OYUN TERAPİYA: “BƏDƏNİMDƏ DUYĞULAR XƏRİTƏSİ”

Xüsusi

Uşaqlıq dövrünün əsas fəaliyyət növü oyundur. Oyun prosesində uşaq ətraf aləmi tanıyır, təcrübə toplayır. Hələ körpəlik dövründə körpələrin yaşlılarla ünsiyyət prosesində artıq rollu oyunların əsası qoyulur. Oyun təkcə maraqlı olduğu üçün deyil, eyni zamanda uşağın psixi inkişafında keyfiyyətli dəyişikliklər yaratdığı üçün əsas fəaliyyət növüdür. 
Uşaqlar öz qurduqları oyunları yaşıdlarıyla, bəzən valideyn­ləri ilə, bəzən də tək oynayırlar. Aşağıda qeyd etdiyim oyun isə valideyn–övlad münasibətlərini mərkəzdə tutan, uşaq psixoterapiyası, oyun terapiyası texnikaları ilə zəngin, hər bir valideynin övladı ilə rahat şəkildə keçirəbiləcəyi və müsbət nəticəsi olan oyundur.

Bu tip oyunlar mənlik şüuru, şüurlu olaraq fərqində olmaq, özgüvən, hislərin inkişafı, ünsiyyət bacarıqları, ümumiyyətlə, bacarıqların inkişafı üçün olduqca faydalıdır.

“Bədənimdə duyğular xəritəsi”

 Yaş qrupu: 5-10 yaş

Materiallar: Böyük bir divar kağızı, rəngli qələmlər, duyğu stikerləri, ulduzlar, rəngli duymələr

Uşağınızı oyun üçün yanınıza dəvət edin.

Böyük kağızı yerə sərin və uşaqdan kağızın üzərinə uzanmasını istəyin. Kağızın üzərində kənarlardan uşağın bədən şəklini çəkin. Uşaq qalxdıqda böyük boy bir kağızda onun şəklini görəcəksiniz.

Uşağa aşağıdakı açıqlamanı verin.

“İndi səninlə duyğularımız və bədənimiz haqqında bir söhbət edəcəyik. Hər birimizin daxilində duyğular var. Bəzən xoşbəxtlik, bəzən kədər, bəzən əsəb, bəzən qorxu yaşayırıq. Həm xoş, həm də bizi narahat edən duyğuların olması normaldır. İndi mən sənə bir hadisə söyləyəcəyəm və sən o anda nə hiss etdiyini, hansı duyğunu yaşadığını tapacaqsan” cümləsiylə aşağıdakı dialoqa bənzəyən söhbətlərlə uşaq yönləndirilir.

Valideyn: Atan gələrkən sənə çox sevdiyin bir hədiyyə aldı (onun ən sevdiyi şeyin adını deyin)

Uşaq:  Sevinc, xoşbəxtlik

Valideyn:  Afərin! İndi bu xoşbəxtlik duyğusu bədənində hardadır, onu tapaq.

Uşaq: Mənə elə gəlir ki, ürəyimin ətrafında

Valideyn: Səncə hansı rəngdədir?

Uşaq: Çəhrayı

Valideyn: Gəl indi qəlbinə xoşbəxtlik anladan stikerlər yapışdıraq, sonra onları çəhrayı ilə rəngləyək.

Aşağıdakı fərqli vəziyyətlər yenə eyni şəkildə uşağa söylənilir və duyğunu tapmaq uşağa tapşırılır.

*Ən sevdiyin oyuncağın qırıldı.

*Atan bir həftəlik iş üçün uzaq şəhərə gedir.

*Qardaşın oyununu pozdu.

*Dostların səni oyundan çıxardılar.

*Ən sevdiyin cizgi filmini izləyərkən işıqlar söndü.

*Anan və atan dalaşırlar.

*Gecə oyandın və qulağına taqqıltı səsi gəldi.

*Məktəbdə elə gözəl davranış etdin ki, başqalarının incitdiyi bir dostunu qorudun və müəllim bu davranışını çox bəyəndi.

Uşaq öz bədəninin üzərində  duyğularını tanıyıb, aşkara çıxarıb yerləşdirdikcə daxildəki duyğular xaricə çıxır. Və valideyn övladının duyğuları haqqında danışması üçün şərait yaradır. Hər bir vəziyyət söyləndikdən sonra uşağın duyğularını, ağlından keçənləri söyləməsinə imkan verilir.

Bu çalışmanı normal A4 ölçüsündə bir kağızda, bir bədən fiquru üzərində də çalışa bilərsiniz.

Çalışmanın sonunda duyğularınızı paylaşmanız çox vacibdir.

“Bütün duyğularımız bizim bir parçamız, hamısı bizə daxilimizdə nələr baş verdiyini söyləyir. Nələrə sıxıldığımızı, nələrə kədərləndiyimizi fərqləndirməmizə şərait yaradır. Duyğularımızı fərq etdikcə, bədənimizdə nələr baş verdiyinin fərqinə varırıq. Qorxduğumuzda bədənimizdə harda qorxunu yaşadığımızın fərqində olduqca, qorxu axıb gedəcəkdir”.

“Hər uşağın öz dünyası” kitabından
Müəllif: Rübabə Mərdanova

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az idarəçisi. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

NİTQİ İNKİŞAF ETDİRMƏNİN YOLLARI I

Xüsusi

Nitq, uşağın hərtərəfli inkişafı üçün vacib olan şərtlərdən biridir. Uşaqda olan hər hansı bir nitq qüsuru bu və ya digər dərəcədə uşağın fəaliyyətində və davranışında öz əksini tapır. Nitqində qüsur olan uşaqlar digərlərindən fərqləndiklərini dərk etdikləri andan etibarən səssiz, qərarsız və utancaq olur, tədricən özünə qapıla bilir və ən əsası, yavaş-yavaş ünsiyyətə girməməyə başlayırlar. Nitq və ünsiyyət bacarıqları sonrakı biliklərin əsasını təşkil etdiyindən uşağa vaxtında yardım göstərilməzsə gələcəkdə daha mürəkkəb və arzuolunmaz halların yaranmasına gətirib çıxara bilər.
Loqopediyanin məqsədi uşağın nitqinin normal formalaşmasına və nəticədə, onun təfəkkürünün tam inkişafına kömək etməkdən ibarətdir. Bu məqsədlə, loqopedin qarşısına qoyduğu əsas məsələ – uşağın imkanları, tələbatı və maraqları nəzərə alınmaqla loqopedik işin təşkili olmalıdır.
Uşaqla keçiriləcək məşğələlərin planını hazırlayarkən mütləq onun yaş xüsusiyyətlərinə uyğun olan aparıcı fəaliyyət formasını nəzərə almaq lazımdır.
0-1 yaşında uşağın aparıcı fəaliyyət forması böyüklərlə müsbət emosional ünsiyyətdir. Bu yaş dövründə uşağa kifayət qədər diqqət göstərilməzsə, onunla az ünsiyyət qurularsa, uşağın hər şeydən əvvəl nitqi və psixi inkişafında ləngimələr ola bilər.

0-1 yaş
Uşaqla keçiriləcək məşğələləri nəzərə alarkən, mütləq onun yaş xüsusiyyətlərinə uyğun olan aparıcı fəaliyyət formasını nəzərə almaq lazımdır. 0-1 yaşında uşağın aparıcı fəaliyyət forması böyüklərlə müsbət emosional ünsiyyətdir. Bu yaş dövründə uşağa kifayət qədər diqqət göstərilməzsə, onunla az ünsiyyət qurularsa, uşağın hər şeydən əvvəl nitqi və psixi inkişafında ləngimələr ola bilər.

1. Oyunu və ya hər hansı hərəkəti səslərlə ifadə edin. (məsələn: quş uçdu-prrrrr, am-am, hop-ba və s.)
2. Yatırılma zamanı lay-lay oxuyun.
3. Uşağa baxaraq müxtəlif səslər çıxarın ( a, o, u, e, ə, m) və bunları intonasiya ilə edin.
4. Uşağa səsi takrarlamağı öyrətmək üçün ilk olaraq, onun nitqində istifadə etdiyi səsləri siz özünüz təkrar edin. Sonra yeni səslər təklif edin.
5. Uşaq sait səsləri tələffüz edən zaman, əlinizin içi ilə onun ağzını yavaşca qapayıb açın. Sonra bu hərəkəti özünüz edin. Yenidən uşaqla təkrar edin.
6. Uşaq m, b samit səslərini tələffüz edən zaman şəhadət barmağınızla onun dodaqlarını yuxarıdan aşağıya doğru tez-tez sığallayın. Sonra bu hərəkəti özünüz də edin.
7. Uşaq bir hecanı təkrar edərkən, onun ardınca həmin hecanı 3-4 dəfə təkrar edin. Məs. ma-ma-ma və yenidən təkrar etməsini bir qədər gözləyin.
8. Uşaqla danışdıqca jestlərdən də istifadə edin.
9. Uşağa hər hansı əşyanı verərkən onun adını söyləyin. Uşaq yalnız əlini sizə uzatdiqdan sonra həmin əşyanı ona verin.
10. Uşağın çıxardığı səsləri və hecaları ətrafdakı əşyalarla uyğunlaşdırın və səsləndirin. Məsələn: əgər uşaq “ma” deyirsə “maşın” deyərək ona müvafiq oyuncağı, to-top, ba-baba deyərək onları göstərin.
11. Uşağa müxtəlif tapşırıqlar verin. Topu mənə ver. Kuklanın başını sigalla Ataya “sağ ol” de və s.
12. Uşağa “olmaz” kəliməsinə mütləq əməl etməsini öyrədin. Ancaq bu kəlməni uşağa gün ərzində 7 dəfədən çox işlətmək doğru deyil. Onun yerinə “bunu etmək yaxşı deyil” kimi ifadələr işlətmək və ya başqa fəaliyyətə istiqamətləndirmək olar.

Müəllif: Şahanə Nuriyeva loqoped_shahane

Beyenmeler
0   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

OSHO – “ANLAYIŞIN KİTABI” NDAN SEÇMƏLƏR

Xüsusi

Kainat sonsuzdur; o hər zaman davam edirdi. Varoluşun mövcud olmadığı bir zaman yoxdur və varoluşun mövcud olmadığı bir zaman da olmayacaq. Varoluş sonzuluq deməkdir.

İnsan şüuru əsrlərdir inkişaf etməyib. Sadəcə, bəzən kimsə çiçək açır, lakin milyonlarla insan arasında sadəcə tək bir insanın çiçək açması qayda yox, istisnadır. Və bu insan tək olduğuna görə, çoxluq ona dözə bilmir. Onun varlığı bir növ təhqir  halını alır; onun mövcudiyyətinin özü alçaldıcıdır,  çünki o sənin gözlərini açır və potensialının və gələcəyinin fərqinə varmağını təmin edir. Və sənin inkişaf etmək üçün, daha şüurlu olmaq üçün, daha sevgi dolu, daha estetik, daha yaradıcı, daha səssiz olmaq üçün – ətrafında daha gözəl bir dünya yaratmaq üçün – heç bir şey etməmiş olmağın eqonu incidir. Sənin dünyaya bir qatqın olmadı; burdakı sənin varlığın bir rəhmət yox, bir lənət olub. Sən dünyaya öz ehtirasını, öz şiddətini, öz qısanclığını, öz rəqabətçiliyini, öz iqtidar aclığını təqdim edirsən. Sən dünyanı bir müharibə yerinə çevirisən; sən qana susamısan və digərlərini də qana susamış hala gətirisən. Sən insanlığı öz insanlığından məhrum edirsən. Sən insanın, insanlığın aşağısına, hətta bəzən heyvanların belə aşağısına düşməyinə kömək edirsən.
Buna görə də bir Gautama Budda və ya Chuang Tzu sənə batır, çünki onlar çiçək açıb və sən eləcə orda dayanırsan. Baharlar gəlib keçir və səndə heç bir şey çiçək açmır. Hec bir quş sənin yaxınına gəlib yuva qurmur və mahnılarını sənin ətrafında söyləmir. Bir Məsihi çarmıxa çəkmək və Sokratı zəhərləmək daha yaxşıdır; sadəcə onları  ortadan qaldıraraq sənin heç  bir şəkildə ruhsal olaraq aşağılıq kompleksi hiss etməyinə ehtiyac qalmır.

Şüurumuzu dəyişdirməliyik, dünyada daha çox meditasiya enerjisi, daha çox sevgi yaratmalıyıq. Köhnəni – onun çirkinliyini, onun çürümüş ideologiyalarını, onun axmaq ayrımlarını, axmaq xürafatlarını – yox etməliyik və təzə gözlərə, yeni dəyərlərə sahib yeni bir insanlıq yaratmalıyıq. Keçmişlə bir kəsilmə; başqaldırmanın mənası budur.

Sadəcə yeni bir insan, insanlığı və bu planeti və bu planetin üzərindəki gözəl həyatı xilas edə bilər.

Rus inqilabı Leninin gözlərinin önündə uğursuz oldu. O, Karl Marksa söykənərək, “İnqilab gəldiyi zaman, evliliyi ortadan qaldıracağıq, çünki evlilik, özəl mülkiyyətin bir parçasıdır. Özəl mülkiyyət ortadan qalxarkən, evlilik də ortadan qalxacaq. İnsanlar sevgili ola bilərlər, birlikdə yaşaya bilərlər; uşaqlara toplum tərəfindən baxılacaq” deyə xütbə verirdi. Lakin, iqtidar Kommunist Partiyasının əllərinə keçdiyi vaxt və Lenin də lider olduğu zaman hər şey dəyişdi. Bir dəfə, iqtidar əllərinə keçəndə, insanlar fərqli düşünməyə başlayır. Artıq, Leninin düşüncəsi, insanları məsuliyyətlərdən azad etməyin təhlükəli ola biləcəyi formasında idi: Onlar aşırı dərəcədə fərdçi hala gələ bilərdi. Buna görə də, qoy, onlar bir ailənin yükü altında qalsınlar. O, ailənin ortadan qaldırılmasını tamamilə unutmuşdu.

İnqilabların, şəxsən inqilabçıların öz əllərində uğursuzluğa düçar olması qəribədir, çünki, bir dəfə iqtidar öz əllərinə keçəndə başqa cür düşünməyə başlayırlar. O zaman, onlar iqtidarlarına aşırı dərəcədə bağlanırlar. O zaman onların bütün səyi iqtidarı necə sonsuzadək əllərində saxlayacaqları və insanları necə idarə edə biləcəkləridir.

Din uğursuz olub. Elm uğursuz olub. Şərq uğursuz olub və Qərb uğursuz olub. İçində, Şərqin və Qərbin görüşə biləcəyi, dinin və elmin görüşə biləcəyi daha yüksək bir şeyin sintezinə ehtiyac var.

İnsan, sadə bir şəkildə özündən zövq alır, bu geniş kainatdan zövq alır, ağaclarla rəqs edir, sahildə dalğalarla oynayır, başqa heç bir səbəb olmadan, sırf zövq aldığı üçün balıqqulaqları toplayır. Havadakı duz və sərin qum, günəş doğur. Yaxşı bir qaçış; bundan artıq nə istəyə bilərsən. Mənə görə din budur: Havanın dadını çıxarmaq, dənizin dadını çıxarmaq, qumun dadını çıxarmaq. Çünki, varoluşun özündən başqa bir tanrı yoxdur.

Fəaliyyətində bütün olmaq sənə sevinc gətirir. Tam bir intensivliklə edilmiş adi, önəmsiz bir fəaliyyət belə, sənin varlığına bir işıq, bir doyum, dərin bir məmnuniniyyət gətirir.

Zehin bir seçicidir; buna görə də problem ortaya çıxır. Seçimsiz qal.

Üzüntünün içində heçmi gözəllik görə bilmirsən? Bu haqda düşün. Növbəti dəfə üzgün olduğun zaman, onunla savaşma. Mübarizəylə vaxt itirmə; onu qəbul et, onu buyur et, qoy o,  buyur edilmiş bir qonaq olsun. Onun dərininə sevgiylə, diqqətlə bax … gerçək bir ev sahibi ol. Və təəccüblənəcəksən  – üzüntünün sahib olduğu bəzi gözəlliklərə xoşbəxtlik əsla sahib ola bilməz. Hüznün dərinliyi var və xoşbəxtlik səthidir. Hüznün gözyaşları vardır. Və gözyaşları hər hansı bir qəhqəhənin gedə biləcəyindən daha dərinə gedər. Hüznün özünəməxsus bir səssizilyi, xoşbəxtliyin əsla sahib ola bilməyəcəyi bir melodiyası vardır. Xoşbəxtliyin öz mahnısı var, lakin, daha gurultuludur, səssiz deyildir.

Sənin, bütün dünyanı dəyişdirməyinə ehtiyac yoxdur; sadəcə özünü dəyişdirdiyin zaman, bütün dünyanı dəyişdirməyə başlayacaqsan, çünki sən dünyanın bir parçasısan. Tək bir insan belə dəyişsə, bu dəyişiklik minlərlə digər insana yayılır. Sən yeni bir insanlığı doğuracaq bir inqilabın tətikləyicisi olursan.

Sən onsuz da ən başından bəri bir tanrı, bir buddasan. Sənin Buddaya çevrilməyinə filan ehtiyac yoxdur; xəzinə ordadır, sadəcə sən onu hara qoyduğunu bilmirsən. Sən açarı yadından çıxarmısan və ya onun necə istifadə ediləcəyini unutmusan. Bilgiylə o qədər sərxoş bir durumdasan ki, olduğun hər şeyə qarşı laqeyd, unutqan bir hala gəlmisən. Bilgi alkoqol kimidir; insanları sərxoş edər. O zaman, onların qavrayışları  bulanıqlaşır, xatırlama səviyyələri ən aşağı səviyəyə enir. O zaman orda olmayan şeyləri görməyə, orda olan şeyləri isə görməməyə başlayır.

Bir uşaq doğulduğu anda onun içində əngəllər yaratmağa başlayırıq. Onun içində müqayisə duyğusunu yaradırıq. “Biriləri səndən daha gözəldir, digəri səndən daha sağlamdır, o birinin uşağı belədir; onun qiymətlərinə, zəkasına bax hələ; yaxşı bəs sən nə edirsən?” Biz müqayisə anlayışını yaradırıq. Müqayisə, aşağılıq və üstünlük anlayışlarını da bərabərində gətirir; bunların hər ikisi xəstəlikdir, əngəldir. Artıq, uşaq sadəcə özü haqqında fikirləşə bilməz; hər zaman özünü bir başqası ilə müqayisə edərək düşünər. Müqayisənin zəhəri içinə girmiş olar. Artıq, bu insan həmişə iztirab içində qalacaq; var olmağın xoşbəxtliyi getdikcə daha qeyri-mümkün bir hala gələcək.
Hər kəs bənzərsiz olaraq doğulur. Müqaysə etmək mümkün deyildir. Sən sənsən, mən isə mənəm. Bir Budda Buddadır, bir İsa isə İsadır, bunları bir-biriylə müqayisə etmək imkanı yoxdur. Əgər müqayisə etsən aşağılıq, üstünlük duyğuları yaradacaqsan, bunlar eqonun formalarıdır. Və təbii ki rəqabət etmək, başqalarına qalib gəlmək üçün böyük bir arzu ortaya çıxar. Sən bunu bacarıb bacarmayacağın mövzusunda bir qorxu içində qalırsan, çünki bu şiddətli bir mübarizədir və hər kəs eyni şeyi etməyə, birinci olmağa çalışır. Milyonlarla insan birinci olmağa çalışır. Buna görə də böyük bir şiddət, aqressiya, kin, düşmənlik ortaya çıxar. Həyat bir cəhənnəmə çevrilər. Əgər məğlub olasan, acı içində qalırsan… və məğlub olma ehtimalın qalib gəlmə ehtimalından daha çoxdur. Və uğurlu olsan belə, xoşbəxt olmayacaqsan, çünki uğurlu olduğun anda, qorxu ortaya çıxar: Artıq, başqa biri bunu sənin əlindən ala bilər. Sən öncədən titrəyirdin, indi də titrəyirsən. Uğursuz  olanlar da acı içindədir, uğurlu olanlar da.
Bu dünyada xoşbəxt bir insan tapamaq çox çətindir, çünki heç kim xoşbəxt olmaq üçün lazım olan şərtləri yerinə yetirmir. İlkin şərt, bütün müqayisələrdən vazkeçməkdir. Aşağı səviyyədə və ya üstün olmaqla bağlı bütün bu axmaq fikirləri burax. Sən nə üstünsən, nə də daha alt səviyyəsədəsn. Sən sadəcə özünsən. Sənin kimi biri yoxdur, müqayisə edə biləcəyin heç kim yoxdur. Sonra, birdən evə çatmış olursan.

Bilgini burax. Müqayisəni burax. Saxta şəxsiyyətləri burax. Bütün bu gedişat tamamilə mənfidir. Onu burax, bunu burax… buraxmağa davam et. Buraxacaq heç bir şey qalmayana qədər buraxmağa davam et… bax o zaman onu görəcəksən, sənin saf şüurun orda, qarşında olacaq.

İnanc, sənin cəhalətinin üzərini örtür. O əsla sənə gerçəyi göstərmir; sənə sadəcə bəlli bir dogmalar, etiqadlar verir və beləcə, sən onların içində bir bilgi aldanması yarada bilirsən. Lakin bu bilgi, bir xəyaldan başqa bir şey deyil. İnanca söykənən hər şey saxtadır.

Şübhə o qədər lənətlənmiş bir şeydir ki, sən onun gözəlliyini, onun zənginliyini unutdun.

Mən, tanrı tanımazlarla tanrıya inanan arasında hər hansı bir fərq görmürəm; onlar eyni gəmidə yolçuluq edirlər.

Dindar zehin zəkasını itirər, paslanar.

 

Mənbə: Osho – ” Anlayışın kitabı”
Hazırladı: Fidan Aslanova 

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

NAĞIL TERAPİYA: “Küsəyən fil balası”

Xüsusi

Psixoterapiyada nağıl terapiya istiqaməti var. Terapiya- müalicə deməkdir. Nağılların müalicəvi xüsusiyyəti  var. Nağıl vasitəsiylə qorxu, fobiya, aqressiya, özgüvən əksikliyi, müxtəlif davranış pozuntuları, ailə daxili münasibətlər, boşanma ilə bağlı yaranan problemləri aradan qaldırmaq mümkündür. Uşaqlara öyüd-nəsihət vermək əksər hallarda nəticə vermir. Nağılda isə toxunduğumuz problem, onun aradan qaldırılması həm şüurlu, həm şüuraltı təsirlə baş verir.

Aşağıdakı nağılı özgüvən korreksiyasında istifadə edə bilərsiniz.

 

Küsəyən fil balası

Biri vardı, biri yoxdu. Balaca, utancaq, ağlağan bir fil balası vardı. Fil balası anası ilə birlikdə gəzər, anası evə dönən kimi də evə gələrdi. Anası həmişə balaca filə deyirdi ki, bir az təklikdə gəzsin, özü kimi balaca heyvanlarla dost olsun, onlarla oyunlar oynasın. Fil balası isə yeni dost tapmağa, onlarla oynamağa utanırdı.

Bir dəfə bala fil həmişəki kimi təklikdə oynayırdı. Yaxınlıqda dovşan, dələ, meymun, çaqqal balaları da oynayırdılar. Fil balası anasının söylədiyi kimi bu heyvanlara yaxınlaşmaq, onlarla dostlaşmaq istəyirdi. Amma çox utanırdı. Cəsarətini toplayıb yaxınlaşmaq istəyirdi ki, çaqqal balası əvvəlcə ona baxdı, sonra da dostlarına baxdı və gülməyə başladı. Çaqqalın dediklərindən belə başa düşdü ki, fil balasının xortumu ona qəribə görünüb. O biri dostları çaqqal balasına deyirdilər:

-Axı niyə gülürsən? Görmürsən, o sənin sözlərini eşitdi, hətta bizə tərəf gəlmək istəyirdi, amma yolunu dəyişdi.

Doğurdan da fil balası çox kövrəlmişdi. Ağlaya-ağlaya evlərinə gəlib çatdı. Güzgünün qarşısında dayandı. Diqqətlə xortumuna baxdı. İndi gözündə ən çirkin heyvan özü idi. “Axı mən niyə belə çirkinəm? Bu xortum mənim nəyimə lazımdır? Gör necə də böyükdür” deyə-deyə ağlayırdı.

Bu vaxt yem dalınca getmiş anası qapıdan içəri girdi. Balaca filin hönkürə-hönkürə ağladığını görüb çox həyəcanlandı. Əlin­dəkiləri bir tərəfə qoyub balasını qucaqladı.

-Sənə nə olub mənim gözəl balam, niyə ağlayırsan?

-Mənə gözəl deyirsən? Axı mən çox çirkinəm. Uzun, eybəcər xortumum var. Mən çox gülməliyəm.

Ana fil hələ də nə baş verdiyini anlamırdı.

-Yaxşı, sakitləş, bax, sənə ən sevdiyin otlardan gətirmişəm deyib, balasını sakitləşdirdi.

Yeməyini yeyib qurtardıqdan sonra anası onun kürəyini sığallaya-sığallaya mahnı oxumağa başladı. Sonra astadan soruş­du:

-Bayaq xətrinə kim dəymişdi, mənim balam?

-Çaqqal balası mənim xortumuma gülürdü. Ancaq onda günah yoxdu, mən çox eybəcərəm.

-Hə, deməli, sən xortumunu bəyənmirsən? Bəs biz nə edə bilərik?

Ana fil balasının gözlərinə baxaraq sözlərinə davam etdi.

-Xortum biz filləri başqa heyvanlardan fərqləndirir. Biz xortumumuzla çox miqdarda  su götürə bilir, qoxuları hiss edirik. Susuz bir yerdə olduqda xortumumuz uzaq məsafədə su qoxusunu alır və bizi ora götürür. İndiyə qədər xortumsuz bir fil də dünyaya gəlməyib. Hər heyvan növünün özünəməxsus olan, onu başqa heyvanlardan fərqləndirən cəhətləri var.

Anasının sözlərii bala fili sakitləşdirmişdi.

-Bəs mən xortumumla hansı yaxşı iş görə bilərəm ?-deyə fil balası soruşdu.

Susuzluqdan yanan gülləri sulaya bilərsən- deyə anası cavab verdi.

Bala filin əhvalı xeyli yaxşılaşmışdı, güzgüyə baxıb, özünə xoş sözlər deyirdi.

Səhəri gün günəş çıxar-çıxmaz bala fil xortumuna su alıb gülləri, ağacları sulamağa başladı. Bu kənardan ona baxan balaca heyvanların çox xoşuna gəldi. İndi onlar da bir xortumları olsun istəyirdilər. Çaqqal balası dünənki hərəkətinə görə çox peşman olmuşdu. Onlar fil balasına yaxınlaşaraq, birllikdə oynamaq istədiklərini bildirdilər. O buna sevinmişdi. Hətta zarafatyana  xortumuna su alıb, balacaları sulamağa başladı. Onlar buna sevinir, atılıb-düşürdülər.

Fil balası artıq anlamışdı ki, fərqli olmaq heç də pis olmaq deyil.

“Hər uşağın öz dünyası” kitabından
Müəllif: Rübabə Mərdanova

Beyenmeler
0   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az idarəçisi. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

HƏYATI YENİDƏN SEVMƏK ÜÇÜN 10 TÖVSİYYƏ

Xüsusi

Həyatın hər zaman yolunda getmədiyini bilirik, həm də, bəzən həyat çox sıxıcı bir hal da ala bilir. Belə olanda, kaş biraz rəng və hərəkət olsaydı deyə durub gözləmək əvəzinə biraz hərəkətə keçmək lazımdır. “Nə edə bilərəm,  heç bilmirəm ki..” deyən oxucular üçün 10 maddəlik bir siyahı :

Həyatınızda sürprizlərə yer açın

Yaşadığınız hər anı kontrolda saxlayıb planlamaq əvəzinə, bəzi şeyləri axarına buraxın. Həyatın sizə sürprizlər etməsinə icazə verin. Bəzən ən gözəl anlarınız, gözlənilməz  hadisələr nəticəsində yaranır.

Hər gün yeni bir insanla danışın

Dünya həqiqətən də inanılmaz insanlarla doludur və bizlər çox vaxt onların  yanından keçib gedirik. Halbuki, hər gün getdiyiniz marketdəki işləyənlərlə, piştaxtanın arxasındakı.. yolun küncündəki satıcı ilə  iki dəqiqə ayaqüstü danışa bilərsiniz,  beləcə, özünüz üçün yaxşı insanlar tanımaq şansı yaratmış olarsınız.

Bağışlamaq üçün səy göstərin

Keçmişdəki kinlərinizin axıb getməsinə icazə verməlisiniz, bugününüzdə də onları düşünsəniz, sizə can sıxıntısından başqa bir şey gətirməyəcək. Kinlərinizdən  bir dəfə qurtulduğunuz zaman, açdığınız təmiz səhfəni qorumaq üçün keçmişinizlə sağlam bir sülh bağlamış olmalısınız.

İnsanların içindəki yaxşılığı görmək üçün çabalayın

Başqaları ilə birlikdə olarkən birbaşa onların minuslarına fokuslanmaq əvəzinə, sahib olduqları yaxşı xüsusiyyətlərin üzərində durmağa  çalışın. Bunu etməyə başladığınız zaman, əhvalınızın necə sürətlə düzəldiyinə təəccüblənəcəksiniz və zehninizdəki bütün o mühakiməedici tərəflərdən uzaqlaşacaqsınız.

Yeni fürsətlər tapmaq üçün gözlərinizi açıq saxlayın

Bəlkə də  etmək istədiyiniz bir çox yeni şey var, lakin , oturduğunuz yerdən gəlib qapınızı döymələrini gözləyirsiniz. Əgər elədirsə, təəssüf, durduq yerə döyülməyəcək qapınız. Passiv bir şəkildə gözləmək əvəzinə  hərəkətə keçməli, əgər lazımdırsa, kiçik risklər etməlisiniz. Həyat əslində fürsətlərlə doludur, ancaq, dəyərləndirib dəyərləndirməmək insanın özündən asılı olan bir şeydi.

Gələcəyə dair müsbət planlar qurun

Həyatda nələrin tərs gedə biləcəyini düşünmək əvəzinə, nələr yolunda gedə bilər , daha yaxşı nələr başıma gələcək deyə düşünün. Sizə, gerçəkləşməyəcək kimi gələn xəyallarınızın belə gerçəkləşdiyi bir gələcək planlayın, bu müsbət yanaşmanın zehninizdə yol açacağı dəyişikliyə təəccüblənəcəksiniz.

Bədəninizlə dost olun, onu sevin

Güzgü qarşısında bədəninizə baxıb ona nifrət etmək əvəzinə, onu sevməyi yoxlaya  bilərsiniz. Bədəninizin sizə verməyə çalışdığı mesajları dinləyib onu bəsləməyə, ona baxmağa, dincəltməyə və işlətməyə başladığınız zaman,  özünüzü evinizdə hiss edəcəksiniz. Çünki hər insan əslində bədənində ev sahibidi.

Dəyişikliyə qapılarınızı bağlamayın

Həyatınızın balansını pozmaqdan qorxaraq hər şeyi eyni şəkildə davam etdirməyə çalımayın, bir şey etmirmiş kimi görünməsəniz də, dəyişikliyə dirənmək çox yorucu və bezdirici  ola bilər. Yeni fikrilərə açıq olmaq, dəyişikliyə ayaq uydurmağa çalışmaq əlbəttə asan deyil,  lakin, əslində düşünüldüyü qədər çətin də deyil. Bu durumu çətinləşdirən yenə də bizik, bizim zehinlərimizdir.

Anlıq zövqlərə duyduğunuz ehtiyacı minimuma endirin

İçində yaşadığımız dünya anlıq zövqləri ön sıralara qoyarkən bunu edə bilmək düşündüyünüzdən  çətin ola bilər, amma bəzən dayanıb, o an yaşayacağınız həzdən vazkeçib uzun müddətli qazanclara fokuslanmaq lazımdır. Bunu etməyi bacardığınız zaman, əslində keçici zövqlərdən nə qədər asılı hala gəlmiş olduğunuzun daha asan fərqində olacaq  və bunlardan daha asan qurtulacaqsınız.

Pozitiv enerjinizi çevrənizlə paylaşın

Hər şeyin paylaşdıqca çoxaldığını deyənlərə qulaq asmağın tam zamanıdır ! Xüsusilə müsbət duyğularınız insanlarla paylaşdıqca çoxalacaq. Gün içində qarşılaşdığınız bir dostunuza kompliment etmək, sevdiyiniz birinə onu niyə sevdiyinizi söyləmək, onların gününü sevincli hala  gətirəndə,  sizə də müsbət bir dönüşü olacaqdır.


Mənbə: www.psikologankara.net

Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook