EYNŞTEYNİN TANRI TƏSƏVVÜRÜ

Eynşteyn məktub və tanrı1936-cı ildə Nyu-Yorkda altıncı sinifdə oxuyan bir qız Albert Eynşteynin özünə məktub yazır:

 “Hörmətli Eynşteyn! Məktəbdə dərs zamanı bizdə belə bir sual yarandı: alimlər dua edirlərmi? Bu sualımızdan digər bir sual da törənmişdi: biz eyni zamanda həm elmə, həm də dinə inana bilərikmi? Hazırda biz digər alimlərə və elm sahəsində görkəmli şəxslərə məktub yazırıq və onların bizim məktubumuza cavab verəcəklərinə ümid edirik. Siz bizim sualımızı cavablandırsanız, bu bizim üçün böyük bir şərəf olacaq. Alimlər dua edirlər? Edirlərsə, nə haqda edirlər? Hal-hazırda mən altıncı sinifdə, missis Ellisin sinifində oxuyuram. Hörmətlə, Fillis.”

 Beş gündən sonra Eynşteyn məktubu lakonik olaraq cavablandırır. Eynşteynin cavabı bu sual ətrafında Karl Saqanın və yaxud Klavdiy Ptolemeyin düşüncələri ilə yanaşı ahəngdar görünürdü.

“Hörmətli Fillis, Mən sənin sualına bacardığım qədər sadə dildə cavab verməyə çalışacağam. Mənim cavabım:

Alimlər bütün hadisələrin və hətta insanların fəaliyyətlərinin təbiətin qanunları sayəsində baş verdiklərini hesab edirlər. Bu səbəbdən hər hansısa bir alim hadisələrin gedişatına duaların təsir edəcəyini düşünmür. Buna baxmayaraq etiraf etməliyik ki, bizim fövqəltəbii güclər haqqında biliklərimiz bəsitdir. Buna görə həyatımızın sonu və vahid ruh haqqında inanclarımız imana əsaslanır. Elmin müasir inkişafına baxmayaraq, bu inanclar bütün dünyada geniş yayılıb. Bundan savayı, elmin dərinliklərinə varan hər bir şəxs fövqəltəbii bir ruhun, insan ruhundan dəfələrlə güclü bir ruhun Bəşəriyyətin qanunlarını idarə etdiyinə əmin olur. Beləliklə, elm ilə məşğul olmaq insanda digər sadəlövh dini hisslərdən fərqlənən xüsusi bir növ dini hissin yaranmasına gətirib çıxardır.

 Hörmətlə, sizin A. Eynşteyn.”

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +24 (from 32 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

ALBERT EYNŞTEYNDƏN 25 HİKMƏT

Albert Eynşteynin 135 ili münasibətilə 14 mart 2014- cü ildə Gazeta Ru-nun toplayıb hazırladığı alimin 25 hikmətini sizə təqdim edirik.

  1. İnsan nə qədər ağıllıdırsa, öz ağılsızlığını bir o qədər daha asan etiraf edir.
  2. Elmi ixtiraların inkişafı – əslində dayanmadan möcüzələrdən qaçmaqdır.
  3. 3-cü dünya müharibəsində deyə bilmərəm hansı silahlardan istifadə olunacaq, ancaq 4-cüdə  daş və taxtalardan istifadə olunacaq.
  4. Öyrənməyimə mane olan tək şey öz-özümdən təhsil almağımdır.
  5. Bütün ömrünü suda üzən balıq su haqqında nə bilə bilər?
  6. Milliyətçilik uşaq xəstəliyidir. Bu insanlığın qızılcasıdır.
  7. Məni dalana dirəyən sual: “ Mən ağılsızammı, yoxsa başqa hər şey?”
  8. Müasir zamanda azad insan, krossvord həllini tapmağa çalışan sərbəst insana bənzəyir. Hansı ki, nəzəri olaraq hər hansı bir sözü yaza bilər, gərçəkdə isə krossvordun həlli üçün yalnız bir söz yazılmalıdır.
  9. Sağlam düşüncə – 18 yaşa qədər toplanmış xurafatın cəmidir.
  10. Anlaşılmaz hədəflərdə mükəmməl vasitələr – zəmanəmizin tipik xüsusiyyətləridir.
  11. Dinsiz elm axsaq, elmsiz din isə kordur.
  12. Təsəvvür bilgidən daha vacibdir. Bilgi məhdudlaşdIqda məhz təsəvvür bütün dünyanı fəth edər, inkişafı stimullaşdırar və təkamülü artırar.
  13. Kəbin – təsadüfi epizodu uzunmüddətli bir heçə çevirmənin uğursuz cəhdidir.
  14. Gəncliyimdə ayağımda baş barmağımın gec-tez corabı dəlməsini aşkar etdim. Buna görə də bir daha corab geyməməyə qərar verdim.
  15. İntelLekti ilahiləşdirmək mənasızdır. Çünki, onun qüdrətli əzələləri olsa da sifətsizdir.
  16. Qayda – qanun və nizam – intizam səfehlər üçün qaçılmazdır, axı dahilər xaos üzərində hökmdarlıq edir.
  17. Hər şey çox sadədir. Bütün insanlar  bir şeyin mümkünsüz olduğunu düşünərkən, onlarla razılaşmayan bir cəsur tapılır.
  18. Biz nə qədər çox bilirik və nə qədər az anlayırıq.
  19. Nə qədər yüngüldür (asan) bacardığın qədər et, ancaq yüngül (asan) etmə.
  20. Həyatda məna daşımaq üçün səy et, uğur əldə etmək üçün deyil.
  21. Hər bir insan ən azı dünyadan aldığını, dünyaya qaytarmağa məcburdur.
  22. Tanrı anonimliyini təsadüflər vasitəsilə qoruyur.
  23. İnsanları öyrətməyin tək yolu, onlara nümunələr göstərməkdir.
  24. İmkansızları dəf edən kəslər absurd cəhdlərə üstələnənlərdir.
  25. Yalnız kainat və insanın ağılsızlığı sonsuzdur. Hərçənd birinciyə şübhələrim var.

Hazırladı: Qüdrət Hidayətov

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +22 (from 22 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

RABİNDRANAT TAQOR

Tagore3Benqal şairi, dramaturq, rəssam, bəstəkar və filosof, Hindistan və Banqladeşin milli himnlərinin müəllifi, Asiya qitəsinin ilk Nobel mükafatı laureatı Rabindranat Taqor Kəlkütdə yaşayan zəngin brahman ailəsinin 14-cü uşağı idi. Atalarının kökü XI əsrə dayanır. Bu soyun qurucusu Kanajlı bir Brahman idi. Atası Maharşi Devendranat Taqor varlı bir din adamı idi. Rabindranat, xüsusi müəllimlərdən dərs alaraq orta təhsilini bitirdikdən sonra 17 yaşında Londona göndərildi. Londonda hüquq oxudu. Burada ədəbiyyat mədəniyyətini inkişaf etdirdi.

Ən çox təsirində qaldığı ədəbiyyatçı, əsərlərində təbiətə geniş yer verən İngilis şair William Wordsworthdur. Rabindranat Taqorun həyat və sənət görüşlərinin inkişafında ən böyük rol XIX əsrin əvvəllərində Benqallı Raca Rammahun Roy oynamışdır. Müəllimi Roy Hindistanda dinin oynadığı böyük rolu bildiyi üçün, hər şeydən əvvəl bu sahədə islahat aparmaq zəruriliyini bilirdi . Özü Hindi olduğu üçün Hind dininin pozulmasına kədərlənirdi, lakin ictimai gerçəkləri görəcək qədər irəli fikirli bir insan olduğundan islahat alınmadı. 1930-cu ildə Hindistanda yeni bir məzhəb olan Brahmoizmin yarandı. Brahmo Samaj adı altında tanınan bu hərəkat Hindlilik, Müsəlmanlıq və Xristianlığın ortaq şəkildə dəyərlərini bir dam altında yığmaqda idi. Bu yeni din, möcüzə və kəraməti bir tərəfə itələyər, hər şeyə suveren mütləq və yanılmaz bir qüvvət yerinə, müdriklik və yüksək zəkanın qaynağı olan insan və dünyanı qavrayan, ucaldan bir varlığa inanar. Bu Tanrı Upanişadlardan alınan bir cümləylə tamamlanar:
“Təkdir və forması yoxdur, amma min bir məqsədlə min bir şəklə girər..”
Einstein_and_Tagore_Berlin_14_July_1930
Taqor, 1913-cü ildə Nobel Ədəbiyyat Mükafatını aldı. İki il sonra da “Sir”lə mükafatlandırıldı. Altmış səkkiz yaşında şəkil çəkməyə başladı; Moskva, Berlin, Münih, Paris, Birmingham və New Yorkda sərgilər açdı. Musiqiyə marağı uşaq yaşlarından başlamışdı. Üç mindən çox musiqi müəllifidir. Uzun bir xəstəlikdən sonra 7 Avqust 1961-ci ildə Kalkütdə öldü.
Bəlli kitabları bunlardır:
Gitanjali (1912), Böyüyən Ay (1913), Bağban (1913), Yemiş Zamanı (1916), Aç Daşlar (1916), Avara Quşlar (1916), Şəxsiyyət (1917), Sevgilinin Hədiyyəsi (1918), Yuva və Dünya (1919), Qaçaq (1921), Atəş böcəkləri (1928).

Fikirləri :

Təhlükələrdən qorunmaq üçün deyil, onlarla qorxusuzca üzləşmək üçün dua edim. Ağrım dinsin deyə deyil, ürəyim fəth etsin deyə yalvarım.
Günəş getdi deyə ağlarsan, göz yaşların ulduzları görməyə mane olar.
Kəpənək ayları deyil, anları sayar və onun belə kifayət qədər zamanı var.
Günəşə arxanı çevirmə , kölgən önünə düşər.
Heç bir əhəmiyyət daşımayan sözlərim zamanın dalğaları üstündə yüngülcə rəqs edə bilərlər, məna ilə ağırlaşdıqlarında dibə çökərlər.
Mümkün qeyri- mümkündən soruşar: «Sən harada yaşayırsan?» O cavab verər: «Acizin yuxularında.»
Ayaq üstə dayanıb suya baxaraq dənizi keçə bilməzsiniz.
Çaqıl daşlarını kamala çatdıran çəkic zərbələri deyil, suyun oxşayışıdır.
Doğan uşaqlar, Tanrının hələ insanlardan ümidini kəsmədiyini göstərər.
Həyat ağır bir yük deyil. Yolumuz onsuz da uzun sürməyəcək.
Dünyanı səhv oxuyar, sonra da bizi aldadır deyərik.

Mənbə: www. tr.wikipediya.org
Hazırladı: Naz Ramizqızı

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus