LEV TOLSTOY – ÜÇ SUAL

Xüsusi

padishax2Günlərin bir günü padşahın ağlına belə bir fikir gəldi ki, əgər o, həmişə hər şeyi başlamaq üçün doğru zamanı, sözünə güvəniləsi və əksinə uzaq dolanılası insanları, ən əsası isə özü üçün ən vacib məşğuliyyətin nə olduğunu bilsəydi, öz üzərinə götürdüyü hər işdə müvəffəqiyyət qazanardı.
Bu fikir ağlına gələr-gəlməz o, bütün padşahlığa elan etdi ki, kim ona həyatda atılan hər addım üçün doğru zamanı, həyatda onun üçün ən vacib insanları və ən vacib məşğuliyyətin nə olduğunu desə, o şəxsi böyük mükafat gözləyir.
Padşahlığın bütün oxumuş, savadlı adamları padşahın yanına gələrək onun suallarını müxtəlif cür cavablandırdılar.
Birinci suala cavab olaraq bəziləri dedi ki, hər atılan addımın doğru zamanını bilmək üçün əvvəlcədən gün, ay və illərdən ibarət bir cədvəl tərtib etmək və ciddi şəkildə cədvələ uyğun yaşamaq lazımdır. Yalnız bu halda, hər şey öz lazımi vaxtında yerinə yetirilə bilər. Digərləri isə dedi ki, hər atılan addım üçün doğru zamanı əvvəlcədən müəyyənləşdirmək qeyri-mümkündür, lakin ötüb keçən zamana da laqeyd qalmamaq, bütün baş verən hadisələrə diqqət ayırmaq və daha sonra isə ən lazımi işi görmək lazımdır. Bir qisim adamlar da deyirdi ki, padşah nə qədər baş verənlərə qarşı diqqətcil olsa da, yenə də hər addım üçün doğru zamanı tam dəqiqliklə müəyyən etmək mümkün deyil və gərək ki, padşahın müdrik adamlardan seçilmiş vəzir-vəkili olsun və ona hər şey üçün doğru zamanı müəyyən etməkdə kömək etsin.
Bəzisi isə deyirdi ki, elə şeylər vardır ki, onlar haqqında qərarı dərhal qəbul etmək lazımdır; “Görəsən, bu işi edim, ya yox?” – cavabsa vəzir-vəkilin qərarını gözləməyəcək və ən doğru qərar vermək üçün sonradan nə baş verəcəyini öncədən bilmək lazımdır. Gələcəyi isə yalnız münəccimlər görə bilər və buna görə də hər addımın doğru zamanını bilmək üçün gərək padşah münəccimlə məsləhətləşsin.
İkinci suala da eynilə bu cür müxtəlif cavablar verilmişdi. Bəziləri deyirdi ki, padşaha ən önəmli şəxslər müşavirlərdir, bəziləri isə bunun keşişlər, həkimlər olduğunu, bir qisim adamlar isə döyüşçülərin ən önəmli şəxslər olduğunu deyirdilər.
Üçüncü, ən vacib məşğuliyyətin nə olduğu sualına isə bəziləri “elm” cavabını verirdi. Digərləri isə hərbdə göstərilən şücaət, başqa bir qisim isə bunun ibadət olduğunu deyirdi.
Cavablar müxtəlif olduğu üçün, padşah onların heç biri ilə razılaşmadı və heç kəs də mükafat ala bilmədi. Lakin hələ də suallarına cavab tapmaq arzusunda olan padşah qərara gəldi ki, öz müdrikliyi ilə xalq arasında inam qazanmış zahidlə məsləhətləşsin.
Zahid bir meşədə yaşayar, heç vaxt ordan ayrılmazdı. O, adi xalqdan başqa heç kimi öz yanına qəbul etmirdi. Buna görə də, padşah əyninə sadə paltar geyinib zahidin yaşadığı yerə çatmamış atından endi və təkbaşına yoluna davam etdi.
Padşah yaxınlaşanda, zahid öz daxmasının qarşısında yeri qazmaqla məşğul idi. Padşahı görüb ona salam verdi və yenidən işinə davam etdi. Zahid taqətsiz və cılız idi. Hər dəfə beli torpağa sancanda və azacıq torpaq çevirəndə, ağır-ağır nəfəs alırdı.
9dab58Padşah ona yaxınlaşıb dedi: ”Müdrik zahid, sənin yanına ondan ötrü gəlmişəm ki, mənim üç sualıma cavab verəsən: Necə edim ki, doğru zamanda doğru addımı atım? Mənə ən çox lazım olan, digər insanlardan daha çox qayğı, diqqət göstərməli olduğum insanlar kimdir? Və ən nəhayət, hansı işlər ən önəmlidir, mən nəyə daha çox zaman ayırmalıyam?
Zahid padşaha qulaq assa da heç bir şey demədi. O, əlinin içinə tüpürdü və yeri qazmağa davam etdi.
– “Sən yorğunsan, – padşah dedi, – beli mənə ver, qoy bir az sənin üçün iş görüm”.
– “Çox sağ ol!” – zahid cavab verdi və beli padşaha verərək torpağın üstündə əyləşdi.
İki dəfə qazmışdı ki, padşah dayandı və suallarını bir daha təkrar etdi. Zahid yenə də heç bir cavab vermədi, ayağa qalxıb əlini belə uzadaraq dedi:
– “İndi isə bir az dincəl, qoy bir az da mən işləyim”.
Ancaq padşah beli ona vermədi və qazmağa davam etdi. Beləcə bir, iki saat keçdi. Günəş ağacların arxasında batmaq üzrə idi və padşah nəhayət, beli torpağa sancaraq dedi:
– “Müdrik zahid, mən öz suallarıma cavab tapmaq üçün sənin yanına gəlmişəm. Əgər heç bir cavab verməyəcəksənsə, de, işimi bilim, evimə qayıdım”.
– “Kimsə qaçaraq bura gəlir, – zahid dedi, – baxaq görək kimdir”.
Padşah dönüb arxaya baxdı və meşədən qaçıb gələn saqqallı bir kişi gördü. O, əlləri ilə qarnını sıxmışdı və barmaqları arasından qan axırdı. Kişi padşaha çatanda, taqətsiz halda inildəyərək yerə yıxıldı və bayıldı. Padşah və zahid yaralı adamın paltarını açmağa başladı. Onun qarnında böyük bir yara var idi. Padşah yaranı bacardığı qədər yaxşı-yaxşı yuyub, öz əl yaylığı və zahidin məhrəbası ilə sarıdı. Lakin qan dayanmırdı və padşah isti qanla islanmış sarğını dəfələrlə açıb, yaranı yuyaraq bir daha sarıyırdı. Qan dayananda yaralı ayıldı və içməyə bir şey istədi. Padşah təmiz su gətirib ona verdi. Bu vaxt günəş artıq batmışdı və hava sərin idi. Buna görə də padşah zahidin köməyi ilə yaralı adamı daxmaya apardı və çarpayıya uzatdı… Yaralı çarpayıda uzanaraq gözlərini yumdu və sakitləşdi; lakin padşah piyada gəzdiyi və çox işlədiyi üçün o qədər yorğun idi ki, qapının ağzındaca çömbələrək yuxuya getdi; o qədər bərk yatmışdı ki, bütün bu qısa yay gecəsi boyu heç oyanmadı. Səhər isə, oyananda, uzun müddət harada olduğunu və çarpayıda uzanaraq işıldayan gözlərlə ona diqqətlə baxan saqqallı yad adamın kim olduğunu düşündü.
– “Məni bağışla!”, – saqqallı adam padşahın artıq oyandığını və ona baxdığını görərək alçaq səslə dedi.
– “Mən səni tanımıram və bağışlanmalı da bir şey yoxdur, zənnimcə”.
– “Düzdür, sən məni tanımrsan, amma mən səni tanıyıram. Mən sənin düşməninəm, qardaşımı edam etdirib mal-mülkünü ələ keçirdiyin üçün səndən qisas almağa and içmişdim. Zahidin yanına tək gələcəyindən xəbərim var idi və qərara aldım ki, qayıdanda səni öldürüm. Amma bir gün keçsə də, sən qayıtmadın. Mən də gizləndiyim pusqudan çıxıb səni axtarmaq qərarına gəldim, lakin sənin mühafizəçilərinlə rastlaşdım və onlar məni tanıyaraq yaraladı. Onlardan qaçıb canımı qurtara bildim, amma sən mənim yaramı sarımasaydın, qanaxmadan öləcəkdim. Mən səni öldürməyi arzulayırdım, sən isə, mənim həyatımı qurtardın. İndi isə əgər mən sağ qalsam və əgər sən buna izin versən, mən sənə ən sadiq qulun kimi xidmət edəcəm və oğullarıma da sənə xidmət etməyi buyuracağam. Keç günahımdan!”
Padşah öz düşməni ilə belə asanlıqla barışıq əldə etdiyinə və onun kimi bir dost qazandığına görə çox şad idi; belə ki, o, sadəcə, onu bağışlamaqla qalmadı, öz qulluqçuları və şəxsi həkimini ona baş çəkməyə göndərəcəyinə və mal-mülkünü yenidən qaytaracağına dair söz də verdi.
Yaralı adam getdikdən sonra, padşah eyvana çıxaraq zahidi gəzən baxışlarla ətrafa nəzər saldı. Getməzdən öncə o, son bir dəfə öz suallarına cavab tapmaq üçün zahidlə danışmaq fikrində idi… Zahid çöldə idi, öz dizləri üstündə oturaraq bir gün öncə qazılmış laylara toxum səpirdi.
Padşah ona yaxınlaşaraq dedi:
– “Son dəfə suallarıma cavab vermən üçün səndən xahiş edirəm, ey müdrik insan”.
– “Sən artıq sualların cavabını bilirsən!” – zahid öz nazik qıçları üstündə əyilmiş halda qarşısında dayanan padşaha baxaraq dedi.
– “Necə yəni artıq cavabını bilirəm? Nə demək istəyirsən?” – padşah soruşdu.
– “Görmürsənmi, – zahid cavab verdi, – dünən sən mənim halıma acımadan, torpağı mənim üçün qazmayıb, əvəzində çıxıb getsəydin, o adam səni yaxalayacaqdı və sən də mənimlə qalmadığına görə peşman olacaqdın. Belə ki, o zaman ən önəmli an sənin torpağı qazdığın an idi; və mən də ən önəmli adam idim; mənə yaxşılıq etmək isə sənin o an ən vacib məşğuliyyətin idi. Daha sonra, o adam bizə tərəf qaçanda, ən vacib an, sənin onun qeydinə qaldığın an idi, çünki əgər sən onun yarasını sarımasaydın, o, səninlə olan ədavətə son qoymadan öləcəkdi. Beləliklə, o ən vacib adam idi və sənin ona etdiklərin də sənin ən vacib məşğuliyyətin idi. Odur ki, yadda saxla: Vacib olan, sadəcə, bir an var – İndi! Bu ən vacib andır, çünki yalnız bu anda biz bir şeylər etmək iqtidarında oluruq. Ən vacib adam isə, indi səninlə, sənin yanında olan adamdır, çünki heç kəs bilə bilməz ki, o daha sonra səninlə olacaq ya yox və nəhayət, ən vacib məşğuliyyət, yaxşılıq etməkdir, çünki insan yalnız bunun üçün yer üzünə göndərilib!

Tərcümə: Nərmin Musayeva
Hazırladı: Asifə Əfəndi

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +15 (from 15 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

BİR GƏNCİN HƏYAT MÜŞAHİDƏLƏRİNDƏN

Xüsusi

 

Saytımızda yayımlanan fəlsəfi, psixoloji, ədəbi, bədii yazılardan başqa gənclərin fikirlərinə dayanan yazılar da paylaşıırıq. Aşağıdakı yazı gənc Kənanın cəmiyyətimizdəki bəzi mental qəliblərə baxışından bəhs edir.

 

  qucaqlaşmaKənan bildiri ki:  – Qızla oğlanın Bakının küçələrində qucaqlaşmasını və sevişdiyini görəndə – bu əxaqlıqsızlıqdır, camaatın anası-bacısı var deyənlər, xarici ölkəyə gedən də bu hadisənin şahidi olanda isə tam əksinə, şəklin çəkib paylaşıb, yazırlar – romantik abu hava. Soruşursan – nə oldu sən bu məsələyə düzgün baxımırdın axı? Yenə cavab hazırdı – “O onların ölkəsidir. Onlardan mənə nə? Və ya satiraya salıb desək onların anasınan-bacısından mənə nə ?” deyirlər. Buna oxşar hallarla çoxumuz qarşılaşmışıq. Mütləq sizin də belə tanışlarınız vardır.

Əsasında qadının içki içməyini, siqarət çəkməyini pisləyib, bunu edən qadınları aşağlayıb, lakin özü Azərbaycandan çıxan kimi əlində pivə bakalı, siqaret olan qızlarla kef məclislərindən fotolarını sosial şəbəkələrdə sərgiləyən tiplərdə mövcuddur. Yenə kiçik bir xatırlatma ilə soruşanda cavab digərləri kimi avtomatik hazır olur – bilirsən, burda ona normal baxırlar, bunlar üçün onsuz qeyrət, namus anlayışı yoxdur. Əsas odu mənim ölkəmdə olmasın.

Ölkənin nə fərqi qadın statusu bütün millətlər üçün bir deyilmi? deyəndə arsız-arsız deyir ki – “Yox! Mənim ölkəmin qadının əlinə siqaret, içki yaraşmır.”

Yuxarıda sadaladığım məqamlarla rastlaşanda məndə belə təəssürat yaranmışdı ki, mentalitet sərhədləri keçib, bura gələ bilmirmiş. Mental duyğular yalnız Azərbaycan daxilində mövcuddur və sərhədləri aşıb, daha geniş üfüqlərə yol aça bilməyib. Elə deyilmiş. İnsanlarımız sərhədi keçəndə bir müddətlik maska geyinirlər. Ya da sadəcə düşdükləri mühitə uyğun hərəkət edirlər. Ya da belə deyək, mental duyğular üstlərinə hopub, yalnız ölkəni tərk etdikdə bu hislərdən azad ola bilirlər.

Maraqlıdır, niyə bu fikirlərə öz ölkəmizdə də sahib çıxa bilmirik? Fikirlərin üçün mühitin nə fərqi var? Niyə doğru bildiyini hər iki mühitdə eyni formada tətbiq etmirsən? Əvəzində fərqli mövqe sərgiləyib, iki rolu oynamaqla bu qədər şəxsiyyətinə əziyyət verirsən?

Bunun səbəbini hələ özüm üçün tam müəyyənləşdirməmişəm.. Günahkar ailələrdir, yoxsa bu beyinlərin yetişməsində təsiri böyük olan cəmiyyət? Əminəm ki, bu fikrimlə siz də razılaşacaqsınız – rayondan şəhərə oxumağa gələn tələbə azadlığı ilə bu vaxt tanış olduğu kimi ,xaricdə təhsil alan tələbə də azadlığı Azərbaycan hüdudlarından kənarda görür. İndi gəlin burda ailə və cəmiyyətin rolunun nələrdən ibarət olduğunu araşdıraq.

basqı

Ailənin rolu uşağı hədsiz və gərəksiz yerə çox sıxmasıdır. Ən böyük arqumentləri də budur – “Sən uşaqsan bilmərsən, – böyüklərdən çox biləcəksən?” , ” Böyüyün sözünə qulaq asmayan böyürə böyürə qalar” və s. Uşaq da bir şans düşüb ailənin həbsindən qurtulub azadlığa qovuşur.Bu azadlıq isə meşədən qaçmış bir heyvanın insan kütləsi içərisində hərəkətindən heç də fərqli mənzərə yaratmır.. Bilirəm, bir az kobud müqayisə oldu, amma ağlıma buna oxşar başqa müqayisə gəlmədi. Deməli uşaq təhsil adı ilə bir növ heç vaxt dadmadığı, haqqında heç bir təsəvvür olmayan azadlığına qovuşur. Nəticə isə çox zaman belə olur – əsas məqsəd unudulur, yəni təhsil almaq,  fikirlərini və səylərini isə tamam başqa səmtə yönəldirlər. Əsas amal isə ikinci ya da deyərdim ən axırıncı plana düşür, ya da heç düşmür, arada itkin düşür.

Onların azadlığı cəmiyyətlə uzlaşmayanda artıq bu azadlığın dadını ölkə hüdudlarından kənarda çıxarmağa can atırlar. Təbii mental hislərin coşqusu onların daxilində ehtirasları ilə birlikdə tüğyan edir.. Ehtirasın tətbiqi mental cəmiyyət tərəfdən bir mənalı qarşılanmadığı üçün alternativ variant elə ölkə xaricidir.

Mental və liberal kimi ikili standartlar xanımlarda da eyni şəkildə təzahür edir. Mühitə uyğun hərəkət edirlər. Sonra ev qızı moduna qayıdıb, ərə gedirlər. Sözsüz bunu hər kəsə şamil etmirəm. Ailə və qohum əhatəsində ev qızı, cəmiyyət içinə çıxdıqda “feminist” olurlar.

Fikirlərimi bilmirəm necə ifadə edə bildim. Demək istədiyim odur ki, azadlıq anlayışı mühitə görə dəyişməməlidir. Nə də mühit insanın azadlığını əngəlləyəcək faktor rolunu daşımamalıdır. Azadlığınıza zərərlər qatmaq yerinə azadlığınızla düşdüyünüz mühiti zənginləşdirin. İkili rol oynamaqla kimliyinizi itkiyə verməyin.

Sonluğu isə bu cümlə ilə tamamlamaq istəyirəm. Bütün hallarda istisnalar mövcuddur.

Hazırladı: Naz Ramizqızı

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +12 (from 12 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

KƏLƏKBAZ

Xüsusi

kələkbazKələkbaz Dostoyevski, pulgir Balzak, kölə Çexov və ya dolanmaq üçün yazmağa başlayan ədəbi nəhənglər… Pul əl çirkidir. Zaman-zaman bu deyimin öz qüvvəsini itirdiyini görürük. «İnsan həyatında pul mühüm rol oynayır» deyənlər də az deyil. Biz bəzən növbəti addımımızı da pula və ya pulsuzluğa əsasən təyin edirik. Pulun gətirdiyi xoşbəxtlik və ya pulla gələn bədbəxtlik. Bütün bunlar maddiyyatın ön planda olduğunun göstəricisidir. Amma yaradıcı insanların pula münasibəti həmişə birmənalı olmayıb. Bu tipli insanların maddiyyatla əlaqəsi olmayan mənəvi dünyaları olur. Bizim dahi dediyimiz, əsərləri milyonlarla ölçülən insanların yaşadıqları dövrdə yoxsulluqdan əziyyət çəkdiklərini görürük. Ədəbiyyatsevərlər də həmişə öz yazıçısını, şairini kasıb və pulsuzluqdan əziyyət çəkən görmək istəyiblər. Amma onlar da hər nə qədər pulu sevməsələr də, nə qədər əhəmiyyət verməsələr də, vaxtaşırı maddiyyatla hesablaşmalı olurlar.

Bəs, dünya ədəbiyyatının klassiklərinin pula münasibətləri necə idi, maddiyyat onların yaradıcılığına necə təsir göstərirdi?
Bu suala cavab tapmağa çalışaq. Gənc xəsis, yoxsa qoca əliaçıq? Lev Tolstoyun gəncliyində xəsis olduğu deyilir. Belə ki, yaxın dostu ona pulqabı, gümüş qantarğı, yüz rubl dəyərində bir qılınc verir və beş rubl qumar borcunu ödəyir. Əvəzində isə yazıçı ona bir tapança, 6 güllə və bir qramafon verir. Ancaq illər Tolstoydan bir çox şey kimi, xəsisliyini də aparır. öz xidməti üçünQocalığında onun xüsusi olaraq dilənçilər üçün saxladığı pul kisəsi var idi. Belə ki, evinin qarşısında toplaşan dilənçilərdən keçib gedə bilmək üçün həmin kisədən pulları havaya atardı. Amma onun bu xeyirxahlığı gəncliyində qazandığı xəsis adını unutdurmamışdı. Ananı, atanı doyuzdurmaq lazımdır… Soykök etibarilə təhkimli kəndli olan Çexov həyatını kasıb biri olaraq keçirib. Onun ulu babası ailəsini təhkimçilikdən çıxarmaq üçün yeddi yüz rubl vermiş, pulu çatmadığına görə qızını bəyə hədiyyə etmişdir. Anton Pavloviç Çexov isə gecə-gündüz işləyərək ailəsinə baxırdı. Buna görə də o, tez-tez satıla biləcək əsərlər yazırdı. Müflisləşmiş tüccar olan atası həmişə deyərdi: “Ananı, atanı yedizdirmək lazımdır”». İllər sonra Çexova həddən artıq əsər yazmısan deyə təndiq edənlərə onun cavabı belə olurdu: «Axı atanı, ananı doyuzdurmaq lazımdır». «Yemək küçəsi» İngiltərədə eynən Çexovun taleyini yaşayan bir qrup yazıçı vardı. Onlar «Yemək küçəsi» adlanan yerdə yığışar və acından ölməmək üçün hər şey yazardılar. Qəzetə məqalə, şikayət ərizələri, izahatlar və s. Bu küçənin ən görkəmli nümayəndəsi olan Samuel Conson həmişə deyərdi: «Axmaqlardan başqa hamı pul üçün yazır». «Mənə varlı bir dul tap» Yoxsulluqdan bezmiş Onore de Balzak bacısına yazdığı məktublarda belə deyirdi: «Mənə varlı dul qadın tapın. Mən daha pul üçün yox, zövq üçün yazmaq istəyirəm». Bu fikir yazıçının beyninə o qədər batmışdı ki, hətta sonralar ona qadın heyranları tərəfindən gələn məktublara baxarkən, birinci zərfi bahalı olanları oxuyarmış. Və bunun sayəsində ömrünün son illərində xanım Hanskla evlənir. Madam Hanksla evlənib onun öz xidməti üçünsərvətinə sahib ola bilmək üçün onlar illərlə xəstə olan Müsyo Hanksın ölməyini gözləyirlər. Amma Müsyo Hanksın ölməyi xeyli gecikir, üstəlik o öldükdən bir neçə ay sonra pulun səltənətini yaşamamış Balzak ölür. Bundan başqa, Balzak dərzisinə olan borclarını ödəyə bilmədiyi üçün əsərlərində onu tərifləyirmiş. Məşhurlaşmamışdan qabaq isə başqa-başqa ləqəblərlə çoxlu sayda ədəbi dəyəri olmayan romanlar yazmışdır. Balzak o qədər yoxsulluq içində yaşamışdı ki, hətta Ukraynada nişanlısı ilə meşədə gəzərkən romantik xəyallar yerinə ticarət planları qururdu: “Fransada dəmir yolu çəkilişi üçün tonlarla ağaca ehtiyac var. Amma orada bu qədər ağac tapılmaz. Bu meşədə isə yetərincə vardır». Oskar Vayld varlı qadınla evlənmək istəyi Balzak kimi Oskar Vayld da varlı qadınla evlənmək istəyirdi. Kasıbçılığının pik nöqtəsində varlı qızı olan Şarlottaya evlənmək təklif edir. Rədd cavabı aldıqdan sonra isə təəssüflə qeyd edir: «Şarlotta, qərarına təəsüf edirəm, sənin pulun və mənim ideyalarımla çox yol qət edə bilərdik». Kələkbaz, yoxsa xeyirxah Dostoyevski? Balzakdan fərqli olaraq, Dostoyevski bu tip düşüncələrdən uzaq idi. Belə ki, onun ikinci evliliyi kasıb bir qadınla olmuşdu. Yoxsulluq içində böyümüş Anna Dostoyevskaya pullarını qənaətlə xərcləyirdi. Dostoyevski isə bədxərc idi. O, qumar oynayır, bütün kasıb qohumlarını himayə edir və dilənçilərə bacardığı qədər pul verirdi. Ürəyinin yumşaqlığındanmı, yoxsa pula marağı olmamağındanmı, onu tez-tez aldadırdılar. Bütün bunlara baxmayaraq, yazıçı tarixə kələkbaz kimi düşmüşdü. Bələ ki, borclarını ödəmək üçün Turgenev və Gertsendən borc istəyən zaman Gertsen ona pul verməkdən boyun qaçırır. İllər sonra bunu xatırlayan Dostoyevski «Gertsen nə qədər sosialistdir, bir o qədər də pul hərisidir» deyirdi. Gertsendən fərqli olaraq, Turgenev o vaxtın pulu ilə 50 taler göndərir. Dostoyevski sonralar borcunu ödəsə də, Turgenev iddia edir ki, 50 deyil, 100 taler vermişdir. Buna görə də köhnə məktublar tapılıb məsələyə aydınlıq gətirilənə qədər Dostoyevski hamı tərəfindən kələkbaz kimi tanınmışdır. Varlı Aqata Kristi ər hesabına yaşamaq istəyir… «Qadını əri saxlamalıdır». Bu fikirlər Aqata Kristiyə aiddir. Hətta kitabından gələn gəlirlər həyat yoldaşının gəlirinin iki- üç qatı olanda belə bu fikrindən dönməmişdir. O, həmişə əmək kitabçasına adının qarşısında evdar qadın yazdırırdı. pul və yazarYazıçı xanım kitablarından çoxlu pul qazandığını vergilər müfəttişliyindən gələn çeki görəndə başa düşmüşdü. Daha sonralar o, yazacağı kitabları vergiləri düşünərək yazırdı. Belə ki, il ərzində iki kitab yazacağı tədqirdə daha çox pul ödəməli olduğunu bildiyi üçün bir kitab yazırdı. Axmaq Daniel Defo! Batmış gəmilərdən qızıl axtaran şirkətin hissələrini alan Daniel Defo bir müddət sonra müflisləşir. Əli hər yerdən üzülən tacir başqa çıxış yolu görmədiyindən, roman yazmağa başlayır. «Bir tacirin əyləncəli hekayəsini yaza bilərdim. Oradakı axmaq da elə özüm olardım”» deyə Defo bildirirmiş. Görəsən, müflisləşməsəydi, Daniel Defo kimi istedadı dünya tanıyardımı? İstiqrazlı yazıçılar Frans Kafka kimya fabrikinin sahibi idi. Daha sonralar o, 15 il qarantiya və 5,5 dəfə gəlirli hərbi istiqrazlar alır. Pulunu qızıl mədəninə xərcləyən Mark Tven mədəndən qızıl çıxmadığı üçün müflisləşir və bundan sonra həyatını təmin etmək üçün ədəbiyyatla məşğul olmağa başlayır. Ancaq Emili və Anna Bronte istiqrazlardan çoxlu gəlir əldə edə bilmişdilər.

“Xural” qezeti, oktyabr
Hazırladı : Asifə Əfəndi

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +6 (from 6 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

“BƏDƏN DİLİ” KİTABINDAN BİR HİSSƏ

Xüsusi

 

bədən diliKələk gəlmək və həqiqi hislərimizi gizlətmək üçün bədənimizin ən çox istifadə etdiyimiz hissəsi üzümüz olsa da, qarşısındakı insanın bədən dilini oxumağa çalışanlar adətən öz müşahidələrinə təpədən (üzdən) başlayıb aşağı doğru enməyə meyillidirlər. Mənim məsləhət görəcəyim üsul isə tam əksinə olacaq. Bu günə qədər FTB üçün minlərlə görüş keçirmiş insan kimi əvvəlcə şübhəlinin ayaq və qıçlarına diqqət etməyi, sonra müşahidələri yuxarı doğru qaldıraraq üzdə sonlandırmağı məsləhət görürəm. Əgər söhbət dürüstlükdən gedirsə, ayaqlardan yuxarıya qalxdıqca bu xüsusiyyət azalır. Təəssüf ki, son altmış ildə istintaq üsullarında və insanları oxuma cəhdlərində əsas diqqət üzə yönəlib. Bir çox agent istintaqa çəkilən insanların ayaq və qıçlarını masanın altında gizlətməsinə imkan verərək problemi daha da dolaşdırmış, bədən dilini oxumağı daha da qəlizləşdirmişlər.

Əgər bir az düşünsəniz üz ifadələrimizin aldadıcı təbiətini aşkar edə bilərsiniz. Üzümüzlə yalan söyləyərik, çünki uşaqlıqdan bəri bizə bunu öyrədiblər. Qarşımıza qoyulan yeməyə müsbət reaksiya verməyəndə “üzünü bu hala qoy-ma”, yaxud “Sifətini düzəlt” deyərək bizi sıxışdırıblar. “Əmin uşaqları gələndə ən azından sevinmiş kimi görünə bilərsən”, dedikləri üçün zorla da olsa gülümsəməyi öyrənmisiniz. Valideyn və cəmiyyətin bizdən tələb etdiyi sosial ahəngin təmin olunması üçün üzümüzdən istifadə edərək həqiqi hislərimizi gizlətməyimiz, insanları aldatmağımız və yalan söyləmiyimiz vacibdir. Yəni, bu məsələdə yaxşı olmamağımız təəccüblü sayılmamalıdır. Yaşımız irəlilədikcə bu işdə o qədər mahirləşirik ki, çıxıb getməyini istədiyimiz insanlara hiss etdiklərimizin əksinə olaraq üzümüzə təbəssüm maskası taxaraq baxır, bunun sayəsində qohumlarımızla bir yerdə olmaqdan məmnun görürük.

b'd'n diliBu barədə bir düşünün. Üz ifadələrimizi nəzarətdə sax-laya bilməsəydik, “poker üzü” termini hansı mənanı daşıyardı? “Məclis üzü” maskasını necə taxmaq lazım gəldiyini bilirik, ancaq aramızda çox az adam tapılar ki, başqaları bir yana, öz ayaq və qıç hərəkətlərinə maraq göstərsin. Təlaş, stress, qorxu, həyəcan, ehtiyatlılıq, sıxıntı, tələskənlik, xoşbəxtlik, nəşə, kədər utancaqlıq, naz, təvazökarlıq, qəribəlik, arxayınlıq, itaət, qanı qaralmaq, ətalət, rol oynamaq, nəfsinə qul olma və ya qəzəb –bütün bunlar ayaq və qıç davranışları ilə müəyyən edilə bilər. Sevgililərin ayaqlarını mənalı bir şə-kildə bir-birinə toxundurması, yad adamların qabağında uşağın utancaq ayaq hərəkətləri, qəzəbli adamın duruşu, doğum evindəki arvadını gözləyən ərin əsəbi yerişi – bütün bu davranışların hamısı hislərimizə işarə edir, eyni zamanda da oxuna bilər.
Ətrafımızdakı dünyanı aydınlaşdırmaq və başqalarının davranışlarını doğru şəkildə izah etmək istəyirsinizsə, düzgün informasiya ötürən ayaqları diqqətlə müşahidə edin.

Mənbə:  Kitabevim.az
Hazırladı: Asifə Əfəndi

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +10 (from 10 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

GÖZƏL QIZ!

Xüsusi

qadınBu yolda irəliləyərkən çətinlik çəkəcəksən, mübarizə aparacaqsan, yorulacaqsan, amma, unutma, özün olacaqsan. Bəzilərinin istədiyi kimi yaşamayacaqsan. “Xeyr!” deməyi öyrənəcəksən. Sən, elə istədiyin üçün edəcəksən, hər şeyi. Necə bir insan olacağına ancaq sən qərar verə bilərsən, kimsənin həyatının üzərində söz haqqı yoxdur. Tək bir həyatın var; buna görə önünə maneələr qoyan insanlara qarşı qərarlı olmalısan. İnsanlar səni susdurmağa, əzməyə çalışacaqlar. Etməyin lazım olan tək şey, bütün iradənlə yoluna davam etməkdir.

Gözəl qız, səni əhatə edən cəhalət, insanlığı öldürüb yerinə qadın kişi deyə iki cins qoymuşdur.  Qadını cinsi obyekt olaraq göstərib, sənin yalnız o işə yaradığını sənə öyrədən zehniyyət cinsi problemlərini aşa bilməmiş pozğunlardır. Lütfən, sən də kişiləri yalnız səninlə cinsi əlaqə yaradacaq varlıqlar olmalarının xaricində, onların  insan olduqlarını öyrən.

Gözəl qız, sənə öyrədildiyi kimi kişi üstün deyil. Kişilər ilə qadınlar bir-birilərilə harmoniyada olan varlıqlardır. Onun hər söylədiyini, hər istədiyini etmək məcburiyyətində deyilsən.  Sənin yaşamaq üçün öz iradən və öz həyatın olmalıdır . Sən öz həyatını yaşayarsan və sənin həyatına hörmət edəcək, səninlə həyatı paylaşacaq, səni bir kölə olaraq görməyəcək bir kişi yoldaşın olar. Eşqi, sevgini, cinsəlliyi onunla yaşayacaqsan.

Kişilər, suveren cəmiyyətlər, kişi suveren dinləri yaratmışlar. İnsanlar bərabərdir. İnsanı qadın kişi deyə təsnif etmək, qadını ikinci plana itələmək kişilərin öz eqolarını təmin etmələrindən başqa bir şey deyil. Cəmiyyətin yarısını kamuflyaj edib digər qalan yarısını da cahil buraxmaq isə ən çox kapitalizmə xidmət edir. Bu da imperialistlərin ağızını sulandırar.

Gözəl qız. Sənə  yalanlar sırıdılar. Sən bu oyuna gəlmə. Gerçək mənada din nədir, bir öyrən. Sənə hər deyilən qulaqdan dolma məlumatlara güvənmə. Araşdır. Dinsizmi olaq? Xeyr. Əgər siz öz iradənizlə bir dinə inanmaq istəyirsinizsə, öz seçiminiz. Kimsənin başqa birinin dinini, inanclarını, həyat formasını mühakimə etmə haqqına sahib olmadığını düşünürəm. Mənim qarşı çıxdığım fanatizm, cəhalət və bunu istifadə edən imperializmdir.

Gözəl qız, səni tanrı kimi tərənnüm edib , sənin azadlığını cinsəlliyinlə ölçmək istəyənlər olacaq. Unutma, azadlıq sənin düşüncəndədir, sənin iradəndədir.

qadın azadlığı

Gözəl qız. Oxu, öyrən, cəhaləti bir kənara burax və öz yolunu tap. Öz doğruların olsun, həyatda. Məktəbini bitir. Xoşbəxtliklə, keyiflə edəcəyin bir işin olsun ki, iqtisadi azadlığını qazanasan. Kimsəyə qul, kölə olma. Ayaqlarının üzərində dayan. Güclü ol. Necə bir insan olacağına ancaq sən qərar verə bilərsən, kimsənin həyatın üzərində söz haqqı yoxdur. Tək bir həyatın var; buna görə önünə maneələr qoyan insanlara qarşı qərarlı olmalısan.

Azadlıq – adamın digər fərdlərə hörmət etdiyi müddətcə, dilədiyi şəkildə yaşamasıdır. Azadlıq – insanın rahat nəfəs ala bilməsidir. Bizlər azadca yaşaya bilirikmi? Yoxsa hələ cəmiyyətin bizə biçdiyi qəliblərin içinə sıxışıb qaldıqmı?

Öz inqilabımızı etmədən xalqın inqilabının mümkün olmayacağını anlamamız və əvvəl özümüzdən başlayaraq bir işıq yandırmağımız lazım olduğunu düşünürəm.

İş belədir, gözəl qız, sənin əsarətinin adını azadlıq qoydular. İnanma! Azadlığın nə olduğunu özün üçün aydınlaşdır!

 

Hazırladı: Naz Ramizqızı
Mənbə: İndigodergisi.com

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +20 (from 20 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook