92 YAŞLI ŞİMON PERESİN NİTQİ

Xüsusi

Şimon Peres “Biz öz torpağımıza qovuşmağı arzulayırdıq, ancaq əldə etdiyimiz torpaq yaxşı deyildi. Yaxın Şərqin mində bir hissəsi olan balaca kəsik idi. Bu torpaq bizə o qədər də yaxşı münasibət göstərmədi. O, bataqlıq, həşəratlar, səhra və daşlardan ibarətiydi. Onun iki gölü vardı, biri ölüydü, ikincisi də ölürdü. Məşhur çay var idi, amma suyu qurumuşdu. Doğrusu, su adlı şey ümumiyyətlə mövcud deyildi. Heç bir təbii resurs da yox idi, nə qızıl, nə də ki neft. O zaman deyirdilər ki, Yaxın Şərqdə iki cür ölkə var: neft ölkələri və müqəddəs ölkələr. Bizimki tər-təmiz müqəddəs idi, çünki heç nəyi yox idi.

Biz tənhaydıq. Dini baxımdan qardaşlarımız, dil baxımdan bacılarımız, tarixi baxımdan da qonşularımız yox idi. Bütün bunlar isə Holokostdan sonra baş verirdi. Biz ora gələndə, ümumiyyətlə bilmirdik nə edək. Sözün həqiqi mənasında bilmirdik.

Onda biz fikirləşdik ki, təbiətin ən böyük sərvəti elə insandır. İnsanlar torpağı zənginləşdiriblər, torpaq insanları deyil.

Hamımız alim olduq. İsraildə hər bir fermer, hər bir əkinçi kənd təsərrüfatını susuz, torpaqsız inkişaf etdirmək üçün yollar aramağa başladı. Biz onu inkişaf etdirməyə başladıq. Bu, dünyada hay-tek əsasında qurulan ilk kənd təsərrüfatı oldu. Mən özüm həmin dövrdə Kənd təsərrüfatı universitetində tələbə idim, biz suvarmanı yaxşılaşdırmaq istəyirdik, ağacları isti suyla suvarırdıq, düşünürdük ki, onda daha yaxşı bitəcəklər.

Nə qədər təəccüblü olsa da, bəlli oldu ki, kənd təssərrüfatı təkcə torpaqda deyil, hay-tek əsasında da işləyir. Bu gün bizim kifayət qədər suyumuz var. Suyu adətən tapırlar, yaratmırlar. Biz isə onu yaratmağa başladıq. Buna nail olduq. Biz duzlu suyu şirinləşdirməyə başladıq, çoxlu “su içməyən” tərəvəzlər axtarmağa başladıq, seleksiyayla məşğul olduq. Bu da sizinçün əsl sirr: gələcək üçün vacib olan tapdıqlarınız deyil, istehsal etdiklərinizdir.

israilBizim insanlarımız, silah-sursatımız yox idi, heç zaman müharibə etməmişdik. Biz cəmi 450 min nəfər idik, nə generallarımız, nə də hərbi təcrübəmiz vardı. BMT İsrail dövləti yaratmaq qərarına gəlmişdi, ancaq faktiki olaraq müharibə gedirdi. Biz nə edə bilərdik? İki seçim vardı.

Birincisi – insanlar cəsarətli və şücaətli olmalıydılar. Onlar başa düşməliydilər ki, başqa seçim yoxdur – biz ancaq qalib gəlməliyik. Əgər cəmi bir dəfə məğlub olsaq – vəssalam.

İkincisi – silahımız olmadığından onu istehsal etməyə başladıq. Ordunu qurmaq üçün İT-ni inkişaf etdirməli olduq. İsrailin İT sektoru orduda işləyirdi. Çünki biz düşmənlərin mühasirəsində tək başına qalmışdıq.

Məndən bəzən soruşurlar: arxaya baxanda, ən böyük səhvləriniz hansılardır? Mən cavab verirəm: biz fikirləşirdik ki, arzularımız böyükdür. İndi isə başa düşürük ki, onlar elə də böyük olmayıblar. Daha çoxunu arzulayın. Arzunuz nə qədər çox olsa, o qədər çoxa nail olacaqsız.

Bunu sizə niyə danışıram? Mən hələ də gənc qız və oğlanlara deyirəm: dostlar, sizdə sizin düşündüyünüzdən daha çox şey var. Sizdə torpağın sizə verəcəyindən daha çox şey var. Siz sizə verilməyən nəsnələri istehsal edə bilərsiniz. Bu hər kəs üçün bir dərsdir.

Ukrayna kənd təsərüffatı sahəsində dünyanın ən vacib ölkələrindən biridir. Siz həqiqətən çox şey ortaya çıxarırsız və siz kənd təsərüfatından imtina etməməlisiz – siz modernləşdirməyi, resursları və xalqın istedadını birləşdirməyi bacararsız və bunu etməlisiz.

Hər bir insanın çox böyük potensialı var. Ancaq onların hamısı biraz tənbəldirlər. Nəyəsə nail olmaq istəyirsinizsə, işləmək lazımdır. Heç nə göydən düşmür. Biz İsraildə hədsiz çox işlədik. Bunda pis nə var? Başa düşmürəm…

İnsanlar məzuniyyətə gedirlər, bu boş vaxt itkisidir. Mənim artıq 90 yaşım var və heç vaxt məzuniyyətdə olmamışam. Mənə deyirlər: “Sən anormalsan? Bəs necə istirahət edirsən?”. Mən işləməyi üstün tuturam. İş mənə sevinc bəxş edir.

Və heç vaxt pessimist olmayın – bu özü də vaxt itkisidir, xüsusilə dövr dəyişəndə.

11214084_845846942160548_252928936489389354_nElmin dalınca getmək lazımdır. Elmin sərhədləri, hüdudları yoxdur, elmin refleksləri olmur. Keçmişin problemlərini həll etməyə çalışmayın, mən bilmirəm, ümumiyyətlə, bu mümkündürmü ki. Keçmiş ümumiyyətlə heç bir rol oynamır. Sadəcə köhnə səhvləri təkrarlamamaq üçün onu öyrənin. Keçmişdə gələcək və ümidlər yoxdur.

İnsanların əksəriyyəti təqdim etməkdənsə, xatırlamağı üstün tutur – bu ən böyük səhvdir. Nəyi xatırlamaq istəyirsiz? Buraxılan bütün səhvlərimi? Tarixə bel bağlamaq olmaz. Tarixçilər hökmdarların və hakimiyyətdə olanların carçıları olublar, nə deyilməlidirsə, onları deyiblər.

İnsanlar nədənsə qorxurlar… Ancaq bizim axırımızın necə olacağını təkcə tanrı bilir.

Sizin gənc nəsliniz möhtəşəmdir. Ancaq mənim onlarda bəyənmədiyim xüsusiyyət siyasətçilərə nifrət etmələridir. Onlar deyirlər: Siyasət çirklənib, o bizə görə deyil. Mən isə deyirəm: siz dürüstsünüz, siz dürüst siyasət istəyirsiniz – o zaman gedin dürüst siyasətlə məşğul olun.

Bütün bunların hamısı mənim keçmişdən aldığım dərslərdir.

Məndən necə aktiv qalmağı soruşan insanlar var. Cavab sadədir. Yaddaşınızda olan nailiyyətlərinizi və arzularınızı hesablayın. Əgər arzularınız nailiyyətlərinizdən çoxdursa, deməli, siz hələ gəncsiniz. Əksidirsə, deməli, siz qocalmısınız.”

Mənbə: ann.az  (Tərcümə: Cavid Ramazanlı)
Hazırladı: Naz Ramizqızı

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +31 (from 35 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

HƏYAT TƏCRÜBƏSİNDƏN DOĞAN İFADƏLƏR

Xüsusi

söz xəzinəsi Hərdən insan elə bir hüznə bürünür, sanır ki, üzərində ən gözəl qiyafəni daşıyır…
Dadmaq, ancaq doymamaq. Gözləntisiz gözləmək. Yaxınlaşmaq üçün uzaqlaşmaq. Ölərək dirilmək.
Danışarkən özünüzü yaxşı hiss etdiyiniz insanları itirməyin. Onlar hava, su kimi lazımdır.
Bəzən axtardıqlarımız o qədər yaxınımızda olur ki, uzaqlara fokslandığımızdan həmin yaxını görə bilmirik. Eynilə, qolumuzdakı qol saatını bütün evdə axtarmaq kimi…
İnsanın daxili zənginliyi ilə özünü sübut etmək ehtirası tərs mütənasibdir.
Fürsətin qeyri-adi qiyafədə gəlməyini gözləmək axmaqlıqdır.
Gülüş və hərəkət insanları düşünməyə vadar edən çox təsirli qüvvədir, çox…
Baxırsan ki, bir çoxları şikayətlənir yalanlardan, yalançılardan. Heç özünə sual vermisənmi “sən həqiqətə nə qədər açıqsan və yarğılamadan, basqı qurmadan nə qədər şərait yaratmısan sənə həqiqəti söyləmələri üçün?!”
Heç kəsi, heç nəyi itirməyə qorxmadıqca itirməzsiz…
Məgər düşünmək bu qədərmi yorarmış? İnsanları müşahidə edəndə açıq-aşkar görürsən ki, əksəriyyəti deyir : ” Məni idarə et, bütün səlahiyyətim sənindir (məsuliyyətdən qaçmaq üçün). Məni aldat, məndən xəbərsiz (həqiqəti dada bilmədikləri üçün)”.
Həyatı anlamlı qılmaq üçün şərt deyil həmişə nələrisə ora daxil edəsən. Bəzən kiçik nələrisə müvəqqəti ixtisar etməklə böyük hikmətlər əldə etmiş olursan, fərqindəliyin artır. Misalçun 1 gün danışmamaq, 1 gün qol saatı taxmadan, 1 gün telefonsuz gün keçirmək, 1 həftə musiqi dinləməmək, 15 günlük interneti (Facebook və s.) bağlamaq, 1 ay ət yeməmək. Fərqi isə yaşayan bilər.

 Peşəsi, gülümsəyərək işini icra etmək olan insanlara baxanda ani olaraq simalarında saniyənin dörddə biri kimi kiçik zamanda elə bir mikro ifadə görürsən ki, dəhşətə gəlirsən. Sanki deyir : ” Yetər! Yoruldum oynamaqdan. İçimdəkiləri bir bilsən.”
Görünüş aldadıcıdır, daxili, gizəmli dünyaya yolçuluq etmək gərək həqiqətləri görə bilmək üçün.

söz xəzinəsi Səndə kiçicik də olsa gizli, ya da, aşkar yumor hissi yoxdursa oxuduqların, yazdıqların, yaşadıqların içində boğula bilərsən bir gün.
Əxlaqsız insan, qorxuya, eqoya, kütləyə əsaslanan əxlaqlı insandan, zövqsüz insan zövq aldıqlarını istənilən ortamda görə bilməyənlərdən üstündür, çünki birincilər həqiqətdir, ikincilər illuziya.
İkrah doğuran informasiya bolluğu arasında itmək üzrə olan “intellektual” insan, sənin daxilində səni bütün asılılıqlardan xilas edən və səni hər daim inkişafa, yaradıcılığa sövq edən, sözlə ifadə olunmayan bir harmoniya yoxdursa “QARA DƏLİK” kimi öz içinə sıxılmaqla yox olmağa məhkumsan…

 Fərqindəlik və hər an ayıq olmaq saflıqla , azad düşüncəli və azad ruhluluq isə xəlvət bir yerlərdə gizlənən utancaqlıqla vəhdət olduqda kamillik yolunda irəlilədər insanı. Əks halda uçuruma aparar.
Ağac sümürtkəni – latreyanı yəqin ki, bir çoxumuz botanika dərsliyindən tanıyırıq. Yarpaqdan və yaşıl rəngdən məhrum olan, ağac köklərində parazitlik edərək, onlarla simbioz həyat keçirərək qidalanan bitki.
Bəzi insanlar da eynən latreya kimidir. Çox gözəl seçicilik qabiliyyətləri sayəsində oksigen kimi, su kimi, qida kimi insanları seçib özünə yaxın çevrə (qida mənbəyi) yaradır. Onlardan çox gözəl istifadə edir, onların zənginliklərini bəzəyərək özünkiləşdirir. Eyni zamanda bu insan özünün xalis parazit olduğunu, o işıq kimi insanların kölgəsində durmaqla özü işıq yarada bilməyəcəyini də çox gözəl anlayır.
Ən sevdiyi musiqini belə çox dinləyəndə zövq ala bilmir insan. Eləcə də musiqinin timsalında bir çox nəsnə. O nəsnələr isə özlüyündə bir anlam ifadə etmir. Anlamsızlığa anlam yükləyən insandır. O anlam isə doymaqla yox, dadmaqla mümkündür. Sanki mənasızlıqdadır məna. Sanki məhrumiyyətdədir.
İnsan ola bilər “vəfalı”, hansı ki, qorxudan, nadanlıqdan, məhkum edən fikirlərdən yoğrulmuş vəfa. Bu insanlar ömür boyu öz həbsxanalarını güllərlə bəzəyənlərdir. İnsan ola bilər məhkum edən bütün zəncirləri qırmış “azad”biri, hansı ki, vəfadan məhrum. Bu insanlar amorf maddə kimi formasızlaşmağa, xaraktersizləşməyə, öz-özündən baş açmamağa, tədricən mənən yox olmağa məhkumdur. İnsanlar da var ki, bütün qəlibləri zehnən və ruhən dağıtmış, eyni zamanda, parlaq sədaqət anlayışını qorumuş. Özünə sədaqət, dəyərlərinə sədaqət, seçdiklərinə sədaqət bəsləyən. Bax, o insanlar nadir tapıntılardır. Yaşayan və yaşadan, birlikdə yol qət edə biləcəyiniz varlıqlar. Sizin göstərişə də ehtiyacınız yoxdur. Gözləriniz də danışır, sükutunuz da. Sizin kimilər sizi görə bilir, duya bilir. Yaxşı ki varsınız, “AZAD SADİQLƏR “!”
BAYAĞILAŞMIŞ ELEKTRİK” anlayışı.
fikirBir çoxumuzun tez-tez eşitdiyi ifadə var: -” Filan kəsdən elektrik almadım”.
Biri var o sözün mahiyyətinin fərqinə varasan, biri də var ağız alışqanlığı olduğu üçün işlədəsən. Sən əvvəl öz içinin çirkli yollarından keçərək təmiz, işıqlı yollarına var, öz daxili tarazlığını, özünə yetərliliyi bərpa et, daha sonra başqalarını da oxu, mənəviyyatını hiss et, sükut dilində danış, ay nadan! Sən yalnız bu təqdirdə elektrik ala bilərsən.

 İşdə uğur qazanmanın təməl prinsiplərindən biri “mən müdirdən yox, müdir məndən asılıdır” devizini bütünlüklə öz psixologiyana oturtmaqdır. Və asılı olana öz mənfəətindən əvvəl ona yardım etmək istədiyini göstərmək uğurlu addımlara başlanğıc verəcək.
İnsanın çabası da, coşğun axtarışları da, ehtirasları da, qəddarlıqları da həmişə onlarda var olan boşluqları doldurmaq istəyi şövqündən yaranır. Ya o boşluqlarla öz dərinliklərində qeyb olur, ya da, sadəcə harmoniyada, indidə olur. Bunları bütün varlığınla dərk etdikdə isə sükutla həzzin sevişməsini yaşamaqdan başqa çarən qalmır.

Müəllif: Günel Kərimova
Hazırladı: Naz Ramizqızı

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 11 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

İNSAN AYNADA

Xüsusi

insan aynada

Güvən duyğusu cəmiyyə necəsir edir?

Yemək, yatmaq kimi həyatımızı davam etdirməmizə köməkçi olan ən fundamental ehtiyaclardan biridir güvən duyğusu. Digər insanlarla ünsiyyət qura bilmək və bu həyatı paylaşa bilmək üçün ən böyük köməkçimizdir. Bir başqasına güvənə bilməmizin təməlləri; uşaqlıqda, ailə içərisində aldığımız təsirlərə dayanır.

Etibarsızlıq isə  küsəyənlik, qısqanclıq və şübhə daşıyan, mənfi və ünsiyyəti zədələyici bir duyğu halıdır. Uşağın ailədə güvən görməməsi ətrafıyla sağlam və balanslı əlaqələr qura bilməməsinə, cəmiyyət içərisində digər fərdlərə və özünə güvənə bilməməsinə səbəb olar. Güvənin təməlləri uşaqkən atılar dedik , eyni zamanda etibarsızlığın da elə…

Bəs, müəyyən bir dinə, mədəniyyətə, millətə bağlı böyümüş və o birini yadırğamış bir uşaq, inkişaf etmiş bir ölkədə, şəhərdə küçəyə çıxınca nə yaşar? Bu uşaq ona yürüdülənlərə güvənmiş və qəbul etmişdir, onunçun doğrular beyninə yürüdülənlərdən ibarətdir.  Həddindən artıq güvən duyğusu inkişaf etdirmə və ya həddindən artıq etibarsızlıq duyğusu insanın cəmiyyətlə olan münasibətində problemlərə səbəb ola bilər.

tumblr

ddindən artıq gün duyğusu bağlılıq  gətirər

Həddindən artıq güvənmə səni cəmiyyətdən ayıran yalançı bir güvən vəziyyəti ortaya çıxara bilər. Həyat bu qədər qarışıq və anlaşılmaz ikən özünə həddindən artıq güvənmək çox həqiqi olmayacaq. Bu vəziyyətin nəticəsində digərini xor görmə, bəyənməmə, öz doğrularını mütləq bir şəkildə müdafiə etmə kimi hallara səbəb ola bilər və sonunda fərqli olanı qəbul etməmək, özünə bənzəməyəni qaralamaq və dışlamaq kimi davranışlar bütün mənliyi örtəcək.

Cəmiyyət tərəfindən güvən duyğusunun sarsılması fərdlər arasındakı empati qurmaq və hörmətlə yanaşmaq kimi münasibətlərin sarsılmasına gətirib çıxarır. Halbuki, bir yerdə yaşamanın ən yaxşı yolu empati qurmaq və hörmət etməkdən keçməkdədir.

Yaxşı bir dinləyiciikmi?

İzdihamlar içərisində çox rast gəlinən hallardan biri insanların danışarkən qarşısındakını eşitmədən öz eşitmək istədiyi şeyləri söyləməsi, öz inandıqlarına inandırmağa çalışmasıdır. Adam bütün mühakimələrində öz bildiklərindən yola çıxmaqla birlikdə ünsiyyət qura bilmək üçün qarşısındakını dinləmə və anlama bacarıqlarını da davamlı inkişaf etdirməlidir.

insan aynada

Qütbləşnin önünü necə ala bilərik?

Bir-biriylə əlaqəsi olmayan toplumlardan tutmuş, ictimailəşmiş və iç-içə keçmiş qruplara qədər, həm adamın öz mənliyini ortaya qoyması, həm də mühitdəki məlumat və təcrübələri mənimsəməyə çalışması fərdləri bir-birinə yaxınlaşdırır. Amma öz fərdi mənliyini ön planda tutub digər millətdən, dindən, ixtisasdan, cinsiyyətdən, sağlamlıq vəziyyətindən, fiziki xüsusiyyətlərindən və ağla gələn bütün ayırıcı xüsusiyyətlərdən fərdlərə biganə qalan, fərqli olanları bir bütünlük kimi deyil də ziddlik-düşmənlik kimi görən fərd, toplum içərisində yalnız olmağa davam edəcək deməkdir.  İnsan “mən kiməm, hansı mədəniyyətə aidəm, hansı cəmiyyətdə böyüdüm?” suallarının cavabını qəbulladıqdan sonra digər kimliklərə, mədəniyyətlərə məxsus insanları da anlaya biləcək, qəbullanacaqdır. Bu qəbullanmadan sonra insanoğlu fərqli təfəkkürə, mədəniyyətə sahib insanlarla eyni cəmiyyətdə rahat yaşaya biləcəkdir.

Mənbə: İndigodergisi.com  – Özlem Akkel
Hazırladı:  Naz Ramizqızı

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +13 (from 13 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

RETRO MARKETİNQ

Hər kəsin uşaqlıq illərindən unutmadığı xatirələri vardır. Bizimçün ən sevimli olan oyuncaq, dadı damağımızda qalan şokolad, sevinclə aldığımız saqqızlar, şüur altımızda özünə yer etmiş bu kimi digər xatirələr. İndi haqqında danışdığımız bu xatirələrdən çox uzaqda olduğunuzun və keçmişi geri qaytara bilməyəcəyinizin fərqindəyik, ancaq bəzi şəkil, rəng vəya markaları göstərdiyimiz zaman bir anlıq da olsa sizi keçmişə apara bilərik.
Bu gördüyünüz məhsullar sizi istər-istəməz keçmişə apardı. Markalar da istehlakçı qismində çıxış edən insanların həyatına hər zaman nüfuz edir. Köhnə markaların canlandırılması, onların yenidən gündəmə gətirilməsi və nostalji hisslər yaratmağı hədəfləyən Retro Marketing, köhnə ilə yeninin sintezini yaradaraq məhsulu istehlakçıya təqdim edir. Əslində Retro Marketing yuxarı yaş grupu insanlarının diqqətini cəlb etməyə çalışan və onlara xidmət edən bir marketinq növüdür, amma orta yaş qruplarına xidmət göstərdiyi markalara da sahibdir.

retro marketinq
“Retro Marketing”in Tərifi:
Retro, ingilis sözü olub geri, geriyə, tərsinə deməkdir. Marketinqin bir qolu olaraq isə Retro Marketing fikri məhz Stephan Browna məxsusdur. Browna görə Retro Marketing, öncəki illərə aid olan məhsul ya da xidmətin canlandırılması və ya yenidən istehsalına başlanılmasıdır. Digər bir tərifə görə isə Retro Marketing keçmişdəki markaların, hadisələrin, modaların və s. yenidən canladırılaraq insanlarda nostalji hissləri oyatmağı hədəfləyən bir marketing növüdür.
İnsanların duyğuları ilə bilavasitə əlaqədar olar Retro Marketing, digər marketing növlərinə nəzərən daha az risklidir. Çünki, burada yeni bir marka yaranmır, sadəcə olaraq keçmişdə mövcud olmuş bir markaya yeni marketing strategiyaları tətbiq edilərək istehlakçılara təqdim olunur. Bu markalar, insanların keçmişdə yaşayıb, təkrar yaşamaq istədikləri hissləri gerçəkləşdirməyə bir vasitə olur.
Retro Marketing 3 koteqoriyaya ayrılır:
1. Repro
2. Retro
3. Repro-Retro
1. Repro -keçmiş zamanlarda çox sevilən aksessuarların, alət və ləvazimatların təkrar istehsalıdır. Reproda, nostalji hissləri yaşatmaq daha asandır. Buna nümunə olaraq: Tarixi Kolleksiya Grupu (The Historic Collections Group) -Bu grupa, keçmişə aid olan əşyaların satıldığı mağazalar aiddir. Artıq şəbəkə halında olan belə mağazalarda tarixi dekorativ mebellər, saatlar və digər əşyalar satılır. Bu tip mağazalrda keçmişin abu-havasını yaratmaq üçün o dövrün musiqilərindən, rəflərindən istifadə olunur. Haqqında bəhs etdiyimiz bu obyektlər daha çox şəhərlərin prestijli yerlərində açılır.

repro

2. Retro isə keçmişlə indikini bir araya gətirməkdir. Məsələn:  “TAG Heuer” saat markası 1930-cu illərdə itehsal etdiyi saatı eyni dizayn ilə təkrar satışa çıxarmışdır. Köhnə saatdan fəqli olaraq yeni saatlarda günəş enerjisi ilə işləyən mikroçiplərdən istifadə olunmuşdur.

“TAG HEUR” in “Carrera” nümunəsi

“TAG HEUR” in “Carrera” nümunəsi

“ Walksvagen Beetle” möhkəmliyi, özünəməxsus dizaynı ilə fərqlənmiş və bir zamanların çox populyar  bir avtomobil markası olmuşdur. 1998-ci ildə Wlaksvagen, “Detroid Motor Show”da “ Beetl”ı  “ New Beetle” adı altında yenidən tanıdaraq avtomobil həvəskarlarında nostalji hisslər oyatmışdır. Köhnə dizayn, yeni texnika ilə təchiz olunmuş “New Beetle” yenidən böyük alıcı kütləsi sahib olmuşdur.

“Wolkvagen Beetle Old&New” nümunəsi

“Wolkvagen Beetle Old&New” nümunəsi

 

3. Repro-Retro isə ilk gündən başlayaraq təkminləşdirilən məhsulları addım-addım canlandırmaqdır. Buna nümunə olaraq “Fiat” firmasının öz  110-cu yaş illərinə həsr etdiyi reklamı göstərmək olar. “Fiat”avtomobil istehsalına başladığı 1899-cu ildən günümüzə qədər istehlakçılara təqdim etdiyi avtomobillərin bir neçəsini ekranlarda canlandıraraq insanlarda nostalji hisslər oyatmışdır.

“Fiat” nümunəsi

“Fiat” nümunəsi

Nəticə etibarilə, Retro Marketing, məhsulun bazarda daha uzun müddət qalmasına müsbət təsir göstərmiş, marketing anlayışına fəqlilik gətirmişdir. Məhz nostaljinin önəmli olduğu bu marketingin, məhsulların istehlakçıların yaddaşında qalmasındakı əvəzsiz rolu danılmazdır.

 Hazırladı : Mahizər Məmmədli

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +14 (from 14 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook

AVERROES (İbn Rüşd)

 

İbn Rüşd

İbn Rüşd (Averroes) (Aprel 14, 1126 – Dekabr 10, 1198, Kordova, Əndəlüs)   –  Əbu əl Valid Muhamməd ibn Rüşd , Qərbdə Averroes kimi tanınan, Qərb intellektual tarixinin unikal dövründə yaşamışdır.  Dahi əndəluslu ərəb filosof , təbib, fəlsəfə, riyaziyat, fiqh və tibbin kamil bilicisi. O dövr müsəlman İspaniyasının Kordova şəhərində anadan olmuş İbn Rüşd Qərbi Avropada dünyəvi fəlsəfi fikrin banisi hesab olunur.

İbn Rüşd məntiq və bilgi nəzəriyyəsində Aristoteli təqib edir. İbn Rüşdün fikrincə, sadə duyğulardan, təxəyyül məhsullarından dərəcə-dərəcə əqli gerçəklərə doğru yüksəlməyə bir meyl və istək (şövq) vardır. Bizə mütləq gerçəyin məlumatı verilməmişsə də, ona çatmamız üçün istək və səyin verilmiş olması bundan daha sevindiricidir.

İbn Rüşd Qərbdə Aristotel fəlsəfəsini Avropaya təqdim etməsi səbəbindən hörmətlə anılır. Belə ki, 1150-ci ildən əvvəl Avropada Aristotelin latın dilinə yalnız bir neçə tərcümə olunmuş əsəri məlum idi. Yalnız İbn Rüşdün Aristotelin əsərlərinə verdiyi şərhlərin XII əsrdən etibarən tərcümə edilməsi ilə Orta Əsrlər Avropası bu əsərlərlə tanış ola bildi. Əsərlərinin yəhudi dilinə tərcümələri yəhudi fəlsəfi dünyagörüşünə və eyni zamanda İslam fəlsəfəsinə də əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. O, “Fəsl əl-Məqəl” (Yekun traktat) əsərində Quranın təhlilində əsas meyar kimi müxtəlif mənbələrdən gələn hədislərdən çox, analitik yanaşmaya üstünlük verilməsi təklifini irəli sürürdü. Bu əsərdə dini fəlsəfədən ayırmaqla İbn Rüşd müasir Qərbdə tətbiq olunan dini dövlətdən ayıran dünyəvilik prinsipinin ilk yaradıcısı sayılır. Platonun “Respublika”sına verdiyi şərh isə Orta Əsrlər Avropa fəlsəfəsinin əsas istinad etdiyi mənbə kimi istifadə olunurdu.

Böyük filosof Aristotelin əsərlərinə yazdığı şərhlərlə yanaşı o, bir çox kitabın da müəllifidir.

  1. Fəslü-l Məqal beynə-l Hikməti və-ş Şəriəti minə-l İttisal
  2. Əl-Kəşfu an Mənahici-l Ədillə
  3. Təhafutu Təhafutu-l Fəlasifə
  4. Təfsiru mə bədə-t Təbiə

İbn Rüşdə görə vəhyin qaynağının Allah olduğu kimi ağlın da qaynağı  Allahdır. Ona görə fəlsəfə və din arasında zənn olunan mübarizə yox,  tam tərsinə uyğunluq və bir-birini dəstəkləmə vardır. Çünki hər ikisi eyni  qaynaqdan gəlir. Eyni qaynaqdan gələn şeylərin bir-birinə zidd olması  mümkün deyil. İbn Rüşd Fəslu-l Məqal adlı əsərində dini məsələlərdə ağlı  işlətməyin din baxımından nə mənaya gəldiyini izah etməyə çalışmışdır.  O, belə bir sual verir:
Din, ağıl metoduna sadəcə olaraq icazə verirmi?
Yoxsa onu qadağan etmişdir?
Din ağıl işlətməyi əmr etmişdirmi?

Tanrının varlıq dəlilləri: inayət və ixtira

Dövrünün metodologiyasına nəzər salan İbn Rüşd, Tanrının varlığı haqqında dəlilləndirmədə heç birinin kifayət dərəcədə inandırıcı olmadığını qeyd edərək, özünün kosmoloji xarakterlə əsaslandırdığı inayət və ixtira adlı iki dəlilini irəli sürmüşdür. Tamamilə aləmdən (cosmos) hərəkət edərək, Allahın varlığını isbat etməyə çalışan bu iki dəlil həmçinin digər dəlillərlə ortaq xüsusiyyətlərə də sahibdir.

  1. İnayət dəlili

Filosof İbn Rüşd, inayət dəlilini əsaslandırarkən iki şeyə istinad edir:

– Dünyadakı bütün varlıqlar insanın varlığına uyğun olub, məqsədlilik ya da ilahi qayəlilik hər yerdə müşahidə olunmaqdadır. Aləmdə var olan  şəri və müsibətləri izah edərkən isə, bunu Allahın murad etmədiyini, lakin  ümumi nizam xatirinə ona icazə verdiyini bildirmişdir.

– Qeyd olunan bu nizam və qayəlilik (məqsədlilik) bir təsadüf olaraq yox, iradə sahibi olan Allah tərəfindən meydana gətirilmişdir. Bütün varlıqların insan varlığına uyğun olaraq yaradılması, məsələn, günəşvə ayın hərəkətləri, gündüz və gecənin vəziyyəti, fəsillərin dəyişməsinin nizami şəkildə davam etməsi, heyvanların, bitkilərin, canlı və cansızların formasının insan həyatına müvafiq olaraq yaradılması bunu göstərir. Buna görə də Allah haqqında ətraflı biliyə sahib olmaq istəyən, Quranın da bildirdiyi kimi, bütün mövcudat aləmini dərindən incələməlidir.

  1. İxtira dəlili

Bu dəlil də hamının başa düşə bildiyi iki əsasa dayanır.

-İxtira dəlili hüdus dəlilinə oxşar olaraq belə ifadə olunmuşdur: «Hər var olan şey, var edənə möhtacdır». Bu varlıqlar aləmi də yaradılma (ixtira) nəticəsindədir. Heyvanlar, bitkilər, cansız varlıqlar, qısacası bütün varlıq aləminin, bir var edəninin olması lazımdır ki, bu da Allah Təaladır.

-İkinci əsas isə «hər ixtira edilənin bir ixtira edəni var» ifadəsidir. Bu, birincisindən onunla fərqlənir ki, bu dəlilin qavranılması üçün dərin şəkildə ağıl yürütmə aparmaq lazımdır.

Filosofa görə bu iki dəlil Quran nəsslərinin ortaya qoyduğu əsaslara uyğundur. Çünki Qurani Kərim də Allahı izah edərkən bu metoddan istifadə etmişdir.

 Hazırladı:  Naz Ramizqızı

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +16 (from 18 votes)

Naz Ramizqızı

Fitret.az yazarı. Tələbə.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebook