LOQOPEDİK DƏRSLƏR: DÜZGÜN DİAQNOZ İŞİN YARISIDIR

Xüsusi

Valideyn uşağın nitqində hər hansı bir qüsur hiss edirsə narahat ola və üstünə tez düşə bilər. Bu çox vacib bir haldır. Çünki qüsur sırf anatomik ola bilər və nə qədər tez korreksiyaya başlansa, bir o qədər uğurlu olar. Amma bəzi hallar da var ki, istisna olmalıdır. Məsələn: 4 yaşında uşaq “r” demirsə, anatomik qüsurdursa, loqoped işləyə bilər. Digər halda isə işləməsi doğru deyil. Çünki öz özünə formalaşa bilər nitq prosesində. Digər bir nümunə: uşaq diş dəyişmə mərhələsindədir və dodaq-diş samitlərini doğru tələffüz etmir. Bu zaman həmən korreksiyaya başlamaq doğru deyil. Uşağın aryikulyasiya aparatının formalaşmasını gözləmək lazımdır. Hətta sadəcə bağçaya getməklə nitqi, davranışı və ünsiyyəti formalaşacaq uşaqlar var. Bu kimi səbəblər çox ola bilər. Belə səbəblərə çox həssaslıqla yanaşılmalıdır.

“r” səsi tələffüzünə görə mürəkkəb səslərdən biridir. Uşağın nitq inkişafı mərhələsində ən gec formalaşan səsdir. Dil öyrənmə və danışma prosesi uşaqdan uşağa fərqli olur. Amma ən gec 5 yaşda uşaq “r” səsini tələffüz edə bilmirsə, bu zaman artıq üstünə düşmək lazımdır. Rotasizm ( r səsinin qüsurlu tələffüzü) müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Bu səbəblərin biri də dilin altında qədəhin olmasıdır. Qədəh dilin ağızdakı hərəkətinə maneə törədir. Dili vibrasiya etməyə qoymur. “r” səsini qüsursuz tələffüz etmək üçün dil vibrasiya etməlidir. Əgər uşaq 5 yaşında “r” səsini demirsə, loqopedə müraciət edilməlidir. Və loqoped müayinə etdikdən sonra ya korreksiyaya başlamalı, ya da hara lazımdır ora yönləndirməlidir. Məsələn, qədəh varsa, ilk öncə uşaq cərraha yönləndirilməlidir. Sadə bir əməliyyatla qədəh kəsildikdən sonra loqoped öz işini görməlidir. Bəzi halda valideynlər gözləyirlər ki, məktəbə getsin düzələr, öz- özünə keçər və s. Bu doğru qərar deyil. Çünki, uşaq böyüdükdən sonra bir çox halda qədəhi cərrahi əməliyyat etmirlər. Bu da korreksiyanı çətinləşdirir.

Müəllif: Şahanə Nuriyeva loqoped_shahane

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

MARKETİNQSİZ ƏDƏBİYYAT

Xüsusi

ədəbiyyatSevindirici haldır ki, bu gün ölkəmizdə marketinq haqqında olan təsəvvürlər getdikcə artmağa başlayır. Bunun ən önəmli təsirləri vaxt geçdikcə hiss edilməyə başlayacaq. Bir neçə il bubdan əvvəl əgər şirkətlər öz daxillərində marketinq departementini yaratmağa əlavə xərc kimi baxırdılarsa, bu gün bu departamentin vacibliyini özləri də etiraf edirlər. Bu da təbii haldır. Çünki hal hazırda yaşadığımız dünyada biznesin necə önəmli bir sahə olduğunu hamımız yaxşı bilirik. Bizim ölkəmiz də müxtəlif bizneslərin inkişafında olduqca maraqlıdır.

Əslində bu gün marketinqin prinsipləri və ya onun nə olması barədə deyil, konkret olaraq bədii biznesin nə yerdə olması ilə bağlı danışacağıq. Ədəbiyyatla, yazarlarla, eyni zamanda kitablarla əlaqədar olan bütün sahələrə marketinqin təsirini və nə dərəcədə önəmli olduğunu təhlil və izah etməyə çalışacam.

Başlamadan öncə kiçicik bir həşiyə çıxaraq onu deməliyəm ki, nə qədər yeni kitablar yazsaq da, bu sahənin marketinqini istədiyimiz səviyyəyə yüksəltmədən bunun ədəbiyyatın inkişafına biznes baxımından heç bir təsiri olmayacaq. Hər bir müəllif yazdıqlarının qarşılığında müəyyən bir qonarar qazanmaq istəyir ki, bu da təbii bir haldır. Bu həm yazarda ruh yüksəkliyi, eyni zamanda öz yaradıcılığını davam etdirmək üçün əlavə motivasiyanın yaranmasına səbəb olur ki, bu da növbəti əsərlərin meydana çıxmasına səbəb olur. Bunun da yolu düşünürəm ki, ədəbi marketinqin inkişafından keçir.

İlk öncə onu qeyd etməliyəm ki, bu sahədə ölkəmizdə olan çatışmazlıqlar olduqca çoxdur. Marketinqdə əsas yer tutan anlayışlardan biri araşdırmalardır ki, bu da bizdə olduqca zəifdir. İstənilən bir biznes sahəsində aparılan araşdırma mövcud vəziyyəti qiymətləndirməyə əsaslanıb ki, toplanılan məlumatların təhlilindən sonra istənilən nəticəni əldə etmək üçün lazimi addımlar atılsın. Ancaq ədəbi bizneslərdə nəinki mövcud bazarların araştırılması yoxdur, demək olar ki, buna hansısa cəhdlər belə edilmir.

ədəbiyyatSon zamanlar sosial şəbəkələrin sürətli inkişafı nəticəsində hansısa cəhdlər edilsə belə heç bir naliyyət əldə edilməyib. Bu da təbii bir haldır. Əgər kitab mağazalarının facebook səifələrinə baxsaz görərsiz ki, onların əksəriyyətində yalnızca kitabların qiymətləri ilə bağlı statuslardan ibarətdir. Hələki ədəbi bizneslərdə rəqəmsal marketinq anlayışı bundan ibarətdir. Halbu ki, bu imkandan maksimum şəkildə istifadə etmək olar.

Əgər hansısa bir gənc bu gün yeni nəsil dünya yazarlarının kitablarını əlina alıb oxuyursa bu həmin gəncin heç də onların yaradıcılıqları ilə ətraflı tanışlığını göstərmir. Ümumən əlınan kitabların bu gün çox satılmasının əsas səbəbləri nə qədər kitabın uğurlu alınması ilə bağlıdırsa böyük bir hissəsi də onun marketinq tərəfi ilə ciddi şəkildə məşğul olunması ilə bağlıdır. Yazarla çiyin çiyinə mübarizə aparan bu komanda bəlkə də yeni yazılan bir kitabın tez bir zamanda kütlələrin diqqətini cəlb etməsi üçün marketinqin təklif etdiyi bütün imkanlardan maksimum dərəcədə istifadə edirlər. Xüsusilə də rəqamsal marketinqin son zamanlatrdakı sürətli inkişafı onların saslərini daha böyük kütlələrə səsləndirmələri üçün əlavə üstünlüklər verməyə başlayıb. Bizdə isə yazarların demək olar ki, hamısı özlərinin marketoloqlarıdır və bu böyük dəryanın içində tək başlarına mübarizə aparırlar. Yeni yazdıqları kitablar haqqında bir iki kəlmə yazmaqla kifayətlənirlər. Nəticə isə göz qabağındadır. Ölkə xarici qıraqda qalsın, ölkə daxilində belə bestellerə çevrilə bilmirlər. Çünki bu kitablar kütləyə lazımıca çatdırılmayıb və tez bir zamanda da itib batmağa başlayırlar. Bəzən müəllifin belə yadından çıxır.

ədəbiyyatBizim ölkəmiz texnoloji inkişafın sürətindən qıraqda qalmayıb. Məsələ həmin inkişafdan düzgün şəkildə istifadə edə bilməkdir. Ancaq ki, kitab sənayesində və biznesində bu məsələ hələ ki, istənilən səviyyədə deyil. O səbəbdən də onlarca yeni yaranan romanlar, hekayə kitabları, esse kitabları hər nə qədər uğurlu yazılsa da marketoloji cəhətdən bu kitabların düzgün kanallar vasitəsi ilə insanlara çatdırıla bilməməsi sonda həm müəllifin məyyusluğuna, həm də kitab biznesinin getdikcə öz aktuallığını itirməsinə səbəb olur ki, gələcəkdə bu istiqamətə maraqları olan insanları belə tədricən bu biznes növündən soyutmaqa başlayır.

Digər bir məsələ isə ölkəmizdə olan kitab mağazaları arasında istənilən səviyyədə biznes xarakterli rəqabətin olmamasıdır. Hətta yox səviyyəsindədir. Və təbii haldır ki, rəqabətin olmadığı bir yerdə biznesə yeni imkanların açılması və biznesin öz inkişaf yolunu seçməsi demək olar ki, mümkün deyil. Mövcud olan kitab mağazalarında isə demək olar ki , hər bir mağaza öz çatısının altına sığınaraq “mənimlə işiniz olmasın” deyərcəsinə bu rəqabətin olub olmamasında demək olar ki, maraqlı da deyillər. Ancaq qurulan hər bir biznesin əsas məqsədi odur ki, oradan müəyyən bir gəlir əldə olunsun. Və bu gəlirin də hər dəfə artması təsisçiləri yeni addımlar atmağa vadar edir ki, bu həm marketinq mühitinin həm də ki, kitab biznesinin inkişafına səbəb olur.

Müəllif: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

MARKETİNQ İŞİNƏ SƏRMAYƏSİZ NECƏ BAŞLAMAQ OLAR ?

Xüsusi

Sərmayə olmadan başlaya biləcəyiniz iş sayı çox deyil, ancaq marketinq cəhdləri istisnadır. Doğru bacarıqlara sahibsinizsə və fəaliyyətə keçmədən əvvəl hazırlıq işləri görə bilərəm deyirsinizsə, marketinq işinə pulsuz və ya az bir pulla başlaya bilərsiniz. Ata biləcəyiniz addımlar:

1 – Əsas biznes rəhbərliyi funksiyalarınızı təşkil edin

Bank hesabına, biznes ünvanına, xidmət tarifinə və biznes adına ehtiyacınız olacaq. Marketinq işinə pulsuz başlamaq ödəmələr üçün ev ünvanınızı, fərdi bank hesabınızı və öz adınızı istifadə edəcəyiniz mənasına gəlir.

2 – İstiqamətinizi təyin edin

Nə satacaqsınız və kimə satacaqsınız? Yazıçılıq, veb dizaynı və qrafik dizayn kimi sahib olduğunuz bacarıqlarınızla başlayın. Dost olduğunuz sektorları araşdırın.

3 – Marketinq planı hazırlayın

Online olan ödənişsiz marketinq planı şablonlarından faydalanın və ya hədəflərinizi yazmaq üçün bir təqvim istifadə edin. Marketinqin 4P -ni, yəni məhsul, qiymət, paylama və ayaq üstə durmağı marketinq planınıza daxil edin.

4 – Ola biləcək bazarların siyahısını hazırlayın

Yoldaşlarınıza, yerli qruplara və iş görəcəyiniz yerlərlə əlaqə qurun. Məsələn: Motosiklet həvəskarısınızsa motosiklet sürücüləriylə, motosiklet mağazalarıyla və ya işinizlə əlaqəli bizneslərlə başlayın. Ailənizdə həkim, vəkil və ya təşəbbüskarlar varsa bir sonrakı internet lahiyəniz, broşuranız və ya fəaliyyətiniz üçün təklif verib verə bilməyəcəklərini soruşun.

5 – Online reklam edin

Fəaliyyətə keçmənizə kömək etmələri üçün ödənişsiz sınaqlar və ya pulsuz xidmətlər təqdim edən internet saytlarını araşdırın. Gec ya da tez internet saytınız üçün bir domain yəni sahə adına ehtiyacınız olacaq. Bununla birlikdə iş şablonları təqdim edən ödənişsiz internet saytlarını istifadə edərək də başlaya bilərsiniz.

6 – Facebook, Twitter və LinkedIn kimi bütün fərdi ictimai media hesablarınızı yeni blogunuza, internet səhifənizə və ya online məlumatlarınıza əlavə edin

Marketinq işinizlə əlaqədar xəbərlər paylaşmaları üçün yoldaşlarınızdan kömək istəyin. Müştərilərinizə yeni işinizdə ən təsirli qaynaqları istifadə etdiyinizi göstərməlisiniz.

7 – Dayanmadan marketinq və təqdimatlar hazırlayın

Yeni marketinq işinizlə əlaqədar göndərdiyiniz hər e-poçtda şüarınız, veb ünvanınız və ya ictimai media hesablarınızla əlaqədar məlumatlar iştirak etməlidir. Tətillərdə və ya bayramlarda Facebook səhifəniz vasitəsilə təbrik kartları nəşr edin. İctimai yığıncaqlar yeni işinizdən bəhs etmək üçün mükənməl yerlərdir.

8 – Referans istəyin

Müştərilər tapmağa başladıqca bu müştərilərdən başqalarına sizdən bəhs etmələrini xahiş edin. Sizə yeni müştərilər gətirmələrinə qarşılıq bir sonrakı proyektdə endirim etməyi təklif edin.

Tövsiyyələr:

Kompüterlərin bir çoxunda təməl iş proqramları vardır. Hansı proqramların olduğunu yoxlayın, çünki sadə marketinq lahiyələrinə başlamaq üçün lazımlı olan hər şeyə sahib ola bilərsiniz. Ödənişsiz marketinq bülletenlərinə və ya bloqlarına üzv olun. Online bir çox qaynaq vardır. Bu səbəblə seçici olun. Sizin üçün qiymətli və faydalı olanları seçin. Xoşunuza gedən fikirləri təqlid etməyə çalışın ancaq öz blogunuzun orijinal olduğundan əmin olun. Özünüzü ucuza satmayın. Ən az bir il boyunca hər gün bir şəkildə yeni işinizin təqdimatını edin və daha sonra marketinqlə davam edin.

Xəbərdarlıqlar:

İnternet fırıldaqçılarına qarşı diqqətli olun. İnternet marketinqiylə pul qazana biləcəyinizi iddia edən bir çox internet saytı vardır. Hər hansı bir şey etmədən əvvəl əhatəli bir araşdırma etdiyinizdən əmin olun.

Hazırladı: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

“APPLE” YARADICISI STİV COBSUN SON SÖZLƏRİ

Xüsusi

stiv cobs-ölüm

Stiv Cobs, Stiven Paul Cobs — tanınmış Amerika ixtiraçısı və biznesmeni. O, Apple şirkətinin yaradıcılarından biri, direktorlar şurasının sədri və baş icraçı direktoru idi. Cobs həmçinin Pixar şirkətinin icraçı direktoru idi; 2006-cı ildə Pixar şirkəti The Walt Dinsey Company-ni əldə etdikdən sonra onun direktorlar şurasının üzvü olur. XX əsrin 70-ci illərin sonunda o, Apple-in digər təsisçiləri olan Stiv Voznyak, Maykl Markkula və digərləri ilə birlikdə Apple II seriyalı kommersiyal cəhətdən çox uğurlu olan şəxsi kompyuteri layihələndirir, istehsal və satışını təşkil edir. 1980-ci illərin əvvəlində isə o Macintoshun yaranmasına gətirib çıxaran istifadəçi üçün komputer siçanını təkmilləşdirir.

1985-ci ildə direktorlar şurasından istədiyi dəstəyi ala bilməyən Stiv Cobs Apple-dan qovulur və o, daha sonra NEXT şirkətini qurur. Yeni şirkət universitetlər və biznes-strukturlar üçün kompyuter platforması hazırlamağa başlayır. 1996-cı ildə Apple qarşılıqlı razılaşma ilə NEXT şirkətini alır və Cobs yeni konqlomeratın sahiblərindən birinə çevrilir. O, həmçinin 1997-ci ildən şirkətin müvəqqəti baş icraçı direktoru olur, 2000-ci ildən isə bu vəzifəyə daimi təyin edilir. 2011-ci ilin avqust ayından icraçı direktor vəzifəsindən gedərək, vəfatına qədər Apple şirkətinin idarə heyətinin sədri olur.

ÖLÜMÜNDƏN QABAQ SON SÖZLƏRİ:

Mən biznes uğurlarının zirvəsinə yetişdim.
Başqalarının gözündə, mənim həyatım uğur rəmzi idi.
Bəli, iş ilə yanaşı, bəzi hobbilərim də olub. Amma bu bir faktdır ki, ən böyük məşğuliyyətim sərvətim olub.

Hal-hazırda bir xəstəxana çarpayısında uzanaraq həyat yolumu xatırlayıram. Anlayıram ki, qürur duyduğum sərvət və təltiflər qaçılmaz ölüm qarşısında əhəmiyyətsizdir.
Qaranlıq otaqda, süni tənəffüs aparatının yaşıl işıqlarına baxa-baxa aparatın mexaniki səslərindən həzz alıram. Yaxınlaşan ölümün nəfəsini hiss edirəm …

Yalnız indi anlayıram ki, ömrünüzün qalan hissəsini istirahət etmək üçün pul toplamaqla bərabər, həyatda sərvətlə bağlı olmayan başqa tərəflərin olmasını da göz ardı etməməliyik.
Bu daha əhəmiyyətli bir şey olmalıdır: Məsələn, mənim uşaqlıq xatirələrim, sevgi hekayələri, incəsənət …

Sərvət üçün çalışmaq sizi ancaq yerində qıvrılan bir insana çevirə bilər, mənim kimi.
Tanrı bizə qəlblərimizdə sevgi yaratmaq, hiss etmək üçün yollar bəxş etmişdir, şan-şöhrətlə formalaşmış illuziyalar deyil.

Qazandığım pulları özümlə götürə bilməyəcəm. Götürə bilcəyim şey sevgi ilə möhkəmlənmiş xatirələrimdir..
Bu, sizi müşayiət edəcək, təqib edəcək, siz irəlidə getmək üçün güc və işıq verəcək bir xəzinədir.

Sevgi ilə minlərlə kilometrlərə səyahət edə bilərsiniz. Həyat sonsuzdur. Siz getmək istədiyiniz yerə gedin. Yetişmək istədiyiniz zirvələrə nail olun. Bu sizin qəlbinizdə və əlinizdədir.

Dünyanın ən bahalı çarpayısı hansıdır? Xəstəxana çarpayısı.
Siz özünüz üçün sürücü tuta bilərsiz, özünüz üçün qazana bilərsiz, ancaq sizin əvəzinizə kimsə xəstə yatmaq istəməz.

İtirilmiş hər şeyi şeyi tapa bilərsiniz, bir şeydən başqa: HƏYAT!

Bu an belə, bizim həyatımızın hansısa bir mərhələsidir. Amma nəhayət, bir zaman pərdələr enəcək və hər şey bitəcək.
Sevgilinə, ailənə, dostlarına olan sevgini xəzinənə çevir.

Özünüzdən muğayat olun. Başqalarına da qayğı göstərin.

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +15 (from 15 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus