TƏKLİK VƏ YALNIZLIQ – 1

Xüsusi

Sənə lazım olan, yalnızlığını unutduracaq bir şeylər deyil. Sənə lazım olan, bir gerçəyin, yəni təkliyinin fərqinə varmağındır. Və bunu yaşamaq o qədər gözəldir ki, çünki bu sənə, çoxluqdan və həyatındakı insandan azad olmağın üçün köməkçi olar. Yalnızlıq qorxuna qalib gəlib, səni azad edəcək şey budur.

İlk olaraq anlamalı olduğun şey budur, istəsən də, istəməsən də, yalnızsan. Təklik sənin təbiətində var. Bunu unutmağa çalışa bilərsən, dost və ya sevgili tapıb çoxluğa qarışaraq yalnız qalmamaq üçün əlləşə biərsən… Amma, nə edirsənsə et, hamısı səthi olacaq. İçinin dərinliklərində sənin yalnızlığın əlçatmaz, toxunulmaz olaraq dayanır.
Hər insanın başına qəribə bir qəza gələr: Dünyaya gələndə, bir ailə şəraitinin içində doğular. Bunun başqa yolu yoxdur, çünki insan balası təbiətdəki ən zəif məxluqdur. Digər heyvanlar tam inkişaf etmiş doğularlar. Bir it, ömrü boyunca it olaraq qalacaqdır, inkişaf edib təkamül keçirməyəcək. Bəli, yaşlanar, amma inkişaf etməz, dəyişməz, fərqindəliyi artmaz, aydınlanmaz. Bu anlamda bütün heyvanlar eynilə doğulduqları nöqtədə qalırlar; heç bir təməl özəllikləri dəyişməz. Ölümləri və doğumları üfüqi ilərləyər- eyni xətt üzrə.
Sadəcə, insanoğlunun sırf üfüqi yox, şaquli gedə bilmək şansı var. İnsanlığın çoxsu, digər heyvanlar kimi hərəkət edər: həyat yaşlanmaqdan ibarətdir – böyümək, inkişaf etmək yoxdur. Böyüməklə yaşlanmaq çox fərqli təcrübələrdir.
İnsan başqa insanların içinə, bir ailəyə doğular. İlk andan etibarən yalnız deyil; bu səbəbdən hər zaman insanlarla birlikdə olmaq kimi bir psixologiyaya sahib olur. Təkbaşına olanda qorxmağa başlayar… bilinməyən qorxulardır bunlar. Nədən qorxduğunu tam olaraq anlaya bilməz, amma çoxluqdan ayrılan zaman bir şəkildə hüzursuzluq duyar. Başqaları ilə birlikdə olarkən özünü yaxşı və rahat hiss edər.
Bu səbəbdən təkliyin gözəlliyini əsla dada bilməz. Bir qrupun içərisinə doğulduğu üçün hər zaman bir qrupun parçası olaraq qalar və yaşlandıqca yeni qruplar, yeni bağlar, yeni dostlara sahib olar. Mövcud qruplar onu məmnun etməz – millət, din, siyasət, partiya – beləcə yeni bağlar qurar, Rotary Klub və ya Lions Klub kimi. Lakin bütün strategiyalar əslində tək bir məqsədə xidmət edər: əsla yalnız qalmamağa.
Bütün həyat təcrübəsi, insanlarla birlikdə olmaq üzrə qurulmuşdur. Təklik hardasa ölüm kimi gələr. Bir anlamda ölümdür; sənin, çoxluğun içində yaratdığın şəxsiyyətin ölümüdür. Bu sənə digərlərinin hədiyyəsidir. Qrupdan qopduğun zaman, o şəxsiyyətindən də sıyrılırsan.
Heç kəs bir heç olmaq istəməz. Amma əslində hər birimiz bir heçik.
Arayışa başlayan birinin ilk anlamalı olduğu şey, təkliyin təbiətidir. Bu, “heç kim” mənasındadır; sənə, toplumun hədiyyəsi olan şəxsiyyətindən vazkeçmək anlamına gəlir. Qrupdan uzaqlaşdığın zaman və özünlə tək qaldığın zaman bu hədiyyəni özünlə götürə bilməzsən. Təkliyində özünü yenidən kəşf etməyin lazımdır və heç kim, sənə orda birini tapa biləcəyinin qarantiyasını vermir.
Təkliyinə çatanlar, orada heç kimi taparlar. Həqiqətən heç kim demək istəyirəm – ad yoxdur, forma yoxdur, amma saf bir varlıq , adsız və formasız bir həyat var. Bu, tam anlamı ilə yenidən dirilməkdir və həqiqətən cəsarət işidir. Ancaq çox cəsur insanlar heç kimsəliklərini, heçliklərini sevinclə qəbullana biliblər. Heçlikləri onların saf varlıqlarıdır; həm ölməkdir, həm dirilmək.
Təkliyində eqondan və şəxsiyyətindən qurtulacaqsan və özünü həyatın ta özü, sonsuz və ölümsüz olaraq tapacaqsan. Yalnız qalmaq bacarığın yoxdursa, gerçəyi arayışın uğuruz olmağa məhkumdur.
Əslində biriləri ilə birlikdə olmaq çox çətindir, amma biz doğulduğumuz gündən etibarən buna alışırıq. Bədbəxtlik yarada bilər, işgəncə kimi ola bilər, amma biz buna öyrəşmişik; ən azından yaxşı bildiyimiz bir şeydir bu. İnsan, zonasının  xaricindəki qaranlığa çıxmaqdan qorxar, amma kollektiv maska zonasının  ardına keçmədiyin müddətcə özünü tapa bilməzsən.
Təkliyində, var olmağın nə  demək olduğunu kəşf edəcəksən. Mağazada.. bazarda belə yalnız ola bilərsən. Hər zaman fərqində, tətikdə, oyanıq olmağın kifayətdir; öz fərqindəliyindən ibarət olduğunu unutma. O zaman harada olursan ol, yalnız qala bilərsən. Çoxluq içərisində və ya dağın başında ola bilərsən; heç fərq etməz, sən eyni şüursan. Çoxluq içərisində insanları izləyərsən; dağ başında dağları izləyərsən. Gözlərini açıb varoluşu izləyərsən; gözlərini qapayıb özünü izləyərsən. Sən busan: bir izləyici.
Yalnız doğularıq, yalnız yaşayarıq və yalnız ölərik. Təklik bizim təbiətimizdə var, amma fərqində deyilik. Fərqində olmadığımız üçün də özümüzə yad qalırıq və təkliyimizi möhtəşəm bir gözəllik və xoşbəxtlik olaraq görmək əvəzinə yalnış anlayar, yalnızlıq sanarıq.
Təklikdə bir gözəllik və ucalıq, müsbət bir şey var; yalnızlıq zavallı, mənfi, qaranlıq, boğucudur.
Sıradan bir insan yalnızlığını unutmağa çalışar, meditasiya ilə məşğul olan bir insan isə, zamanla təkliyi ilə olan dostluğunu inkişaf etdirər. Dünyayı geridə buraxar, yalnız qalmaq üçün mağaralara, dağlara, meşələrə gedər. Kim olduğunu öyrənmək istəyər. Çoxluq içərisində bunu etmək çətindir; narahat edən ünsür çoxdur. Və təkliklərinin fərqində olanlar, insanın yaşaya biləcəyi ən böyük xoşbəxtliyə çatarlar – çünki sənin öz varlığın xoşbəxtliklə doludur.
Öz yalnız halınla eyni tezliyə  keçdikdən sonra xariclə maraqlana bilərsən; o zaman münasibətlərin sənə böyük zövq verəcək, çünki onları yalnızlıq qorxundan qurmazsan. Təkliyini kəşf etdiyin zaman, yaradıcı olarsan, bir çox işi birdən bacara bilərsən, çünki bunları edərkən özündən qaçmış olmazsan. Özünü ifadə etmiş olarsan; artıq bu sənin potensialının izharı halına gələr.
Lakin ən təməl olanı, öz təkliyini A-dan Z-ə tanımaqdır.
Buna görə də sənə deyirəm ki, bunu unutma, yalnızlıqla təkliyi qarışdırmamalısan. Yalnızlıq xəstəlikdir; təklik sağlamlığın  özüdür ki var. Həyatın anlam və önəmini anlamağa yönəlmiş ilk və ən təməl addımın,  öz təkliyinə girməklə başlayar. Bu sənin məbədindir; Tanrının yaşadığı yer oradır və onu başqa heç bir yerdə tapa bilməzsən.

 

Mənbə: Oşo -“Aşk, Özgürlük, Tek başınalık” kitabı
Hazırladı: Fidan Aslanova 

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

HƏQİQƏTƏN, NƏ İSTƏYİRİK?

Xüsusi

Həqiqətən, nə istəyirik?Hər şey, monoton bir həyatın toruna ilişməklə başladı. Başınızı bayıra uzatmaqdan qorxduğunuz kürənizdə eləcə oturdunuz. Hər səhər eyni şeyləri etməkdən heç bezmədiniz. Əyləncələriniz belə eyni idi və məqsədlərinizin forması hər zaman o önünüzə çəkilən  qəliblərdən ibarət idi. Həyatı qavrayışınız, başqalarının qavradıqlarından örnəklər idi. Bəlkə hər şey mənfi deyildi,  amma, içinizdəki potensialın kəşfinə çıxma dan qəbullanmışdınız dörddə birinizlə yaşamağı. Hər zaman böyük insanlara heyranlıq duydunuz və radikal dəyişiklikləri  edənləri şaşqınlıqla qarışıq izlədiniz. Qibtə etdiniz və ya qısqandınız. Olmağı dilədiyiniz həyatları, məsuliyyət duyğusu ilə xalçanın altına itələdiniz. Onlar orada idi, amma görməzdən gəlmək daha asan idi.

Maddi Şeylər…

Hər gün maddi bir şeyləri, birilərinə gücünüzü isbat etmək üçün satın almağa çalışdınız. Rifahınız və zənginliyiniz qarantiniz idi. Həyatınız, sığortalanmış malların zəmanəti ilə orada eləcə dayanarkən, yaşamadıqlarınız içinizdə düyün olmuşdu. Bir gün, getməkdən bezdiyiniz işinizi buraxanda, belinizdə çantanız, yanınızda sevdiklərinizlə dünyanın başqa qitələrini, ölkələrini gəzmək və yaşadığınız şəhərdən ibarət olan həyatınıza bir parça anlam qatmaq, məsuliyyətlərdən qurtulmaq, öz-özünüzlə baş-başa qalmaq tək istəyiniz idi, bəlkə də.

Bu yazı, işinizi buraxın, məktəbinizi buraxın və dəniz kənarına köçüb bir yazar olun kimi şablonları anlatmır və ya məsuliyyət duyğunuzu sonsuza qədər zibilliyə atın və heç kimi arayıb axtarmadan yaşadığınız şəhəri səbəbsizcə tərk edin də  demir. Bu yazı, ömrünü status qayğısı, uğursuzluq qorxusu və maddi zəmanətlərə doymadan eyni həyatı dəfələrlə yaşayan hər birimizdən bəhs edir. Ortada bir təzad görülə bilər bəlkə.. və ya,  gerçəklərən uzaq bir xəyal dünyasında yolçuluğa çıxmış görüntüsü verə bilər sizlərə. Necə qavradığınız, hansı ruh halı ilə oxuduğunuz və xarakter olaraq nə qədər maddi olduğunuzla bağlıdır. Ömrü boyunca maddi sıxıntı çəkmiş bir insanla, rifah içində yaşamış birinin baxış bucağı əlbəttə ki, fərqliliklər göstərərcək. Eqonun və ruhun doyum nöqtəsi, arayış və qavrayış fərqliliklərini yarada bilər. Lakin bu yazıda nəzərdə tutulan tamamilə insanı insan edən gerçək istəkləridir. Maddiyatdan və toplum qayğısından uzaq xəyalını qurduğu kəşfə çıxması ilə bağlıdır. Bəlkə bir təşviqdir, bəlkə bir özünü tənqid. Hər Həqiqətən, nə istəyirik?nə olursa olsun, hamımızın biraz hiss etdikləridir. Maddi məqsədlərimizə çatdıqdan sonra yaşamımıza anlam qatmaq üçün daha başqa arayışlara girməyimizlə bağlı bir hekayədir.

“Ferrarisini satan müdrik” axınının bir parçası deyil söylədiklərim. Şablonlarla başınızı qatmaq da deyil. Lakin,  bayıra başımızı uzatdığımız zaman yan qonşumuzun yeni maşını ilə və güc bəla dolandırdığımız evimizlə bağlı o qədər müqayisə edirik ki, gerçək istəklərimizi dinləməkdən uzaq qalırıq. Birilərinin həyatda əldə etdiklərinə qibtə ilə baxırıq. Oyuncaq dükanında özünü itirən uşaqlar kimi aldıqca doymuruq. Nə istədiyimizi bilmədən sadəcə alırıq. İmpulslarımızla arzulayırıq. Olmadığı zaman ağlayırıq. Böyük bir körpə kimi əmziyin ağzımıza tıxanmağını gözləyirik. Yaxşı, bəs, həqiqətdə, nə istəyirik?

Gözəl bir maşın və ya ev, insan məhsulu və mənəviyyatdan uzaqdır. Pulumuz cibimizdə ikən, yenisini alırıq. Sonrakı il üçün başqa  bir yenisini də alırıq. İstəklərimiz də köhnəlir və ya istədiyimizi zənn etdiklərimiz. Qapının önündə dayanan dörd təkər bizim etibarımızdır. Ona görə qadınlar və ya kişilər bizə sayğı göstərir. Evimiz, sayğı görmək üçün yaxşı döşənmiş olmalıdır. Geyimlərimiz çeşid-çeşid olmalıdır. Sayğı görmənin indilərdə xarakterimizlə əlaqəsi çox azdır. Bilirəm, çox neqativ bir yazı oldu. Lakin, bu bir oyanış olmalıdır, məncə. Əvvəlki zamanlar üçün darıxıb dururuq. Özləm duyduğumuz zamanlardakı kimi mənəvi davranmağı da unuturuq. Hamımız toplum olaraq eyni şeylərə özləm duyurıq amma aradakı fərqləri analiz etməkdən uzaq qalırıq. İnsan münasibətləri indilərdə bu maddi dəyərləndirmələrdən dolayı olduqca təhlükədədir. Hər kəs fərdi çıxarları və maddi etibarının arxasınca qaçır. Təkraralanan həyatına ilişib qaldığına görə qısır dövrəsi bu anlamda da eynidir. Kürəsinə qapatır özünü və xaricinə çıxmaq üçün qışqırıb durur. Səssizcə qışqırmaqdır bu. Özünü Həqiqətən, nə istəyirik?yorarasan amma nəticədə heç kim səni eşitməz. Elə isə, niyə dəyişdirməzsən davranışını və tərzini? İnsanı dəyişdirmək çətindir deyərlər. Alışqanlıqları dəyişdirmək hər şeydən çətindir. Lakin həyatda qala bilmək təbii bir seleksiyanın nəticəsidir. Bir dəyişimə ayaq uydurmaq gərəklidir.

Elə isə yazının əvvəlinə qayıdın. Təkrarlanan həyatlarınıza dəyişiklikləri gətirin. Məmnun olmadığınız həyatınızı təkrarlamayın. Nə üçün yaşadığınız həqiqətən önəmlidir. Bəlkə, səhərlər dəniz kənarında edilən xoş bir piyada gəzinti, idman salonlarına üzv olmaqdan daha yaxşı təsir edər. Aidiyyat duyğunuzu qidalandırmaq üçün üzv olduğunuz bir çox sosial fəaliyyətin süniliyi, təbii bir zamanda tanış olduğunuz dostun yerini tutmaya bilər. Köhnə maşınlara qarşı maraqlı olmaq, yenini satın almaq üçün duyulan düşkünlüyü bir xobbiyə çevirə bilər. Geyimlərinizi özünüz də tikə bilərsiniz.

Bütün bu saydıqlarım detallarda yatan xoşbəxtliklərdən başqa bir şey deyil. Həyatın anlamını çata bilmədiklərimizə yüklədiyimiz zaman duyduğumuz ümidsizliyi, eyni anlamı detallarda yaşatdığımız zaman nə əldə etdiyimizi görməmək çox çətindir.

Hər gün  kürəyə qapatılmış və qəlib istəklərin xaricinə çıxmayan, bir-birinin eynisi olan insanlar görmək üzücüdür. Çıxış yolunu itirib, labirantı evi bilmiş bütün bu insanlar üçün bir güzgü tutmağı diləyərdim. Hər gün duyulan iş qayğısı, həyat yoldaşı qayğısı və məsuliyyəti, böyük bir istəklə üzərinə alına bilməmiş uşaqların gələcəyi arasında nə istədiyini heç bir zaman anlaya bilməmiş bir çox insan xoşbəxt və ya bədbəxt olduğuna qərar vermədən yaşayır. Gerçəklər önəmlidir və alışqanlıqlar asanlıqla tərk edilə bilməz, amma bir gün olsun, “Mən nə istəyirəm?” və “Həqiqətən də istədiklHəqiqətən, nə istəyirik?ərim, sahib olduqlarımdırmı?” suallarını özlərindən soruşduqları zaman, xoşbəxt insan üzlərini addım atdığınız hər yerdə görmək çox da çətin olmayacaq. Yepyeni bir ili salamlayarkən, sualları bir problem olaraq yox, çıxış yolu olaraq görməliyik. Çünki həyat bir imtahan olsa belə, doğru cavabları tapmaq sadəcə özümüzü anlamaqdan keçər.

 

Mənbə: indigodergisi.com
Müəllif: Ezgi Ergin
Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 8 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook