çatdığım da oldu. Qədərim gerçəkləşdirildiyi üçün böyük bir rahatlıq hissi yaşadım. Pilləkənləri çıxdım və tam qapını döyəcək idim ki, ağlıma ikinci bir düşüncə gəldi: “Birdən Tanrı gələrsə və qapını açarsa nə edəcəksən? Sonra nə edəcəksən? Bütün həyatın bir yolçuluq idi, bir həcc, taparaq, axtararaq. Sən milyon illərdir ki, bir qaçışcı olaraq yetişdirildin və birdən Tanrı ilə qarşılaşanda söyləyəcək heç bir şeyin yoxdur. Nə söyləyəcəksən?”
Heç bunu düşündün? Deyək ki, Tanrı ilə qarşılaşdın, ona nə deyəcəksən, o sənə nə deyəcək? Özünü lazımsız yerə yandırdın, bitdin. Son dayanacaq, ölüm deməkdir.
Zen ustası IIkyu bunu söyləməkdə haqldır: “Son dayanacaq yoxdur, hər hansı bir dəyəri olan heç bir şey yoxdur. ” Hər şey sadəcə dadını çıxarmaq və rəqs etmək və mahnı oxumaq üçündür. Amma dəyər haqqında bir şey soruşma ; nəyin ərdəm, nəyin yaxşı olduğunu soruşma. Hər şeydən məmnun ol və həyatın hər hansı bir yerdə sona çatmayacağını çox yaxşı bir şəkildə bilərək fərqli hacılıqlara getməyə davam et, səyahət davam edəcək, karvan davam edəcək. Yolun bitdiyi bir yer yoxdur.

Xoşbəxt olmaq üçün heç bir şey etməyinə ehtiyac yoxdur. Əslində xoşbəxt olmamaq üçün çox şey elədin. Əgər bədbəxt olmaq istəyirsənsə, çox şey elə. Əgər xoşbəxt olmaq istəyirsənsə, işlərə icazə ver, işlərin olmağına icazə ver. Dincəl, rahatla və bir sərbəst buraxma içində ol.

Sərbəst buraxmaq, həyatın sirridir. Bir sərbəst buraxma içində ikən, çox şey, milyonlarla şey olmağa başlayar. Onlar onsuz da olurdu, ancaq sən əsla fərqində deyildin. Fərqində ola bilməzdin; başqa bir yerdə məşğul idin, dolu idin.

 

Mənbə: Osho – “Zen Ruhunda Tarot – Yaşam Oyunu” kitabı.
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

2017-Cİ İL BİTMƏDƏN ETMƏLİ OLDUĞUNUZ 3 ŞEY

Xüsusi

Yaxşısı ilə, pisi ilə bir ilin də bitməsinə sayılı günlər qaldı. Bəzən 5 dəqiqənin belə nə qədər gec keçdiyinə şahid olarkən, hər il bu zamanlarda o boyda ilin gedişinə şahid oluruq. Düşü2017-ci il bitmədən etməli olduğunuz 3 şeynəndə umuzun gələn və 12 ayın bitməsini  simvolizə edən ilin son ayı, həm xəyal qırıqlıqlarına, həm də ümüdlərə ev sahibliyi edə bilər. Kimimiz, 2017- cil il üçün gözəl   xəyallar qurduq, kimimizin də heç bir gözləntisi olmadı. Yeni il ruhunun ətrafımızı bürüməyə başladığı dekabr ayı, sanki  bir səhfənin qapanacağının və yepyeni bir səhfənin açılacağının xəbərçisi kimidir, deyə bilərik. Yaxşı bəs, bu dəyişiklik üçün günləri saymağa başladığımız bu aralar nələr edilə bilər?

BU İLİ ANALİZ EDİN

Öncəliklə bu ilin müsbətlərini və mənfilərini ortaya çıxara biləcəyiniz detallı bir analiz edə bilərsiniz. Bəzilərimiz üçün olduqca gözəl, bəzilərimiz üçün isə olduqca pis keçən bu ilin bizdən apardıqları ola biləcəyi kimi, bizə qatmış olduqları da ola bilər. Bunları daha dəqiq bir şəkildə görə bilmək üçün kağızı qələmi əlinizə alaraq, bu il yaşadığınız və həyatınıza toxunduğunu düşündüyünüz hadisələri yaza bilərsiniz. Bu hadisələri məhsuldarlıq və duyğu əsaslı olaraq  dəyərləndirə bilərsiniz. Yəni bütün bunlar yaşanarkən\yaşandıqdan sonra sizin üçün müsbət və mənfi tərəflərinin nələr olduğunu müəyyənləşdirə bilər, bu durumların təsiri ilə duyğu durumunuzda nə kimi dəyişikliklərinin olduğunun fərqinə vara bilərsiniz.

HƏDƏFLƏRİNİZİ İNCƏLƏYİN

Elə ya da belə 365 gün 6 saatdan ibarət olan,  lakin əslində gözümüzü açıb yum017-ci il bitmədən etməli olduğunuz 3 şeyana kimi keçən bir ilin də sonuna yaxınlaşırıq. Bir çox il olduğu kimi, 2017-ci ilə girməzdən öncə də, “Bu il mütləq bunu edəcəm”, “Bu il 100 faiz belə belə  olacam” kimi hədəflər barındıran cümlələr qurmuş ola bilər, bəzi qərarlar almış ola bilərsiniz. Sizin təxminən 1 il əvvəl müəyyənləşdirmiş olduğunuz hədəfləriniz nələr idi? Hədəflərinizi incələyərkən, onları gerçəkləşdirmək adına necə bir yol izlədiyinizi özünüzə xatırlada bilər, hədəflərinizin bugünkü durumu üzrə  dəyərləndirmə apara bilərsiniz. Hansısa bir hədəfiniz gerçəkləşdisə, həmin vaxt atmış ola biləcəyiniz ən doğru addımın hansı ola biləcəyini düşünə bilər, gerçəkləşmədisə də “Necə bir yol izləsəydiniz, hədəfinizə çata bilərdiniz ?” sualını öz-özünüzə müzakirə edə bilərsiniz.

2018-i PLANLAYIN

Həyatın nə zaman nə gətirəcəyi və götürəcəyi bəlli olmadığı üçün zamanı planlamaq olduqca çətin və xəyali ola bilər. Lakin yenə də etmək istədiklərimiz istiqamətində bir layihə yarada bilərik. Layihənizi formalaşdırarkən, özünüzlə olan münasibətiniz, başqaları ilə olan münasbətiniz, iş həyatınız, şəxsi həyatınız kimi bir çox mövzunu ələ ala bilrəsiniz. Məsələn sizin layihənizdə,  bu il “Əlimdə olmayan şeylər üçün özümə hirslənməyəcəm” kimi bir maddə ola bilər. 2017-ci il bitmədən etməli olduğunuz 3 şeyYeni ildə özünüzə əlavə etmək istədiyiniz müsbətləri müəyyənləşdirə bilər, hədəflərinizi bu istiqamətdə qura bilərsiniz. Hədəf deyəndə ağlınıza mütləq çox böyük işlər gəlməsin, sizin bu ilki hədəfiniz müəyyən bir sayda kitab oxmaq, sizə ən maraqlı gələn şəhərləri gəzmək də ola bilər. Yeni başlayan hər bir ili, yazılmağı gözləyən bir ssenari kimi düşünə bilər və öz ssenarinizin səhnələrini yarada bilərsiniz. Beləcə, yaşamaq məqsədiniz və hədəfləriniz istiqamətində  irəliləyərkən daha az ilişə bilər, daha sürətli və keyifli bir sürüş təcrübəsi yaşaya bilərsiniz.

Müəllif: Bilge Aydoğan
Mənbə: www.uplifers.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

KANDİDADAN NECƏ XİLAS OLA BİLƏRİK? – 1

Xüsusi

Kandidanın bədənimizdə çoxalmasının qarşısını almaq və nəzarətdə saxlamaq üçün başda şəkər istehlakına son vermək olmaqla, etməli olduğumuz 5 faydalı şey: 

Kandidanı qidalandıran qidaları yeməmək:

Kandidanın çoxalmasında ən böyük rolu oynayan qidalar şəkər, üzərində işlənmiş karbohidratlar və qlütendir. İndi, bunları daha yaxından incələyək ki, tam olaraq yeməməli olduğumuz şeylərin nələr olduğunu anlayaq.

ŞƏKƏR
Kandidanın başlıca qida mənbəyi şəkərdir, həşəkərm də hər növü.
Saymalı olsaq, laktoza ehtiva edən süd məhsulları, bal, glükoza, fruktoza, dadlandırıcılar; aspartam, saxarin. Kandida proqaramının ən önəmli qismi, şəkəri həyatımızdan çıxarmaqdır. Eyni zamanda limon xaricində bütün meyvələr yüksək miqdarda şəkər ehtiva etdiyi üçün başlanğıc mərhələdə meyvə istehlakımızı da azaltmalıyıq. Əlbəttə ki, kartof, çuğundur, kök kimi şəkəri yüksək tərəvəzləri də azaltmaq lazımdır. Bunlar xaricində ketçup, qatıq, qarğıdalı portlağı kimi etiketli məhsullarda da şəkər olduğu üçün etiketləri oxumağı da öyrənməliyik. Yaxşı bəs, etiketlərdə diqqət etməli olduğumuz şəkər və dadlandırıcılar nələrdir, onlara göz ataq.
Şəkər və dadlandırıcı adları
Aspartam, karob tozu, qarğıdalı nişastası, dekstrin, dekstroz, disaxarid, qalaktoza, qlükoza, fruktoza (levuloza), hər cür maya, maltitol, maltodekstrin, maltoza (maya şəkəri), mennitol, mono saxarid, sukroz, polidekstroz, polisaxarid, riboz , saxarin, sorghum, sucanat, ksilit

Uzun illərdir  şəkərin immun sistemimizdə stres yaratdığı bilinən bir gerçəkdir. 1970-ci illərdə Linus Pauling, ağ qan hüceyrələrinin yüksək dozalarda C vitamininə ehtiyac duyduğunu bilirdi. O zaman belə bir nəzəriyyə ortaya atdı. Soyuqdəymələri, yüksək dozada C vitamini qəbul edərək məğlub edə bilərdi. Lakin C vitamini və glükoza eyni kimyəvi quruluşa sahib olduqları üçün hüceyrənin içinə girə bilmək üçün mübarizə aparmalıdırlar və hüceyrəyə C vitaminindən daha çox glükoza girər. Əgər kifayət qədər C vitamini qəbul etsək, şəkər və karbohidrat yemək istəyimiz kəsilər.

Şəkərin sağlamlığımıza verdiyi zərərlərdən bir neçəsi
Şəkər, virus infeksiyalarına qarşı bədənin müqavimətini aşağı salır.
Şəkər, bədənin mineral tarazalığını pozur.
Şəkər kalsium, maqnezium və proteinin sorulmasına mane olur.
Proteinin kimyəvi quruluşunu dəyişdirə bilər.
Hormonal pozğunluğa səbəb olur.
Asılılıq yaradır və alkoqol kimi zəhərlənmələrə səbəb ola bilər.
Yüksək karbohidratlıdır.

QLÜTEN
Kandida eyni zamanda nişasta və taxıl ( çörək, makaron, pizza, qarğıdalı portlağı, un məmulatları, kartof ) kimi yüksək karbohidratlardan da qidalanır.

Qlütenli taxıllarQlüten
Kandida problemi olan çox insanın qlüten həssaslığı da olur. Qlüten: buğda, çovdar, arpa, yulaf, spelt, kamut, tritikale -də olan elastik və yapışqan bir protein növüdür. Tritikale yeni törəməyə başlayan buğda və çovdarın qarışığından əldə edilən bir hibrid növüdür. Spelt və kamut isə buğdanın br cinsidir. Bunlar da digər buğda növləri kimi problem yarada biləcək qlütenlərdir. Elastiki bir konsistenisyaya malik olduğundan, günümüzdə çörək və un məmulatlarında qlüten ehtiva edən taxıllar geniş  istifadə olunmağa başladı.

Qlütenli taxıllar da yüksək qlisemik indekslərindən dolayı, eynilə şəkər kimi kandidanı bəsləyirlər və yenə eynilə şəkər kimi hüceyrələrimizdə insulinə qarşı müqavimət  yaradırlar. Bu da sonralar, qan şəkərində hipoqlisemiya və ya diabet kimi problemlərə səbəb olur.

Qlüten ehtiva edən taxılar həzm olunması çətin, mineral sorulmasını əngəlləyən və həzm sisteminə zərər verən bir növ protein ehtiva edirlər. Bu zərər, bağırsaqların protein, karbohidrat, yağ, vitamin və mineral kimi qida dəyərlərini, hətta bəzən də suyu sormasını əngəlləyir.

İmmun sistemimizi gücləndirmək

İmmun sistemimizi gücləndirmək üçün nə lazımdır?
Düzgün qidaları istehlak etmək
Lazımlı qida dəstəkləri almaq
Maya, göbələk və kiflərdən uzaq durmaq

Göbələk üçün bugünə qədər istifadə etdiyiniz  dərman və antibiotiklər, əgər yalnış bir qidalanma vərdişini uzun müddətdir davam etdirirsinizsə, demək ki, heç bir işə yaramayıb. Çünki Kandidadan qurtulmaq və immun sistemimizi möhkəmləndirmək üçün ən önəmli qayda düzgün qidalanmaqdır. “Kandidaya nəzarət dietası”nda proteini yüksək, yaxşı doymuş yağlı, aşağı karbohidratlı qidalar yeyilməli, heç bir şəkildə şəkər, taxıl, üzərində işlənmiş qidalar və trans yağlar yeyilməməlidir.  Bütün yediklərimiz mümkün qədər təzə və təbii olmalı, qətiyyən asılılıq yaradıcı, dərman, ağır metal, mikotoksin ehtiva etməməli, radiasiyaya məruz qalmış olmamalıdır.

Yediyimiz ət və heyvan mənşəli yağların otla qidalanan və bayırda sərbəst gəzən heyvanlardan gəldiyinə diqqət etməliyik. Balığın isə ferma balığı olmamasına mütləq diqqət etməliyik. Yağlarda isə hindistan qozu, kərə yağı və balıq yağına üstünlük verməliyik. Tərəvəzləri güvəndiyimiz orqanik məhsul yetişdirən yerlərdən və ya kəndli İmmuniteti gücləndirməkbazarlarından almağa diqqət etməliyik. Dietanızda protein istehlak etmək, karbohidratın parçalanmasını yavaşladır və bu da mədəaltı vəzin insulin ifraz etmə ehtiyacını azaldır. Eyni zamanda mədəaltı vəzin yaratdığı bir hormon olan Qlikogen ifrazı üçün xəbərdarlıq edir və depolanan yağları yandırır.

Faydalı qatı və duru yağlar
Faydalı yağların istehlakı Candidanı nəzarətdə saxalaya bilmək üçün proteinlər qədər önəmlidir. Bu yağlar qidalardakı vitamin və mineralların sorulmasını artırması ilə yanaşı,  ən məhsuldar enerji qaynağıdır. Hüceyrə quruluşundakı hormonlar və hormona bənzər  maddələrin yaranmasını dəstəkləyir. Faydalı yağlar, yağda əriyən A, D, E və K vitaminlərinin daşıyıcısı vəzifəsini görərkən, karotinin A vitamininə çevrilməsini təmin edir. Bu cür yağları istehlak etmək D vitamininin sorulmasnı və istifadəsini də təmin edir.

Xolestrol, hüceyrələrimizdəki yağa bənzər birləşmədir və ümumi bilgi və inancın əksinə, xolestrol ən yaxşı dostumuzdur. Xolestrolun vəzifəsi bədəni təmir etmək və qorumaqdır. Eyni zamanda beyin və sinir sisteminin ən önəmli qidasıdır. Beynimizin 70 faizi xolestroldan ibarətdir və o olmadan düzgün işləyə bilməz. Ostrogen və testesteron kimi hormonlar xolestroldan ibarətdir. Öd kisəsi tuzları ( həzm üçün ) xolestroldan ibarətdir. Xolestrol eyni zamanda çox qüvvətli bir antioksidantdır.

Xolestrol məməlilərin hüceyrə quruluşunda həyati rol oynayır. Yaxşı xolestrol, pis xolestrol deyə bir şey yoxdur,  iş orasındadır ki, bədənimiz yediyimizin üç,  hətta dörd qatı xolestrol yaradır.

Amerikalı fizikaçı və elm adamı olan  George Mann, xolestrol üçün “Elmdə, yüz ilin ən böyük yanılğısıdır” demişdir.

Əsas qatı yağlar 
Yeyilə bilən əsas qatı yağlar iki yerə ayrılır, omega 3 və omega 6. Bu yağlara əsas yağlar deyilməsinin səbəbi, bu yağları qidalardan ala bilKərə yağıməyimiz və bədənimizin istehsal edə bilməməsidir. Bugünkü gündə, əksər insanın qidalanma vərdişində ən aşırı yeyilən yağ omega 6-dır. Buna görə də bu natarazlığı düzəltmək üçün omega 3-ün də yeyilməsi şərtdir.

Yeni nəsil yağlardan uzaq durun ( Trans yağ )
Kandida problemi yaşayanlar, sağlamlıqlarını qorya bilmək üçün özlərini əsla təhlükəyə  atmamalı və hər cür trans yağlardan, yəni çoxlu doymamış və hidrogenləşdirilmiş bitki yağlarından ( marqarin, kanola, qarğıdalı, günəbaxan və s ) uzaq durmalıdır. Bu yeni nəsil yağlar, toksik olmaları və bədənin E vitamini və digər antioksidantlara ehtiyacını  artırması xaricində, eyni zamanda immun sitemimizdə də  inanılmaz dərəcədə stres yaradır.

Sağlam bir insanın belə yeməməli olduğu işlənmiş və paketli qidalarda istifda edilən marqarin və oxşar yağlar, yəni trans yağları heç yeməməliyik.

Trans yağlar, hidrogenləşdirmə prosesindən keçirilərək əldə edilir.

Bu prosesdə nə var:
1) Yüksək temperatur
2) Nikel, sink, mis və bu cür metallardan katalizator
3) Hidrogen qazı

Bu proseslərdən keçərək hazırlanan məhsullar insan bədəni və sağlamlığı üçün inanılmaz dərəcədə zəhərlidir.

Hidrogenləşdirilmiş yağlar, soyudulduğu zaman donmurlar və çox sürətlə xarab olurlar. Bitki yağları əsla isidilməməli və yemək bişirərkən istifadə olunmamalıdır. Bu qayda saf zeytun yağı üçün də keçərlidir. Ən sağlam yağlar doymuş yağlardır. Doymuş yağlar bədənimizdə çox önəmli rol oynamağına rəğmən,  bizə bunun əksi inandırılıb. Bunun səbəbi isə, yağ və qida sənayesində satışları  partlada bilməkdir. Eynilə, dərman sənayesinin,  dərman sata bilmək üçün xolestrol və aşağı kalorili dietalarını davam etdirməsi kimi.Trans yağ

Gerçək budur ki, təbii yağlar, tərkiblərində ehtiva etdikləri birləşmələrlə, insan sağlamlığına  köməkçi bir xüsusiyyətə sahibdir və yeni nəsil trans yağlar sadəcə sağlamlıq problemləri yaradır. Doymuş sağlam yağlar, sabit və çətin xarab olan yağlardır. Bədənin antioksidant xüsusiyyətini dəstəkləyərkən nə xərçəngə səbəb olur, nə də damarlarımızı tıxayır.


Mənbə: www.endogalhakkiniz.com

Hazırladı: Fidan Aslanova 

 


 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

HƏYATIMIZA XOŞ GƏLDİN, JOMO!

Xüsusi

Geridə qoyduğumuz son illərdə həyatımıza, bir şeyləri qaçırmaq qorxusu olaraq girən fomo anlayışı, yerini, bir şeyləri qaçırmaq həzzi mənasında olan jomoya verir.

We are social və Hootsuite iş birliyi ilə 238 ölkədən toplanan məlumatlarla hazırlanan “Digital in 2017 Global Overview”  hesabatına əsasən, dünya əhalisinin yarısından çoxu ən az bir ədəd ağıllı telefon istifadə edir. Təxminən 7,5 milyardlıq dünya əhalisinin yarısından çoxu isə internet istifadəçisidir və bu rəqəm keçən ilə nisbətən artım göstərərək 3, 8 milyarda yaxınlaşır. Sosial media istifadəsi rəqəmləri isə dünyada 2,8 milyard səviyyəsindədir.

Gündəlik həyatımızın vazkeçilməz bir hissəsi halına gələn rəqəmsal əlaqələrin həyatımızda özünə necə yer etdiyini ortaya qoyan hesabatın nəticələri əslində təəccüblü deyil. İnternet və sosial media həyatlarımızın ortasında yerini çoxdan aldı. Rəqəmsallaşma ilə birlikdə hər an hər şeydən xəbərdar ola bilir, hətta istəməsək də məruz qala bilirik. Reklamlar, mail-lər, bildirişlər, izlədiyimiz sosial media kanalları və internet fenomenləri… Bizə davamlı olaraq harda, nə zaman, nə etməli olduğumuzu söyləyən xüsusiyyətdədirlər.JOMO-1080x675

Əgər siz də bu bildirişləri almadığınız zaman və ya izləməni buraxdığınız zaman bir şeyləri qaçırdığını düşünlərdənsinizsə, rahat ola bilərsiniz, çünki artıq jomo trendi var. Arxanıza söykənin, dərin bir nəfəs alın və jomo üsulu ilə bir şeyləri qaçırmaqdan zövq alın.

JOMO – JOY OF MISSING OUT

Jomo -ya başlanğıc üçün bir neçə tövsiyyə:

1. Həyatda hər şeyə çata bilmək mümkün deyil, öncəliklə bu fikirlə barışın və rahatlayın.

2. Özünüzə icazə verin. Əgər davamlı olaraq əlində telefonla gəzən birisinizsə, əvvəl çətinlik çəkə bilərsiniz. Kiçik vərdişlərlə  işə başlayın. Məsələn, piyada templi gəzintiyə gedərkən telefonunuzu özünüzlə götürməmək və ya interneti bağlamaq gözəl bir başlanğıc ola bilər.

3. Telefonlarınızda olan lazımsız application-ları silin və bildirişləri qapalı hala gətirin. Xəbərdarlıq xüsusiyyətində gələn bildirişlər zehninizi yorur, hətta stresə girməyinizə yol açmış ola bilər.

4. Davamlı olaraq online olduğunuz zaman əsl qaçırdığınız öz zamanınız ola bilərmi deyə təkrar düşünün. Yaşadığınız anlara fokuslanın və dadını çıxarın.

5. İntrenetdə xərclədiyiniz vaxtın yerini, sizə daha yaxşı təsir edən, ruhunuzu qidalandıran məşğuliyyətlərlə dəyişdirin. Meditasiya ilə məşğul olmaq, kitab oxumaq və ya sevdiyiniz biri ilə görüşmək seçimlər arasında ola bilər.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook