PABLO PİKASSO: DAHİ RƏSSAMDAN HƏYATİ MƏSLƏHƏTLƏR

Biz hamımız, məşhur rəssam Pablo Pikassonun adını tanPablo Pikasso: Dahi rəssamdan həyati məsləhətlərıyırıq, o, 20-ci əsrin ən özünəməxsus dahilərindən biridir. O, bir çox sınaqlardan çıxmışdır- yoxsulluq və zənginlik, müharibə və sülh, qadın diqqəti və ümumdünya şöhrəti, 2009-cu ildə Forbes jurnalı, onu dünyanın son 100 il ərzində yaşamış ən yaxşı rəssamı adlandırıb.

Onun uğurunun tarixini yəqin ki, təkrarlmaq qeyri-mümkündür, amma Pikassodan öyrənəsi çox şey var. Bu dəfə sizə dahi ustaddan yaşayıb, yaratmaq ilə bağlı məsləhətlər təqdim edirik.

1. Etmək üçün inanmaq lazımdır.

“Bacaracağına inanan hər kəs, bacara bilir. Bacarmayacağını düşünənlər isə bacara bilmir. Bu, təkzibedilməz və dəyişilməz bir qanundur.”

İnanclar, düşüncə tərzi, fəaliyyətin nəticəsini müəyyən edir, onu nəzarətdə saxlayır. Əgər siz hesab etsəniz ki, bu sizdə alınmayacaq, onda təhtəlşüurda, qeyri iradi olaraq həyəcanlamağa, hətta bilmədən səhv etməyə də başlayacaqsınız. Digər tərəfdən, əgər siz düşünsəniz ki, sizdə alınacaq, onda sizin beyniniz başqa istiqamətdə işləyəcək və onda beyniniz kədərlənmək və şikayətlənmək öz faliyyətini problemin həllinə yönəldəcək. Nəticədə isə problemin həll yolları və imkanları öz-özünə ortaya çıxmağa başlayacaq ki, yağışdan sonra hər yerdə göbələklər çıxır.

2. Öz bilik və bacarıqlarınızın sərhədlərini genişləndirin.

“Mən həmişə bacarmadığım işləri də görürəm ki, yeni nəsə öyrənim.”

İnkişaf üçün özünü qabağa itələmək lazımdır. Bu bir az qorxulu görünə bilər. Sizə bu məsələ ilə bağlı verə biləcəyim ən yaxşı məsləhət belə səslənir: Bacarmadığınız bir işi görəndə, özünün mümkün qədər məhz indiki zamanda, olduğunuz anda hiss edin, gələcək barədə düşüncələrə çox qapılmayın. Bu ciddi şəkildə neqativ həyəcanları və narahatlığı azalda bilər. Sizin şüurununzda və vücudunuzda belə bir fikirlər olmayanda isə diqqəti cəmləmək asanlaşır və siz yaxşı nəticələr əldə edir, yekunda isə öyrənmək istədiyinizi mənimsəmiş olursunuz.

3. İlham pərisini gözləməyin, başlayın.

“İlham pəriləri mövcuddur, amma onlar həmişə iş əsnasında gəlir.”

Bəli, ilham və ya ilham pəriləri deyilən anlayış mövcuddur, amma o sizi mütləq iş başında yaxalamalıdır. “Lazımı” anın yetişməsi üçün küllü miqdarda vaxt itirməyin, əlbəttə ki, ilham pərisi lütf edib təşəbbüs buyursa, lap gözəl, yaradın! Amma yalnız bu möcüzəvi varlığın fəaliyyət müddəti ilə özünüzü məhdudlaşdırmayın. Bəzən özünü, xüususi bacarıq tələb etməyən və sadəlövhcəsinə ilham pərisinin dəstəyini gözləməyə ehtiyacın olmadığı işləri görməyə məcbur etməlisən. İlham pərisi ədviyyat kimidir, ondan lap azacıq lazımdır, amma o, hər şeyi dəyişməyə qadirdir.

4. Daha çox və daha çox hərəkət edin.

“Sabaha yalnız ölənə kimi görmək istəmədiyiniz işləri saxlayın. Hərəkət- uğurun əsas açarıdır.”

Hərəkət olmasa, istənilən bir informasiya faydasızdır. Bu şəxsi inkişafın o hissəsidir ki, adətən onu yaddan çıxarır, ya da ona məhəl qoymurlar. Bəzən sizə elə gələ bilər ki, hərəkətə başlamaq çətindir, ya da indi “həmin an” deyil. Amma daha çox etmək vərdişi çox şeyi dəyişə bilər. Bu nəticələrə nail olmaq üçün ən effektiv vasitədir. Hərəkət prosesində siz özünüzü daha yaxşı tanıyır, dünyagörüşünüzü formalaşdırır və öz sahənizin praktikada üzə çıxan xüsusiyyətlərini mənimsəyirsiniz.

5. Düzgün suallar verin.

“Məndən öncəkilər olanları görür və soruşurlar ki, niyə bu var? Mən isə ola biləcəkləri görür və soruşuram ki, niyə də yox ( niyə də olmasın?)

Özünə yalnış suallar vermək çox asandır. Elə suallar ki, onların cavabları sizin səriştəsiz, axmaq və səhv olduğunuzu bir daha təsdiqləyəcək. O suallar ki, sizi yüksəltmək əvəzinə daha da batıracaq. Pozitiv suallar verin, elə suallar ki, imkanlar qapısını bağlamaq əvəzinə , üzünzə açsın.  Demək olar ki, siz istənilən bir situasiyada özünüzə belə bir sual verə bilərsiniz: bu təcrübənin yaxşı tərəfi nə idi?  Bu minnətdarlıq hissi vasitəsi ilə öz əhval-ruhiyyəni və fikirləri pozitivə doğru dəyişmək üçün yaxşı bir üsuldur.

6. Mühakimə etməyin və siz gizli gözəlliyi görəcəksiniz.

Bu günlə, indiki məqamla yaşayın- onda siz daha az analiz edəcək, az mühakimə edəcək və beyninizi mənasız tapşırıqlar ilə çətinə salmayacaqsınız. Hazırkı anla yaşadıqda ədət etdiyiniz dünya qeyri-adiləşir. Siz ağaclarda, təbiətdə, insanlarda daha çox rənglər və canlılıq görürsünüz. Sizə sıravi, labüd və əhəmiyyətsiz görünən hər şey, birdən birə heyranedici və dəyərli olur, sanki siz dünyaya daha aydın şəkildə baxırsınız.

7. Hələ həyata sevinməyə gec deyil.

“Gəncliyin yaşı yoxdur.”

İctimai fikrə, sizə nəyi edib, nəyi edə bilməyəcəyinizi diktə etməyə imkan verməyin, əgər məsələ, təkcə yaş fərqidirsə. Əksər hallarda, yaş sadəcə sizin beyninizdəki bir qeyddir. Əgər siz öz həyat xəttinizə bir zaman kəsiyi kimi baxsanız, onda nəyisə dəyişmək üçün həqiqətən gec ola bilər. Amma əgər, siz daha çox indiki zamanla yaşamağı öyrənsəniz, belə fikirlərin əksəriyyəti sadəcə qüvvədən düşür, siz başa düşürsünüz ki, şüurlu şəkildə istədiyinizi seçə və edə bilərsiniz. Elə indi.

Mənbə: İsmayıl Vəliyev – “Özünü kəşf et” kitabı.
Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +13 (from 13 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

MADDİ DÜNYAMIZI İDARƏ EDƏN FƏLSƏFƏ

Maddi dünyamızı idarə edən fəlsəfi axım – PRAQMATİZM

  1. Fəlsəfə bəzən o qədər güclü ola bilir ki, hətta maddi inkişafa belə gətirib çıxardır. Bu fəlsəfənin ən bariz örnəyi “Praqmatizm”dir. Praqmatizm Amerikamənşəli bir fəlsəfədir, belə ki, 19-cu əsrin sonları və 20-ci əsrin əvvəlləri üç ünlü Amerikalı filosof – Pirs, Cemsin və Dyu tərəfindən təməli atılıb. Bu fəlsəfə – fikir dünyasında etdiyi inqılabı qoyaq bir kənara – Amerikalıların maddi dünyasına ciddi təsir göstərə bilmişdir. Bu gün Amerika möhtəşəm gözəlliyə, güclü texnologiyaya sahibsə, bunu məhz Praqmatizm fəlsəfəsinə borcludur. Bu fəlsəfi axım təməli atılan gündən bəri, hələ də öz işini görməkdədir. Bu gün Amerikada aparılan bütün elmi tədqiqatlar – istər empirik, istərsə də humanitar elmlər müstəvisində – bunu deməyə əsas verir.
  2.  Bu fəlsəfi cərəyan, axım nə ortaya qoyub ki, bunlar bu qədər inkişaf edə biliblər?
    Bu suala qısa və konkret şəkildə belə cavab verə bilərik: Bu fəlsəfi axım deyir ki, o inamlar, müddəalar, nəzəriyyələr, düşüncələr doğru hesab olunur və nəticədə diqqət mərkəzinə alınmalıdır ki, insan üçün əməli müstəvidə faydalı, xeyirli, təsirli, işləyən olsun. Əgər belə deyilsə, onda o inam, müddəa, nəzəriyyə, düşüncə yalnış hesab olunaraq qırağa atılmalıdır.
    Bir sözlə, praqmatızm fəlsəfəsi bir çox fəlsəfələr kimi təkcə nəzəriyyə müstəvisində ilişib qalmır, əksinə, bütün gücü, qüvvəsi ilə çalışır ki, nəzəriyyənin tətbiq tərəflərini üzə çıxarsın. Nəzəriyyəyə nəzəriyyə olduğuna görə deyil, əməli tətbiqləri olduğuna görə qiymət verib, onu doğru və ya yalnış əlamətlərlə xarakterizə edir.
  3. Görən, praqmatistlər nədən belə düşünür? Öz görüşlərini nə ilə əsaslandırırlar? Cemsinin bu suala cavabını aşağıdakı şəkildə formulə edə bilərik: a. İnsan hər hansı bir həqiqəti, gerçəyi təsdiqləyərkən, bunu qeydsiz-şərtsiz etmir. Əksinə, tamamilə müəyyən şərt çərçicəsində onu təsdiqləyir. b. İnsan konkret həqiqətləri, gerçəkləri o zaman təsdiqləyir ki, onların təsdiqlənməsi hansısa bir mənfəəti, xeyiri özündə ehtiva etsin.
    c. Həqiqət və yalan – hər ikisi vəziyyətlərlə əlaqədar olarsa, bu zaman gərək həmişə həqiqət yalandan üstün tutulmalıdır. Ancaq əgər bunların vəziyyətlərlə heç bir əlaqəsi olmasa, onda yalan adam üçün nə qədər əhəmiyyətsiz olursa, həqiqət də bir o qədər onun üçün əhəmiyyətsiz olur. Məsələn, kimsə məndən saatın neçə olduğunu soruşarsa və mən də cavab olaraq ona məsələn, harada yaşadığımı, hansı mənzildə qeydiyyatda olduğumu, çəkimi, boyumu və s. bu kimi nəsnələr söyləsəm, düzdür, söylənilənlər doğru, həqiqət olsa da, o adam nə üçün mənim belə cavab verdiyimi anlamayacaq. Deməli, sadaladığım bu nəsnələr yalan olduğu təqdirdə nə qədər o adam üçün əhəmiyyətsizdirsə, bu nəsnələr doğru olduğu təqdirdə də bir o qədər o adam üçün əhəmiyyətsiz olacaqdır.

Nəticə olaraq deyə bilərik ki, bir inamın, müddəanın insan həyatında varlığı ilə yoxluğu bərabərdirsə, belə ki, yalan olduğu təqdirdə, necədirsə, doğru olduğu təqdirdə də elədirsə, onda hər ikisi də eyni qiymət daşıyır.

4.  Dini mətnlərə də nəzər saldıqda, müəyyən mənada praqmatik yanaşmanın – fəlsəfi anlamda olmasa da- tövsiyə olunduğunu görmək olar. İslam məxəzlərində qeyd olunan duaların birində belə bir ifadə var: “Allahım, fayda, mənfəət verməyən bir bilikdən Sənə sığınıram”.
Məlum olduğu kimi, burada fayda verməyən bilik dedikdə, biliksizlik, nadanlıq nəzərdə tutulmur. Əksinə, məqsəd elə obyektiv reallığa adekvat olan səhih bilikdir. Sadəcə olaraq, burada bildirilir ki, obyektiv reallığa adekvat olan hər bir bilik, idrak faydalı deyil insan həyatında- istər fərdi həyatında, istərsə də ictimai. Demək, biliklərə münasibətdə müəyyən mənada fəlsəfi praqmatik mövqeyi təsdiqləmək olar. Belə ki, o biliklərin, bilgilərin ardınca olmalıyıq ki, bizim üçün faydalı, xeyirli, təsirli, işləyən olsun. Nəticədə bilməmizlə bilməməyimiz arasında heç bir fərq olmayan bilgilərdən uzaq durmalıyıq.

Müəllif: Emin İmanlı

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +18 (from 20 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

ÖZÜN OLMAQ CƏSARƏTİ: ŞÜBHƏ VƏ İNANCDAN GÜVƏNƏ DOĞRU

Azadlıq, bir məqsəd deyildir. Azadlıq, insan üçün sadəcə bir fürsətdir.

İnsanların hardasa hamısı, çoxluq içində özünü güvənli hiss edər. Hardasa hər kəsin bir millətə, bir ailəyə, bir dinə mənsub olması, bir quruluşa və ya bir siyasi partiyaya üzv olması; insanlarınşübhə özlərini bağlayacaq zəncirlər tapmağa davam etmələri, güvən duyğusu üçündür. İnsanlar, bu zəncirlər, bu bağlar içində rahatlaşarlar. Bu bağlar artıqlaması ilə güvən verər və heç bir məsuliyyət yüklənməyini gərəkli etməz. Arxanı bir topluma, dövlətə, ailəyə, dinə və ya təqsiri və məsuliyyəti üstünə ata biləcəyin hər hansı bir şeyə söykənməyin, sənə saxta bir güvən duyğusu verər.

İnsanlar nə üçün güvənmirlər? Bunun səbəbi sadədir; çünki insanlar öz zəkalarına, öz hərəkətlərinə güvənmirlər. Özü olmaq məsuliyyətini almaq yerinə, özünü bir yığına, topluma, dövlətə və ya bir qrupa təslim etmək daha asan görünür.

İnsanlar hər nə qədər azadlıq istəyir kimi görünsə də, içdən içə azadlıqdan qorxurlar. Məsuliyyət götürmək, hər hərəkətinin fərqində olma disiplini, aydınlanmaqdansa, asan yolu seçməyə üstünlük verir. İnsan, azadlıqla yolunu azacağını zənn edir. İnsan azadlıqdan qorxur. Çox az insan, həqiqətən azad olmağa, öz məsuliyyətini üzərinə götürməyə hazırdır. Bu günə qədər çox az insan öz rahat həbsxanalarından çıxmış vəziyyətdədir.

Sən qorxanda, özünə güvən duymayanda, varoluşa güvənməyəndə, şübhə su üzünə çıxar. Aldadılmaqdan qorxmaq, öz zəkanın, öz qəlbinin yoluna güvənməməyin, böyük güvənsizlik yaradır. Halbuki, güvən sənin sərhədlərini qaldırar. Daha axıcı, daha böyük, daha bütöv zəkaya və cəsarətə sahib olmağını təmin edər. Sən bütünlüyünü hiss edəndə daha dərin bir fərqindəliyə qovuşduqca böyük bir qəlbə gərək olur. Özünü qorumağın, sənin inkişaf etmə potensialını ortadan qaldırar, həyatı izləməyinə səbəb olar, bilinməyənə addım ata bilməzsən. Bilinəndən qurtulmaq, həqiqəti axtarmaq, özgürləşmək deməkdir.

Zəkana güvənirsənsə, bilinməyənə, yaradıcı olmağa, ürəyini açmağa, addım atmağa, yeni olana açıq olarsan. Güvənin, özünü qorumağa yönəlik yox, özünü gerçəkləşdirmək, öz məsuliyyətini üzərinə götürməyin üçün var olmuş olar. Bilinməyən, yeni olan insanın özünü gerçəkləşdirməsi üçün bir fürsətdir, içindəki yaradıcı gücləri sərbəst buraxması üçün bir hədiyyədir.

Şübhə, hər zaman müdafiə altındadır, güvən isə sənə hər qapını açar, hər fürsəti açıq saxlayar. Sənin fərqindəliyini kəskinləşdirməyini təmin edər. Hər nə olura olsun, hər nə gəlirsə gəlsin, öz zəkana güvənməyin, fərqindəliklə hərəkət etməyin, o mübarizəni, o riski qəbul etməyindir. Həyatın və yeninin, bilinməyənin gətirdiyi risklə qorxmaq və özünə şübhəqapanmaq, saxta səbəblər tapmaq yerinə həyata açıq olmaq, bundan coşğu duymaqdır.

Qorxu, insanın, ətrafına divarlar hörməsidir, özünə qapanmasıdır. O, davamlı olaraq daha çox bilgi, daha çox açıqlama, daha çox and istəyər. Qorxan bir insanın başqa bir insanla qurduğu ünsiyyət,  gerçək bir ünsiyyət, münasibət deyildir. O, özünə yönəlikdir, qorxuları tərəfindən idarə olunmaqdadır. O, başqasını həqiqətən tanımaq və ya anlamaqla bağlı deyil, özünü qorumaq, güvən altına alamaqla bağlıdır. Özünə qapanan bir insan, həyata və digər insanlara açıq deyil. Çünki, özünə güvənməyən bir insan başqalarından və münasibətlərindən daima şübhə duyar, qorxar.

Bilməmək, əslində, həyatın özüdür, həyat, bizi tam da bu cür istəyər. Bilməmək, riskə getmək, zəkanın verdiyi cavabı görməyin, reaksiyalarından  və keçmişdən, bilinəndən, şərtləndirmələrdən qurtulmağın üçün gərəkli olan torpaqdır. Güvən ağacı, ancaq belə bir torpaqda boy ata bilər. Bilinməyən, fərqindəlik üçün, hər hərəkətini fərq edərək gerçəkləşdirməyin üçündür.

Azadlıq, məsuliyyəti öz üzərinə götürməyin və hər sözündən, hər hərəkətindən, hər nəfəsindən məsul olmağın deməkdir. O, istədiyini etmək demək deyil, böyük bir disiplindir.

Həyatın anlamını tapmağa çalışmağın bir yararı yoxdur. Həyat, bir anlam yaratma fürsətidir. Həyat, qorxub gizlənmək, əsarət altında qalmaq, özünü zəncirləmək, keçmişə, bilinənə boyun əymək üçün deyildir. Həyat, yaşamağın, bilinməyəni və riski qəbul etməyin, özün olmaq məsuliyyətini üzərinə götürməyin, özgürləşməyin üçündür.

Sevgini anlamaq, sevgi dolu olmağını təmin etməz. Sən özünü anlamağa başlayıb qəbul edəndə, hərəkətlərinin, sözlərinin məsuliyyətini öz üzərinə götürəndə özünü sevməyə başlaya bilərsən. Sən sevgi ilə hərəkət edəndə, sevgi ilə axanda, sevgi, gerçək anlamını tapa bilər. Sevgi, sadəcə beş hərfli bir kəlmədir, sevmək isə öz təcrübəndir.

Bütün bilgilər borcdur, sən təcrübə etmədiyin müddətcə hamısı həqiqət haqqındadır, həqiqətin ətrafında dolaşmaqdır. Həqiqətə yaxın ola bilər, uzaq ola bilər, başqası üçün həqiqət ola bilər amma sən kəşf etmədikcə, sənin həqiqətin ola bilməz. Bilginin, bilməyin sonu yoxdur. Nə qədər bilirsən bil, yenə də əskik qalar. Bilgiləndikcə, anladığın tək şey, Sokrat kimi, heç bir şey bilmədiyin olar.

Bunu anladığın zaman, xaricdən gələn bilgi, sənin həqiqətin yerini tuta bilməz. Bir müddət sonra bilgilər səni dustağı halına gətirər, onlarsız hərəkət edə bilməməyə, daha çox öyrənməyə çalışarsan. Bunun sonu yoxdur. Bilgi səni daha fərqində, daha keyifli, daha minnətdar yaşamağına köməkçi olursa, şüurlanma yolunda sənin həqiqətlərinə çevrilərlər. Onlara açıqsan, təcrübə edirsən.

Öz şüurun üçün başqa reseptlər, başqa xəritələr, başqa rəhbərlər sənə sadəcə yolu göstərə bilər. Öz təcrübə etdikləri yolu, amma bu yolu gedəcək olan insan sənsən. Yolu bilməklə o yolda yerimək fərqli şeylərdir.

Açıqlamalar, daha çox bilgilər, hər zaman, tanış olanşübhədan hərəkət etmə istəyi… Halbuki, həyat bu andır və davamlı olaraq dəyişməkdədir. Heç bir şey eyni qalmaz. Varoluşda hər şey, davamlı olaraq yenilənər. Sən planlar edərkən həyat dəyişməyə, yenilənməyə davam edər. Həyat, tanış yollar yox, yeni yolculuqlardır. O böyük bir sirrdir, böyük bir mazcəradır, içinə atlamaq lazımdır.

Dünyada, hər kəs bir ailənin, dövlətin, dinin üzvü ikən, siyasi bir partiyanın tərəfdarı ikən, adətlərin, ənənələrin başqsısı altında ikən özgürləşmək mümkün  deyildir. Bunların hamısı bir güc mərkəzidir, bir qurumdur, bir iqtidardır. İnsanlar üçün durmadan saxta, süni güvən yaradıb bunun qarşılığında gerçək özgürlüyünü istəyər.

Bu qədər yurddaş, bu qədər oğul, bu qədər iman edən var amma dünya acı içindədir. Bu son dərəcə ironikdir, bu necə olur? Ortada, sözdə çox vətəndaş, övlad, iman edən var amma böyük bir xaos, böyük bir acı hakimdir.

İnsanlara, inanmaları, boyun əymələri, qaydalara uymağı öyrədilir. Güvən bir təcrübə yox, bir inanc olduğu zaman, bir alış-verişə, ticarətə çevrilər. Qarşılığında azadlığını təslim etdiyin bir alış-verişə… Təcrübə etmək, sorğulamaq, həqiqətin yoluna çıxmaq öyrədilməz.

Əsarət bəlkə səni tox saxlayar amma əsla gerçək bir məmnuniyyət verməz. Özünü gerçəkləşdirmədiyin hər an, başqalarının, minlərlə il öncəki fikirlərin, qanunların, sözlərin həyatını yaşayırsan, deməkdir. Səndən çox çox öncə varolmuş durumlara, sözlərə, insanlara boyun əyirsən, onlar sənə hökm edir.

Sənə, davamlı olaraq bir şeylərə inanmağın öyrədilər. Belə ki,  güvənin belə inanmaq olduğunu, inancla bağlı olduğunu söyləyərlər. Çünki heç kim sonsuza qədər şübhə ilə yaşaya bilməz, şübhə, insanı davamlı olaraq, narahat edər. Hər zaman sıxıntı içində, iztirabla yaşamaq çətindir. Sən də inanmağı seçərsən, bir başqasnın sözünə, hərəkətinə, bilgisinə inanmaq… Öz təcrübənə, zəkana yox.

Bir dəfə fərq etdiyin zaman, artıq, inancın ətinə, sümüyünə işləməsinə icazə verməzsən. Sən sorğulamadan, şərtlənmələrini fərq etmədən, şüursuz hərkət etməzsən. Şüur səni özgürləşdirər, təcrübə, həqiqətə çatmağın üçün bir fürsət təqdim edər.

Sən, bütün borc alınşübhəmış fikirlərdən, inanclardan, doqma və qadağalardan qurtulduğun zaman azadlıq səni içinə çəkməyə başlayar. Varoluşun təzə nəfəsi içini doldurar.

Artıq bir dilənçi deyilsən, bir kopiya deyilsən amma ilk dəfə özünsən.

Unutma ki, güvən fərdi, inanclar toplumsaldır. İnanclar dirədilər, güvəni heç kim sənə dirədə bilməz. İnancın içində hər zaman eləcə qalarsan, pəncərəni, qapını başqa sözlərə, başqa inanclara bağlayarsan. Öz inancının ən yaxşı olduğuna elə inanarsan ki, özün sorğulmaqdan, digər inanclardan üstün görərsən. Və ən kiçik bir təsrlik olduğu zaman, inancın sarsılmağa başlayar. O, sevdiyin birini itirməyin qarşısında itirsə, o hər hansı bir tərslik halında sənə acı verirsə, sənin həqiqətin olmamışdır. Birdən inancsızlıq hər tərəfini əhatə emişdir, şübhələr, su üzünə çıxmışdır. Əslində, sən inanmırdın, inandığın hər nə isə onunla alış-veriş halında idin. Səni qoruduğu, sənə yaxşı olduğu müddətcə özünü aldadırdın.

İnancdan və inancsızlıqdan azad ol. İnancın yox ola bilər amma güvənin yox edilə bilməz. İnanc, səni davamlı olaraq dayandırar, sənin gerçəyə, sorğulamağa arxa çevirməyini istəyər. İnanc, şübhəni də dayandırmaq istəyər, bir tiryək, bir dərman kimi keçici olaraq acını sakitləşdirə bilər. O sənin həqiqətin olmadığı müddətcə sadəcə bir vəddən ibarətdir. Durmadan bir şeylər vəd edər amma gerçəkləşdiyi heç görülməmişdir.

Hər qaranlığın sonunda günəş doğular. Hər kəs bu yolculuğu edərək həqiqətə çata bilər. Bu yolculuğu, sənin üçün başqası edə bilməz, sənə necə olacağı mövzusunda bir xəritə çəkə bilməz. Yolunu sən özün çəkməlisən. Şübhə və qorxu normaldır, lakin ona yapışıb qala bilməzsən. Şübhə və qorxu dolu olmaq, yaşamaq yox, hər gün ölməkdir. Bilinməzi və riski qəbul etdiyin zaman zəka, fərqindəlik və azadlıq başlayar.

Yolculuq uzun və çətin ola bilər amma azadlıq hamısına dəyər.

Mənbə: blog.milliyet.com.tr
Hazrıladı: Fidan Aslanova 

 

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +10 (from 14 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

FƏLSƏFƏNİN İNSANA FAYDALARI NƏLƏRDİR?

Fəlsəfənin insana faydaları nələrdir?Bu mənada, fəlsəfə də xoşbəxtlik məqsədi üçün bir vasitə ola bilər. Hər insan, maddi zənginliklərə sahib olmaqdan həzz duymaz. Bəzi insanlar, təfəkkürdə olmaqdan, yəni dərin düşünməkdən, insan həyatının anlamını araşdırmaqdan həzz alır. Bu həzzə yad olan insanlar belə onun, keyfiyyət baxımından olduqca zəngin bir həyat təcrübəsi olduğunu qəbul edərlər. Demək ki, fəlsəfə, hər şeydən öncə insana intellektual bir zövq, mənəvi bir həzz verir. İnsanın sadəcə bir bədəndən ibarət olmadığını, onun eyni zamanda mənəvi bir varlıq olduğunu diqqətə alsaq, bu vəziyyət daha açıq hala gələr. İnsan, məqsədinə, sadəcə maddi ehtiyaclarını qarşılayaraq çata bilməz; onun, mənəvi ehtiyaclarını da təmin etməsi gərəklidir. İnsanın mənəvi ehtiyaclarının ən başında isə, marağını qarşılama, öyrənmə, kainatı və özünü anlama, bu dünyada keçən həyatını mənalandırma istəyi vardır. Bu istəyi də, böyük ölçüdə fəlsəfə qarşılaya bilər.

Həqiqətən də fəlsəfə, insanın əhatə edici bir bilgi və ya əhatə edici bir qavrayışa çatma tələbinə cavab verə bilən yeganə disiplin olmaq vəziyyətindədir. Həyatının axarı içində öz qaynaqları xaricində başqa yerlərdən çox zaman əlaqəsiz  inanc və bilgilər, seçim və davranış tərzləri mənimsəyən insan varlığı həyat, dünya və cəmiyyət qarşısında müəyyən bir rəftar inkişaf etdirmək, bu rəftarı  yaşamının təməlinə yerləşdirmək üçün sözü gedən  dağınıq materialı tutarlı bir quruluş içində sistemləşdirmə ehtiyacı duyar. Bunu isə, sözü gedən materialın ünsürləri üzərinə inkişaf etdirilə biləcək  tənqidi və sorğulayıcı düşünmə ilə ancaq fəlsəfə təmin  edə bilər.

Daha da önəmlisi odur ki, fəlsəfə, bizə özümüzü tanımaq imkanı verər. Bu ümumi doğrunu da ilk olaraq və ən yaxşı antik Yunanlılar göstərmişdir. Əslində, hər mədəniyyətdə olan “Özünü tanı!” sözünü ən erkən istifadə edən qövm olan Yunanlılar, bu sözü məbədlərinin qapısına yazıblar. Həqiqətən də insan nə və kim olduğunu ancaq fəlsəfədən və ya fəlsəfənin köməyi ilə öyrənə bilər. Bizim yalın bir ət və sümük yığını olmayıb, eyni zamanda bir ruh varlığı olduğumuzu bizə ən yaxşı fəlsəfə göstərə bilər. Dünyaya, sadəcə nəfəs alıb vermək və ya yalın kef almaq üçün yox, bir az da təbiətə və başqalarına olan vəzifələrimizi yerinə yetirmək üçün gəldiyimizi fəlsəfədən öyrənə bilərik. Çünki fəlsəfə, hər şeydən öncə insan olaraq varoluşumuzun anlamıyla ilgili bəzi təməl sualları ələ alır. İçimizdən hər birinin bu təməl, böyük fəlsəfi suallar üzərində düşünməsində varoluşumuzu mənalandırmaq baxımından böyük yarar vardır. Bu səbəblə, Sokrat, “incələnməmiş, sorğuya çəkilməmiş bir həyatın yaşanmağa dəyər olmadığını” söyləmişdir. Demək ki, fəlsəfəyə prinsipli bir həyat sürmək üçün gərək duyarıq. Çünki insan, heyvanlardan fərqli olaraq ağıllı bir varlıqdır; bu Fəlsəfənin insana faydaları nələrdir?özəlliyi səbəbi ilə, həyatını bəzi  prinsiplərə söykəyir. Prinsipsiz bir həyat, hətta prinsipləri sorğulanmamış bir varoluş, bayağı və təməlsiz bir varoluşdur; həyatımızın bu cür prinsipsiz bir varoluşa çevrilməməsi üçün fəlsəfəyə ehtiyacımız vardır.

Fəlsəfə, yenə fərdi olaraq bu dünyadakı qısacıq həyatımızda bizə, nəyin bizim əlimzidə olub, nəyin olmadığını göstərir. Sadəcə Sokrat yox, 20-ci əsrin önəmli mütəfəkkirlərindən olan Jean paul Sartre (1905-1980) də, faktiki şərtlərimizi dəyişdirməyin, bizim əlimizdə olmadığını söyləyirdi. Yəni bu dünyaya gəlmişiksə, gəlməmiş olmaq əlimizdə deyil. Anamızı-atamızı, doğulduğumuz coğrafiyanı, mənsubu olduğumzu dini, üzvü olduğumuz millət və ya etnik qrupu seçmək əlimizdə olmadı. Boyumuzu, cinsiyyətimizi, digər bioloji özəllilərimizi seçmək də əlimizdə deyildi. Bütün bunlar biz insanlar üçün verilmiş olan, dəyişdirməyin mümkün olmadığı şeylərdir. Lakin xarakterimizi və insanlığımızı inkişaf etdirmək, daha yaxşı və daha ərdəmli insan olmaq üçün çalışmaq, bizim əlimizdə olan bir şeydir. Buna görə də, Sartre, “insan özündən nə yaradarsa, ondan ibarətdir” deyirdi.

Fəlsəfəyə, həyatın axışı içində, qarşılaşdığımız problemlərin öhdəsindən gəlmək üçün ehtiyac duyarıq; ondan, bizi çətinə sala biləcək  biləcək müxtəlif olaylar qarşısında dik duruş sərgiləyə bilmək üçün dəstək alarıq. İsveçrəli psixoloq və mütəfəkkir Karl Qustav Yunqun (1875-1961) söylədiyi kimi, “həyatın axıntılarında  heç kim dərdsiz qalmaz.” Fəlsəfə, qayğılarımızı xəfiflətməyimizi, dərdlərimizi aşmağımızı, bu dünyadakı həyatımız əsnasında yolumuzu itirməməyimizi təmin edən ən önəmli vasitədir. Fəlsəfənin yolumuzu tapmağımızı təmin edən ən önəmli vasitə olduğunu gözlər önünə sərmək üzrə, Wittgenstein, məşhur bənzətmələrindən birində inanın bu dünyadakı vəziyyətini bir butulka içindəki ağcaqanadın vəziyyətinə bənzətmişdir. Wittgenstein-ə görə butulkanın içində qalmış olan ağcaqanad butulkadan bayıra çıxmaq istəyər amma bunu necə bacara biləcəyini bilməz. Fəlsəfənin əsas vəzifəsi, ağcaqanada, butulkadan necə çıxacağını göstərməkdir. Onun bu bənzətməsinə görə, biz insan varlıqları bu dünyadakı həyatımız əsnasında  bəzən özümüzü kəməndə salınmış hiss edər və yolumuzu tapmaqda çətinlik çəkərik. Beləcə, fəlsəfə biz insan varlıqlarının kəməndə salınmışlıq duyğusundan qurtulmağımızı təmin edər, istiqamətimizi tapmağımıza kömək edər.

Fəlsəfə, yenə eyni istiqamətdə, beyin və anlayış qarışıqlığımızı aradan qaldırmağa kömək edər. Çünki, günümüzdə bir çox insan, bəzi zehni qarışıqlıqlar üzündən dərdlər və qayğılar içində qıvrılıb durur. Həqiqətən də insanlar, son zamanlardFəlsəfənin insana faydaları nələrdir?a, artan bir sıxlıqla, imtiyazları hüquqlarla, tərəfsizliyi subyektivliklə, qiyməti dəyərlə, varlılığı müvəffəqqiyyətlə qarışdırırlar. Beləcə, bu beyin qarışıqlığını aradan qaldıracaq, qavramsal açıqlığı təmin edəcək olan  şey, fəlsəfədir. Çünki fəlsəfə, insana bir çox mövzuda doğru və açıq düşünə bilməyi öyrədir. Fəlsəfi düşüncənin üsulları, insana hardasa hər mövzuda ağıl önə sürə bilməsi üçün gərəkli təməlləri hazırlayar. Belə bir düşüncə növü, insanın bir çox problemə bir çox yöndən baxa bilməsini, problemlərə, mühakiməsiz yaxınlaşa bilməyini təmin edər; o insanın heç bir şeyi mütləqləşdirməyib, hər şeyi tənqid süzgəcindən keçirə bilməyini təmin edər. Bütün bunlar bir araya gətirildiyi zaman, fəlsəfənin insanın özgürləşməyində qatqısı olduğunu rahatlıqla söyləmək olar.

Mənbə: www.felsefe.gen.tr
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

OŞODAN SEÇMƏLƏR

Sevgi

“Üsyankar ruh” ya da “provokativ mistik” kimi də bilnən Oşo, 1931-ci ildə Hindistanda dünyaya gəlmişdir. Uşaqlıq yaşlarından etibarən, başqaları tərəfindən verilən bilgilər və inancları qəbul etməkdənsə, gerçəkliyi özü təcrübə etməkdə israrçı olan üsyankar bir ruhu vardı. Bu vəziyyəti özü belə dilə gətirir: “Uşaqlığımdan xatırlaya bildiyim qədəriylə sadəcə tək bir oyunu sevdim: Müzakirə etməyi, hər şey haqqında müzakirə etməyi… Çox az yetkin insan  mənə dözə bilirdi. Məni qətiyyən anlamırdılar. Məktəbə getmək heç marağımda deyildi. Ora, ola biləcək ən pis yer idi. Sonda getməyə məcbur oldum, amma əlimdən gəldiyi qədər müqavimət göstərdim, çünki orada sadəcə mənim maraqlandığım şeylərlə maraqlanmayan uşaqlar var idi və mən də onların maraqlandığı şeylərlə maraqlanmırdım. Buna görə də hər zaman qrup xaricində qaldım.”

1990-cı ilə qədər davam edən həyat yolçuluğu müdəttində bütün dünyayı yerindən oynadacaq ifadələri və inkişaf etdirdiyi meditasiyaları ilə günümüzdə hələ də aktuallığını qoruyan qeyri-adi bir şəxsiyyət olan və Bhagwan Shree Rajneesh adıyla da bilinən Oşo, din, fəlsəfə, psixologiya, siyasət və insanı maraqlandıran bir çox sahədə hər cür ənənəni təməldən sarsıdan şərhləriylə böyük maraq və  reaksiyalar toplamışdır. İyirmi bir yaşında universitet təhsilini tamamlayan Oşo, Jabalpur Universitetində illərlə fəlsəfə dərsləri vermişdir. Eyni zamanda da bütün Hindistanı gəzib söhbətlər etmiş, xalqa açıq müzakirələrdə mühafizəkar dini liderlərə meydan oxumuş, ənənəvi inancları sorğulamış və həyatın bütün sahələrindən insanlarla bir araya gəlmişdir.

SEÇMƏLƏR: 

Çıx bayıra! Dünya çox gözəldir, macəra doludur… Bu bir dəvətdir, sənə dəyər qatar. Qorxusuzca çıx bayıra… İtirəcək bir şey yoxdur. Hər şey qazanmaq üçündür… Və qətiyyən soruşma: “Kim mənim gerçək dostumdur” deyə… “Mən kiminsə gerçək dostuyammı” deyə soruş. Doğru sual budur. Daima özünlə əlaqəli ol. Kəşf et, özünü… Əks halda, hələ özünü belə bilməyən başqa insanların fikirlərinə bağlı qalacaqsan. Bu həyatda, səni maraqlandırmalı olan tək fikir, öz haqqındakı fikrin olmalıdır.

Qapını aç. Təzə hava içəri girəndə, təhlükələrin də içəriyə girməyi üçün hər cür ehtimal mövcuddur.  Dost gəldiyi zaman düşmən də gələr, çünki, gündüz və gecə birlikdə içəriyə girər, acı və zövq birlikdə içəriyə girər, yaşam və ölüm birlikdə içəriyə girər. Acıdan qorxma, əks təqdirdə anesteziya altında yaşayacaqsan.

Zehnində bir çox insanla rastlaşarsan: “Din adamı, müəllimlər, dostlar, qonşular, qohumlar…”  Onlarla dalaşmağına ehtiyac yoxdur. Sadəcə bu səsin, sənin səsin olmadığını bilməyin kifayətdir. Başqa  birinin səsidir, o… Hər kimindirsə, o, başqa biridir. Nəticəsi hər nə olursa, olsun: “Yaxşı ya da pis” onu təqib etməməlisən. Onu dinləmədiyin zaman özün qərar verərək hərəkət edirsən. Yetkinləşməyə qərar verirsən. Bir uşaq olaraq qaldığın, bəsdir ! Bu qədər asılı qaldığın, bəsdir! Bəsdir, bütün bu səsləri dinləyib durduğun…

Uşaqlığından bəri davamlı olaraq,  “qızıl gül çox gözəl bir çiçəkdir, əla bir çiçəkdir” sözlərini eşidirsən. Buna görə də bir qızıl gül gördüyün zaman, dərhal düyməsinə basılmış bir kompüter kimi, “bu çox gözəldir”, deyirsən. Bunu həqiqətən hiss edirsənmi? Bu sənin içindən gələn duyğulardırmı? Əgər deyilsə, söyləmə. Bir şeyi hiss etmirsənsə, qətiyyən söyləmə.

Yetkin bir zehnin tək bir sualı var : “ Kiməm mən?”

Savaş problem deyil, problem, fərdi təcavüzkarlıqdır. Savaş, sadəcə, fərdi təcavüzkarlığın toplamıdır. Sən etiraz yürüşləri etməkdə ol və savaş dayandırılmaycaq.  Əyləncəni sevən bir neçə insan var, onları hər hansı bir etiraz yürüşündə tapa bilərsən.

Zehin, sadəcə bir aynadır, xəzinəni yansıtmaqdadır, amma öz içində bir xəzinə deyil. Xəzinə, zehnin arxasındadır, sənin öz mənliyindir.

Beyin yumaq, cinayət deyil. Cinayət, insanların zehnini kirlətməkdir.

Hiyləgərlik, qorxudan qaynaqlanır. Buna görə də, insan nə qədər qorxu içində olarsa, o qədər hiyləgər olduğunu görəcəksən. Cəsur bir insan, hiyləgər deyil, cəsarətinə söykənə bilər, lakin qorxan bir insan ancaq hiyləgərliyinə bel bağlaya bilər. İnsan nə qədər aşağıdırsa, o qədər hiyləgərdir- nə qədər üstündürsə, o qədər məsumdur.

Müsəlman, xristian, hindu maskasının altındakı  “gerçək insan” eynidir.

Unutma ki, həyatda sadəcə tək bir yalnış var, o da heç hərəkət etməməkdir, sadəcə qorxaraq oturmaqdır, sadəcə hərəkət etdiyin zaman bir şeylərin düzgün getməyəcəyindən qorxmaq, yəni gözləmənin və oturmağın daha yaxşı olduğunu düşünməkdir. Tək yalnış budur. Təhlükədə olmazsan, amma böyümə də olmayacaqdır.

Bir şeyi böyütməmək istədiyin zaman onu sadəcə özünə saxla və o, öz-özünə ölər. Eynilə, laqeyd qalınmış , sulanmamış bir bitki kimi o, durmadan solar və ölər. Elə isə nə zaman gözünə saxta bir şey dəysə, sadəcə onu bir kənara qoy…

Dərinlərdə bir yerdə sevilmək istədiyimi fərq edirəm, deyirsən. Sevilmək istəyirsənsə, sev! Çünki verdiyin hər şey sənə geri qayıdar. Sevilmək istəyirsənsə, sevilmək istəyini unut, sevgi min bir yoldan sənə gələcəkdir. Həyat yansıdar, həyat əks edər, həyat sənin həyata verdiyin hər şeyi geri gətirər. Buna görə də sevilmək istəyirsənsə, istəməyi və sevilməyi unut- o zaman problem bu deyildir. Qayda sadədir: Sev.

Mənim Tanrım xristian deyil, bir hindu, ya da yəhudi də deyil. Mənim tanrım bir fərd deyil, yalnız varoluşdur. O, çiçəkdən çox qoxuya bənzəyər. Qoxunu duyarsan, amma yaxalaya bilməzsən. Onunla dolub daşarsan amma sahiblənə bilməzsən. Mənim təsəvvürüm və təcrübəmdəki Tanrı, sinaqoqlarda, məbədlərdə , məscidlərdə, kilsələrdə, Himalaylarda, monastrlarda axtarılmaz. O, oralarda deyil. O, daima buradadır. Və sən davamlı olaraq, başqa bir yerlərdə Onu axtarırsan. Tanrı, həyat ilə eyni anlamdadır. Tanrıdan başqa bir şey yoxdur.

Siyasətçilər, uğurlu cinayətkarlar, cinayətkarlar isə uğursuz siyasətçilərdir. Cinayətkarlar da güc və etibar sahibi olamq istəmiş lakin uğursuz olmuşlardır. Lakin, siyasətçinin onlardan yeganə fərqi, uğurlu olmasıdır.

Özünü, öz şüurunu, öz varlığını yaratmağın yanında, şeir yazmaq, musiqi bəstələmək bir heçdir.

Bir dəfə yaşamın nə olduğunu bildiyin zaman, ölümün var ola bilməz. Ölüm, sadəcə, sən yaşamın nə olduğunu bilmədiyin zaman var, çünki, hələ yaşamın, onun ölümsüzlüyünün fərqində deyilsən. Yaşama toxunmamısan, bu səbəbdən  ölüm qorxusu mövcuduur. Bir dəfə həyatın nə olduğunu bildiyin zaman, tam da o zaman, ölüm, varoluşsal olmayan bir hala gəlmişdir.

Daha çox yaşa və daha intensiv  bir biçimdə yaşa. Təhlükəli yaşa. Onu sənə öyrədilmiş olan heç bir axmaq şey üçün fəda etmə. Bu sənin həyatındır: Yaşa onu! Onu kəlmələr, nəzəriyyələr, ölkələr və siyasətçilər üçün fəda etmə. Onu heç kim üçün fəda etmə. Yaşa onu! Ölməyin cəsur bir hərəkət olduğunu düşünmə. Tək cəsarət, həyatı bütünüylə yaşmaqdır, başqa cəsarət yoxdur.

Əgər sən fərqindəliklə yaşasan, hər gün sənin üçün qızıl bir  fürsətə çevriləcək. Hər şey sənin fərqindəliyinə bağlıdır.

Həyatı bütünüylə yaşa.  Və dünyada yaşamaq onun bir parçası olmaq deyildir. Su zanbağı kimi yaşa. O suda yaşayar amma su ona toxunmaz.

Həyatın hər bir anı önəmlidir. Və heç bir an, digərindən daha az ya da daha çox dəyərli sayılmaz. Xoşbəxtliyi tapmaq üçün müəyyən bir anı gözləmək boş yerədir. Bunun fərqində olanlar, hər anı xoşbəxtliyə çevirə bilərlər. Doğru fürsət üçün gözləyənlər isə o fürsətin özünü itirərlər. Yaşamın tamamlanması tək bir dəfəyə əldə edilə bilməz, bu böyük bir yığın deyildir. Əksinə, hər bir anın içində kiçik parçalar halında kəşf ediləcəkdir..

Özünə güvənən insan, bunun gözəlliyini anlayar və görər ki, özünə nə qədər güvənsən, o qədər böyüyərsən. Özünü nə qədər azad edər və rahatlasan, o qədər sakitləşərsən, o qədər soyuqqanlı, səssiz və dinc olarsan. Bu elə gözəldir ki, getdikcə daha çox insana güvənərsən; çünki sən nə qədər güvənsən, dincliyin o qədər dərinləşər; sükunətin varlığının ən dərinlərinə, özünə qədər çatar. Və nə qədər güvənsən, o qədər yüksəklərə çıxarsan. Güvənə bilən insan tez ya da gec, güvənin məntiqini anlayar. Və bir gün bilinməyənə güvənməyi sınamağı qaçınılmazdır.

İnsanları sevə bilsən, demək ki, ilk  addımı atmısan. Lakin bu zavallı dünyada tam əksi gerçəkləşməkdədir. İnsanlar Tanrını sevər və insanları öldürər. Əslində, onlar Tanrını  çox sevdikləri üçün öldürmək məcburiyyətində olduqlarını söyləyərlər. Xristianlar müsəlmanları öldürər, müsəlmanlar xristianları öldürər, hindular müsəlmanları öldürər, müsəlmanlar hinduları öldürər, çünki hamısı Tanrını sevir. Tanrı adına insanları öldürürlər. Onların tanrıları saxtadır. Çünki əgər sənin tanrıların həqiqidirsə, əgər sən Tanrısallığın nə olduğunu həqiqətən bilsən, əgər bir azca da olsa, fərq etmisənsə, Tanrısallığın nə olduğunu bir an olsa belə, anlamısansa, insanları sevəcəksən.

Şəfqət və mərhəmətdən doğan arzunu yerinə yetirmək üçün bütün evren hərəkətə keçər.

Yaşam bir sənətdir. Və insanoğlu, yaşamın həm sənətçisi, həm də alətidir. Özünü tam olaraq necə yaratdısa, elə olacaqdır. İnsanoğlunun hazır olaraq doğulmadığını unutmayın; nə zaman doğuluruqsa, doğulaq.. bizlər, yontulmamış daşlar kimiyik. Və o daşların çevriləcəyi heykəllərin gözəl ya da çirkin olacağını müəyyən edəcək, onları yaradacaq olan da bizlərik.

Özünə yaxşı təsir etmək istəyirsənsə, bir başlanğıc et. Bitmiş hər hansı bir yerdən. Yeni bir başlanğıc.

İnsan başqalarına gülə bilər amma əsla özünə gülə bilməz. Əgər özünə gülə bilirsənsə, ciddiliyin çoxdan yox olmuşdur. Özünə gülmək, eqonu ortadan qaldırar və dünyəvi həyatında səni daha şəffaf, daha qayğısız bir hala gətirər. Əgər özünə gülə bilirsənsə, o zaman başqalarının sənə qarşı gülüşləri səni narahat etməyəcək. Özünə gülməyi öyrən…

Mən sənə cahillik öyrədirəm. Və mən sənə, bir uşaq kimi ol, deyərkən, hər zaman öyrənməyə davam et, heç bir zaman bilgili olma, demək istəyirəm. Bilgi, ölü bir şeydir..öyrənmə, canlı bir prosesdir.

Əgər dünyanı dəyişmək istəsən, öncə özünü dəyişmək məcburiyyətindəsən… İnqilab, ilk öncə sənə gəlməlidir… Sadəcə ondan sonra onu başqalarının qəlbinə yaya bilərsən… İlk öncə sən rəqs etməlisən və ondan sonra bir möcüzə görəcəksən, digərəri də rəqs etməyə başlayıb…

Eşq, ikinizin də eyni sürətlə inkişaf etməyinizi, eyni yüksəkliklərə çatmağınızı və günəş işığında, küləklərin önündə, yağmurların altında birlikdə rəqs etməyinizi istəyər. Bilrikdəliyinizin bir sənət halına çevrilməsi gərəkdir. Eşq, varoluşun içndə yer alan ən gözəl sənətdir.

Sənə çiçəyi verə bilərəm, amma qoxunu necə verə bilərəm. Burnunu təmziləmək və daha duyarlı olmaq məcburiyyətindəsən.

Yaxınlıq yaxşıdır və tək həyat yoldaşına bağlılıq gözəldir. Əgər mümkünsə, tək bir insanı sevirsənsə və bütün həyatını onunla keçirirsənsə, arada böyük bir yaxınlıq doğular və eşq sənə yepyeni üzlərini göstərər. Çox tez-tez partnyor dəyişdirsən, bu mümkün olmaz. Eynilə, bir ağacın yerini tez-tez dəyişdirməyə bənzəyər. O zaman heç bir yerdə kök sala bilməz. Kök salmağı üçün eyni yerdə qalmağı gərəkdir. O zaman dərinlərə enər, güclənər.

Gülə bilməsən, sağlam olsan belə, əvvəl-axır sağlamlığını itirərsən. Gülmək, hər zaman dərmandır.

Qısqanclıq, sadə bir gerçəyi görə bilməməkdir. Sənə, özünü başqalarından aşağı və ya başqalarından üstün bir yerə qoymağın öyrədildi. Və sən, hardasa, bu olan bitənə şüursuz hala gəldin və davamlı olaraq, insanları üstün, alçaq; yaxşı, pis; doğru, yalnış olaraq mühakimə etdin. Mühakimə etmə. Hər kəs sadəcə özüdür. Hər kəsi olduğu kimi qəbul et. Amma bu vəziyyət, yalnız sən özünü olduğun kimi, utanmadan, dəyərsizlik hissi olmadan qəbul etsən, mümkündür. Müqayisə ilə hər iki yöndən də çox uzaqlara getmiş olarsan. Birinci yön, səndən üstün olan insanların bitməyən sırası; digəri isə səndən aşağıda olan insanların sırasıdır. Və sən, ikisinin arasındasan. Sənin, özünü anlayacaq zamanın yoxdur. Sən, önündəki insanın yerini almaq üçün davamlı olaraq bir mübarizə içindəsən və eyni zamanda arxandakı insanı da itələməkdəsən. Rəqabəti burax, qısqanclığı burax. Bu vəziyyət tamamilə anlamsızdır. Buna görə əsla özün ola bilmirsən.

İnsanlar, eşqi bilmədiklərinin fərqində deyillər. Eşq əsla şübhə duymaz, əsla qısqanclıq hiss etməz. Eşq əsla digərinin azadlığına müdaxilə etməz. Eşq əsla digərinə bir şeylər dirəməz. Eşq, azadlıq verər və bu azadlıq, sadəcə birlikdəliyin içində boşluqlar varsa, mümkün ola bilər.

Müqəddəs savaş imiş… Əgər savaşa müqəddəs desən, müqəddəs olmayan nə qalar ki, daha? Heç bir savaş müqəddəs deyil. Din adına savaşa bilərsən amma savaşmanın özü dinin əleyhinədir. Savaş çıxarmaq insan həyatındakı ən çirkin şeydir. Və bu müqəddəs savaş adı arxasında hər şey edilə bilər.. təcavüz, canlı-canlı insan yandırmaq, məsum uşaqları öldürmək, hər şey… Müqəddəs savaş, bütün bunları ört-basdır edən bir termindir…

Bu cür pərişan olmağı necə bacara billirsən? Hər yerdə yağış yağır, sən susamaqdasan. İmkansız olanı bacarırsan. Hər yer aydınlıqdır və sən qaranlıqlarda yaşayırsan. Ölüm bir yerlərdə deyil amma sən davamlı olaraq ölüb durmaqdasan. Həyat bir rəhmətdir, sən isə fəlakətlərdəsən. Daha yaxşı bir yer olmağı üçün dünyaya kömək et. Dünyanı tapdığın kimi tərk etmə… Bir az daha yaxşı, bir az daha gözəl bir yer halına gətirməyə çalış…

Yaşam, qorxunun sona çatdığı yerdə başlayar.
Yaşam, addım atdığın an başlayar.
Yaşam, özünə güvəndiyin an başlayar.

Mən sadəcə bir dostam. Səninlə bir yolda qarşılaşdıq, bir-birimizə yadıq. Səninlə yol getməyimi istəsən, yol gedərəm səninlə… Mən də istəyərəm, mənimlə yol getməyini, birlikdə əylənərik. Amma nə zaman ki sən: “İndi ayrılmaq vaxtıdır” desən, göz yaşı tökmədən, sevinc ilə ayrılmağımızda sənə kömək edərəm. Çünki sən müstəqil biri, özün olacaqsan…

Mən sənə heç bir əxlaq təlimindən bəhs etmirəm. Əxlaq, öz-özünə ortaya çıxan bir şey olmalıdır. Mənim sənə öyrətdiyim şey, birbaşa öz varlığının təcrübə edilməsidir. Daha səssiz, daha hüzurlu, daha sakit olduğun zaman, öz şüurunu anlamağa başladığın zaman, daxili varlığın getdikcə daha mərkəzləndiyi zaman, hərəkətlərin əxlaqını yansıtmağa başlayar.

Əgər eşq yoxdursa, eqo var ola bilər; Əgər eşq varsa, eqo var ola bilməz.

Mən, “Tanrı yoxdur” dediyim zaman, deyirəm ki, “Tanrı kimi bir şəxs yoxdur. Bütün şəxsiyyətlər insan modelidir.” Mən bütün şəxsiyyətləri ortadan qaldırmağını və Tanrını azad buraxmağını istəyirəm. Onu, onun üzərinə yüklədiyin şəxsiyyət əsarətlərindən azad et..

Daha yaradıcı hala gəldikcə daha ilahi bir alarasan.

Bəzən insanlar özlərini bilmək istəyərlər. Bu zaman dərhal kəlmələrin, teoriyaların və ideologiyaların qurbanı olarlar. Əsl olan təcrübədir, ancaq təcrübə etdiyiniz şeyləri həqiqətən qavramış olarsınız.  Bilməklə, bilgi toplamağın ayrı şeylər olduğunu görün. Bilgi toplama, hafizədə yığıb saxlamaqdan başqa bir şey deyildir. Bir kompüter də bunu edə bilər. Bunda, insan olmağın gətirdiyi özəl bir hal yoxdur.

Tələsmə. Çox vaxt tələsmək, gecikməyə səbəb olur.

Biri ilə birlikdə olduğunuz hər anın son ola biləcəyini ağlınızdan çıxarmayın. Bunu önəmsiz detallarla xərcləməyin; gərəksiz problemlər ya da anlaşmazlıqlar yaratmayın. Ölüm yaxınlaşarkən heç bir şeyin önəmi qalmaz. Biri bir şey edər, bir şey söyləyər və hirslənərsiniz; o zaman sadəcə ölümü düşünün, onun nə söylədiyinin nə önəmi qalar? Bəlkə də elə demək istəməmişdir, onu siz elə şərh etmisiniz. Yüz hadisədən doxsan doqquzu fərdin öz şərhidir.

Unutmayın, biri ilə birlikdə olduğunuz zaman o heç də yaşlı biri deyil, çünki, hər şey dəyişməyə davam edər. Eyni çaya iki dəfə rast gələ bilməzsiniz.  Ananızı, atanızı, qardaşınızı, bacınızı, dostlarınızı görməyə gedərsiniz amma onlar dəyişmiş ola bilərlər. Heç bir şey eyni qalmaz. Siz də dəyişdiniz, siz də eyni deyilsiz və onları eyni görə bilməzsiniz.
Əgər bu iki şey yaddan çıxarılmasa, sevgi, ikisi arasında tumurcuqlanar.
Biri ilə görüəşərkən, hər zaman onunla ilk dəfə qarşılaşırmış kimi davranın.
Əslində olan da budur.
O zaman kiçik görüşmə anı çox böyük bir xoşbəxtlik verər.

Bayağı sevgi çox uşaqcadır, o yeniyetmələr üçün yaxşı bir oyundur. Nə qədər sürətlə onun xaricinə çıxa bilsən, o qədər yaxşıdır, çünki sənin sevgin, kor bir bioloji gücdür. Onun, sənin mənəvi inkişafınla heç bir əlaqəsi yoxdur. Buna görə də də bütün sevgi münasibətləri, qəribə bir şeyə çevrilir, çox acı bir hal alar. Son dərəcə cazibədar, son dərəcə həyəcan verici, son dərəcə meydan oxuyucu olan, uğrunda ölə biləcəyin şey… İndi, yenə ölə bilərsən.. lakin onun üçün yox, ondan qurtulmaq üçün!

Eşq, sadəcə azadlıq gətirdiyi zaman doğrudur. Əsarət gətirərsə, zəncirlər yaradıb səni həbs edərsə, eşq deyildir. O tam olaraq eşqin ziddidir. Eşq kimi görünər amma nifrətdir.

Səhər, günün sənə bir fürsət də verdiyini an, minnətdar ol..

Qorxuların, sən onları qoruduğun üçün vardırlar.

Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +23 (from 23 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook