“BÖHRANDA NƏ ETMƏLİ?” NİCOLAS BATE

Xüsusi

böhran

Ümumilikdə kitab on yeddi bölümdən ibarətdir və hər bölmədə də böhran zamanı nələrə diqqət yetirməli olduğumuzu izah etməyə çalışır. Mən də çalışacam ki, kitabın hər bölməsini ayrı ayrılıqda təhlil edim. Düşünürəm ki, bu daha effektiv olacaq.

 

Birinci bölüm: Pul

Bu bölüm böhran zamanı qiymətin aşağı salınması əvəzinə əslində satfığınız məhsulun və ya xidmətin keyfiyyəti haqqında müştəriləri inandırmağa dəvət edir. Bu bölüm məhsulun və ya xidmətin satılması üçün qiymət azaldılmasının qəti əlehinədir. Bu hissəni belə də ifadə edə bilərik: Böhran zamanı çalışıb qiyməti aşağı salmaq əvəzinə müştərilərinizə daha çox xidmətlərinizin keyfiyyətindən danışın. Bununla da siz böhran zamanı gəlirlərinizi böhran zamanı eyni saxlaya hətta daha artıq da qazana bilərsiniz.

İkinci bölüm: Faktlar

Krizis zamanı faktlar mütləq gözünüzün önündə olmalıdır. Faktlar şirkətlərin bir növ gücləridir. Pulla bağlı faktları dəqiq bilməlisiz. Ona görə də şirkətinizin maddi durumu ilə əlaqədar mütləq məlumatlı olmalısız. Satdığınız hər məhsuun büdcənizə nə qədər pul gətirdiyini bilməlisiz. Digər məsələ strategiyanızla bağlı olan faktlardır. Ümumiyyətcə, çətin anlarda şirkətinizin strategiyasını düzgün müəyyən etməlisiz. Bu sizin gələcək inkişafınızı da müəyyən edəcək. Ən önəmli faktlardan biri də müştərilərinizlə bağlı olan faktlardır. Böhran zamanı müştərilərinizə olan qayğını böhrandan əvvəlki dövrə nisbətən daha da artırmalısız. Çünki şirkətinizi ayaq üstə saxlayan məhz onlardır. Növbəti fakt sizin komandanızın motivasiyasıdır. Unutmayın ki, böhran zamanı işçilərin motivasiyası maksimum yuxarı olmalıdır. Bunu da siz şirkət rəhbərləri həyata keçirməlisiz. Lazım gəldikdə siz onlarla tək-tək söhbət etməlisiz. Bütün bu böhrandan onların lazımınca çıxa biləcəyinə onları inandırmalısız. Bundan əlavə siz işlədiyiniz banklarla, mövcud bazarla,hal-hazırki iqtisadiyyatla da əlaqədar olan faktları daim göz önündə saxlamalısız.

Üçüncü bölüm: Çətin qərarlar

Böhran zamanı şirkətin gələcək taleyi sizin verəcəyiniz qərarlardan aslıdır. Bəzən elə düyün nöqtəsi yaranır ki, siz çətin qərarlar vermək məcburiyyətində qalırsınız. Sizin üçün vacib olan odur ki, belə zamanlarda öz komandanızı bir yerə yığmaq və mövcud vəziyyəti onlarla müzakirə edə biləsiniz. Bəzən işçilərinizi işdən çıxarmaq məcburuyyətində qalsanız belə onları yenə də motivasiya etməyi bacarmalısız.

Dördüncü bölüm: İşçilər

Belə br vəziyyətdə siz öz çalışanlarınızı daha da gücləndirməlisiniz. Onların sizdən gözləntilərini lazımınca ödəyə bilməlisiz. Bacardığınız qədər onları daha çox motivasiya edin və onlara şirkət rəhbəri kimi liderlik etməyi bacarın. Onları daha çox bilgiləndirin və bu vəziyyətdən də çıxacaqlarına onlarda böyük inam yaradın.

Beşinci bölüm: Satmağa başlayın

Siz böhran zamanı da daha çox satmağı bacarmalısız. Bəs bunu necə bacarmalısız? İlk öncə sizi rəqiblərinizdən fərqləndirən dəyərlərdən danışmalısız. Özəllikləriniz nədir? Müştərilərinizə qiymətdən daha çox aldıqları məhsulların və ya xidmətlərin onların həyatlarına hansı dəyərləri qatdığını başa salmağa çalışın. Satış hadəflərinizi və kütlənizi diqqətlə nəzərdən keçirin. Satış haqqında daha çox şey öyrənin və lazım gəldiktə müştərilərinizə telefonla zəng etməkdən belə çəkinməyin.

Altıncı bölüm: Marketinq

Siz marketinqin ənənəvi dörd qaydasından lazımınca istifadə etməlisiniz. Bunlar məhsul, qiymət, istifadə edəcəyiniz kanallar və piyar kampaniyalarınızdır. Öz komandanızla ofis kənarı bir toplantı təyin edin və bu barədə onlarla danışın. Marketinq strategiyanızı yenidən gözdən keçirin və lazımınca məbləğ ayırın. Çünki bu şirkətlərin ayaqda qalması üçün vacib məsələlərdən biridir.

Yeddinci bölüm: İlk olana qayıdış

Siz öz təməllərinizi diqqətlə nəzərdən keçirməli və bu barədə öz komandanıza ətraflı danışmalı və hər dəfə bu təməlləri onlara xatırlatmalısınız.Ən kiçik telefon danışığından böyük iş görüşmələrinədək, bacardığınız qədər öz şirkətinizin reklamını etməlisiniz. Şirkətinizin saytını daha da mükəmməlləşdirməlisiz. Sizinlə əlaqə saxlamaları üçün ünvanınız və telefon nömrəniz daima saytınızın ilk pəncərəsində olmalıdır. Müştərilər sizi axtardığında tez bir şəkildə sizi tapa bilməlidirlər. Burada diqqət yetirməniz gərəkən əsas məsələlərdən də biri siz özünüzsüz. Siz ümumən bu məsələlərdə daha mükəmməl olmalısınız ki, komandanız da sizinlə birgə gözüyümülü gedə bilsin. Onların rahatlığını və arxeyınlığını yarada bilsəz bu sizin iş prossesində də öünü yaxşı tərəfdən göstərmiş olacaq.

Səkkizinci bölüm: Əlaqə qurun

Bu çətin anlarda bacardığınız qədər əlaqələrinizi gücləndirin. Əlaqələr deyildikdə həm daxili, həm də xarici əlaqələriniz nəzərdə tutulur. Öz komandanızla aranızdakı əlaqələrdə xüsusilə diqqətli olun.

Doqquzuncu bölüm: Fürsətlər

Unutmayın ki,  hər bir böhran özü özlüyündə bir şansdır. Bu fürsətdən lazımınca istifadə etməyi bacarın. Böhran hər zaman özü ilə yeni fürsətlər gətirəcəkdir. Bu fürsətlərdə lazımınca istifadə etməyi bacarın.

Onuncu bölüm: Zaman

Öz zamanınızı bacarıqla idarə etməyi bacarmalısız. Onun üçün də bu nüansda daha diqqətli olun. Şirkətin alacaqlarının vaxtında təmin olunmasına nəzarət edin. Öz işçilərinizə və özünüzə lazımınca vaxt ayırmağı unutmayın.

On birinci bölüm: Zövq almaq

Gördüyünüz iştən zövq alın. Ən əsası işinizə həvəslə yanaşın. Bu sizin motivasiyanızı lazımı həddə çatdıracaq. Belə çətin zamanlarda öz çalışanlarınızı da bu istiqamətdə motivasiya edin ki, öz işlərindən zövq ala bilsinlər.

On ikinci bölüm: Yaradıcılıq

Çalışın ki, işinizdə yaradıcı olasız. Bu xüsusən də böhran dövründə çox əhəmiyyətlidir. Çünki böhran zamanı dünən gördüyünüz işləri davam etdirərək ayaqda qalmağınız bir az müşkül məsələdir. Ona görə də işinizdə yeni fkirlər olmalıdır. Bunun üçün də öz komandanızdan yeni fkirlər qəbul edin və onları dəyərləndirin.

On üçüncü bölüm: Müddət və Sistemlər

Bu müddət ərzində sisteminizdə hansı zəifliklər olduğunu aydınlaşdırmağa çalışın. Bunun üçün də kiçik bir komadnda qura və onlara bu əksiklərin tapılması ilə bağlı öz tapşırıqlarınızı verə bilərsiniz.

On dördüncü bölüm: İdarəetmə

Unutmayın ki, böhran zamanı çalışanlarınzın sizə daha çox ehtiyacı olacaq.Ona görə də hər zaman onların yanında olun. Onlara daha çox səlahiyyət verin. Buraxın səhv etsinlər. Çünki hər səhvdən bir şey öyrənəcəklər. Onlara liderlik edin. Onları öyrədin. Bütün bunlara onların daha çox ehtiyacları var.

On beşinci bölüm: Sərmayə

Bu müddət ərzində bir çox şeylərə sərmayə qoymalı olacaqsız. Ən əsası öz işçilərinizə sərmayə qoyun. Onları motivasiya edin. Budcənizdən bir miqdar ayıraraq bir kitabxana yaradaraq işçilərinizin bu kitabları oxumalarını təmin edə, eyni zamanda kitablarla bağlı fkirlərini müzakirə etmələri üçün şərait yarada bilərsiniz.

On altıncı bölüm: Danışmaq Asandır

Siz çalışmalısız ki, daha az danışaraq daha çox şeyə nail olasınız. Boş-boş danışmaqdansa daha çox iş görə bilərsiniz. Bacardığınız qədər birifinqlər verin və müxtəlif toplantılar edin.

Bu kitabdan bir çox şeylər öyrəndim və özüm üçün gələcəkdə istifadə edə biləcəyim bəzi qərarlar aldım. Kitab mənə bir rəhbərin öz işçiləri ilə böhran zamanı necə davranmalı olduğunu və hansı nüanslara fkir verilməli olunduğunu öyrətdi. Kitabın ən çox xoşuma gələn hissəsi birinci bölümü oldu. Çünki bu bolümdə mən yeni şeylər öyrəndim. Ən əsası böhran dövründə qiymətin aşağı salınması əvəzinə satılan məhsulun və ya xidmətin insanlar üçün necə də vacib olduğu dəyərini onların gözündə yarada bilməkdir. Bu fikir mənim düşündüyüm bəzi şeyləri tamamilə kökündən dəyişdi. Mənim üçün yeni bir fkir idi.

Ən çox xoşuma gələn üç cümlə

  • Danışmağı dayandırın, çünki doğru qiymət deyə bir şey yoxdur.
  • Həqiqətən də diqqətinizi istədiyiniz şeyə yönləndirin, bu qazanc gətirəcək.
  • Marketinqi sevin, çünki həqiqətən də xeyir verəcəkdir.

Bu kitab niyə oxunmalıdır.

  • Birnincisi ona görə ki, bu həqiqətən də sizə böhranın necə bir anlayış olduğunu başa salacaq. Və siz onun şirkətiniz üçün necə təhlükəli olduğunu görəcəksiniz.
  • İkincisi siz bu kitabı bitirdikdən sonra böhran zamanı nələrə daha çox diqqət yetirməli olduğunuzu anlayacaqsınız. Bir növ özünüzü təhlükəyə qarşı zireh geyinmiş kimi hiss edəcəksiniz.

Müəllif: Müşfiq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 9 votes)

TƏHLÜKƏLİ İNSANLAR

Xüsusi

“Təhlükəli insan” anlayışı  haqqında biraz düşünə bilərik.

İlk ağlıma gələn başlanğıc nöqtəsi budur:
Dünya səviyyəsində böyük sözlər vardır. Onlardan biri:”Günahkarı qazın, altından insan çıxar.”

İkinci ağlıma gələn söz, Thomas Hobbesin dediyi bir söz oldu: “İnsan, insanın qurdudur.”

Əlbəttə, böyük sözlərin aludəçisi olmamaq lazım. Öz beynindən çox, başqalarının beyni ilə özünü xoşbəxt etmək elə də ağıllı bir iş olmaz.

Bu iki söz də əslində, sıfır model ola bilməz. Mütləq ondan əvvəl eynisini, bənzərini və s. söyləyən, məşhur, məşhur olmayan bir çox öz beynindən istifadə edən insan olub.

Lakin yazılı dünyada, bəzi anlayışlar bəzilərinə, doğru-yalnış təsnif edilir və həmişə o cür qalmağa meyilli olur.

Bir dəfə təsadüfi bir toplantıya qatılmışdım. Orda bir layihə iştirakçısı olan gənc, məhkumlarla ( təhlükəli insanlar?) onların reabilitasiyası ilə bağlı bir layihədə iştirak etdiyini açıqladı. Sözünün bir yerində dedi ki, “Kaş məhkumlarla yox, ordakı işçilərlə də belə bir reabilitasiya layihəsi hazırlayaydıq.” Dediyi şey, əslində problemli olanların sadəcə məhkumlar olmadığı idi.

Cinayət törədənlərə, onlara baxmaqda vəzifələndirilmiş insanlar nəzdində qayğı ilə baxmağa səbəb olan şey nədir?

Bizim, təqsirsiz olduğunu sandığımız saysız-hesabsız  insanın da əslində, kim bilir nə təqsirləri olduğunun fərqinə vardığımız zaman..

Bizim,  təqsirli olduğunu sandığımız saysız-hesabsız insanın da əslində, necə təqsirsiz insan tərəfləri olduğunun fərqinə vardığımız zaman..

Qarşımızda saysız-hesabsız insan var, onlarda əslində təqsir və məsumluq iç-içə keçib.

Bu səbəblə, məhkumlar üçün reabilitasiyaya gedən bir gənc, gözətçilər üçün də belə bir şeyin ehtiyac olduğunu düşünə bilir. Bir cəza vəkili, şəxsən işin içində olaraq müqəssirin insani tərəflərinə diqqət çəkməyi düşünə bilir.

Lakin bu insan elə bir varlıqdır ki, başqa biri/biriləri, “insanın, insanın qurdu olduğunu” söyləyir.

Görünən odur ki, təqsir və təqsirsizlik bir potensialdır.

Təqsir etmək potensialına təhlükə desək, hər birimiz təhlükəli insan olaraq varıq.

Buradan yola çıxaraq, bəzi təhlükəli insan variantlarını ayıra bilərik:

+ Özünün, təhlükəli olduğunun fərqində olmayan təhlükəli insanlar.
+ Gücə sahib olduğu üçün təhlükəli insanlar
+ Sevgisinin sahiblənmə olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Sevgisinin, qarşılıq alması gərəkdiyini düşünən təhlükəli insanlar
+ Doğrunu bildiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Doğrunu, yaxşını, gözəli, pozitivliyi, doğru hərəkət və davranışları bildiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Qərarından və ya mühakiməsindən çox əmin olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Müqəddəslərə xidmət etdiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Ac insanlar yox, insanları ac qoymağın, onların işləməsinə səbəb olacağını düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Hər kəsin öz mənfəətinin arxasına qaçmağının, toplumun mənfəətini doğrucağını düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Özünün, başqası üçün ən yaxşısını istədiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Özünü təhsilli gördüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Aldığı təhsilin, təshil almayanlarla müqayisədə özünə üstünlük təmin etdiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Davamlı olaraq yaxşılıqdan və gözəllikdən bəhs etdiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Bildiyi üçün yox, inandığı üçün haqlı olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Dinləmək və anlamaq yerinə, dinlətmək və anlatmaq istədiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Fərdi inkişaf kursuna getdiyi, kitabını oxuduğu üçün təhlükəli insanlar
+ Dinini, milliyətini, şəxsiyyətini çox sevdiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Özünə aid olanla, özünə aid olmayan arasındakı bərabərliyi önəmsəmədiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Statuslarının öz əməkləri sayəsində olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Öz mənfəətlərini, sizin üçün rasyonallaşdırmağa çabaladığı üçün təhlükəli insanlar
+ Gözəlliyini və şirin dilini sizi razı salmaqda istifadə etdiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Kişi olduğuna görə qadına qarşı üstün olduğunu, dinsəl və toplumsal olaraq düşündüyü üçün təhlükəli insanlar

Bütün bu təhlükəli insanların əsli budur: bir şeyə sahib olmaq, bir şey mövzusunda gücü əlində saxlamaq. Bu, əlindəki müqəddəs kitab da olsa, elmi bir kitab da olsa, bir dəstə qızılgül də olsa, sizin onun əlindəki o iddia etdiyi  gücə beyət və itaət etmədiyiniz zaman onu başınıza atmaqda bir an tərəddüd etməyəcəyinə dünya və insanlıq tarixi şahidlik etsin.

Mənbə: blog.milliyet.com.tr
Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +12 (from 12 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

MARKETİNQSİZ ƏDƏBİYYAT

Xüsusi

ədəbiyyatSevindirici haldır ki, bu gün ölkəmizdə marketinq haqqında olan təsəvvürlər getdikcə artmağa başlayır. Bunun ən önəmli təsirləri vaxt geçdikcə hiss edilməyə başlayacaq. Bir neçə il bubdan əvvəl əgər şirkətlər öz daxillərində marketinq departementini yaratmağa əlavə xərc kimi baxırdılarsa, bu gün bu departamentin vacibliyini özləri də etiraf edirlər. Bu da təbii haldır. Çünki hal hazırda yaşadığımız dünyada biznesin necə önəmli bir sahə olduğunu hamımız yaxşı bilirik. Bizim ölkəmiz də müxtəlif bizneslərin inkişafında olduqca maraqlıdır.

Əslində bu gün marketinqin prinsipləri və ya onun nə olması barədə deyil, konkret olaraq bədii biznesin nə yerdə olması ilə bağlı danışacağıq. Ədəbiyyatla, yazarlarla, eyni zamanda kitablarla əlaqədar olan bütün sahələrə marketinqin təsirini və nə dərəcədə önəmli olduğunu təhlil və izah etməyə çalışacam.

Başlamadan öncə kiçicik bir həşiyə çıxaraq onu deməliyəm ki, nə qədər yeni kitablar yazsaq da, bu sahənin marketinqini istədiyimiz səviyyəyə yüksəltmədən bunun ədəbiyyatın inkişafına biznes baxımından heç bir təsiri olmayacaq. Hər bir müəllif yazdıqlarının qarşılığında müəyyən bir qonarar qazanmaq istəyir ki, bu da təbii bir haldır. Bu həm yazarda ruh yüksəkliyi, eyni zamanda öz yaradıcılığını davam etdirmək üçün əlavə motivasiyanın yaranmasına səbəb olur ki, bu da növbəti əsərlərin meydana çıxmasına səbəb olur. Bunun da yolu düşünürəm ki, ədəbi marketinqin inkişafından keçir.

İlk öncə onu qeyd etməliyəm ki, bu sahədə ölkəmizdə olan çatışmazlıqlar olduqca çoxdur. Marketinqdə əsas yer tutan anlayışlardan biri araşdırmalardır ki, bu da bizdə olduqca zəifdir. İstənilən bir biznes sahəsində aparılan araşdırma mövcud vəziyyəti qiymətləndirməyə əsaslanıb ki, toplanılan məlumatların təhlilindən sonra istənilən nəticəni əldə etmək üçün lazimi addımlar atılsın. Ancaq ədəbi bizneslərdə nəinki mövcud bazarların araştırılması yoxdur, demək olar ki, buna hansısa cəhdlər belə edilmir.

ədəbiyyatSon zamanlar sosial şəbəkələrin sürətli inkişafı nəticəsində hansısa cəhdlər edilsə belə heç bir naliyyət əldə edilməyib. Bu da təbii bir haldır. Əgər kitab mağazalarının facebook səifələrinə baxsaz görərsiz ki, onların əksəriyyətində yalnızca kitabların qiymətləri ilə bağlı statuslardan ibarətdir. Hələki ədəbi bizneslərdə rəqəmsal marketinq anlayışı bundan ibarətdir. Halbu ki, bu imkandan maksimum şəkildə istifadə etmək olar.

Əgər hansısa bir gənc bu gün yeni nəsil dünya yazarlarının kitablarını əlina alıb oxuyursa bu həmin gəncin heç də onların yaradıcılıqları ilə ətraflı tanışlığını göstərmir. Ümumən əlınan kitabların bu gün çox satılmasının əsas səbəbləri nə qədər kitabın uğurlu alınması ilə bağlıdırsa böyük bir hissəsi də onun marketinq tərəfi ilə ciddi şəkildə məşğul olunması ilə bağlıdır. Yazarla çiyin çiyinə mübarizə aparan bu komanda bəlkə də yeni yazılan bir kitabın tez bir zamanda kütlələrin diqqətini cəlb etməsi üçün marketinqin təklif etdiyi bütün imkanlardan maksimum dərəcədə istifadə edirlər. Xüsusilə də rəqamsal marketinqin son zamanlatrdakı sürətli inkişafı onların saslərini daha böyük kütlələrə səsləndirmələri üçün əlavə üstünlüklər verməyə başlayıb. Bizdə isə yazarların demək olar ki, hamısı özlərinin marketoloqlarıdır və bu böyük dəryanın içində tək başlarına mübarizə aparırlar. Yeni yazdıqları kitablar haqqında bir iki kəlmə yazmaqla kifayətlənirlər. Nəticə isə göz qabağındadır. Ölkə xarici qıraqda qalsın, ölkə daxilində belə bestellerə çevrilə bilmirlər. Çünki bu kitablar kütləyə lazımıca çatdırılmayıb və tez bir zamanda da itib batmağa başlayırlar. Bəzən müəllifin belə yadından çıxır.

ədəbiyyatBizim ölkəmiz texnoloji inkişafın sürətindən qıraqda qalmayıb. Məsələ həmin inkişafdan düzgün şəkildə istifadə edə bilməkdir. Ancaq ki, kitab sənayesində və biznesində bu məsələ hələ ki, istənilən səviyyədə deyil. O səbəbdən də onlarca yeni yaranan romanlar, hekayə kitabları, esse kitabları hər nə qədər uğurlu yazılsa da marketoloji cəhətdən bu kitabların düzgün kanallar vasitəsi ilə insanlara çatdırıla bilməməsi sonda həm müəllifin məyyusluğuna, həm də kitab biznesinin getdikcə öz aktuallığını itirməsinə səbəb olur ki, gələcəkdə bu istiqamətə maraqları olan insanları belə tədricən bu biznes növündən soyutmaqa başlayır.

Digər bir məsələ isə ölkəmizdə olan kitab mağazaları arasında istənilən səviyyədə biznes xarakterli rəqabətin olmamasıdır. Hətta yox səviyyəsindədir. Və təbii haldır ki, rəqabətin olmadığı bir yerdə biznesə yeni imkanların açılması və biznesin öz inkişaf yolunu seçməsi demək olar ki, mümkün deyil. Mövcud olan kitab mağazalarında isə demək olar ki , hər bir mağaza öz çatısının altına sığınaraq “mənimlə işiniz olmasın” deyərcəsinə bu rəqabətin olub olmamasında demək olar ki, maraqlı da deyillər. Ancaq qurulan hər bir biznesin əsas məqsədi odur ki, oradan müəyyən bir gəlir əldə olunsun. Və bu gəlirin də hər dəfə artması təsisçiləri yeni addımlar atmağa vadar edir ki, bu həm marketinq mühitinin həm də ki, kitab biznesinin inkişafına səbəb olur.

Müəllif: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

VALİDEYNLƏRƏ 10 GÖZƏL NƏSİHƏT

Xüsusi

Utopiya məktəblərinin məsləhətçisi ingilis əsilli Penny Tassony, uşaqların hər zaman gələcəyini düşünmək gərəkdiyini deyir. Tassony-dən, uşaqlarımızı gələcəyə hazırlayarkən onları xoşbəxtliyə aparacaq 10 möhtəşəm paylaşma:

1- BİRLİKDƏ YEMƏK BİŞİRİN.

Uşağınızla birlikdə yemək bişirərkən ona inana bilməyəcəyiniz qədər çox şey öyrətmiş olarsınız. Yemək bişirmək, həqiqətən də çPenny Tassonyox önəmlidir. Bu məşğuliyyət zamanı uşaqların nələr kəşf edəcəyi ilə tanış olaq:

– Nəyin yeyilməsi, nəyin yeyilməməsi gərəkdiyini öyrənərlər.

– Əl bacarıqları inkişaf edər.

– Özlərini yetkin hiss edərlər.

– Önəmli olduqlarını hiss edərlər.

– “Mən hazırladım, buna görə gözəl oldu” hissini yaşayarlar.

– Əlaqələndirmə, uyğunlaşdırma bacarıqları inkişaf edər.

– Yazı yazmaqları asanlaşar.

– Özgüvənləri və “edə bilərəm” duyğuları inkişaf edər.

– Riyaziyyat bilgiləri inkişaf edər. ( Məsələn, reseptdəki miqdarları təyin edərkən və ya 2 nəfərlik resepti, 4 nəfərə təyin edərkən )

– İnformatika bilgiləri inkişaf edər. ( Məsələn, əti uzun müddət bayırda saxlasa niyə xarab olar, sobada bişən yeməyin rəngi niyə dəyişər? )

2- BİRLİKDƏ MUSİQİ İLƏ MƏŞĞUL OLUN.

Birlikdə mahnı oxumaq və birlikdə rəqs etmək, uşağınızla aranızda möhtəşəm bir bağ yaradar. Təshilli uşaq, fərqli yaşam biçimlərini təcrübə etmiş uşaqdır.

– Eşitmə ilə bağlı təhlili gerçəkləşdirər.

– Musiqi bacarıqlarının inkişaf etməsinə səbəb olar.

– Stres atmağın yaxşı bir yoludur.uşaq

– Özünü ifadə etməyin yaxşı bir yoludur.

– Musiqi, bir araya gəlməyin də gözəl bir yoludur.

– Fərqli musiqi növlərini dinləmək, musiqi zövqünü inkişaf etdirər.

3- BİRLİKDƏ HƏR GECƏ KİTAB OXUYUN.

Uşağınız 10 yaşına çatana kimi mütləq ona hər gecə kitab oxuyun. Kitablarını seçərkən sevmədiyiniz bir kitabı almayın. Siz oxuyarkən zövq almadığınız üçün o da almayacaqdır. 10 yaşından sonra isə eyni kitabı həm siz, həm də o eyni anda oxuyun. Sonra oxuduqlarınızı paylaşıb fikir alış-verişi edin. Unutmayın ki, bu məşğuliyyət zamanı həm uşağınızın söz xəzinəsi inkişaf edəcək, həm də birlikdə çox keyfiyyətli zaman keçirmiş olacaqsız.

4- BİRLİKDƏ AĞAC VƏ YA TOXUM ƏKİN.

Şəhərdə böyüyən uşaqların bir şeylərin böyüdüyün görməyi gərəklidir. Birlikdə əkdiyiniz fidan və ya toxumun böyməsini birlikdə izləyin. Ata-anası ilə birlikdə böyütdüyü limon və ya almanın dadını unutmayacaqlar. Uşaqlarınızın xatirəsi olun.

-Təbiəti,

– Tarazlığı,

– Sirkulyasiyanı,

– Zaman dilimini,

– Fəsilləri,

– Səbrli olmağı öyrənərlər.uşaq

Ölmək də həyatın bir parçası olduğu üçün; fidanın quruduğunu, yarpaqların töküldüyünü görmək, təbii prosesləri anlamağını təmin edər.

5- BAŞQASINI XOŞBƏXT ETMƏYİN YOLLARINI ÖYRƏDİN.

Yaşlı bir insana baş çəkməyin xoşbəxtliyini, qonşu üçün tort bişirməyin həzzini öyrədin.

Uşaqların, başqalarını xoşbəxt etməyə alışdırılmaqları gərəkdir. Sosiallaşmağın və başqalarını anlamağın ən yaxşı yolu budur. Bir iş ediləcəksə, o insana kömək etmək, o insanı xoşbəxt etmək çox önəmlidir:

– Ana evə gələndə onu sevindirək.

– Yatağımızı toplayaq, ananı sevindirək.

– Süfrəni hazırlayaq, atanı sevindirək.

6- UŞAĞINIZA OYUN ÖYRƏDİN.

Nərd, şahmat, monopoliya, domino, lotoreya… İnternet oyunları yox, gerçək oyunlar. Bu oyunlar sayəsində məntiq, riyaziyyat, taktika bilgisi inkişaf edəcək, strategiya inkişaf etdirməyi öyrənəcək. Erkən olduğunu düşünməyin. Məntiq sahəsində inkişaf etdiyini görəcəksiniz. Bol-bol praktika etmək lazımdır. Uşaqlar qazanmağı, itirməyi, itirdiyi zaman dünyanın sonu olmadığını, yetkin olmağı öyrənəcəklər. Bəzi uşaqlar necə itirəcəyini bilməz həyatda. Halbuki, həyatda hər zaman qazanmayacaq. Ata-analara ən böyük tövsiyyəm, uşaqlarına hər zaman qazanmağı öyrətməsinlər. Oyunlar;

-sosial bacarıqlarını inkişaf etdirər.

– bir çox qabiliyyət qazandırar.

– riyaziyyat bilgilərinin inkişafına qatqısı olar.

7- BİRLİKDƏ BAYIRDA BİR ŞEYLƏR ETMƏYİ PLANLAYIN.

Uşağınızla birlikdə xəritədə bir yer təyin edin. Google maps və ya normal xəritədə. Beləcə, xəritə oxumağı öyrənər. Uşaqların səviyyəsinə görə gəzintidə ehtiyac duyulacaq əşyaların siyahısını hazırıayın. Jaket, su qabı və s… Çamadanlarını özlərinin hazırlamasına imkan yaradın. Büdcə planlaması eduşaqin. Təyyarə və ya avtobus biletləri, muzey girişləri, yemək-içmək xərcləri… Zaman idarəsini də bu sayədə öyrənəcəkdir.

8- BİRLİKDƏ SIFIRDAN BİR ŞEY EMAL EDİN.

Məsələn, maket təyyarə, qab-qacaq… Birlikdə bir şeyi həyata keçirməyin xoşbəxtliyini yaşayacaq, qüruru oxşandığı üçün özünə güvəni gələcəkdir.

9- BİRLİKDƏ BİR OTAĞIN DEKORASİYASI İLƏ MƏŞĞUL OLUN.

Bəzi uşaqlarda inanılmaz gizli qabiliyyətlər vardır. Bir otağı birlikdə dekorasiya etmək, bu gizli qabiliyyətlərini anlamağınıza, ortaya çıxarmağınıza yardımçı olacaqdır. Bir otağın dizaynını tərtib etmək, mağazaları gəzib məhsul seçmək, siyahıya almaq, tətbiq etmək… Uşaq, bu sayədə qavrayaraq, yavaş – yavaş bir şey etməyi öyrənir. Həm tələskən, həm də hər şeyi dərhal istəyən bir uşaqdırsa, bəzi şeylərin yavaş olacağını öyrənər. 

10- BİRLİKDƏ OCAQ QALAYIN.

Ocaq möhtəşəmdir, gözəl bir şeydir. Uşağınıza ocaq qalamağı bir dəfə də olsa mütləq öyrədin. Bunu ömür boyu unutmayacaq. Bu heyranedici prosesi birlikdə izləyin və yaşayın. Odun da hava, su kimi təməl bir ehtiyac olduğunu anlatın.

Mənbə: www.ruhsalyasam.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 13 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

SENEKADAN SEÇMƏLƏR

Xüsusi

Lútsius Ánneus Senéca (lat. Lucius Annaeus Seneca) — stoyaçı-filosof, şair, yazar, dövlət xadimi. SenekaRomastoisizminin ən görkəmli nümayəndəsi. İmperator Neronun müəllimi olmuşdur. “Gənc Seneka” kimi də tanınır. Ancaq əksər hallarda onu sadəcə “Seneka” kimi tanıyırlar.

SEÇMƏLƏR:

Zamanını heç bir şeyin oğurlamağına göz yummamaq, böyük bir insanın, insana xas yanılğıların üzərində olan bir insanın bacarığıdır. O insanın həyatı da çox uzundur, çünki vaxtı nə qədər olursa olsun, azad şəkildə və bütünüylə onun buyruğundadır. Elə buna görə də zaman ona kifayət etmişdir.

Xeyir, bizə bağışlanan həyat qısa deyil, onu qısaldan bizik; ömrümüz yox deyil, biz onu boş yerə xərcləyirik. Sərhədsiz, sonsuz zənginliklər pis bir idarəçinin əllərinə düşərsə, bir anda əriyib gedər; halbuki az da olsalar, əgər yaxşı bir insanın əlində qalsalar, zamanla çoxalarlar. Eyni şəkildə, yararlanmağı bilən insan üçün həyat da uzandıqca uzanar.

Ölümün ətrafında qoparılan vəlvələ ölümün özündən daha çox qorxuducudur.

Bir insanın xoşbəxtliyi, xaricdən gələn xoşbəxtliklərə bağlıdır deyə düşünmə əsla! Xaricdən gələndən məmnun olan insan, dayanıqsız səbəblərə sığınır deməkdir. İnsanın içinə çöldən girən hər sevinc, çıxar gedər də. Amma öz içindən doğulub gələn sevinc etibarlı, qəti və möhkəmdir, inkişaf edər, davamlı olar.

Xoşbəxtlik uğura, uğur isə zamanı dəyərləndirməyə bağlıdır.

Yaxşı yaşamaq üçün tələs və bunu bil ki, hər gün başlı başına bir həyatdır.

Üzüntünün göstərilişi, üzüntünün özündən daha çox şey tələb edər. Çox az  insan necə də öz qabıqlarının içində üzüntülərini yaşayarlar.

Xəfif acılar danışıla bilər, amma dərin acılar dilsizdir.

Kitabsız yaşamaq, kor, kar və dilsiz yaşamaqdır.

Çox şeyi qazanarkən bəzi şeyləri itirərsən. Həyatda elə seçimlər et ki, qazandığın şeylər itirdiklərinə dəysin.

Yüksək  ruhları iş qidalandırar.

Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook