“BÖHRANDA NƏ ETMƏLİ?” NİCOLAS BATE

Xüsusi

böhran

Ümumilikdə kitab on yeddi bölümdən ibarətdir və hər bölmədə də böhran zamanı nələrə diqqət yetirməli olduğumuzu izah etməyə çalışır. Mən də çalışacam ki, kitabın hər bölməsini ayrı ayrılıqda təhlil edim. Düşünürəm ki, bu daha effektiv olacaq.

 

Birinci bölüm: Pul

Bu bölüm böhran zamanı qiymətin aşağı salınması əvəzinə əslində satfığınız məhsulun və ya xidmətin keyfiyyəti haqqında müştəriləri inandırmağa dəvət edir. Bu bölüm məhsulun və ya xidmətin satılması üçün qiymət azaldılmasının qəti əlehinədir. Bu hissəni belə də ifadə edə bilərik: Böhran zamanı çalışıb qiyməti aşağı salmaq əvəzinə müştərilərinizə daha çox xidmətlərinizin keyfiyyətindən danışın. Bununla da siz böhran zamanı gəlirlərinizi böhran zamanı eyni saxlaya hətta daha artıq da qazana bilərsiniz.

İkinci bölüm: Faktlar

Krizis zamanı faktlar mütləq gözünüzün önündə olmalıdır. Faktlar şirkətlərin bir növ gücləridir. Pulla bağlı faktları dəqiq bilməlisiz. Ona görə də şirkətinizin maddi durumu ilə əlaqədar mütləq məlumatlı olmalısız. Satdığınız hər məhsuun büdcənizə nə qədər pul gətirdiyini bilməlisiz. Digər məsələ strategiyanızla bağlı olan faktlardır. Ümumiyyətcə, çətin anlarda şirkətinizin strategiyasını düzgün müəyyən etməlisiz. Bu sizin gələcək inkişafınızı da müəyyən edəcək. Ən önəmli faktlardan biri də müştərilərinizlə bağlı olan faktlardır. Böhran zamanı müştərilərinizə olan qayğını böhrandan əvvəlki dövrə nisbətən daha da artırmalısız. Çünki şirkətinizi ayaq üstə saxlayan məhz onlardır. Növbəti fakt sizin komandanızın motivasiyasıdır. Unutmayın ki, böhran zamanı işçilərin motivasiyası maksimum yuxarı olmalıdır. Bunu da siz şirkət rəhbərləri həyata keçirməlisiz. Lazım gəldikdə siz onlarla tək-tək söhbət etməlisiz. Bütün bu böhrandan onların lazımınca çıxa biləcəyinə onları inandırmalısız. Bundan əlavə siz işlədiyiniz banklarla, mövcud bazarla,hal-hazırki iqtisadiyyatla da əlaqədar olan faktları daim göz önündə saxlamalısız.

Üçüncü bölüm: Çətin qərarlar

Böhran zamanı şirkətin gələcək taleyi sizin verəcəyiniz qərarlardan aslıdır. Bəzən elə düyün nöqtəsi yaranır ki, siz çətin qərarlar vermək məcburiyyətində qalırsınız. Sizin üçün vacib olan odur ki, belə zamanlarda öz komandanızı bir yerə yığmaq və mövcud vəziyyəti onlarla müzakirə edə biləsiniz. Bəzən işçilərinizi işdən çıxarmaq məcburuyyətində qalsanız belə onları yenə də motivasiya etməyi bacarmalısız.

Dördüncü bölüm: İşçilər

Belə br vəziyyətdə siz öz çalışanlarınızı daha da gücləndirməlisiniz. Onların sizdən gözləntilərini lazımınca ödəyə bilməlisiz. Bacardığınız qədər onları daha çox motivasiya edin və onlara şirkət rəhbəri kimi liderlik etməyi bacarın. Onları daha çox bilgiləndirin və bu vəziyyətdən də çıxacaqlarına onlarda böyük inam yaradın.

Beşinci bölüm: Satmağa başlayın

Siz böhran zamanı da daha çox satmağı bacarmalısız. Bəs bunu necə bacarmalısız? İlk öncə sizi rəqiblərinizdən fərqləndirən dəyərlərdən danışmalısız. Özəllikləriniz nədir? Müştərilərinizə qiymətdən daha çox aldıqları məhsulların və ya xidmətlərin onların həyatlarına hansı dəyərləri qatdığını başa salmağa çalışın. Satış hadəflərinizi və kütlənizi diqqətlə nəzərdən keçirin. Satış haqqında daha çox şey öyrənin və lazım gəldiktə müştərilərinizə telefonla zəng etməkdən belə çəkinməyin.

Altıncı bölüm: Marketinq

Siz marketinqin ənənəvi dörd qaydasından lazımınca istifadə etməlisiniz. Bunlar məhsul, qiymət, istifadə edəcəyiniz kanallar və piyar kampaniyalarınızdır. Öz komandanızla ofis kənarı bir toplantı təyin edin və bu barədə onlarla danışın. Marketinq strategiyanızı yenidən gözdən keçirin və lazımınca məbləğ ayırın. Çünki bu şirkətlərin ayaqda qalması üçün vacib məsələlərdən biridir.

Yeddinci bölüm: İlk olana qayıdış

Siz öz təməllərinizi diqqətlə nəzərdən keçirməli və bu barədə öz komandanıza ətraflı danışmalı və hər dəfə bu təməlləri onlara xatırlatmalısınız.Ən kiçik telefon danışığından böyük iş görüşmələrinədək, bacardığınız qədər öz şirkətinizin reklamını etməlisiniz. Şirkətinizin saytını daha da mükəmməlləşdirməlisiz. Sizinlə əlaqə saxlamaları üçün ünvanınız və telefon nömrəniz daima saytınızın ilk pəncərəsində olmalıdır. Müştərilər sizi axtardığında tez bir şəkildə sizi tapa bilməlidirlər. Burada diqqət yetirməniz gərəkən əsas məsələlərdən də biri siz özünüzsüz. Siz ümumən bu məsələlərdə daha mükəmməl olmalısınız ki, komandanız da sizinlə birgə gözüyümülü gedə bilsin. Onların rahatlığını və arxeyınlığını yarada bilsəz bu sizin iş prossesində də öünü yaxşı tərəfdən göstərmiş olacaq.

Səkkizinci bölüm: Əlaqə qurun

Bu çətin anlarda bacardığınız qədər əlaqələrinizi gücləndirin. Əlaqələr deyildikdə həm daxili, həm də xarici əlaqələriniz nəzərdə tutulur. Öz komandanızla aranızdakı əlaqələrdə xüsusilə diqqətli olun.

Doqquzuncu bölüm: Fürsətlər

Unutmayın ki,  hər bir böhran özü özlüyündə bir şansdır. Bu fürsətdən lazımınca istifadə etməyi bacarın. Böhran hər zaman özü ilə yeni fürsətlər gətirəcəkdir. Bu fürsətlərdə lazımınca istifadə etməyi bacarın.

Onuncu bölüm: Zaman

Öz zamanınızı bacarıqla idarə etməyi bacarmalısız. Onun üçün də bu nüansda daha diqqətli olun. Şirkətin alacaqlarının vaxtında təmin olunmasına nəzarət edin. Öz işçilərinizə və özünüzə lazımınca vaxt ayırmağı unutmayın.

On birinci bölüm: Zövq almaq

Gördüyünüz iştən zövq alın. Ən əsası işinizə həvəslə yanaşın. Bu sizin motivasiyanızı lazımı həddə çatdıracaq. Belə çətin zamanlarda öz çalışanlarınızı da bu istiqamətdə motivasiya edin ki, öz işlərindən zövq ala bilsinlər.

On ikinci bölüm: Yaradıcılıq

Çalışın ki, işinizdə yaradıcı olasız. Bu xüsusən də böhran dövründə çox əhəmiyyətlidir. Çünki böhran zamanı dünən gördüyünüz işləri davam etdirərək ayaqda qalmağınız bir az müşkül məsələdir. Ona görə də işinizdə yeni fkirlər olmalıdır. Bunun üçün də öz komandanızdan yeni fkirlər qəbul edin və onları dəyərləndirin.

On üçüncü bölüm: Müddət və Sistemlər

Bu müddət ərzində sisteminizdə hansı zəifliklər olduğunu aydınlaşdırmağa çalışın. Bunun üçün də kiçik bir komadnda qura və onlara bu əksiklərin tapılması ilə bağlı öz tapşırıqlarınızı verə bilərsiniz.

On dördüncü bölüm: İdarəetmə

Unutmayın ki, böhran zamanı çalışanlarınzın sizə daha çox ehtiyacı olacaq.Ona görə də hər zaman onların yanında olun. Onlara daha çox səlahiyyət verin. Buraxın səhv etsinlər. Çünki hər səhvdən bir şey öyrənəcəklər. Onlara liderlik edin. Onları öyrədin. Bütün bunlara onların daha çox ehtiyacları var.

On beşinci bölüm: Sərmayə

Bu müddət ərzində bir çox şeylərə sərmayə qoymalı olacaqsız. Ən əsası öz işçilərinizə sərmayə qoyun. Onları motivasiya edin. Budcənizdən bir miqdar ayıraraq bir kitabxana yaradaraq işçilərinizin bu kitabları oxumalarını təmin edə, eyni zamanda kitablarla bağlı fkirlərini müzakirə etmələri üçün şərait yarada bilərsiniz.

On altıncı bölüm: Danışmaq Asandır

Siz çalışmalısız ki, daha az danışaraq daha çox şeyə nail olasınız. Boş-boş danışmaqdansa daha çox iş görə bilərsiniz. Bacardığınız qədər birifinqlər verin və müxtəlif toplantılar edin.

Bu kitabdan bir çox şeylər öyrəndim və özüm üçün gələcəkdə istifadə edə biləcəyim bəzi qərarlar aldım. Kitab mənə bir rəhbərin öz işçiləri ilə böhran zamanı necə davranmalı olduğunu və hansı nüanslara fkir verilməli olunduğunu öyrətdi. Kitabın ən çox xoşuma gələn hissəsi birinci bölümü oldu. Çünki bu bolümdə mən yeni şeylər öyrəndim. Ən əsası böhran dövründə qiymətin aşağı salınması əvəzinə satılan məhsulun və ya xidmətin insanlar üçün necə də vacib olduğu dəyərini onların gözündə yarada bilməkdir. Bu fikir mənim düşündüyüm bəzi şeyləri tamamilə kökündən dəyişdi. Mənim üçün yeni bir fkir idi.

Ən çox xoşuma gələn üç cümlə

  • Danışmağı dayandırın, çünki doğru qiymət deyə bir şey yoxdur.
  • Həqiqətən də diqqətinizi istədiyiniz şeyə yönləndirin, bu qazanc gətirəcək.
  • Marketinqi sevin, çünki həqiqətən də xeyir verəcəkdir.

Bu kitab niyə oxunmalıdır.

  • Birnincisi ona görə ki, bu həqiqətən də sizə böhranın necə bir anlayış olduğunu başa salacaq. Və siz onun şirkətiniz üçün necə təhlükəli olduğunu görəcəksiniz.
  • İkincisi siz bu kitabı bitirdikdən sonra böhran zamanı nələrə daha çox diqqət yetirməli olduğunuzu anlayacaqsınız. Bir növ özünüzü təhlükəyə qarşı zireh geyinmiş kimi hiss edəcəksiniz.

Müəllif: Müşfiq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 8 votes)

“MasterCard” MƏŞHUR LOQOSUNU DƏYİŞDİRDİ!

Xüsusi

Qiymətli xatirələrin kartı olan MasterCard yeni loqosu ilə qarşımızda. Görünüşünü tamamilə yeniləməyə qərar verən ABŞ-lı maliyyə şirkəti, markasını həm fərdi, həm də müştəriləri üçün daha asan və sadə hala gətirməyi planlayır.

Pentaqram tərəfindən hazırlanan yeni loqo, dünyanın hər tərəfində loqosu ilə asanlıqla tanınan şirkəti rəqəmsal dünyaya hazırlamaq üçün bir addımdır.

MasterCardYeni loqoda klassik MasterCard rəngləri qırmızı və sarı, narıncı bir kəsişəm meydana gətirir və MasterCard üçün istifadə edilən şrift köhnə loqolara nisbətlə daha yumşaq və sadə bir görünüş qatır. Şirkətin yeni loqosunda böyük hərflər və çəpəki yazı tipi də yoxdur.
New York əsaslı maliyyə şirkəti 1968- ci ildə təyin etdiyi loqosunda illər boyunca köklü dəyişikliklərə getməmişdi. Ancaq markanın adı Master Charge olan ilk halından 1979 da alınan bir qərarla MasterCard halına çevrilmiş, 1990- cı illərdə isə şrift çəpəki olmuşdur. Ancaq heç bir dəyişmə markanın əsl rəngləri olan qırmızı və sarının ləğvinə icazə verməmişdir.

Bütün bunlardan 50 il sonra belə bu cür ağılda qalmağı bacara bilməsinin əsas səbəblərindən biri bu rənglər olarkən, digər səbəbi isə dünyanın dörd bir tərəfində milyonlarda kassada və təxminən 2.5 milyard kredit kartının üzərində iştirak etməsi ola bilər.
Şirkətin loqosunda etdiyi bu çevrilmə əslində gələcək böyük dəyişmələrində xəbərçisidir. Belə ki şirkət artıq rəqəmsal ödəmə sistemlərinə ağırlıq vermək istəyir. Bunu bütün dünyaya yeni tanıtdığı Masterpass adlı rəqəmsal ödəmə sistemindən də asanca anlaya bilərik.
MastercardBununla birlikdə loqo dəyişimi şirkətin gördüyü iş haqqındakı anlaşılmazlıqları da aradan qaldırmaq üçün istifadə ediləcək. Çünki MasterCard yalnız kartlarda istifadə edilmir, həmçinin ödəmə edilməsini təmin edən texnologiyanın da təmin edicisidir. Şirkətin gələcəyində də yalnız bir kart məhsulu olmaqdan daha çox rəqəmsal ödəmə sisteminə sərmayə qoyuluşu daha çox iştirak edir.
Loqosunda dəyişikliklər yaşasa da MasterCard loqosu bütün dünyada 81 % lik bir nisbətdə xatırlanır.

Nə deyərsiniz sizcə MasterCardın yeni loqosu müvəffəqiyyət qazanacaqmı ?

Hazırladı: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

“Y” NƏSLİNDƏ DƏYİŞƏN DƏYƏRLƏR

Xüsusi

Y – Nəsli.

Milenyumlular.

Uşaqlar, gənclər.

İnternet gəncliyi.

Bunlar artıq eşitməyə alışdığımız anlayışlar halına gəlib. Kimlər haqqında deyilir? Kobudca 1980-2005 arası doğan kütlə üçün. Daha da əhəmiyyətlisi, kimlər bu terminləri tapır və söyləyir? Özü bu nəslin parçası olmayan, X nəsilin üzvləri.

Yəni bir nəslin üzvləri, başqa bir nəslin üzvləri ilə əlaqədar terminologiyaları inkişaf etdirir, arxasından da onlar haqqında ümumiləşdirmələr etməyə başlayır. Sanki bu işdə başdan bir çətinlik var .

Y-NəsliNədir yaxşı bu Y – nəslini və ya milenyumluları ən çox təyin etmək üçün istifadə edilənlər?

Tənbəl, özünü hər şeydən əvvəl düşünən, mən-mərkəzçi, narsist, çatmaq istədikləri üçün əvəz ödəməyi qəbul etməyən, səbirsiz, hiyləgər. Bunlarla bitmir. Cəmiyyət dəyərlərinə hörmət etmədiklərini, ailəyə əhəmiyyət vermədiklərini, yaşları 35-ə çatmasına baxmayaraq evlənib uşaq-muşağa qarışmadıqlarını, böyümədiklərini, zamanlarını oyun oynayaraq keçirdiklərini söyləyənlər də var.

Üzərinə bu təsbitləmələr yapışdırılan bu nəsil insanlarının, bir qisiminin əsəbli olmasına heç təəccüblənməmək lazımdır. Bu təsbitlər yalnız psixoloqlar, sosiologiyaçılar və şirkət məsləhətçiləri onları təyin etdiyində istifadə edilmir. Bu təriflərin nəticələri ilə gündəlik həyatlarının hər sahəsində, ailələləriylə olan dialoqlarda, iş yerində idarəçiləri ilə olan anlaşılmazlıqlarında və cəmiyyət həyatında qarşılaşdıqları digər insanlarda qarşılaşırlar.

Bu nəsil üçün deyilən müsbət şeylər də var. Məsələn daha yaradıcı, daha normaları və qaydaları sorğulayan, daha azad, daha həmrəylikçi və işbirlikci olduqlarına bağlı əhəmiyyətli göstəricilər var.

İş mühitinizi düşünün, 48 yaşındakı birinin 28 yaşındakı birinə söz arasında “sən daha kiçiksən” mesajı verdiyi ilə qarşılaşdınızmı? Və ya sizin, özünüzdən yaşca böyük insanlarla bir mövzu üzərinə danışarkən, fikirlərinizlə deyil də yaşınızla qiymətləndirildiyiniz oldumu? Mən etiraf etməliyəm, çox bənzər ssenarilərdə qarşılaşdım. Adam Grant, Originals adlı kitabı içərisində statü və güc əlaqəsindən bəhs edərkən bunu ifadə edir. Qeyri-adi, provakativ və ya qəlibləri məcbur edən bir fikri, təşkilat içində statusu (ənənəvi strukturlarda əksəriyyətlə yaşa bağlı) yüksək biri söylədiyində təqdirlə qarşılanarkən, eyni fikri hələ normaları sorğulamaq üçün kifayət qədər status qazandığı düşünülməyən biri (yeni başlayan və ya 3-4 il təcrübəli bir ) söylədiyində alçaldılma və ya xariclənməklə qarşılanır.

Bu fikri üstümüzdən ata bilmirik. Bizdən 25 il sonra doğulmuş biri həyatla əlaqədar nə belə bilər ki!

O zaman insanların yaşına və nəslinə deyil, yaratdıqları təsirə və etdikləri işlərinə baxaq.

facebook22 yaşındakı bir gəncin fikirləri sizi razı salmağa kifayət etməyə bilər. Yaxşı, ya futbolla əlaqədar danışırsınızsa və qarşınızdakı Neymardırsa ?

Messi. Yaş 28

Adele. Yaş 28

Mark Zuckerberg. Yaş 30

Instagramın qurucuları. Yaşları 28, 29.

qurucuların qurucusu. Yaş 31.

Dropboxun qurucuları. Yaşları 29, 31.

AirBnBin. Yaş 31.

Tumblr. 28.

Snapchat. 23, 25.

Tinder – Techcrunch – Oculus Rift. Yaşları 23 – 27 arası.

Bu anda yetişkin dünyanın üçdə birini Y nəsli deyilən qrup meydana gətirir və inanın bu qrup o qədər fərqli maraqları, ehtirasları, düşüncələri və dəyərləri olan insanlardan meydana gəlir ki tək bir kateqoriyada onları ümumiləşdirmək və davranışlarını böyük qəliblərə soxmağın heç kəsə faydası yoxdur.

Bunun yerinə, daha ümumi və elastik bir perspektiv ilə “yeni nəsillərin dəyişən dəyərləri” olaraq bu mövzuya baxılmalı və həm ictimai mühitdə, həm də ailə və iş mühitində bu dünyagörüşü ilə yaxınlaşılmalıdır.

 

Hazırladı: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

MÜŞTƏRİ GÖZÜNDƏ MARKA DEYİL, DUYĞU YARADIRSINIZ !

Xüsusi

duyğuYaratdığınız marka istər fərdi markanız olsun, istərsə işiniz olsun haqqını verə bilmək üçün düsturdakı bir neçə sehrli elementi yerinə yetirməlisiniz. Bu elementləri intelektual və duyğusal olaraq iki kateqoriyaya ayıra bilərik. Bir markanın satın alınmasını təmin edən ünsürlər tam olaraq bu iki elementə bağlanır.

Belə düşünün, bir markanı intelektual ölçüdə satın alırsınızsa, daha yaxşı bir qiymət, ya da məhsulun xüsusiyyətlərinə görə satın alma qərarlarınızı və markanızı dəyişdirə bilərsiniz deyilmi? Ancaq bir marka duyğusal ölçüdə satın alınırsa, istehlakçısını bir yerdən tutmuş deməkdir. Yəni siz o marka ilə duyğusal bir bağ qurduğunuz üçün o markanı daha çətin dəyişdirərsiniz. Ona görə bizlər də bu gün həmişə birlikdə markanızın istehlakçıları ilə duyğusal bağ qurması üçün izlənməsi vacib olan təməl ünsürləri görəcəyik.

Bütünlük

Ortaq duyğu və düşüncələri paylaşmaq insanları bir araya gətirib, birlik halına gətirilməsini təmin edir. Burada diqqət yetirilməsi vacib olan nöqtə, yaratmaq istədiyiniz birliyi inteqrasiya olunduracaq prinsiplərə möhkəm möhkəm sarılmanız. Prinsiplərinizi təyin etməniz insanlar tərəfindən necə bir marka olduğunuzun daha asan başa düşülməsini təmin edir.

Etibar

İnteqrasiya olunma ilə olduqca əlaqəli olan etibarınız markanızın ən çox idarə altında tutmanız lazım olan elementi. Etibar tikmək üçün tutarlı olacağına diqqət yetirməniz vacib olan ən önəmli nöqtədir. Ola biləcək müştərilərinizin başında sizinlə əlaqədar təməl prinsipləriniz mövzusunda heç bir sual işarəsi meydana gəlməsinə icazə verməməlisiniz. Əsaslı bu məzmun içində düşünüldüyündə nizamlı bir böyümə, daha çox öyrənmə və daha çox məsuliyyət götürmək mənasını verir.

Güvən

Heç kim üçün sürpriz olmayacaq ən əhəmiyyətli element güvən yaratmaqdır. Güvən hamımızın hər sahədə həyatında mövcudluğunu istəyəcəyi, tarifin gizli komponentlərindən biridir. Markanız üçün yaradacağınız güvən isə markaya duyulan bağlılığı özü ilə gətirəcək.

Əlaqə

İctimai varlıqlar olaraq hamımız həyatımızın hər sahəsində çox müxtəlif əlaqələr içərisindəyik. Həm insani, həm də markalarla möhkəm əlaqələr qurmanın yolu bütünlük, etibar və güvən yaratmaqdan keçir. Yəni insanlarla bütün, etibar və güvən yaratmaq daha çox böyümə, daha yaxşıya və irəliyə getmənin önünü açır.

Yuxarıda bəhs etdiyimiz bütün elementləri markanızın olmazsa olmazları etməniz, istər fərdi istər işiniz ilə əlaqədar olsun, güclü bir marka yaratmanız üçün olmazsa olmaz dəyəri daşıyır. Corc Bradt belə deyirdi : “İnsanlar məhsulları satın almır, markaları satın alır.”

Mənbə : pazarlamasyon.com

Hazırladı : Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +6 (from 6 votes)

MARKETİNQSİZ ƏDƏBİYYAT

Xüsusi

ədəbiyyatSevindirici haldır ki, bu gün ölkəmizdə marketinq haqqında olan təsəvvürlər getdikcə artmağa başlayır. Bunun ən önəmli təsirləri vaxt geçdikcə hiss edilməyə başlayacaq. Bir neçə il bubdan əvvəl əgər şirkətlər öz daxillərində marketinq departementini yaratmağa əlavə xərc kimi baxırdılarsa, bu gün bu departamentin vacibliyini özləri də etiraf edirlər. Bu da təbii haldır. Çünki hal hazırda yaşadığımız dünyada biznesin necə önəmli bir sahə olduğunu hamımız yaxşı bilirik. Bizim ölkəmiz də müxtəlif bizneslərin inkişafında olduqca maraqlıdır.

Əslində bu gün marketinqin prinsipləri və ya onun nə olması barədə deyil, konkret olaraq bədii biznesin nə yerdə olması ilə bağlı danışacağıq. Ədəbiyyatla, yazarlarla, eyni zamanda kitablarla əlaqədar olan bütün sahələrə marketinqin təsirini və nə dərəcədə önəmli olduğunu təhlil və izah etməyə çalışacam.

Başlamadan öncə kiçicik bir həşiyə çıxaraq onu deməliyəm ki, nə qədər yeni kitablar yazsaq da, bu sahənin marketinqini istədiyimiz səviyyəyə yüksəltmədən bunun ədəbiyyatın inkişafına biznes baxımından heç bir təsiri olmayacaq. Hər bir müəllif yazdıqlarının qarşılığında müəyyən bir qonarar qazanmaq istəyir ki, bu da təbii bir haldır. Bu həm yazarda ruh yüksəkliyi, eyni zamanda öz yaradıcılığını davam etdirmək üçün əlavə motivasiyanın yaranmasına səbəb olur ki, bu da növbəti əsərlərin meydana çıxmasına səbəb olur. Bunun da yolu düşünürəm ki, ədəbi marketinqin inkişafından keçir.

İlk öncə onu qeyd etməliyəm ki, bu sahədə ölkəmizdə olan çatışmazlıqlar olduqca çoxdur. Marketinqdə əsas yer tutan anlayışlardan biri araşdırmalardır ki, bu da bizdə olduqca zəifdir. İstənilən bir biznes sahəsində aparılan araşdırma mövcud vəziyyəti qiymətləndirməyə əsaslanıb ki, toplanılan məlumatların təhlilindən sonra istənilən nəticəni əldə etmək üçün lazimi addımlar atılsın. Ancaq ədəbi bizneslərdə nəinki mövcud bazarların araştırılması yoxdur, demək olar ki, buna hansısa cəhdlər belə edilmir.

ədəbiyyatSon zamanlar sosial şəbəkələrin sürətli inkişafı nəticəsində hansısa cəhdlər edilsə belə heç bir naliyyət əldə edilməyib. Bu da təbii bir haldır. Əgər kitab mağazalarının facebook səifələrinə baxsaz görərsiz ki, onların əksəriyyətində yalnızca kitabların qiymətləri ilə bağlı statuslardan ibarətdir. Hələki ədəbi bizneslərdə rəqəmsal marketinq anlayışı bundan ibarətdir. Halbu ki, bu imkandan maksimum şəkildə istifadə etmək olar.

Əgər hansısa bir gənc bu gün yeni nəsil dünya yazarlarının kitablarını əlina alıb oxuyursa bu həmin gəncin heç də onların yaradıcılıqları ilə ətraflı tanışlığını göstərmir. Ümumən əlınan kitabların bu gün çox satılmasının əsas səbəbləri nə qədər kitabın uğurlu alınması ilə bağlıdırsa böyük bir hissəsi də onun marketinq tərəfi ilə ciddi şəkildə məşğul olunması ilə bağlıdır. Yazarla çiyin çiyinə mübarizə aparan bu komanda bəlkə də yeni yazılan bir kitabın tez bir zamanda kütlələrin diqqətini cəlb etməsi üçün marketinqin təklif etdiyi bütün imkanlardan maksimum dərəcədə istifadə edirlər. Xüsusilə də rəqamsal marketinqin son zamanlatrdakı sürətli inkişafı onların saslərini daha böyük kütlələrə səsləndirmələri üçün əlavə üstünlüklər verməyə başlayıb. Bizdə isə yazarların demək olar ki, hamısı özlərinin marketoloqlarıdır və bu böyük dəryanın içində tək başlarına mübarizə aparırlar. Yeni yazdıqları kitablar haqqında bir iki kəlmə yazmaqla kifayətlənirlər. Nəticə isə göz qabağındadır. Ölkə xarici qıraqda qalsın, ölkə daxilində belə bestellerə çevrilə bilmirlər. Çünki bu kitablar kütləyə lazımıca çatdırılmayıb və tez bir zamanda da itib batmağa başlayırlar. Bəzən müəllifin belə yadından çıxır.

ədəbiyyatBizim ölkəmiz texnoloji inkişafın sürətindən qıraqda qalmayıb. Məsələ həmin inkişafdan düzgün şəkildə istifadə edə bilməkdir. Ancaq ki, kitab sənayesində və biznesində bu məsələ hələ ki, istənilən səviyyədə deyil. O səbəbdən də onlarca yeni yaranan romanlar, hekayə kitabları, esse kitabları hər nə qədər uğurlu yazılsa da marketoloji cəhətdən bu kitabların düzgün kanallar vasitəsi ilə insanlara çatdırıla bilməməsi sonda həm müəllifin məyyusluğuna, həm də kitab biznesinin getdikcə öz aktuallığını itirməsinə səbəb olur ki, gələcəkdə bu istiqamətə maraqları olan insanları belə tədricən bu biznes növündən soyutmaqa başlayır.

Digər bir məsələ isə ölkəmizdə olan kitab mağazaları arasında istənilən səviyyədə biznes xarakterli rəqabətin olmamasıdır. Hətta yox səviyyəsindədir. Və təbii haldır ki, rəqabətin olmadığı bir yerdə biznesə yeni imkanların açılması və biznesin öz inkişaf yolunu seçməsi demək olar ki, mümkün deyil. Mövcud olan kitab mağazalarında isə demək olar ki , hər bir mağaza öz çatısının altına sığınaraq “mənimlə işiniz olmasın” deyərcəsinə bu rəqabətin olub olmamasında demək olar ki, maraqlı da deyillər. Ancaq qurulan hər bir biznesin əsas məqsədi odur ki, oradan müəyyən bir gəlir əldə olunsun. Və bu gəlirin də hər dəfə artması təsisçiləri yeni addımlar atmağa vadar edir ki, bu həm marketinq mühitinin həm də ki, kitab biznesinin inkişafına səbəb olur.

Müəllif: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)