ARZULARINIZI EDİN!

Xüsusi

muxt%c9%99lif-insanlarHal hazırda dünyanın müxtəlif nöqtələrində yaşayan 3 nəfər insanla fikir mübadiləsi aparıram. Hər biri ilə aramda minlərlə km var. Bu insanların heç biri bir birini tanımır. Müxtəlif yaşdadırlar: 55, 44, 27. Müxtəlif dini baxışları vardır: Provaslav; deist və müsəlman. Lakin onları birləşdirən səlist məntiq, iti zəka, inanılmaz daxili güc və çox dərin insan olmalarıdır. Hər üçünü çox istəyirəm. Cünki hər dəfə hər biri ilə söhbətdə bunu onlara deməsəmdə nə isə öyrənirəm. Müxtəlif mövzulara müxtəlif yanaşmaları analız edib bəzi məqamları bölüşmək istəyirəm.

Arzu və ona münasibət
Əzəldən insan oğlu istənilən məsələyə yalniz ikili baxış formasından yanaşmışdır. Yaxşı və ya pis, güclü gücsüz, ağıllı dəli, savab günah, ürək beyin, gecə gündüz və s . Zənnimcə arzuya yanaşmadada insanlar iki qrupa bölmək olar.
arzu-v%c9%99-x%c9%99yal1-ci qrup Arzu edib lakin bu arzuya nail olmaq üçün heç bir addım atmayan insanlardır. Əslində cəmiyyətin böyük əksəriyyətin bu tip insanlardan ibarətdir. Onlar öz arzuların beşikdəcə boğurlar. Bunuda maddiyyat, mənəviyyat, zaman, məkan, ətraf mühüt, cəmiyyət bəhanələri ilə əsaslandırırlar. Əslində isə problemin kökündə yalnız təlim və tərbiyyədəki problemlərdən doğan özünə inamsızlıq hissi durur. Bu isə zəifliyin ən əsas göstəricisidir. Will Smith-in çəkildiyi “Ümüdünü itirmə” ( В погоне за счастьем) filmində gözəl bir səhnə var. Will Smith ogluna nəsiyyət olaraq deyir: Sən nə isə bacarmayacaqsan deyən heç kimə qulaq asma. Hətta mənə belə. Başa düşdün? Əgər arzun varsa onu qoru. Heç nə bacarmayan insanlar, səndə alınmayacaq deyə səni inandırmağa çalışacaqlar. Sən isə qarşına məqsəd qoy və ona nail ol. Nöqtə.
2-ci qrup Arzularına nail olmaqdan qoxmayan və bu yolda bütün güclərini sərf edən insanlardır. Bu insanlar başa düşürlər ki, hərəkətsiz arzu istək olaraq qalır. Onlar güclü xüsusiyyətləri ilə yanaşı nüvəsində özünəinam hissi olan azad fikrə malikdirlər. Onlar üçün digərlərinin fikri məsləhətdən başqa bir şey deyil. Azad fikrli olduqları üçün həmişə müstəqil qərar vermək kimi bacarığa sahibdirlər. Onlar başa düşürlər ki, istənilən vəziyyətdə verəcəkləri qərarın düzgün olub olmamasından aslı olmayaraq hərəkətsizlik özünəinamın itməsi ilə nəticələnəcəkdir. Cünki verilən qərar düz olduğu təqdirdə bu arzuya çatmaq, həyat sevgisini dahada artırmaqdısa, səhv olduğu tədqirdə nəticəni bilməklə onu digərlərindən fərqləndirən mərdlik və özünəinam hissini qorumaqdır , bu isə yeni arzuları gedən yolda mayakdır. Lakin qətiyyətsizlik, qərar verməkdən qorxu hissi, nəticənin səhv və ya düz olacağından aslı olmayaraq qalan ömrünü atmağa qorxduğun addımın təəsüfü ilə yaşamaq qədər əzabverici heç nə yoxdur. Daha bir misal kimi Jek Nİkolsonun çəkildiyi Ququşü yuvası üzərindən uçarkən (Пролетая над гнездом кукушки) filmində psixiatrik dispanserin xəstəsi olan Jek həkimdən onlara dünya çempionatına baxmağa icazə verməsini istəyir. Lakin həkim buna icazə vermir və bu məsələni səs verməyə çıxarır. Pasientlərin əksəriyyəti həkimdən qorxaraq Jekin əleyhinə səs verir və dünya çempionatına baxmaqdan imtina edirlər. Sonrada Jek otağın ortasında olan beton plitəni çıxarıb həmən deşikdən qaçaraq şəhərdə bu yarışa baxacağını bildirir. Yenədə ətrafındakı insanlar ona inamsızlıqlarını ifadə edir, bu betonun çıxarılmasının mümkünsüzlüyünü bildirir və onunla mərc edirlər. O isə bütün gücünü sərf edərək betonu çıxartmağa çalışır, sözsüz ki bu onda alınmır. O ətrafdakı baxışları süzərək, ilk baxışda adi amma əslində özünəinamın göstəricisi olan MƏN HEÇ OLMASA CƏHD ETDİM… deyir.

2-ci qrupa aid insanlar həyatdan nə istədiklərin dəqiq bilirlər. Bu qrupa aid insanlar özləridə 2 qrupa bölünür:
2.1 -lər. Bu insanlar nə istədiklərin hətta bu arzuya gedən yolu da dəqiq bilirlər. Onlar qətiyyətlidirlər. Arzuya gedən yolda zəif insan başlarını taptalamaqdan belə çəkinmir, güclülər qarşısında isə əksinə ikiqat təzim edirlər. Nəticə olaraq onlar bir çox hallarda Arzularına çatırlar.Əslində onlara ləyaqətsiz, şərəfsizdə demək olar amma inanın ki, bu onların heç vecinədə deyil.
2.2-lər. Onlarda öz arzularından qorxmur. Hər zaman irəli getmək haqqında düşünürlər. Onları boz kütlədən asanlıqla seçmək olar. Onlar gülərkən sanki ətrafa nur saçırlar. Qətiyyətlidirlər. Əksər hallarda arzularına çatırlar. Lakin onların azrusu digərlərinin xoşbəxtliyinə xələl gətirə biləcəyi halda onlar bu arzudan imtina etməyi bacarırlar.Cünki onlar dünyanı dərk etmişlərdirlər. Onlar əsl xoşbəxtdirlər.
arzuSonda Həyat haqqında nə düşünürsünüz? Hər şey bizim əlimizdədirmi?
Bəli. Hər şey bizim əlmizdədir. Xoşbəxtlik kiçik detallardadır. Kəpənəyin uçmasında, qarın yağmasında, sevdiklərinizin gülüşündə. Arzularınızdan qorxmayın. Xoşbəxt və azad olmaq sizin haqqınızdır. Onsuzda bu dünyadan heç bir halda heç kim sağ qurtara bilməyəcəkdir. Xoşbəxt olun!!!

Müəllif: Vüqar Əliyev

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

OŞO – “EMOSİYALAR”

Xüsusi

KİTABDAN SEÇMƏLƏR:emosiyalar

Nə qədər ki vaxtınız, imkanınız var, özünüzə “qərq” olun, özünüzü müşahidə edin. Özünüzə yenidən, daha yaxın gedin, öz varlığınızın həqiqətinə daha çox yaxınlaşdıqca, özünüzü daha çox anlayacaqsınız.

Əgər siz hirsinizi tökdüyünüz adam ağıllı adamdırsa, burda heç bir problem yoxdur. O razı olacaq ki, siz hirsinizi ona töküb sakitləşəsiniz. Amma elə ki, hirsinizi tökdüyünüz adam nadandır – o sizə reaksiya verəcək. O da hirsini sizə tökəcək. O sizin üstünüzə daha çox hirs tökəcək. Bu halda zəncir yaradırsınız, hirsinizi ona tökürsünüz, o da sizə. Sonda düşmən olursunuz.

Hirsinizi heç kimin üstünə tökməyin.
Hirsiniz də qusmaq kimi bir şeydir. Qusmağınız gələndə gedib kiminsə üstünə qusmursunuz axı. Hirsi də qusmaq kimi qaytarmaq lazımdır. Qusmağınız gələndə hamama gedib qusursunuz, bütün bədəniniz təmizlənir. Əgər qusmasanız, bu bədəniniz üçün çox təhlükəlidir. Qusanda isə bədəniniz təmizlənir, boşalır, sanki ağır yükdən xilas olur, sağlam olursunuz. Yediyiniz yeməkdə nəsə bir problem olmuşdu, qusmaqla ondan imtina etmiş oldunuz.

Birincisi odur ki, reaksiya ilə cavab arasında fərq var. Reaksiya başqa şəxs tərəfindən idarə olunur. Kimsə sizi təhqir edir, siz acıqlanırsınız, siz acıqlı hərəkət edirsiniz. Bu, reaksiyadır. Müstəqil deyilsiniz, istənilən adam sizi bu və ya digər başqa yola çəkə bilər. Sizə tez təsir etmək olur, siz asanlıqla şantaj olunursunuz. Reaksiya emosinal şantajdır. Siz acıqlı deyildiniz. Kimsə sizi təhqir etdi, onun təhqiri sizdə acıq oyatdı, indi sizin hərəkətinizə səbəb də acıqdır.
Cavab isə azadlıqdan doğur. Cavab başqa bir şəxsdən asılı deyil. Başqa adam sizi təhqir edə bilər, amma siz acıqlı olmursunuz. Əksinə siz fikirləşirsiniz, götür-qoy edirsiniz, öz-özünüzə sual verirsiniz ki, axı o sizi niyə təhqir etdi? Bəlkə o təhqir etməkdə haqlıdır? Əgər həqiqətən də belədirsə, siz ona hirslənməkdənsə ona minnətdar olmalısınız.
Bəlkə sizi təhqir edən səhv edib? Əgər o səhv edibsə, niyə onun səhvi ucabtından ürəyinizi hirslə zədələməlisiniz?

Alkoqol insanı necə kor edirsə, emosiyalar da eləcə kor edir.

Qəzəbin psixologiyası belədir ki, siz nəyisə istədiniz, kimsə sizə onu əldə etməkdə mane oldu. Kimsə yolunuzda durdu. Sizin bütün enerjiniz nəyisə əldə etməyə yönəlir, kimsə bu enerjinin yolunu kəsdi, siz istədiyinizi ala bilmədiniz. Bax, onda bu alt-üst edilə enerji qəzaba dönür – arzunuzu həyata keçirmək imkanınızı darmadağın edən, sizə mane olan o şəxsə qarşı.

İrəliyə doğru hərəkət edin, daha dərinliyə gedin, elə bir yerə çatacaqsınız ki, orda qəzəb yoxdur.
İçinizdə, mərkəzdə heç bir qəzəb yoxdur.

Qəzəb heç vaxt mərkəzdən gəlmir, o, eqodan gəlir. Eqo da saxta obyektdir.

Əgər siz içinizin daha dərinliyinə getsəniz, görərsiniz ki, qəzəbiniz kənardan, çöldən gəlir, mərkəzdən yox. Qəzəb mərkəzdən gələ bilməz, mərkəzdə boşluqdur, tamamilə boşluq. Qəzəb eqodan gəlir, eqo isə cəmiyyət tərəfindən yaradılan saxta obyektdir, o nisbidir. Qəflətən kimsə sizə “zərbə” endirir, budur, eqo incidilir, qəzəb peyda olur.

Sizin bütün varlığınız içinizdə boğduğunuz qəzəblə zəhərlənib. Siz qəzəblə yeyirsiniz. Qəzəblə yeməyən şəxsi müşahidə etsəniz,  görərsiniz ki, onun fərqli keyfiyyəti var, ona baxmaq xoşdur, çünki o, qəzəblə yemir. Ola bilsin ki, o ət yesin, amma qəzəblə yemir. Ola bilsin ki, siz tərəvəz, meyvə yeyirsiniz, əgər içinizdə qəzəb boğmusunuzsa, siz qəzəblə yeyəcəksiniz. Çünki yemək yeyərkən dişləriniz və ağzınız vasitəsilə içinizdəki qəzəbi çölə çıxarırsınız.Siz ağzınızdakı yeməyi elə əzirsiniz ki, sanki düşməninizdir.

Qəzəbinizi kiminsə üstünə tökməyinizə ehtiyac yoxdur. Qəzəbli olanda hamama girə bilərsiniz, piyada uzun bir yol gedə bilərsiniz. Bu o deməkdir ki, içinizdə olan qəzəbdən azad olmaq üçün sürətli fəallıq lazımdır. Qəzəbli olanda yavaş sürətlə qaçın, onda görəcəksiniz ki, qəzəbdən azad olmuşsunuz. Ya da heç qaçmayın, yastığı götürüb onu əzişdirin, dişləyin. Onda əlləriniz və dişiniz sakit olacaq. Cəmi beş dəqiqəlik katarsis nəticəsində siz sakitləşəcəksiniz, sanki yükdən azad olacaqsınız. Bircə unutmayın ki, qəzəbinizi başqasının üstünə tökmək axmaqlıqdır.

Xalis qəzəb gözəldir, çünki bütövdür, içində hər şey var. İsanın başına gələnlərə bir baxın. O bir gün böyük bir məbədə gedir, orada pul dəyişənləri və onların masalarını görüb cin atına minir, qəzəblənir – mərhəmətin və sevginin içində olan eyni enerji. Yalın əllə, siahsız bütün pul dəyişənləri qovub məbəddən çıxardır, onların masalarını aşırdır. Həqiqətən də o çox qəzəbli olub. Çünki bir neçə puldəyişəni məbəddən yalın əllə qovub çıxarmaq o qədər də asan deyil.
Onun içindən gələn qəzəb əsl, xalis qəzəb idi.

Dediyim odur ki, heç kimin qəzəbdən əzab çəkməyinə ehtiyac yoxdur. Sadəcə, qəzəbinizi dərk edin, həmişə ayıq-sayıq olun. Qəzəb qalxanda onu dərk etməklə siz onu dəyişəcəksiniz. Qəzəbini dərk edən şəxs qəzəbli olmur, tamahkarlığı dərk edən şəxs tamahkar olmur, qısqanclığı dərk edən şəxs qısqanc olmur. Dərk etmək- qızıl açardır.

Qəzəbin niyə baş verdiyini anlamağa çalışın.
Anlayın görün o haradan qalxır, onun kökləri haradadır.
Onun necə baş verdiyindən agah olun, onun sizə necə qalib gəldiyini öyrənin, anlayın görün qəzəbli olanda siz dəliyə necə dönürsünüz.
Qəzəb əvvəllər də olub,
indi də baş verir.
Ancaq indi ona bir element də əlavə edin.
Bu elementin adı anlamaqdır.
Onda qəzəbin keyfiyyəti dəyişəcək.
Bundan sonra yavaş-yavaş,
tədricən anlayacaqsınız ki,
siz qəzəbi nə qədər çox anlasanız
o bir o qədər də az olacaq.
Elə ki, siz qəzəbi tamamilə anlayırsınız
onda o yox olur.
Anlama istilik kimdir.
İstilik müəyyən dərəcəyə – 100-ə çatanda su yox olur.

Deyirlər ki, qəzəb pisdir.
Hamı sizə qəzəbin pis olduğunu deyib, amma heç kim sizə deməyib ki, qəzəbi necə anlamaq olar.

Hamı deyir ki, seks pis şeydir. Sizə öyrədiblər ki, seks çox pisdir. Amma heç kim seksin nə olduğunu, onun nə olduğunu öyrəməyi sizə deməyib. Seks haqqında atanızdan soruşun, o dəqiqə özünü narahat hiss edəcək. O deyəcək: “Belə pis şeylər haqda danışma!” Amma axı onun pis dediyi bu şeylər faktdır. Hətta, atanız da bu pis “fakt”dan xilas ola bilməyib, belə olmasaydı, siz heç dünyaya gəlmzədiniz. Siz əsl faktsınız.

Bir şeyi də unutmayın-
axtaran üçün bunu anlamaq çox vacibdir.
Öz faktlarınızla bir yerdə qalın,
Onları öyrənməyə cəhd edin.
Cəmiyyəti izləməyin
Cəmiyyətin ideologiyasını özünüzə tətbiq etməyin.
Özünüzə başqalarının gözüylə baxmayın.
Axı öz gözləriniz var, siz kor deyilsiniz.
Öz daxilinizdə faktlarınız var.
Öz gözlərinizi işlədin!

Öz ideyalarınızın, fikirlərinizin, bu vaxta qədər qəbul etdiklərinizin əksi olanla qarşılaşdığınız an, qızıl bir andır. Əgər qarşılaşdığınız düzdürsə, ondan niyə qorxasınızki?

Qısqanclıq müqayisədir.
Biz isə müqayisə etməyə öyrəşmişik.
Biz müqayisə etməyə öyrəşmişik, həmişə müqayisə etməyə adət etmişik.
Kiminsə qeşəng evi var,
kiminsə daha yaxşı bədən forması,
kiminsə çoxlu pulu var.
Kiminsə daha çox xarizmatik şəxsiyyəti var.
Yanınızdan keçən istənilən şəxslə müqayisə edin özünüzü
Nəticə – qısqanclıqdır…
Bax, müqayisə etməyə adət etməyin “meyvə” si budur.
Əks təqdirdə isə, yəni siz müqayisə etməyə son qoyandan sonra qısqanclıq da yox olur. Bu halda anlayırsınız ki, siz kimsiniz, heç kim siz ola bilməz, buna ehtiyac da yoxdur. Nə yaxşı ki, siz özünüzü ağaclarla müqayisə etmirsniz, yoxsa içinizdə qısqanclıq oyanardı ki, niyə siz də ağac kimi yaşıl deyilsiniz? Deyərdiniz ki, niyə Tanrı sizə qarşı sərt olub, niyə sizə də meyvə verməyib? Yaxşı ki özünü quşlarla, çaylarla, dağlarla müqayisə etmirsiniz? Yoxsa həmişə elə əzab çəkərdiniz. Özünüzü yalnız insanlarla müqayisə edirsiniz, çünki siz yalnız insanlarla müqayisə etməyə öyrəşmişsiniz. Siz özünüzü tovuz quşları, tutuquşları ilə müqayisə etmirsiniz, yoxsa daha çox qısqanclıq olardı içinzidə. Yoxsa elə qısqanc olardınız ki, yaşamağa gücünüz də çatmazdı.
Müqayisə çox axmaq bir münasibətdir, çünki hər bir insan özlüyündə unikaldır, nadirdir, müqayisə edilməzdir.
Elə ki, siz bunu dərk edirsiniz, qısqanclıq da yox olur.
Unutmayın, hər bir insan unikal və müqayisə edilməzdir.
Siz yalnız özünüzsünüz.
Heç kəs heç vaxt sizin kimi olmayıb.
Və heç kəs heç vaxt sizin kimi olmayacaq.
Elə isə sizin də başqa birisi kimi olmağa ehtiyacınız yoxdur.
Tanrı yalnız orijinalları yaradır.
Tanrı nüsxələrə inanmır.

Cəmiyyət fərdləri elə müxtəlif yollarla istismar edib ki, artıq ona inanmaq mümkün deyil. Cəmiyyət elə qurğular yardıb ki, siz heç onların qurğu olduğuna da inana bilmirsiniz, çünki çox inandırıcıdır. Bu qurğuların hamısı fərdləri istismar etmək üçün, onların bütövlüyünü darmadağın etmək, onların malik olduğu hər şeyi onların əlindən almaq üçündür – cəmiyyət bunu elə alır ki, fərdlər bunu heç duymur da.

Mən sizə nəyisə “fikirləş, götür-qoy et” deyəndə, müşahidə etməyi nəzərdə tuturam. Öz daxili dünyanızda alim olun. İmkan verin beyniniz laboratoriyanız olsun, siz isə müşahidə edin – ittiham etmədən.

Heç bir mühakimə yürütmədən müşahidə edəndə nə baş verir?
Siz açıq-aydın görməyə başlayırsınız. Qısqanclıq çox şəffaf olur, siz onun axmaqlığını görürsünüz, siz onun sarsaqlığını görürsünüz. Artıq siz görürsünüz ki, qısqanclıq axmaqdır. Əgər belə qərar vermişsinizsə, onda əsas məqamı unudursunuz. Unutmayın! Mən demirəm ki, siz qısqanclığın axmaq olması qərarını verəsiniz. Bu axmaqlıqdır. Əgər belə qərar versəniz vacib olan məqamdan yan keçirsiz. Siz sadəcə qısqanclığı müşahidə edin, onun nə olduğunu görün.
Nədir qısqanclıq?
Qsqanclıq adlanan bu enerjinin adı nədir? Qızılgülü necə müşahidə edirsinizsə, qısqanclığı da eləcə müşahidə edin – onun içinə baxın. Heç bir nəticəyə gəlməyənlərin gözü daha aydın görür. Qısqanclığı müşahidə edin, içinə baxın. Bu vaxt o, çox şəffaf olacaq. Görəcəksiniz ki, o axmaqlıqdır. Onun axmaq olduğunu biləndən sonra o öz razılığı ilə itir. Onu tullamağınıza ehtiyac yoxdur.

Hətta sevdiyiniz insanın başqasıyla necə xoşbəxt olmasına heç bir dəqiqə də baxa bilməzsiniz. Amma fikirləşirdiniz ki, sevdiyiniz o şəxs üçün ölərdiniz, hər şeyə dözərdiniz. Sadəcə, içinizə baxın, görün o insana qarşı içinizdə olan nədir – bu vaxt qısqanclıq qeyb olur. Çox hallarda sizin sevginiz də qısqanclıq ucbatından qeyb olur. Bəlkə də belə yaxşıdır. Qısqanclıqla dolu olan sevgi, heç sevgi deyil, ona nə ehtiyacınız varki?
Əgər qısqanclıq yox olandan sonra da sevginiz qalırsa, deməli, həyatınızda yaxşı nəsə var, buna sahib olmağa dəyər.

Qısqanclıq özünüz, başqalarınız, əlaqələriniz haqqında ən geniş yayılmış psixoloji nadanlıqdır.

Hamıya elə gəlir ki, onlar sevginin nə olduğunu bilirlər, amma əslində bilmirlər. Onların sevgi haqqındakı anlaşılmazlığı qısqanclıq yaradır. İnsanların çoxu “sevgi” deyəndə, müəyyən bir inhisar, xüsusi mülkiyyət başa düşürlər. Sadə bir faktı anlamaq istəmirlər ki, canlı varlığa sahib olmaqla onu öldürmüş olurlar.

Mənbə: Oşo – “Emosiyalar” kitabı
Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +15 (from 15 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

EVLİLİK VƏ AZADLIQ

Xüsusi

Evlilik və azadlıqSevgi insanı azad edir… Lakin yenə də sevmək, azadlıq qədər dəyərli deyildir.

Sevgi böyük, dərindən varlığını hiss etdiyin bir dəyərdir, lakin azadlıqdan daha dəyərli deyildir.

İnsanların, bir başqasına sahib olmaq səyi, bir başqası tərəfindən sevilmək arzusu fərdi bir həbsxanaya çevrilər. Eqonun əsarəti görünməzdir. İnsan sevmək istəyər, amma sevginin tez və ya gec xəyallarını yıxmasını istəməz. Sevilmə arzusu nə qədər böyükdürsə, arzu nə qədər çoxdursa, əsarət də o qədər böyük olar. Sevgi də bir o qədər əldən qaçar, uzaqlaşar.

Sevgi bir başqasına sahib olmaq, onu dəyişdirməyə çalışmaq deyildir. Bu, qarşındakı insanı bir əşyaya, bir alış-verişə endirməkdir. Həyatda çox az şey, qarşındakı insanı bir əşyaya endirməyin qədər pisdir.

Nə qədər az sahib olsan, o qədər azad olarsan. Əgər heç sahib deyilsənsə, sevdiyin insanı sırf özü olduğu üçün qəbul edərək dərindən bir şəfqətlə sevirsənsə, bu bütünlüyü yaşayırsansa, sevgi gerçək ifadəsini tapar.

Heç kəs, heç kəsə sahib ola bilməz. Ər arvadına, müdir işçisinə, dövlət vətəndaşına sahib deyildir. Sahiblik, bir kölə-əfəndi münasibətidir. Onlar arasında gerçək bir münasibət belə yoxdur.

Gerçək bir sevgi münasibəti azadlığın rəqsidir, yaradıcılığın ifadə tapmasıdır. Ər arvadını, qadın da ərini nə qədər dəyişdirməyə çalışırsa çalışsın uğursuz olar. Çünki nə özünü, nə də qarşısındakı insanı olduğu kimi qəbullanmışdır.

Ər arvadından, qadın ərindən asılı haldadır. İkisi də bir-birindən tələb halındadır. İkisi də bir-birilərini istismar edərlər, bir-birilərindən istifadə edərlər, bir-birilərinə hökm etməyə çalışarlar. Beləcə, evlilik səmimi duyğuların qidalandırılıb paylaşıldığı, insanın fərqindəlik yolunda inkişaf etdiyi, aydınlatdığı bir ortaq inşa olmaq əvəzinə bir quruma çevrilər. Bu qurumun, dövlətdən bir fərqi yoxdur. Azadlıq yoxdur, aevlilik və azadlıqmma bol-bol sanksiya vardır, qadağa vardır. 

Məsələn, Miçiqan əyaləti qanunlarına görə qadınların saçları qanuni olaraq ərlərinə aiddir. Bu səbəblə, qadınların, ərlərindən icazə almadan saçlarını kəsdirməkləri qadağandır. Bunun nə qədər absurd, nə qədər alçaldıcı olduğunun fərqindəsən? Bu artıq bir oyun  deyildir, bu bir güc  hakimiyyətidir. Bu sevmək yox, hökm etməkdir.

Kişi, yüz illər boyunca qadına hökm edə bilmək üçün onu təhsildən, öyrənməkdən, azadlıqdan yoxsul buraxmışdır. Bunu edərkən də, gücünü dinlərdən, ənənələrdən, dövlətdən almışdır. Qaba güc istifadə edərək, onu davamlı olaraq alçaldaraq özünə olan güvənini zəiflətmişdir. Buna görə də evlilik, bir növ saqqıza bənzədilir. Saqqız, siqareti buraxmaq və yemək atışdırmamaq üçün bir bəhanədir. Saqqızın əzilməsi və çeynənməsi lazımdır. Evliliklərdə də kim dişlidirsə, əzməyə çalışır.

İki insanın, sevginin ən gözəl varlığı olmaq yerinə, bir-birinə hökm etməyə çalışması, bir-birilərini bir əşyaya endirmələri, bir-birilərinə bir cənnət sunmaq yerinə birlikdə bir cəhənnəmi yaratmağına səbəb olur. Bütün evliliklər belə deyildir, amma dünyanın bir çox yerində gerçəkləşən evliliklər bir qurumdan fərqsizdir.

Əgər özün olmaq məsuliyyətini üzərinə götürsən, özünü olduğun kimi qəbul edib sevsən, özünə sayğı duyarsan. Özünə sayğı duyduğun zaman, qarşındakı insana da sayğı duymaq, onu anlamaq üçün köklərin dərinləşər. Sənin köklərin, onun kökləri ilə görüşər. Varoluşun torpağı, bir-birinə uzanan iki kökü, iki əli birləşdirəcək qədər comərddir.

Anlayış yoxdursa, müstəqillik yoxdur, davamlı bir qarşıdurma halı vardır. Bu qarşıdurma davamlı olaraq böyüyən, gərilən bir huzursuzluğu doğurar. Daha xoşbəxt olmaq istəyən iki insan, əvvəlkindən daha gərgin, daha bədbəxt, daha anlayışsız hala gələr. 

Şairlərin, sənətçilərin, filosofların, elm adamlarının çoxu isə, müstəqilliklərinə çox  meyllidirlər. Onlar üçün bir duruma bağlanmaq, bir insanı sevərək davamlı olaraq ona bağlı olmaq çox çətindir. Onların qurduğu münasibət, sevgi və azadlıqdan çox bir növ laqeydlikdir.

Azad qala bilmək üçün sevdikləri insanı çox yaxınlarına buraxmaq istəməzlər, beləcə, öz çevrələri içində yaşayaraq azadlıqlarını qoruyacaqlarını düşünərlər. Onlar qarşılarındakını dərindən anlamaqdan, daha dərindən sevməkdən qorxarlar, çünki azadlıqlarına sevgidən daha meyllidirlər. Onların azadlığı, onlar üçün bir əsarət halını alır. Tək tərəfli bir bağlılıq məsələsi olur ortada. Buna görə də bir çox şair, sənətçi üçün evlilik, tragediyanın səhnələndiyi bir komediyadır.

Gerçək bir münasibətdə, iki tərəf də nə asılı, nə də müstəqildir. Onlar, sadə bir şəkildə  öncə özləri olmaq məsuliyyətini almışdırlar. Onlar özlərini  sevərlər, beləcə qarşısındakı insanı da olduğu kimi qəbul etməkdən qorxmazlar, əksinə qarşısındakının, özünü yaşadığı müddətcə xoşbəxt olduğunu bilərlər. 

Onların bağı, asılılıq və ya müstəqillikdən fərqlidir. Bir-birilərinin varlığını içdən gələn bir xoşbəxtliklə qəbul edərlər, coşğu ilə uyum içində rəqs edərlər. Bu çox nadir hallarda gerçəkləşsə də, cütlüklər, tək bir ruh olmaq üçün birləşərlər. İki bədəndəki tək bir ruh kimi… Bu nə zaman gerçəkləşərsə, sevgi bir yağış kimi üstlərinə yağar.

Digər münasibətlər bor növ alış-verişdir, ər arvadındanevlilik və azadlıq, qadın ərindən gözləyər. Onlar bəsit anlaşmalardır, istər sosial, istər psixoloji olsun. Halbuki, iki insanın özü qalaraq, digərini dəyişdirməyə çalışmadan olduğu kimi qəbul edib sevdiyi münasibət ruhani bir təcrübədir. 

Ehtiyac halı bir sevgi deyildir. Ehtiyaclar münasibəti yönləndirər, hökm edər.

Sevgi bir hədiyyə halıdır, hədiyyə verdiyini düşünmədən gerçəkləşdirdiyin bir çiçəklənmədir. Kimsə kiməsə hökm etməyə çalışmadığı zaman, hər kəs sevdiyi insanın etməyi xoşladığı şeyləri anladığı zaman, ona sayğı duyub qatıldığı zaman, öncə özünün özgürləşdiyini fərq edər. Sevgi öncə sevəni özgürləşdirər, sonra seviləni.

Bir körpə doğulduğu zaman anasına bağlıdır. Onun anasına, südə ehtiyacı vardır. Kim onun ehtiyaclarını doyursa, onu axtaracaq, ona bağlı olacaqdır. Bir körpə anasından sadəcə süd yox, sevgi də alar və bu sevgi onun ruhi qidasıdır.

Bəzi insanlar nə qədər yaşa dolursa dolsunlar..böyüməməkləri, sevgi qidası almamaqlarındandır, diqqətin şəfqətini yaşamamaqlarındandır. Onların psixoloji olaraq hər zaman bir körpə, uşaq kimi qalmaqları bir acıdır,  çünki, bu davamlı olaraq həsrət halında yaşamaqdır. Sevgiyə duyulan həsrət…

Bu həsrətin yerinə, sevgini tələb etmək yerinə gerçəkdən sevməyə özündən başaldığı zaman, yetkinləşər. Özgürləşdiyini köklərində hiss edər. Artıq o bir tələb halında deyildir, xaricə bağlı deyildir. Artıq özləmək yerinə, varlığında duyduğu sevgini yaşayar. Bu sevgi kökləndikcə, həyata yansıdıqca böyüyər və daşar.

İçindən sevgi daşmayan birinin bir başqasını sevməyi mümkün deyildir.

İçi çiçəklənməmiş biri, bir başqası ilə baharı yaşaya bilməz. Həyatın dadını, keyfini çıxaran, həyatı bir rəqs, bir şeir kimi olan insan bir başqası ilə eyni şeirdə, eyni rəqsdə görüşə bilər.

Ancaq sahib olduğun şeyi bir başqasına verə bilərsən. Sahib olmadığın bir şeyi istədiyin zaman da bir dilənçidən fərqin qalmaz.

Azad olmayan insanlar aşiq olduqları zaman ilk öncə bir-birilərinin azadlıqlarına hücum edərlər. Qarşısındakı insanı, özü kimi bir əsir etmək üçün, evliliyi bir quruma çevirib məhbusluq yaratamaq üçün istifadə edərlər.

Bir-birini sevənlər isə bir-birilərinin azad ola bilməkləri üçün bir-birilərinə kömək edərlər, onları əsir edən şərtləri, bağları fərq edərək özgürləşmək üçün bir-birilərinə dəstək olarlar.Evlilik və azadlıq

Azadlıq yoxdursa, heç bir zaman xoşbəxtlik yoxdur. Sevgi yoxdur. Azadlıq, həm qadının, həm də kişinin varoluşundakı gözəl qoxudur, özüdür. Və sevgi, ancaq bu azadlıq olduğu zaman bir su kimi axar.

Sevgi bir zərurət, bir şərt, və ya bir tələb deyil, varoluşun içindən daşmasıdır. O daşdığı zaman sən də paylaşmağa, verməyə, xoşbəxt olmağa başlayarsan.

Tələb etmək əvəzinə sevdiyin zaman, sevginin necə veriləcəyi, necə daha dərindən ifadə tapacağı, necə şərtsizcə yaşanacağı önəm qazanar. Bu, azadlığın insana gəlməsidir. Ancaq azad bir insan bağlı deyildir. Ancaq azad insan sevgi suna bilər, çünki yalnız o sevgi ilə doludur.

O zaman sevgin bir duruma, bir əşyaya, bir insana bağlı deyildir. Çünki gerçək sevgi bir münasibət halı deyildir, bir durumdur.

Sevgi sadəcə bir kəlmədir, sevmək isə fəaliyyətdir. Sevgi sadəcə ürəyinin dərinliklərindən sevdiyin zaman gerçəkdir. Gerçək hədiyyə da budur, varoluşun sənə sunduğu ən gözəl hədiyyə…

Hazırladı: Fidan Aslanova
Mənbə: blog.milliyet.com.tr

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 8 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

MİŞEL DE MONTEN – ESSELƏR -1

Xüsusi

Mişel de Monten – fransız  intibah dövrünün yazıçısı Mişel de Monten - "Esselər"və filosofu.

Mişel Monten 28 fevral, 1533-cü ildə dövlətli tacir ailəsində anadan olmuşdur. Bir zamanlar Bordonun meri olan atası Pyer Eykem İtaliya ilə müharibələrdə iştirak edir, “de Monten” zadəgan tituluna layiq görülmüşdü. Atasının elmə və ədəbiyyata olan marağı irsən oğluna da keçmişdir.

Uşaqlıqdan yaxşı təhsil almış Mişel Monten Tuluza Universitetini bitirdikdən sonra 21 yaşında məhkəmədə vəzifə alır. 1572-ci ildə 38 yaşında ikən üç kitabdan ibarət “Təcrübələr” əsərini yazmağa başlayır. İlk iki kitab 1580-ci ildə işıq üzü görür. 1580-1581-ci illərdə yazıçı İsveçrə, Almaniya, Avstriya və İtaliyaya səyahətə çıxır. Səyahət zamanı qələmə aldığı “Yol” qeydləri yalnız 1774-cü ildə çap olunur.

Mişel de Monten iki dəfə Bordonun meri seçilir. Esse yaradıcısı sayılan yazıçı 13 sentyabr 1592-ci ildə vəfat edir.

“ESSELƏR” DƏN SEÇMƏLƏR:

Heç bir zaman öz evimizdə deyilik, hər zaman olduğumuz yerin o tərəfindəyik. Qorxu, arzu, ümid bizi gələcəyə doğru yönləndirir və olacaq olanla başımızı qataraq olanın anlamından uzaqlaşdırır.

Gələcək qayğısı olan ruh necə də bədbəxtdir.

Dəlilik, istədiyi şey ona verildiyi zaman məmnun olmamaqdırsa, müdriklik, sahib olduğ u şeylə kifayətlənmək, özünü əsla məyusluğa uğratmamaqdır.

Epikür-ə görə müdrikliyin nə irəlini görməklə, nə də gələcək barəsində narahat olmaqla əlaqəsi var.

Bərəkətli və məhsuldar ikən işlənməmiş torpaqların yabanı və işə yaramaz otlarla dolduğu görülür. Bu torpağı yararımıza istifadə etmək, onu qorumaq üçün çalışmağımız, toxum əkməyimiz lazımdır.
Eyni şey, ağlımız üçün də keçərlidir. Əgər onu cilovlayacaq, çətinə salacaq  məşğuliyyətlər tapmasaq, ağlımız xəyal gücünün bulanıq tarlasında özünü ordan oraya atacaqdır.

Məqsədi olmayan bir zehin dağılar, çünki deyirlər ki, məqsədsiz olmaq, hər yerdə olmaqdan çox heç bir yerdə olmamaqdır.

İşi yaxşı yerinə yetirmək qayğısı və bunun yaratdığı gərginlik və təzad, zehni yorar, ona əngəl təşkil edər.

Bu gündən məmnun olan gələcəkdən qorxmaz.

Bir adamı asmaqdansa, onu utandırın.

İnsanlarla etdiyim söhbətlərdən bir şeylər öyrənə bilmək üçün səyahətlərim zamanı maraqlandığım mövzu haqqında mütəxəssis olan birilərini aparıram yanımda:

Kapitan küləkdən bəhs etsin,
Cütçü öküzlərindən,
Savaşçı yaralarını anlatsın,
Çoban sürülərini.

İnsanların, etibar əldə etmək məqsədi ilə, öz peşələri xaricindəki mövzular haqqında danışdıqlarına tez-tez şahid oluruq.

Çiçero, fələsəfə ilə məşğul olmağın, ölümə hazırlaşmaqdan başqa bir şey olmadığını söyləyir.

Dünyanın bütün müdrikləri və ağılları eyni düşüncə üzərində daha çox fokuslanırlar: Ölümdən qorxmamağı öyrənmək.

Yolumuzun sonu ölümdür, alın yazımızın qaçınılmaz sonu budur. Əgər ölüm bizi qorxudursa, alovlara düşmədən irəliyə necə addım ata bilərik? İnsanların ölüm qorxusuna çarəsi, onu heç düşünməməkdir. İnsan necə belə bəsit bir aldanışa düşər?

Mən özümə hər gün, başqa bir gün etməyi düşündüyüm şeyi bu gün də edə biləcəyimi söyləyirəm.

Əgər birdən-birə qocalsaydıq, bu cür ani bir dəyişikliyi qətiyyən həzm edə bilməzdik. Amma həyat bizi əlləri ilə yavaş-yavaş, dərəcə-dərəcə, xəfif bir yoxuşda qocalığa doğru itələyərkən bizi ram edir. Gəncliyimiz öldüyü zaman heç bir sarsıntı hiss etmirik. Halbuki, gəncliyimizin ölümü, durğun bir həyatın ölümündən və ya qocalıqdan  qaynaqlanan ölümdən daha çox acımasızdır. Çünki pis bir həyatdan sonra ölmək, məhsuldar və dinc bir varlığın, üzücü və acı bir vəziyyətə düşməsi ilə eyni deyildir.

İlk müdriklərdən biri olan Falesdən yaşamağın və ölməyin eyni şey olduğunu öyrənmişdim. O halda, niyə ölmədiyini soruşan birinə, sakitcə cavab verib: “Çünki bunun bir mənası yoxdur.”

Vərdiş, hər şeyin ən güclü sahibidir.

Platon, bir qoz qabığını zər kimi istifadə edərək oynayan bir uşağı danlayır.
Uşaq: “Məni çox önəmsiz bir şeyə görə danlayırsan” deyəndə, Platon belə cavab verir: “Alışqanlıq, önəmsiz bir şey deyildir.”

Uşaqlara, öz təbiətlərindəki qüsurlardan belə nifrət etməyi diqqətlə öyrətmək lazımdır.

Mən, dopdolu bir beyin yerinə yaxşı işlənmiş bir beynin rəhbərlik etməsinə, müəllimdən gözlənilən özəlliklərdə əxlaqi dəyərə və zəkaya, bilgidən daha çox önəm verilməsinə üstünlük verirəm.

Uşaq ikən qulağımıza bir qıfdan su axıdırmış kimi heç dayanmadan bir şeylər söylənir və sonra bizdən söylənənləri təkrar etməyimiz istənilir. Tutacağınız müəllimin bunu dəyişdirməsini, başlanğıcdan etibarən məsul olduğu zehnin tutumuna görə uşağın öz özünə dəyərləndirmə etməsinə, seçməsinə və ayırd etməsinə izin verərək çalışmasını istərdim.

Müəllim bəzən yolu açmalı, bəzən də bu işi uşağa buraxmalıdır. Müəllimin sadəcə danışmasını və yaratmasını yox, yeri gələndə uşağı dinləməsini də istərdim. Sokrat və Arcesilaos əvvəlcə şağirdlərini danışdırırdılar, sonra özləri danışırdılar.

Təhsil verənin nüfuzu,  öyrənmək istəyənə adətən zərər verir.

Müəllimin, uşağın gedişatını görməsi üçün onu öndən yeritməsi və beləcə imkanları daxilində uşağın səviyyəsinə nə dərəcə enə biləcəyini görməsi yaxşı olar. Bu əlaqə yaxşı qurula bilmədiyi üçün hər şeyi üzümüzə gözümüzə bulaşdırırıq. Ayırd etməyi bilmək və davranışları ölçü ilə buna uydurmaq mənim bildiyim ən çətin işlərdən biridir.  Çünki uşağın səviyyəsinə enmək və uşağın addımlarıyla ona yol göstərmək uca və güclü bir ruhun işidir. Yoxuşu çıxarkən, enərkən olduğundan daha əmin və sağlam yeriyirəm.

Uşağın sadəcə ruhunun deyil, əzələlərinin də gücləndirilməsi laızmdır. Çünki əgər dəstəyi olmazsa, ruh bitkinləşər. Ruhun hər iki vəzifəni də tək başına üstlənməyəcək qədər çox işi vardır.

Halbuki, səssizlik və təvazökarlıq, başqalarıyla olan münasibətlər baxımından son dərəcə önəmli özəlliklərdir. Bir uşaq qazandığı bilgini göstərişlə sərgiləməyəcək və onun yanında anlatılan saçmalıqlara və hekayələrə hisrlənmyəıcək şəkildə təlimləndirilməlidir, çünki xoşumuza gəlməyən bir şeyi tənqid etmək böyük bir nəzakətsizlikdir. İnsan, özü özünün qüsurlarını düzəltməklə kifayətlənməli, özünün etməyi rədd etdiyi şeyləri bir başqası etdiyi zaman qınamamalıdır.

Ancaq, göstəriş və kibirdən qurtularaq müdrik insan oluna bilər.

Dünyayı tanımaq, insan mühakiməsinə dəyərli bir işıq qatar. Hamımız öz içimizə dönmüşük, özümüzlə maraqlanırıq, baxışımız, burnumuzun ucunu keçmir.

Şagirdin kitabının dünya olmağını istəyərəm. Bu kitabda elə müxtəlif xarakterlər, məzhəblər, mühakimələr, fikirlər, qanunlar və ənənələr vardır ki, bu bizə özümüzünküləri sağlam bir şəkildə mühakimə etməyimizi öyrədər və mühakiməmizə də öz qüsurlarını və təbii zəifliklərini göstərər – bu da heç xəfifə alınacaq bir iş deyildir.

Bizim şagirdimiz üçün bir otaq, baxça, masa və yataq, yalnızlıq və biriylə birlikdə olmaq, səhər və axşam, hər saat və hər yer çalışma otağıdır. Çünki əsl çalışma mövzusu xarakteri və mühakimə gücünü formalaşdırma olan fəlsəfə, hər yerdə özünü göstərmək üstünlüyünə sahibdir.

Formalaşdırılan şey, bir ruh və ya bir bədən deyil, bir insandır, elə isə onlara ayrı-ayrı davranmamaq gərək.

Kral Zeuxidamos-dan, niyə Spartalıların gənc nəsillərin oxuması üçün igidliyin qaydalarını yazmadığı soruşulanda, belə cavab verir: “Çünki onları hərəkətə alışdırmaq istəyirik, sözlərə yox.”

Platon deyir ki, Atinalılar, söhbətlərində nəzakət və çox söz söyləmə qayğısı daşıyarlar, Spartalılar az danışmağa, Giritlilər isə dildən çox fikirlərinin məhsuldarlığına önəm verirlər, ən yaxşısı sonuncusudur.

Zenon, iki cür şagirdi olduğunu deyir: Öyrənməyə maraqlı olanlar, hansı ki, bunlar Zenonun sevimliləridir və sadəcə danışmağa önəm verənlər. Danışmaq əlbəttə ki, yaxşı və gözəl bir şeydir, amma  düşünüldüyü qədər gözəl də deyildir və mən həyatımızı necə məşğul etdiyini gördüyüm zaman çox məyusluğa uğradım.

Onu görməyə o qədər alışmışıq ki, heç kim başını qaldırıb aydın göy üzünə baxmağa tənəzzül belə etmir.

Gözün alışqanlığı ağlımızı da alışdırır, heç durmadan gördüklərinə artıq təəccüblənməz, səbəbini axtarmaz.

Bir-birlərini tamamilə mənimsəmiş iki insan idilər və cilovlarını qarşılıqlı olaraq əllərində tuturlardı.

Mən xarakteri mülayim, ölçülü olan insanları sevirəm.

Platonun Gorgias dialoqunda, Callicles, fəlsəfəsinin aşırısının təhlükəli olduğunu deyir və insanlara gərəyindən çox fəlsəfə ilə məşğul olmaqdan çəkinmələrini tövsiyyə  edir. Fəlsəfə, ölçülü olduğu zaman xoş və yararlıdır, amma sonda insanı vəhşiləşdirər və pozar, israrlı bir hiyləgərliklə, təbiətin bizə çizdiyi doğru yoldan azdırar.

Yalnızlıqda, tək başına bir çoxluq ol.

Araşdırmağınız lazım olan şey, insanların sizin haqqınızda necə danışdığı yox, sizin öz haqqınızda necə danışdığınızdır. Öz özünüzdən çıxın və öncə özünüzü qarşılamaq üçün hazırlaşın; öz özünü idarə etməyi bilməyən insanın, özü ilə qürur duyması dəlilikdir.

Zehninizi, özünüzdən utanana və özünüzə sayğı göstərənə qədər ərdəmli düşüncələrlə doldurun.

Qədim bir yunan sözü, insanların bir şeylərə görə deyil, şeylərlə bağlı düşüncələri üzündən acı çəkdiklərini söyləyir.

Xarici təsirlər rənglərini və qoxularını öz iç durumumuzdan alır. Eynilə, geyindiyimiz geyimlərin bizi öz istilikləri ilə isitməməsi, bizə aid olan temperaturu qoruması kimi.

İnanın ən saçma tutumlarından olan şan və şöhrət qayğısı, fəlsəfəçilərin belə vazgkeçməkdə ən çətinlik çəkdikləri tutumdur.

Müdrik insanın imperatorluğu özünə aiddir,
O öz xoşbəxtliyinin sənətkarıdır.

Bütün hərəkətlərimiz bizi aşkar edir. Bir at, sadəcə yarışda necə hərəkət etdiyinə görə yox, eyni zamanda yerişinə və axurda necə dincəldiyinə görə də mühakimə olunar.

Öyrəndiyimiz  və sahib olduğumz bilgilər nə olursa olsun, bunların bizi məmnun etmədiyini hiss edirik və hər zaman gələcəyin və bilinməyən şeylərin arxasınca qaçırıq. Məncə bunun səbəbi bizi məmnun edə bilməyəcəkləri deyil, onları bacarıqsızca dəyərləndirməyimizdir.

Hazırladı: Fidan Aslanova 

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 9 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

DOST…

Xüsusi

dostluq1Dostluq könül işidir. Bu işdə nə yalan, nə riya mümkün deyil. Bu xüsusiyyətlərin yer aldığı münasibət nədirsə başqa bir şeydir.

Sokrat, dostu “ən son çatılacaq arzu” adlandırır. Tələbələri ondan  “Dostluq nədir?”- deyə soruşduqda, o, “Uşaqlığımdan bu yana arzuladığım tək şey var.  Bəzi insanlar atları olmasını arzular, bəziləri itləri. Bəziləri qızılı, bəziləri şan-şərəfi… Mənsə hər zaman dostlarım olsun arzuladım.”

Dostluq bir-iki günün işi deyil. Ayrı- ayrı xüsusiyyətlərə malik insanların bir-birini qəbul etməsi, həzm edə bilməsi, razı-narazı olduqları halların sonda bir məxrəcə gətirilməsi elə də asan deyil. Çox zaman insanlar məhz elə bu tanıma məqamında bir-birindən uzaqlaşırlar. İradlar və onların qəbul edilməməsi. Dostda səhv, yanlış axtarmaq, bunlardan yola çıxaraq onu tənqid etmək, incitmək doğru deyil. Ancaq “Əsl dostu olanın aynaya ehtiyacı yoxdur” -deyir Rumi. Səhvləri dostca görmək, qeyrilər görməsin deyə, həmən dostu xəbərdar etmək isə tam başqadır. İnsan bəzən getdiyi yolda qarşısında onu nə gözlədiyini görə bilmir. Kənardan isə bu çox aydın görünür. Bu məqamlarda candan yanan dost lazımdır insana.

Dostluqda səmimiyyət, fədakarlıq, paylaşa bilmək vacibdir. Aristotel dostluğu iki bədəndə yaşayan bir ruha bənzədirdi, Volter isə yağışlı havada tapılmayan faytona. Aşağıda bəhs etdiyim ibrətamiz hekayə də dostluğun dəyərindən bəhs edir:

yaralı əsgərr-dost“Müharibənin çətin məqamları idi. Hər gün saysız-hesabsız itkilər verirdilər. Geri cəkilmə qaçınılmaz idi. Əsgərlərdən biri dostunu yanında görməyincə “Görəsən dostum səngərə doğru geri çəkilərkən düşmənlər tərəfindən vuruldumu?” -deyə tədirgin oldu. Düşündüyü doğru çıxmışdı, dostu döyüş meydanında qalmışdı. Nə edəcəyini bilmirdi. Özü səngərdə ikən dostunun döyüş meydanında qalmasına heç cür razı ola bilmirdi. Komandirə doğru yönəldi, “Cənab komandir, -dedi, “Dostum geri çəkilərkən düşmənlər tərəfindən vuruldu, icaze versəniz, onu səngərə gətirmək üçün döyüş meydanına gedərdim.” “Yox olmaz”,”Görmürsənmi güllə yağış kimi yağır. Çox ehtimal ki, dostun dünyasını çoxdan dəyişib. Döyüş meydanına getməyin sənin də ölümünə səbəb ola bilər. Biz say etibarilə çox az qalmışıq.” Əsgər dayanmadan israr edir, nəhayət komandiri razı salır. Sürətlə döyüş meydanına doğru irəliləyir. Dostunu çiyninə alıb səngərə tərəf qaçır.
Komandir yaralı əsgəri müayinə edib, dostuna yönəldi: “Demədim ki, dostun dünyasını çoxdan dəyişib, sənsə özünü təhlükəyə atdın. Bunun bir mənası var idimi?”
“Çox mənası vardı”-dedi əsgər, “Yanına yaxınlaşarkən son anlarını yaşayırdı. Məni görüncə təbəssüm etdi, bir neçə söz deməyə taqəti qalmışdı. Üzümə baxdı və özündən əmin şəkildə “Gələcəyini bilirdim dostum, gələcəyini bilirdim”, “Cənab komandir, bu sözlər mənim üçün dünyadakı hər şeyə dəyərdi.”

İnsan sevgilisiylə də dost olmalı. Həyat yoldaşıyla dost olmayan insan ailədə uduzmuş demək ki..

Qardaş dost olmaya bilər, amma dost həmişə qardaş olmalıdır. (c)

dostluqSizə sizdən bəhs etməyi sevər dost. Sizin düşüncənizə, fikrinizə önəm verər, ehtiyac duyar dost. Dövrümüzdə sosial şəbəkələr, virtual dostluqlar bir reallıqdı. Saysız-hesabsız insanlar, onlara duyulan maraq, bəzən ən yaxınlarımızı belə unutdurur. Amma bəlkə bunlar ən yaxşını seçə bilməmiz üçün bizə tanınmış seçimdir. Çoxluq içindən seçdiyimiz, dəyər verdiyimiz, dost adı verdiyimiz seçim.

Gerçək dost sən özünə inanmağı buraxdığında belə, sənə inanan insandır. (Leo Buscaglia)

Yaxşı dostlar hər vaxt tapılmaz. Həyatınızda belə dostlar varsa qiymətini bilin, onlarla münasibətlərinizi zədələyəcək davranışlardan uzaq olun. Bəlkə bir daha beləsini tapmaq imkanınız olmaz.

Bu yazımla bütün dostlarıma sevgimi çatdırıram. Yaxşı ki varsınız, əziz dostlar!

Müəllif: Psixoloq Rübabə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +14 (from 14 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı