OŞO- “HƏYAT BİR SABUN KÖPÜYÜDÜR.”

Xüsusi

Həyat bir sənətdir. Və insanoğlu, həyatının həm sənətkarı, həm də alətidir. Özünü tam olaraq necə yaradıbsa, elə də tapacaqdır. İnsanoğlunun hazır olaraq doğulmadığını unutmayın; nə zaman doğulmuş olarsaq olaq, bizlər, yonulmamış daşlar kimiyik. Və o daşların çevriləcəyi heykəllərin gözəl və ya çirkin olacağını müəyyən edən, onları yaradan da bizlərik.

İnsanoğlu özünü həm yox etmə, həm də yenidən yaratmaq gücünə sahibdir.

İnsanoğlu özünü hər an, hər dəqiqə durmadan yeniləyər. Öz-özünü doğurması gərəkdir. Bu dayanmayan doğum sənətini bilməyənlər, çox uzun zaman əvvəl öldüklərini bilməlidirlər.

Kəşflər, kəşflər, kəşflər! Hər gün neçə-neçə kəşflər edilir! Yenə də, gündən-günə həyat kədərlə dolur. Artıq, cəhənnəmi təsvir edə bilmək üçün, xəyal gücünüzə ehtiyacınız yoxdur. Dünyaya işarə edib, “Bax, Cəhənnəm belə bir şeydir.” deməyiniz kifayətdir. Yaxşı bəs, bu mərhələyə necə gəldik? Səbəb budur ki, insan özünü kəşf edə bilmədi.

Həyatın bir başlanğıcı və ya bir sonu yoxdur. Sadəcə bədən doğular və sadəcə bədən ölər. İçimizdəki şey, bədən deyil. Həyatdır. Bunun fərqinə vara bilməyənlər, yaşamış olsalar da, hər zaman ölüm tərəfindən əhatə edilmiş olacaqlar. Fərqinə varanlar isə, ölümün içində belə, həyatı tapacaqlar.

Tanrı adına fantaziyalar öyrədilir. Lakin həqiqətin fərqindəliyi, xəyal gücü ilə yaranmaz, sadəcə, bütün xəyal gücündən vazkeçilərsə, yaranar. Xəyal gücünün içində yaşayan biri, bir yuxuda yaşayır. Olub bitəni yox, öz görmək istədiyini görər.

Dünya üzərində yaşayın, amma ona aid olmayın.

“Həyatın ən sirli açarı nədir?” Mənə nə zaman bu sualı versələr, “yaşayarkən ölmək” deyə cavab verirəm.

Yaşlı bir Brahma rahibi var imiş.  Kor olduğu vaxt, uşaqları, müalicə üçün əməliyyat olmasını istəyir, lakin rahib imtina edir. “Niyə gözlərə ehtiyacım olsun; 8 oğlum, 8 gəlinim və bir də ananız var. Mənim üçün görə biləcək 34 göz var ikən, 2 dənə əskik olsa nə olar?” deyir. Və uşaqlarının nəsihətlərinə qulaq asmır. Bir gecə evdə yanğın baş verir. Hər kəs canını xilas etmək üçün bayıra qaçır. O anda yaşlı adam heç kəsin yadına düşmür və rahib alovlar içində kül olur.
Buna görə də, övladım, qətiyyən cahillik mövzusunda israr etmə. Bilmək, öz gözlərinə sahib olmaqdır. Bundan başqa, güvənəcəyin bir şey yoxdur.

Həyat nədir? Həyatın sirrindən içəri girin. Elə-belə yaşasanız, həyatı tükəndirə bilər, lakin onu əsla bilə bilməzsiniz. Enerjinizdən, həyatı elə-belə yaşamaq üçün yox, eyni zamanda onu öyrənmək üçün də istifadə edin. Onu öyrənə bilən insan, eyni zamanda, onu yaşamağı da bacaracaq.

Hər kəs öz həyatını yaratmaq məcburiyyətindədir, eynilə, bir insanın, rəqs etməyi öyrənməsi kimi.

Bu dünyada kim hüzur istəməzki? Lakin insanlar bunun fərqində deyil və onlara hüzur verəcək qaynaqları axtarmazlar. İç varlığımız hüzuru arzulayarkən, etdiyimiz hər şey sadəcə və sadəcə hüzursuzluğumuzu artırır. Unutmayın, ehtiras, hüzursuzluğun qaynağıdır. Hüzuru axtaran insan, ehtiraslarından qurtulmalıdır. Ehtirasların bitdiyi yerdə, hüzur başlayar.

Hüzur axtarın. Lakin unutmayın, onu əgər öncə öz içinizdə tapa bilməsəniz, başqa heç bir yerdə tapa bilməzsiniz. Hüzur, xaricdəki bir şey deyil. O sizi içinizdəki musiqiyə bağlayan və sizin tərəfinizdən yaradılacaq bir şeydir. Buna görə də, hər vəziyyətdə qarşımıza çıxa bilər.

Xoşbəxtlik hər yerdədir, lakin hər kəs, onu təcrübə edə biləcək qəlbə sahib deyil. Bugünə kimi, qəlbini onu təcrübə etməyə açmayan kəs onu tapa bilməmişdir. Bu, özəl bir yerə və ya şərtlərə sahib olmaqla bağlı bir şey deyil. Önəmli olan, insanın xoşbəxtlik duyğusuna çata bilməsi üçün, doğru halda olmasıdır. Beləliklə, hər vəziyyətdə və yerdə xoşbəxtliyi tapacaq.

Düşüncələrinizdən qurtulun. Düşüncələr olmadan harada olursunuzsa olun, Allah sizinlə olacaq. Onu axtarmaq üçün hara gedəcəksiniz? Yaxşı, əslində nə olduğunu tam olaraq bilmədiyiniz bir şeyi necə axtara bilərsiniz? Onu axtararaq yox, içinizdə hüzur yaradaraq tapa bilərsiniz. Bugünə qədər heç kim ona getməyib. O daha çox onu doğru şəkildə dəvət edənə özü gələr. Bunu bilənlər, bir məbədə çevrilər.

Mənbə: Oşo – “Həyat bir sabun köpüyüdür” kitabı.
Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

İMMANUEL KANT SÖZLƏRİ

Xüsusi

 

İmmanuel Kant, idrakı ilə təcrübəsini birləşdirərək nəhəng bir şəxsiyyət portreti cızmışdır. O portretdən bəzi cizgiləri sizə təqdim edirik:

* Başqalarını şəxsi məqsədlərini gerçəkləşdirmək üçün vasitə olaraq görmə.

* Ağlımda maraq,şübhə və hörmət oyandıran iki şey var: Üzərimdə ulduz kimi parıldayan cənnət və içimdəki əxlaq qanunu.

* Bizlər sirlərlə dolu bir kainatda bir yuxunun yuxusunu görməkdəyik. Gerçəkdə bildiyimiz heç bir şey yoxdur. Bildiyimizi sandığımız şey yalnız hadisələrdir. O hadisələr ki, bilmədiyimiz bir varlıqla əsla bilməyəcəyimiz bir varlığın bir-birlərinə olan əlaqəsindən doğulmuşdur.

* Böcək olmağı qəbul edənlər, ayaqlar altında qalıb əzilməkdən şikayətlənməməlidir.

* İnanca yer vermək üçün məlumatı bir kənara qoydum.

* Elə davran ki, davranışların prinsip halına gəlsin.

* Məcburi yalana güzəşt getmək olar, amma ona haqq qazandırmaq olmaz.

* Təsəvvür böyük rəssamdır, daha artıq, sehrkardır.

* Аğıl ən çox qaranlıqda yaxşı işləyir.

* Əgər kimsə bütləşdirilirsə və göylərə qaldırılırsa, onda digər adamlar arasında fərq itir, çünki yeganə meyar həmin bütə pərəstiş dərəcəsi olur.

* Biz ancaq öz elədiklərimizi anlayıb başqalarına anlada bilərik.

* Dünya nizamı özünün ölçüyəgəlməz möhtəşəmliyi, hər yerdən parlayan sonsuz rəngarəngliyi və gözəlliyi ilə bizi səssiz təəccübə gətirir. Əbədi və ciddi nizama müvafiq olaraq vahid ümumi qanundan necə gözəlliklərin, necə möhtəşəmliyin çıxdığını görəndə isə ağıl bir başqa cür heyrətlənir.

* İztirab fəaliyyətə çağırışdır. Yalnız iztirablar vaxtı biz həyatımızı hiss edirik.

* Bir balaca fikirləşsək, o saat özümüzdə hər hansı günah tapmış olaraq.

* Döyüş xalqların heyvanca var olma vəziyyətidir; barış isə insanca var oluş vəziyyətidir.

* Başqalarının etdiyi səhvlərdən ötrü hirslənsəniz, onları deyil özünüzü cəzalandırmış olarsınız.

* Bütün sahib olduğumuz məlumatın təcrübə ilə başladığına şübhə yoxdur.

* Əxlaq insanın xarakterində olmalıdır.

* Zaman, səssiz bir mişardır.

* Əgər insan Allahın iradəsinə tabedirsə, onda o, təbiətlə həmahəngdir.

* Fərd ölməyə məhkumdur, bəşər övladı – olümsüzdür.

* İnsan öz yaxın ətrafından, digər insanlardan hətta zəhləsi də getsə, onlarsız yaşaya bilməz.

* Dahilik elə işlər görməkdir ki, onları başqalarından öyrənmək və başqalarına öyrətmək mümkün deyil.

* Hər nə qədər inanmasam da Tanrının varlığını qəbul etmək lazımdır.

* Aydınlanma adamın öz ağlını istifadə etməyə cürət etməsidir.

* Gözəllik əxlaqi xeyirin rəmzidir.

* Əgər insan Allahın iradəsinə tabedirsə, onda o, təbiətlə həmahəngdir.

* İnsanlar işığı görməz, işıqla görər.

* İki cür könül xoşbəxtliyi var: I. Ruhi sakitlik vә ya taledәn razılıq (qәmli vicdan). II. Hәmişә şәn ürәk. Birincisi insanın özündə heç bir günah hiss etməməsi nəticəsində, dünyəvi firavanlığın heçliyini aydın dərk etməklə yaranır, ikincisi isə təbiətin bəxşişidir.

* Bütün canlıların qulaq asdığı ilahiyyat səsidir. Heyvanlar dünyaya gәlәn kimi öz qüvvәlәrindәn düzgün istifadә etmәyi bacarırlar, yәni özlәrinә ziyan vurmurlar. Мәsәlәn, qaranquş yumurtadan çıхan kimi, hәlә gözlәri açılmamış elә elәyir ki, nəcisləri yuvaya düşmәsin. Buna görə heyvanların qulluğa (yemək, istilik və müdafiə tələbatından başqa) qətiyyən ehtiyacı yoxdur.

* Həyatın müxtəlif çətinliklərinə qarşı üç şey hədiyyə edilmişdir; Ümid, Yuxu və Gülmək

Hazırladı: Psixoloq Rübabə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +13 (from 15 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

YARADILIŞ VƏ NİZAM

Xüsusi

mono lizaBəzi insanlar iddia edir ki, kainatın yaranmasına səbəb hər hansı bir qüvvə (tanrı) və bu qüvvənin yaratdığı nizamdır. Daha sonra qeyd edirlər ki, hər bir işin, hadisənin yaradıcısı var və biz bunu empirik formada anlaya bilirik.

Məsələn, götürək Da Vinçinin “Mono Liza” rəsmini. Əlbəttə, bu əsəri Da Vinçi yaradıb. Təsadüfi şəkildə peyda olmayıb. Əgər biz kağız üzərinə bir neçə boya qabı qoysaq və təsadüfən bir it o boya qablarına toxunarsa, dağılan boyalardan heç vaxt ” Mono Liza ” kimi bir şəkil yaranmayacaq. Çünki itin gördüyü işdə şüurluluq yoxdur, amma Da Vinçi şüurlu olduğu üçün elə rəsmini bu şüurun nəticəsində çəkmiş və məqsədli iş görmüşdür. Bu kimi nümunələrlə sübüt etmək istəyirlər ki, deməli, kainatı da kimsə yaradıb. Ümumiyyətlə, nəinsə şüurlu yaranmağı üçün səbəb lazımdır və bu səbəbə biz yaradıcı deyiriksə, deməli, hər bir yaradıcı özünün yaranması üçün səbəbi (yaradanı) də axtarmalıdır. Bu iddia qırılmaz bir zəncirə söykənir, bir zəncirin digər bir zəncirə bağlanması üçün bir əlavə zəncirə və ya başqa bir vasitəyə ehtiyac var, onun da bu birinə, bunun da o birinə bağlanması vacibdir. Ona görə də biz bunu sonsuza qədər uzada bilərik. Yox, əgər biz bu zənciri hardasa qırmağa məcburuqsa, deməli, məntiqin üstündən xətt çəkməliyik.

Hindistanlılardan soruşublar ki, dünya nəyin üstündə dayanıb? Cavab veriblər ki, tisbağanın. Bəs tisbağa nəyin üstündə dayanıb? Cavab veriblər ki, filin üstündə. Bəs fil? Cavab veriblər ki, bəlkə mövzunu dəyişək? Buradan aydın olur ki, müşahidə edə bilmədiyimiz, test apara bilmədiyimiz və qəti qərara gələ bilmədiyimiz hadisələr sadəcə, fərziyyədir və sübut oluna bilmir. Yəni biz kainatın hər hansı bir fövqaltəbii qüvvənin yaratmasını sübut edə bilmirik. Çünki onun əlamətlərini nə müşahidə edirik, nə də birbaşa həmin qüvvənin təzahürünü ciddiliklə kainatın üzərində görə bilmirik. Dini kitablarda yazılanlar isə heç bir elmi fakta söykənməyən fikirlərdir. Çünki hər hansı bir hadisənin səbəbini elm izah edir. Əgər din izah edə bilirsə, onda buyursun, elmə öz töhvəsini versin, ona yol göstərsin. Hər halda indiyə qədər fizika, kimya və s. elmlərin adını bilirik, l akin “din elmi” deyə bir şey nə eşitmişik, nə də görmüşük. Ya biz “yaradanın yaradanı var” fərziyyəsini qəbul etməliyik, ya da sübuta yetirilmədiyi üçün əmin olmamalıyıq.

yaradılış-din-elm-nizamDigər bir yanaşma isə nizam məsələsidir. Deyirlər ki, məsələn, insanın məhz gördüyümüz formada olmasında bir nizam var. Bütün orqanlarımızın quruluşunda nizamı xüsusilə vurğulayırlar və yenə də bu nizamın özbaşına yaranmasını rədd edirlər.

Nizam, ətrafımızdakı canlı və cansız varlıqları əvvəlcədən hansı formada görməyimizdən, ağlımızda necə canlandırdığımızdan və necə dərk etməyimizdən asılıdır. Əgər biz bütün insanları 5 əlli görsək və bilsək, bu bizim üçün nizamdır. Lakin sonradan doğulan bir insanın 2 əli olarsa, artıq biz buna nizamsızlıq deyəcəyik. İndiki halda isə siyam əkizləri, qulağı kar, gözü kor, bir sözlə normal insan parametrlərini daşımayan körpələr doğulursa, burada nizam pozulmuş olur. Deməli, nizam deyəndə biz qayda və qanunun adını çəkməliyik. Əgər bu qayda pozulursa, deməli, o nizam deyil, sadəcə formadı, quruluşdu və lazım gələrsə, dəyişilir. Nizam deyəndə biz cazibə qüvvəsini yada salmalıyıq, çünki bütün cisimlər müəyyən məsafədən yerə düşməyə məcburdur. Amma bu o demək deyil ki, yerin cazibə qüvvəsi nə vaxtsa pozulmuş olmasın. Çünki təbiətdə baş verən hadisələr dəyişkəndir və xarici amillər daim yer kürəsinə təsir edir və nə vaxtsa hansısa fiziki qanunu pozub onu dəyişə bilər. Amma hal-hazırda cazibəsi qüvvəsi var və bu həmişə baş verməkdədir. Amma bu nə zamansa pozularsa, onda nizamlıqdan əsər-əlamət qalmayacaq.

Daha bir versiya irəli sürülür ki, komyuterin klaviaturasında bir sözü anlaqlı şəkildə yazmaq üçün yenə də şüurlu müdaxilə lazımdır. Amma eynilə bu sözün təsadüfən yazılması üçün təxminən milyard sayda əməliyyatîn baş verməsi lazımdır. Deməli, bu söz təsadüf nəticəsində yazıla bilər. Fərqi yoxdu, 50000-ci əməliyyatdan sonra, yoxsa daha çox və ya daha az əməliyyatdan sonra. Fakt təsadüf də olsa, yarana bilər.

yaradılış-din-elmƏgər mən kitabı klaviaturanın üzərinə atan zaman monitorda “betid” sözü yazılarsa, deməli, bu sözü elə bir dəfəyə təsadüfən yazmış oldum.Halbuki, milyard təsadüfi əməliyyatı bu sözə də aid etmək olardı.

Göründüyü kimi iddia tərəfdarları düşüncə qabiliyyətindən istifadə etməyən insanları asanlıqla manipulyativ yolla nələrəsə inandırırlar.

Unutmayaq ki, biz təbiətdən asılıyıq, təbiət bizdən yox. Küləyin olması üçün yelkenli qayıq lazım deyil, yelkənli qayığın yaranması üçün külək lazımdır.Əgər yer kürəsindəki mühit aydakı kimi olsaydı, onda nə biz mövcud olardıq, nə də bu düşüncələr. Kainatın yaranması 13.8 milyard, yer kürəsinin yaranması 4.5 milyard, canlılığın yaranması 3.2 milyard il əvvələ aiddir.Demək ki, kainatdakı proseslər onun qanunları çərçivəsində aram-aram, lazım gələrsə, təsadüfən baş verir.

Müəllif: Adil Xantəmirov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 8 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

ÖLÜM QORXUSU VƏ DİN

Xüsusi

ölüm-qorxusu-ve-xurafatlarÖlüm qorxusunun ağıl almaz inanclar doğurduğu gerçəyi ilə qarşı-qarşıyayıq. İnsanoğlu, təəssüf ki, sırf daha uzun yaşaya bilmək adına və ya öldükdən sonra da yaşayacağını düşünərək özünü rahatlaşdırmaq adına bir çox xurafat və boş söz uydurmuş və buna ilk olaraq özü inanmışdır. Daha doğrusu, inanmaq məcburiyyətində qalmışdır. Çünki heç bir mistik inanc, insanın öz azad iradəsi ilə seçdiyi bir seçim deyil. Bu inanca ya cəmiyyətin məhəllə təzyiqi, ya da öz içindəki duyğuların rahatlaması arzusu səbəb olmuşdur.

Qısaca, bütün mistik və metafizik inancların təməlində “qorxu” var deyə bilərik. Halbuki “ölüm qorxusu” ilə baş edə bilmək və sonsuza qədər yaşamaq arzusunu bəsləmək üçün “boş söz və xurafat” yolunu seçiməyə heç də ehtiyac yoxdur. Çünki, ölüm qorxusunu basdırmaq və ya sonsuza qədər yaşamaq arzusunu təmin etmək məqsədiylə uydurulan xurafatlar, daha dəhşətli və önü alına bilməz qorxular doğurur. İnsan bu nöqtədə, sanki yağışdan qaçarkən doluya düşür.
Məsələn, cəhənnəm qorxusu (üstəlik bu adamın odla pis bir xatirəsi varsa) ölüm qorxusundan daha betər bir qorxu deyilmi? Həmçinin, öz yaratdığı və qədərini çəkdiyi adamı cəhənnəmə atacaq qədər zalım bir Yaradıcı təsəvvür etmək, adamın qorxularına daha da böyütməzmi? Mərhəmətini və ədalətini yalnız özünə itaət edənlərə həvalə edən bir Məlik (bütün dinlərin Tanrıları bir Məlik; yəni kraldır) nə qədər dost canlı (və ya insan canlı) ola bilər ki?

Qaldı ki, dəyərli işlər edən və həyata məna qatan kəslər üçün, “ölüm qorxusu” xarici bir qorxudur. Baxın bu mövzuda Epikür belə deyər:

“Ölümdən niyə qorxum ki? Mən varkən o yoxdur, o gəldiyində də mən olmayacağam.”

Məsələ bu qədər açıq və yalın olduğu halda, insanlıq, ağıl almaz cəhalətiylə öz başına corab hörən və öz quyusunu qazan  “əcaib bir qorxu mədəniyyəti” icad etmişdir. Ölüm qorxusunun öhdəsindən gələ bilmək üçün “daha dəhşətli və şəfasız qorxular” çıxarmış və işin pis tərəfi, öz çıxardığı qorxuların əsiri olmuşdur. Bu gün, milyardlarla insan (hansı din və məzhəbdən olursa olsun) öz Tanrısına itaət etməməyi və onun əmrlərinə qarşı gəlməyi, yandırıcı və şiddətli bir əzabla ekvivalent görür. Və təəssüf ki, ağlı başında bir öndər də çıxıb: “Əzizlərim, Allah, o qədər kaprizlidirmi ki, insanı yandıraraq təhdid etsin!”

Kdua-ğlüm qorxusu-xurafateçən gün bir xəstəxana dəhlizində “ölüm döşəyində olan xəstələrinə Quran oxuyan bir qrup insan” gördüm. Üç dənə körpə qız atalarının ölməməsi üçün dua edirdilər. Anaları da əlinə aldığı müqəddəs mətni onlarla birlikdə oxuyurdu. Onların bu içdən olan halı və səmimiyyəti gözlərimi yaşartdı və məni uzun müddət ağlatdı. Mən də “Ümid edirəm ki, atanız vəfat etməz” deyərək içdən-içə qatıldım onlara. Lakin bir az sonra: “amma bu rüşvətdır!” deyə düşünməyə başladım. Uzaqdan uzağa ağrılarını paylaşdığım bu insanların davranışı, məndə “rüşvət” düşüncəsinin hasil olmasına səbəb oldu. Çünki, onlar: “Allahım, sevdiyimiz insanı bizdən alma da sənə göndərdiyin kitabın ayələrini oxuyaq” deyirdilər hallarıyla. Bu sözləri, ağlı başında olan hər kəs duya bilər. Sonra mövzuyla əlaqədar bir az düşününcə, əslində bu şəxslərin haqsız olmadıqlarını gördüm; çünki onlara öyrədilən davranış qəlibini icra etdikləri qənaətinə gəldim. Çünki onlara Allah, “almadan verməyən” bir mənfəət xəstəsi şəklində təlqin edilmişdi. Və əgər dua etdikləri ataları ölsə (ki öldü) bu inanc, “alsa da, verməyən” şəklində yenidən formalaşacaqdı  zehinlərində. İndi bu qızlar və anaları, hansı üstün gücün qoruması altına girib iltica edəcəklər? Bütün ümidlərini suya salan və verdikləri “rüşvət” müqabilində özlərinə atalarını bağışlamayan mərhəmətsiz bir Tanrı inancı şəkillənməyəcəkmi bu körpə zehinlərində?

İndi, təkrar mövzunun başına dönək:
Ölüm qorxusu, boş söz və xurafatların formalaşmasına və insan zehinini zəbt edib mühakimə qabiliyyətini iflasa uğratmasına səbəb olur, demişdim. Və bunun sadə bir nümunəsi, bir xəstəxana dəhlizində müşahidə oldu. Bu sadə, amma dəhşətli olaydır.

Mənbə: tanrivarmi.blogspot.com
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +15 (from 19 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

UŞAQLARIN ALLAHDAN İSTƏDİKLƏRİ

Xüsusi

Sevgili Tanrı, insanları öldürüb yenisini yaratmaq əvəzinə niyə sağ olanları saxlamırsan? Jeyn – 5 yaş
Sevgili Tanrı, indi mənə lazım olanları yazıram: təzə velosiped, kimya dəsti, it, kino göstərən aparat, beysbol əlcəyi. Hamısını göndərə bilməsən, eybi yox, bir az da olar. Qeyd: Bilirəm ki, Noel baba yoxdur. Səni sevən Erik
Tanrım, insanlara həmişə ruhları düz paylayırsan? Səhv edə bilərsən haa… Audrey – 8 yaş
Sevgili Tanrı, zürafələri istəyərək elə görünüşdə yaratmısan, yoxsa səhvən olub? Norman – 4 yaş
Sevgili Tanrı, necə bildin ki, sən Tanrısan? Charene – 3 yaş
Sevgili Tanrı, əgər öləndən sonra yaşayacağıqsa, bizi niyə öldürürsən? Mindy – 5 yaş
Sevgili Tanrım, oğlanlar qizlardan daha üstündür? Bilirəm, sən də onların tərəfindəsən amma yenə də ədalətli olmağa çalış… Silviya – 5 yaş
Yəqin ki, hər gün qarışqaları əzməyimin sənin üçün fərqi yoxdur. Alis – 6 yaş

ŞƏRHİM:

uşaq və AllahOla bilsin, bu inandırıcı olmasın. Çoxumuz deyə bilərik ki, bu yaşda uşaq necə elə suallar verə bilər? Hələ də kimə kimə, Tanrıya.. Bəkə də deyəcəyik ki, bunu ateistlər hazırlayıb. Olsun.  Məsələ bu deyil, əzizlərim. Bir baxaq, bu sualları vermək üçün elə uşaq kimi saflaşmaq lazım olmurmu bizə. Amma biz nə uşaq olmağı, nə də bu sualları verməyi özümüzə sığışdırmarıq. Axı biz Tanrı haqqında hər şeyi bilirik. Bizim işimiz onu sorğulamaq deyil, Ona görə hər kəsi sorğulamaq, Ona görə ölmək və öldürməkdir…

Nədən suallardakı təəccübə deyil, sulların verilməsinə təəccüblənirik?
Nədən biz böyüklər bu sualların özünü sorğulayırıq?
Nədən biz də belə suallar verə bilmirik?

Biz böyümüşük, biz böyüklərik, onlar isə uşaqlar. Uşaq kimdir, uşaq olmaq nədir? Uşaq olmaq demək, təəccüblənməyi bacarmaq, heyrətlənə bilmək deməkdir. Uşaqlar bu üzdən yeni şeylərlə qarşılaşmaqdan çəkinməzlər. Onlar ona görə mühakimə edərlər ki, öyrənmək istəyirlər. Ona görə öyrənmək istəyirlər ki, tanış olmaq, kəşf etmək ehtiyacları var. Onlar bunu etdikcə təəcüblənirlər, heyrətlənirlər.
Biz tez böyüdük. İtirdik bu qabiliyyətlərimizi. Biz ancaq öyrətmək üçün mühakimə edirik. Çünki təəccüblənmək deyil, başqalarını təəccübləndirmək və  heyrətə salmağı sevirik. Çünki elə özümüzü Tanrı kimi aparırıq. Biz böyüklər Tanrıdan qorxan tanrılarıq. Əslində, biz Tanrı üçün deyil, Tanrı adına öz tanrılığımız üçün mübahisə edir, savaşır və öldürürük…
tanrı-uşaq-allah-duaTanrı uşaqları tez eşidir deyirik. Niyə? Çünki uşaqlar dinləmək istəyir, öyrənmək istəyir. Uşaqlar bütün hüceyrələrini qulağa çevirirlər, dua etdikləri zaman. Çünki, uşaqların duaları içdən gələn istəkləridir, ritualları deyil. Uşaqların tək ritualı var, o da öyrənmək. Böyüklər isə qulaqların tutub ancaq sual verilər kimi davranarlar. Onlar öyrəndiklərini təsdiq etmək üçün qulaq asır, öyrənirlər. Böyüklər ritualları ilə öyünərlər. Onlar üçün Tanrı ilə danışmaq ritualdır.Burada vurğum yaş üzərinə uşaqlıqdan və böyüklük üzərinə deyil tam olaraq. Onları simvolik olaraq ələ aldım. Bir də var, böyük ikən uşaq olmaq. Uşaq kimi olmaq. Demək ki, uşaq olmaq böyüməmək, böyümək isə uşaq olmamaq deyil. İnsan hər yaşında saf, suallara açıq, dinləməyi sevən biri ola bilər. İnsan hər yaşda Tanrı ilə içdən danışa bildikdə uşaq sayılar. Çünki, biz bunları edənə uşaq deyirik…

Müəllif: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +12 (from 16 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus