PEYĞƏMBƏRLƏR – ECAZKARLAR KİMİ

Xüsusi

möcüzəpeğəmbərMöcüzədən danışanda çox vaxt Musa peyğəmbər haqqında rəvayətləri xatırlayırlar. Amma təxminən üç min illik tarixə malik rəvayətlərin həqiqiliyi şübhəlidir. Doğru olsa da, hər birini təbii hadisə kimi tamamilə izah etmək mümkündür. Lakin iş burasındadır ki, xalq kütlələrinin Musa peyğəmbəri ecazkar kimi tanıması ruhanilərin mənafeyinə uyğun gəldiyindən, adi hadisələri möcüzə kimi qələmə verirdilər.

Məlum olduğu kimi, peyğəmbərlikdən əvvəl Musa 40 il ərzində Sinay yarımadasında çöl, dağ və səhra şəraitində yaşamış, belə sərt mühitdə bədənin ehtiyaclarını ödəyib, həyatını mühafizə etməyi yerli əhalidən öyrənmişdi. Peyğəmbər olduqdan sonra Misirdə oturaq həyata öyrəşmiş öz xalqını həmin yerlərdən keçirərkən, bildiklərini nümayiş etdirdikdə, xalq bunları möcüzə hesab etmişdir. Məsələn Tövratda nəql olunur ki, susuz dağ ətəyində Musa peyğəmbər əsasını qayaya vurmuş və oradan bulaq suyu fışqırmışdır. Bu «möcüzənin» sirri bədəvilərə yaxşı məlumdur. Hətta quraqlıq dövrü uzun sürdükdə belə dağ ətəklərində nazik qum və əhəng təbəqələri altında yağış suyu toplanmış olur. Aydındır ki, 40 il ərzində Musa belə yerlərə yaxşı bələd ola bilmişdir.

İsraillilər səhrada aclıqdan əzab çəkərkən Musa peyğəmbər onlara vəd edir ki, Allah doyunca yemək göndərəcək. Doğrudan da, tezliklə qatar-qatar bildirçin uçub gəlir, sabahı gün isə hər yer doluya bənzər qar kimi ağ kürəciklərlə örtülmüş olur. Bunların dadı bal sürtülmüş çörəyi xatırladır. Bildirçinin ətindən yemiş xalq indi də «səma mannası» ilə dolanır.

bibliya əfsanələri«Bibliya rəvayətləri» kitabının müəllifi Zenon Kosidovski göstərir ki, Sinay yarımadasının müasir sakinləri bildirçinlərin uçub gəlməsinin möcüzə hesab edildiyini eşitsələr, xeyli təəccüblənərlər. Çünki yazda Afrikadan Avropaya uçan saysız-hesabsız bildirçinlər yolda yorulub, buralarda istirahət etmək üçün yerə enərkən yerlilər onları lap əllə tuturlar. Bədəvilər yulğun bitkisinin yazda şirintəhər maye ifraz edən bir növünü də yaxşı tanıyırlar. Həmin maye havada tez bərkiyib, doluya bənzəyən ağ kürəcik əmələ gətirir.burdan aydın olur ki, Musa bələd olduğu hadisələr barədə israillilərə xəbər verirmiş, onlar isə belə hesab edirmişlər ki, həmin hadisələri Musa peyğəmbər özü törədir. Bu, E.Rostanın «Şantekler» pyesindəki xoruzu xatırladır. Həmin xoruz müşahidə edir ki, hər dəfə o banlayanda gün doğur və belə qənaətə gəlir ki, günəşin çıxmasına səbəb onun banlamasıdır.

Rəvayətə görə, Musa peyğəmbər və qardaşı Harun qüdrətli Allahın onlara ecazkar qüvvə bəxş etdiyini sübut etmək üçün çomaqlarını fironun qabağına atmış və çomaqlar ilana çevrilmişdir. Amma fıron öz aqil və kahinlərini çağırdıqda onlar da bunu təkrar etmişlər. Sonra qardaşlar suyu qana çevirmiş, saysız-hesabsız quru qurbağasını meydana çıxarmışlar. Misir kahinləri də bütün bunları edə bilmişlər.

Musa peyğəmbərin həmin «möcüzələrinin sirləri müasir illüzionistlərə yaxşı bəllidir. 1930-cu ildə Orta Asiyada çıxış edən əfqan illüzionisti tamaşaçıların gətirdiyi ilanları əlində oynadaraq, onların onu çalmasma heç bir zərər çəkmədən dözürmüş. Sonra əlini ilanın bədəninə sürtüb, başının yanındakı bir nöqtəni sıxaraq, bərk silkələyirmiş. İlan uzanıb düzlənərək, katalepsiya vəziyyətinə düşürmüş, yəni sanki çomağa çevrilirmiş.

«İsa nəfəsi» ni də möcüzələrə aid edirlər. Guya İsa peyğəmbər nəfəsi ilə ölüləri dirildib, anadangəlmə korların gözünü açırmış. Burada həqiqəti əfsanədən ayırmaq lazımdır. Məsələn, İncilin özündə yazılmışdır ki, İsa sinaqoq rəisinin qızmı dirildərkən deyir: «Qız ölməmişdir, o yatıb». Deməli, söhbət katalepsiya və ya letargiya kimi tibbdə yaxşı məlum olan qeyri-adi dərəcədə dərin yuxu halından gedir. «İsa nəfəsi»nin qüdrətinə dair başqa rəvayətlərdə, şübhəsiz, bir qədər mübaliğəyə yol verilmişdir.

Tövratda və İncildə nəql edilən bu növ hadisələr təbii möcüzələr adı almışdır. Çünki savadsız adamlar gördükləri təbii hadisədən heyrətlənərək, özlərindən də təfərrüatlar əlavə edir və onu möcüzə dərəcəsinə çatdırırdılar.

İsa peyğəmbərin doğulması da möcüzə hesab edilir. Guya o, anası Məryəm bakirə ikən atasız doğulmuşdur və Allahın oğludur. Odur ki, özü də Allahdır. Bu gün biologiya ilə tanış olan hər bir məktəb uşağı yaxşı bilir ki, bu mümkün olmayan əfsanədir.

quran-vəhy-məhəmmədQuranın möcüzə olmasnı bununla əsaslandırırlar ki, guya Quran ayələri Məhəmmədin öz  sözləri  olmayıb,  bunları Allah öz mələklərindən biri olan Cəbrayıl vasitəsilə ona göndərirmiş. Əlbəttə, Məhəmməd peyğəmbər Quranın Allahdan nazil olması (endirilməsi) fikrini camaata aşılamasaydı, onları dediklərinə qulaq asmağa heç cür məcbur edə bilməzdi. Məlumdur ki, hələ gənc yaşlarından ağıllı və düşüncəli, hafizəli və gözüaçıq adam kimi tanınmış Məhəmməd ticarət məqsədilə o dövrün mədəniyyət mərkəzləri sayılan Şərq şəhərlərinə səyahət etmişdir. Bu səfərləri zamanı o, xristian və yəhudi dinlərinin nümayəndələri ilə görüşmüş, Tövratm və İncilin məzmununa bələd olmuşdur. Məsələn, hələ on iki yaşmda Məhəmməd əmisi Əbu Taliblə ilk səfərə çıxarkən, Bəsrə şəhərinin yaxınlığındakı monastırda Bahira adlı xristian rahibinin qonağı olmuşdur. Rahiblə söhbət və mükalimələr zamanı onun yürütdüyü mühakimələr Bahirəni heyran etmişdir. Sonralar Məhəmməd peyğəmbərin dünyagörüşünə arvadı Xədicənin əmisi oğlu Varaka (Vərəqə) böyük təsir göstərmişdir. Rəmmal olan Varaka Tövratın və İncilin ayrı-ayrı hissələrini ərəb dilində ilk dəfə tərcümə etmişdir.

Bir sözlə, bu tarixi faktdır ki, 40 yaşmda özünü peyğəmbər elan edən anda Məhəmməd artıq xristianlığın və iudaizmin əsasları ilə yaxşı tanış imiş. Quranda isə həmin dinlərin müqəddəs kitabları olan Tövrvtdan və İncildən sitatlar az deyildir.

İslam aləmində belə bir fikir geniş yayılmışdır ki, Məhəmməd peyğəmbər «ümmi», yəni savadsız imiş. Deməli, Quran onun öz yaradıcılıq məhsulu ola bilməzdi və Quran ayələrini Allah göndərmişdir. Əslində Məhəmməd peyğəmbərin savadsız olması heç də dəqiq müəyyən edilmiş həqiqət deyildir. Əksinə, bir sıra faktlar bu fikrə şübhə ilə yanaşmağa əsas verir.

Əvvələn, gənc yaşından ölkələri gəzən, artıq varlanmış, ağıllı, hafizəli və gözüaçıq bir şəxs axı necə olur ki, 28 hərfi öyrənə bilmir?!

İkincisi, Məhəmməd kasıb ailədə anadan olsa da, kiçik yaşda yetim qalıb, varlı əmisi Əbu Talibin evində böyümüşdür. Həmin əmisinin evində ki, onun oğlu, Məhəmməddən təxminən otuz yaş kiçik olan Əli «Nəhcül bəlağə» kimi hikmət və aforizm toplusu olan kitabın müəllifi, dövründə ən savadlı adamlardan olmuşdur. Bəs necə olub ki, eyni şəraitdə Məhəmməd kimi bir fərasətli uşaq savadsız qalıb?! Axı Məhəmməd peyğəmbərin də Qurandan başqa, hikmətlə dolu hədis və kəlamları vardır.

Üçüncüsü, Məhəmməd peyğəmbərin savadsız olması fikrini özünün qəsdən yayması da mümkündür ki, Quranın Allahdan nazil olmasına camaatı asanlıqla inandıra bilsin. Görünür, Məhəmmədin həmin siyasətdən xəbərsiz olan oğulluğu, rəvayətə görə, onun vəfatından sonra deyibmiş ki, atam heç də savadsız deyildir.

Digər tərəfdən, elə deyək ki, Məhəmməd peyğəmbər savadsız olub. Axı, qeyd edildiyi kimi, müxtəlif dinlərin məlumatlı şəxsləri ilə oturub-durmuş, hafızəli, ağıllı və istedadlı bir şəxs çox şey öyrənib, savadı olmasa da, bunları öz dünyagörüşünün və məntiqinin süzgəcindən keçirərək, öz mənafeyinə uyğun təfərrüat artırmaqla nəql edə bilər. Elə Məhəmməd peyğəmbər də bunu edib. Deməli, Quran Məhəmməd peyğəmbərin zəkasının məhsuludur. Quran ayələrini göydən endirilmiş hesab etmək Məhəmməd peyğəmbərin fəaliyyətini sanki qulağına Cəbrayılın pıçıldadığı sözləri ucadan söyləyən mikrafona bənzətmək deməkdir. Bu isə peyğəmbərin dühasına hörmətsizlikdir.

Beləliklə, peyğəmbərin fəaliyyətindəki xalq arasında möcüzə hesab edilən hadisələrin təhlili göstərir ki, bunların hamısı tamamilə real hadisələrdir və bunların şərhi üçün heç bir fövqəltəbiiliyə müraciət etməyə ehtiyac yoxdur.

Mənbə: Nicat Mikayılzadə “Fenomenlərin sirri”
Hazırladı: Şahanə Nuriyeva

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 15 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

YAHUDİLƏR HAQQINDA

1759_map_Holy_Land_and_12_TribesYahudi milləti…
Böyük bir toplum dini və yanlış informasiyalardan dolayı bu ada nifrət edir, saxta düşmənçilik hissi ilə alışıb yanır, digər bir toplum isə bu millətin seçilmişliyinə inanaraq onların nailiyyətləri qarşısında özlərini aciz tuturlar. Hər iki tərəfin hissi davranışlarının qaynağı isə ağızdan ağıza keçən miflər, əsassız uydurmalar və məqsədyönlü olaraq alovlandırılan ideoliji nifrətdir. Bəs bütün bunların xaricində, tarixin fonunda və obyektiv olaraq baxsaq necə? Kimdir yahudilər, nədir yahudilik? Onlar həqiqətən bu qədər nifrət və eyni zamanda heyrətə layidirlərmi?
Gəlin tarixə qısa ekskursiya edək. Baxaq millətlər tarixi içindən yahudi xalqının həyat yoluna. Bu səyahət sonrası hər kəs öz qərarını verə biləcək məncə, kimdir əslində yahudilər. Bəlkə də bu ad qismən tərifə, qismən də nifrətə layiq bir cığır açmışlar tarixin bağrında. Bəlkə də yenidən tanımış olacağıq bu millətin tarixini.
İlk öncə qeyd edək ki, bu millətin tarixi çox, həm də çox qədimlərə gedib çıxır. Tarix boyunca böyük təzyiqlərə məruz qalmış, inad və bərabərlikləri, özlü ideologiya və dini sadiqlikləri hesabına daim ayaqda qalaraq digərlərini daha da qızışdırmış, böyük qətliamlarla üzbəüz qalmışlar. Daim yaşadıqları torpaqlardan didərgin salınaraq ətrafa səpələnmişlər. Və bütün hallarda, bu səpələnmlərdən mümkün qədər xeyirlərinə istifadə etmiş, nəyin bahasına olursa olsun ayaqda qalaraq öz dəst-xətlərini dünyaya yeridə bilmişlər.
yahudiBizim eranın 70-ci ilində Romanın Qüdsü işğal etməsi nəticəsində onlar öz doğma yurdlarından çıxarıldılar. Qaçmaqla, qul kimi satılmaqla bütün ölkələrə və qitələrə yayıldılar. Yahudilərin müqəddəs kitablarından və ruhani xatirələrindən yaranan digər böyük dinlər və tərəfdarları onları təqib edir və qırırdılar. Onlar təcrid olunmuş vəziyyətdə çox sıx olan  gettolarda (Orta əsrlərdə yahudi məhəlləsi), ağır təqiblər içərisində yaşayırdılar. Əhalının hücumlarına məruz qalır, krallar tərəfindən qarət olunurdular. Buna baxmayaraq öz əmək vasitələri və zəhməti ilə abad şəhərlər salırdılar. Onlar cəmiyyət tərəfindən rədd edilir, insanlardan uzaqlaşdırılır, təhqir olunur və incidilirdilər.Bütün bunlara baxmayaraq yahudilər həm fiziki, həm də mənəvi cəhətdən özünün irqi və mədəni  toxunulmazlığını, öz adət -ənənələrini, ən qədim mərasimlərini qoruyub saxlayır, öz qurtuluş günlərini əzm və səbrlə gözləyirdilər.
Əslində dünyaya səpələnmə Qüdsün süqutundan çox əsr əvvəldən başlamışdı. Yahudilər bütün Aralıq dənizi ərazisinə – Afrikaya, İsgəndəriyyəyə və Korsikaya, Romaya və Marselə, hətta uzaq İspaniyaya və Portuqaliyaya yayılmışdılar. Məbədlərinin dağıdılmasından sonra əhalı iki istiqamətdə hərəkət etdi: bir istiqamət Dunay və Reyn boyunca, Polşaya və Rusiyaya doğru idi; digər istiqamət isə İspaniyaya və Portuqaliyaya gedib çıxırdı. Mərkəzi Avropada yahudilər tacirlər və maliyyəçilər kimi seçilirdilər. Onlar ərəblərin riyazi tibbi və fəlsəfi biliklərini həvəslə öyrənirdilər. Və Kordovanın, Barselonanın, Sevilyanın böyük məktəblərində öz mədəniyyətlərini inkişaf etdirirdilər. XII-XIII əsrlərdə yahudilər burada antik dövr mədəniyyətinin və şərq mədəniyyətinin Qərbi Avropaya çatdırılmasıda  böyük rol oynayırdılar.

yahudilik

İspaniya yahudiləri 1492-ci ilə – Ferdinandın Qrenadanı işğalına və müsəlmanların son dəfə qovulmasına qədər çiçəkləndilər və inkişaf etdilər. Yahudilər İslam dininin mülayim hakimiyyəti zamanı olduqları azadlığı itirdilər. İnkvizisiya xaç suyuna salınma, xristian dininə əməl olunması, ya da sürgün və əmlak müsadirə olunma seçimi ilə onların başının üstünü aldı. Yahudilərin böyük əksəriyyəti çətin yolu seçdilər və sığınacaq yeri axtarmağa başladılar. Bəziləri gəmiyə minib Genuyaya və İtaliyanın digər limanlarına daxil olmağa çalışdılar. Dənizdə hökmranlıqlarına görə özlərini yahudilərə borclu bilən Venesiya onların yalnız az qismini qəbul etdi. Qalanları isə Afrikaya üz tutdular. Artmaqda olan əzab-əziyyətə və xəstəliyə baxmayaraq Afrika sahillərinə çatana qədər üzməyə davam etdilər. Burda isə onların qiymətli daşlara malik olduqları güman edildi və onlardan çoxu elə bu səbəbdən də öldürüldü. Böyük dəniz səyahətinin onlara yeni məskən tapacağı ümidi ilə, ola bilsin ki, elə öz irqlərindən olan Kolumbun səyahətini pulla təmin etdilər. Onların çox hissəsi heç olmasa bir az yaxşı qəbul görmək üçün İngiltərə və Fransa arasında kiçik, ancaq bərəkətli Hollandiyaya üzdülər.
Bundan sonra İspaniya zəiflədi, Hollandiya isə çiçəkləndi. Yahudilər birinci sinaqoqlarını (yahudi məbədi) 1598-ci ildə Amsterdamda tikdilər və 75 il sonra onlar Avropada ən möhtəşəm ikinci sinaqoqu tikəndə xristian qonşuları onlara maliyyə yardımı göstərdilər. Rembrantın ölməzlik verdiyi tacirlərin və ruhanilərin köklüyünə, məmnunluğuna əsasən mühakimə yürütsək, indi yahudilərin xoşbəxt olduqlarını deyə bilərik.

Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +21 (from 29 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus