OŞO – “ÖZÜNLƏ BAŞLA”

Xüsusi

Bir yaradıcı olaraq köhnə Tanrı anlayışının mənim üçün anlamsız olduğunu söyləməyim daha yaxşı olar – mən “Yaradıcı Tanrı” demirəm, çünki  mənim üçün bu ifadə bizim məncil yaradılış anlayışımızın, etmə-nin bir yansımasıdır. Bizim bir şey etməyimiz kimi, Tanrı da dünyanı yaratmışdır. Biz evrensəl müstəviyə öz proyeksiyamızı  yansıtmışıq, buna görə də yaradılmış və yaradan vardır. Ayrılmışlıq vardır.
Mənə görə, Tanrı olandır – yaradan deyil – olmağa davam edəndir. Tanrı, sonsuza kimi davam edən deməkdir. Buna görə də olan hər şey Tanrıdır. Sən və digər hər şey olaylarsınız. Bu sonzuz olma Tanrıdır. Yaradıcı və yaradılış yoxdur. Bölünmənin – kosmik gerçəkliyin üzərinə yansımağımızın – özü məncillikdir.
Bir dəfə içində edən və edilən deyə bir ayrılma olmadığını anladığın zaman, edən və edilən olmadığını anlayarsan, sadəcə olma-lar vardır. Və bir dəfə bu sonsuz olma ortaya çıxdığı zaman, heç bir yük qalmaz, heç bir gərginlik qalmaz. Doğumun bir olma-dır, ölümün də bir olay olacaqdır. Sən heç bir yerdə deyilsən.
“Mən” – “Mən edirəm” deyə düşünən bu eqo hardan gəlir? Hafizədən gəlir. Hafizə, olayları yazmağı davam etdirir. Doğulursan, uşaq olursan, sonra gənclik gəlir və sonra yaşlanırsan. Hər şey olur – eşq olur, nifrət olur və hafizə yazmağa davam edir. Keçmişə baxdığınız zaman, bütün yığılan hafizə “mən” halına gəlir. “Mən” birini sevdim. Bir yerdə  sevginin yarandığını söyləmək daha yaxşı və daha doğru olardı. Edən mən deyildim. Amma “Mən sevdim” xatirəsi doğum kimi, ölüm kimi meydana gəldi.
Əgər insan bunu, yəni olayların meydana gəldiyini və bir edənin olmadığını  sadəcə 24 saat boyunca xatırlaya bilərsə, o insan bir daha eyni olmaz. Lakin, sadəcə bir saniyə üçün belə olsa xatırlamaq çox çətindir.

Bütün söylədiklərim demək istədiklərim olmaya bilər və demək istədiklərim söylədiklərim olmaya bilər, amma hər zaman dərinə bax. Hər zaman söylənməyən, lakin işarə ediləni dinlə. Söylənə bilməyən, lakin göstərilən, işarə edilən şeylər vardır. Dərin və yüksək dərəcədə olan şeylər sadəcə göstərilə bilər, əsla söylənə bilməz. Və mən söyənilə bilməyən şeyləri söyləyirəm. Buna görə də mənim sözlərimi düşünmə. Hər zaman sözləri anlamsız olaraq görüb at, sonra da kəlməsiz anlama,  səsiz anlama doğru dərinə en. O, hər zaman sözlərin ardındadır.
Sözlər hər zaman ölüdür, anlamsa hər zaman canlı. İnsan sözlərə açıq ola bilər, amma insan heç bir zaman zehni anlayış yolu ilə açıq ola bilməz. Sadəcə ağlınla yox, bütün varlğınla açıq ola bilərsən. Zehin bəzən yalnış anladığı üçün yox – zehin hər zaman yalnış anlayar. Zehin bəzən səhv etdyinə görə yox – zehin yalnışlıqdır. Zehin hər zaman səhv edər.
Bütün söylədiklərimdə heç bir nəzəriyyə ilə bağlı deyiləm, heç bir fəlsəfə ilə bağlı deyiləm. Bir şey söylədiyim zaman, bu sadəcə səni söylənə bilməyənə aparmaq üçünüdür. Və sözlərdən istifadə etdiyim zaman onlardan sadəcə səni səssizliyə yönəltmək üçün istifadə edirəm. Və bir şey iddia etdiyim zaman, bu, iddia edilə bilməyənə işarə etmək üçündür. Mənim ifadəm həqiqətən bir şey ifadə etmək üçün deyil, ifadə edilə bilməyənə işarə etmək üçündür.

“Müridlik” axtarmağa, araşdırmağa, öyrənməyə hazır bir zehin – açıq və duyarlı bir zehin – mənasındadır.

Söhbət, insan zehnindən gedəndə, istifadə etmək üçün “Tanrı”-dan daha doğru bir kəlmə bilmirik.

Müəyyən bir insanı sevə bilməzsən, çünki müəyyən bir insana açıq olub digərlərinin hamısına qapalı olmaq mümkün deyildir. Bu, ediləcək ən mümkünsüz şeylərdən biridir.

St. Augustine bir yerdə, “Mən hər an ölürəm” , deyib. Bütün zehninin və onun bütün gedişatının, davamlılığın; keçmişin, özünü davam etdirib, gələcəyi gətirməyə çalışmağının fərqinə varan insan hər saniyə öləcəkdir. Hər an keçmiş çölə atılacaqdır. İnsan təzə, yeni və gənc, gələcək yeni ana atlamağa hazır olacaqdır. Sadəcə bu yeni şüur, bu gənc – sonsuza kimi gənc – şüur alıcıdır, açıqdır. Onun divarları yoxdur, onun sərhədləri yoxdur. Tamamilə açıqdır, kosmos kimi.

Sevgi dolu olursan və hər hərəkətin, hər münasibətin fərqli bir keyfiyyəti, fərqli bir anlamı, fərqli bir dərinliyi olur. Bu partlayış yolu ilə zehindən, eqodan, bədəndən, çəpərdən tamamilə ayrılmış olarsan – tamamilə ayrılmış.

Əgər dərin yata bilmirsənsə, yaşaya bilməzsən, çünki həyatın hər gün bəzi dəyişikliklərə ehtiyacı var. Hər gün bədəndə, zehində və duyğularda dəyişəcək bir çox şey var. Hər gün çoxlu dəyişiklik var. Buna görə də, təbiətin səni şüursuz hala gətirmək üçün bir yolu olmalıdır, çünki şüurlu olaraq mərkəzdə çox qala bilməzsən.

Əgər “Səni çox sevirəm” deyirsənsə, bu sevginin sona çatmaq  üzrə olması üçün hər ehtimalın var olduğunun fərqində ol. İndidən belə bitmiş ola bilər. Vurğulamağın səbəbi budur – “Səni çox sevirəm.” “Çox”,  boşluğu doldurmaq üçün bir çabadır. Və bir boşluq vardır. Sevgi getmişdir. Sevgi varkən onu hiss edir və yaşayırsan, səssizlik kifayət edir.

Bir formada bilmədiyin heç bir kitabı oxuya bilməzsən. Sadəcə özünü oxuya bilərsən, başqa heç bir şeyi. Buna görə də əgər Buddanın Dhammapada-sını oxuyursansa, oxuduğun Buddanın Dhammapadası deyil, sənin Dhammapadandır. Artıq, yaradıcı sən olacaqsan. Artıq, Buddanın söylədiklərinin dərinliyini, sənin dərinliyin müəyyən edəcək. Özündən o tərəfə keçə bilməzsən, özündən o tərəfə baxa bilməzsən.

Dini kitablara güvənilə bilməz, çünki onlar absurddur. Kimsə, onları şərh etməlidir, lakin onlar da anlayışları xaricində şərh edə bilməzlər, buna görə də mənasızdır.

Təbii ki  önəmli olan bu “deyilə bilməyənlər”dir. Sadəcə önəmli olmayan söylənə bilər, sadəcə səthi olan söylənə bilər, sadəcə faydaçı olan söylənə bilər. Bilginin ən önəmli ötürülməsi səssizlikdə mümkündür.

Wu ondan, ” Niyə üzünü divara çevirib oturursan? Niyə mənə baxmırsan? Niyə digərlərinə baxmırsan? deyə soruşdu.
Bodhidharma, “Bütün həyatım boyunca sənə və digərlərinə baxdım, ancaq gözlərinizdə ölü bir divardan başqa heç nə görmədim. Buna görə də divara baxmağın daha yaxşı olduğuna qərar verdim. İnsan daha rahat olur, çünki qarşısındakının bir divar olduğunu blir. Birinə baxıb, orda divarı hiss etmək daha çətin olurdu. Səninlə belə daha rahat danışa bilirəm.

Artıq bütün dinlər köhnədir.

Sən səbrlisən? Gözləyə bilərsən? Sadəcə, gözləyərkən yetkinliyin bəlli olar. Bir uşaq, bir saniyə belə gözləyə bilməz. Əgər bir oyuncaq istəsə, onu dərhal istəyər; gözləyə bilməz. Zehin nə qədər səbrsizdirsə, yetkinliyi o qədər azdır.

Əgər bir il gözləyə bilsən, zehin öz -özünə səssizləşəcək.

Modern zehnin ən şiddətli xəstəliyi təlaşdır. Modern zehnin yeni fenomeni zaman şüurudur; zehində meydana gələn əsas dəyişiklik zaman şüurudur. O qədər zaman şüurlu hala gəldik ki, bir saniyə belə gözləyə bilmirik. Bu bir qeyri-mümkünlükdür.
Bütün bu çağın uşaq kimi olmasının səbəbi budur. Heç bir yerdə yetkinlik yoxdur, çünki yetkinlik, gözləməyin məhsuludur. Və gözləmə, zaman şüuru ilə yox, zamansız şüurla mümkündür.
Yetkinlik  qeyri-mümkün hala gəldi. Lakin bir əngəl olan bu zaman şüuru, niyə ən böyük əngəldir? Əvvələr niyə yox idi? İndi niyə bu qədər böyükdür?
Zaman şüuru sadəcə ölümdən qorxan hala gəlsən dərinləşər. Bunun fərqində olmyaa bilərsən, amma ölümün nə qədər çox fərqinə varsan, o qədər zaman şüurlu hala gəlrəsən. Bir saniyə belə itirilməməlidir. Ölüm ordadır, itirilən hər an sonsuza kimi itirilir. Və ölüm yaxınlaşır, öləcəksən, buna görə də hər saniyədən istifadə et. Gözləyə bilməzsən, çünki gözləmək sadəcə ölümü gözləmək deməkdir. Ölüm gəlir, heç kim gözləyə bilməz. Sabah nə olacağını heç kim bilə bilməz. Bir sonrakı an ölüm gələ bilər. Narahat ola bilərsən, titrəməyə başlayırsan, qaçmağa başlayırsan.
Modern zehnin bütün bu qaçışı,  ölüm qorxusu səbəbiylədir.
Tarixdə ilk dəfə olaraq inanlar ölümdən bu qədər çox qorxurlar, çünki ilk dəfə olaraq ölümsüzlükdən bu qədər bixəbərdirlər. Əgər ölümsüzlüyün fərqndə olsan, o zaman təlaş olmaz. Sonsuzluğun içində yaşayırsan və hər zaman kifayət qədər zaman, gərəkli olandan çox zaman vardır. Heç nə itməz, çünki zaman sonsuzdur. Ölçüsüz bir xəzindən heç bir şey itirə bilməzsən. İtirməyə davam edə bilərsən, heç bir fərqi yoxdur; qalan eynidir. Ondan bir şey ala bilməzsən. Lakin. bizim zamanımız məhduddur. Zaman qısadır və ölüm ordadır.


Mənbə: Osho – “Kendinle Başla” kitabı.

Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

FƏLSƏFƏSİZ MÜASİR ELM

Xüsusi

elm-fəlsəfə

“Elm nədir?” deyə soruşduq və filosofların suallarına söykəndik. İlk filosoflardan bəri həyatı müşahidə etmək və ümumi bir ifadəylə dilə gətirmək fəlsəfə adı ilə müdrik bir məşğuliyyət oldu. Zamanla suallar çeşidləndi və fərqli ixtisas sahələri meydana gəldi. Bu gün yalnız fəlsəfə adı bütün sualları əhatə etmir. Təbiət filosofları olaraq ayrılmağa başlayan alimlər zamanla filosof olmaqdan da çəkildi. Sual etmək və mahiyyətə varmaq cəhdi olan fəlsəfənin yanında elmi sahələr meydana gəldi. Müasir dövrdə elm ilə fəlsəfənin bir əlaqəsi olmadığını düşünürlər. Elmlə məşğul olanlar təməl intizam olan fəlsəfədən bixəbər çalışır sanki.

İlk filosofları və alimləri özündə birləşdirən Qədim Yunan sivilizasiyasını digərlərindən ayıran şey mədəniyyəti sistemli bir şəkildə transfer etməsi idi. Mesopotamiya və Asiya sivilizasiyalarında da müdriklik və düşünmə fənləri mövcud idi. Yalnız təqibçisi olan, yığılan və sistemin parçaları halında inşa edilən bir iş Yunan ilə ortaya çıxdı. Əslində elm və ya fəlsəfə eyni suallardan qaynaqlanırdı. İnsanlar həyatı anlamaq və izah etmək istəyirdi. İlk filosof sayılan Fales kainatın nədən meydana gəldiyini düşünürdü. Sokrat həyatı necə yaşamaq lazım olduğunu, Platon gerçək bilgiyə necə çatmağı, Aristotel həyatın işləmə mexanizmi, qanunları ilə ilgilənirdi.

Fəlsəfə və elm, fəlsəfənin öndərliyi ilə bir maraqlanma, mühakimə etmə cəhdinin tərəfləridir. Hər ikisi bir intizama – sual etmək və gerçəkləri mühakimə etməyə söykənir. Müasir dünyamızın problemlərindən biri də bu əlaqənin göz ardı edilməsidir. Elm, fəlsəfə gövdəsindən törəyən bir budaq olduğu halda müasir insanlar fəlsəfə ilə ilgilənmirlər. Elm üçün olan sualların kök nümunələrinin fəlsəfədə olduğu gözdən qaçırılır. Belə olunca da elmi işlər həyatın ümumi bir görünüşünü vermək yerinə həyata məhsul vermək mənasını gəlir. Artıq elm qayğı və maraq deyil, qazanc ilə gündəmə gəlir. Bu da fəlsəfədən uzaqlaşma ilə əlaqədardır. Fəlsəfədən başlayaraq kommersiya mərkəzli bir sual-cavab sisteminə doğru təkamül edən bir elmdən söz edirik.

ELM-FƏLSƏFƏ-SUALElm adamlarının fəlsəfəni göz ardı etməsi elmin heyrət, maraq və qayğılanmaqdan çıxıb kommersiyaya yönəlməsi ilə nəticələnmişdir. Onlar elmin fəlsəfədən törədiyini unudubar. Sistematik düşünmə fəsliyyəti həyatın bütününə aid suallar soruşan filosoflardan miras buraxılmışdır bizlərə. Günümüz elm adamları elmin məhsul satmasına o qədər bağlanıblar ki, elm maraq etmək deyil, yenilik çıxarmaq mənasını gəlmişdir. Artıq həyatı anlamaq deyil, satıla bilən məhsul istehsal etmək üçün elmlə məşğuluq. Bir şirkət formasında olmasa belə, elmi ticarət üçün istifadə etməkdəyik.

Trilyon dollarlar xərclənən kosmosda həyat axtarışı da bunun bir göstəricisidir. Əslində kənarda həyat tapmağa ehtiyac yoxdur. Bu dünyanı elmin məhsulları ilə yox etməyək, yetər. Di gəl ki, istehlak cəmiyyəti yeni bir şeylər istəyir. Artıq maraq deyil, cəmiyyətin yenilik tələbinə ərz etmək təməl motivimiz oldu. Elm adamları həyatı anlamaq yerinə cəmiyyətin satın ala biləcəyi yeni şeylər çıxarmaq yolundadır. Bu da inkişafın gövdəsi olan müdrikliyi və fəlsəfəni göz ardı etməyi tələb edir. Artıq mühakimə və sual soruşma yerinə satın alma fəaliyyətinə fokuslanmış vəziyyətdəyik. Bu da çarənin elmdən deyil, onun qabaqcılı olan fəlsəfədən gələ biləcəyini sərgiləyir. Elm indiki vaxtda yalnız satın ala biləcəyimiz şeyləri verə bilər. Suallar üçün fəlsəfəyə baxmamız lazımdır.

Mənbə: www.dmy.info
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

ELMDƏ YENİ KƏŞF – CAZİBƏ DALĞALARI

Xüsusi

Eynişteyn-cazibə dalğalarıBu günlərdə elm insanları, cazibəni və kainatı anlama yolunda böyük bir kəşf etdiklərini açıqladılar. Albert Eynşteynin nəzəriyyəsindən 100 il sonra, onun iddia etdiyi bütün kainata yayılan cazibə dalğalarını nəhayət müşahidə etdilər. Cazibə dalğalarını kəşfinin kosmosun bir çox sirrini həll etməkdə faydalı olacağı söylənilir.
Layihənin Avropadakı lideri olan Max Planck Qravitasiya Fizika İnstitutundan Professor Karsten Danzmann Higgs bozonunun mövcudluğu qədər əhəmiyyətli bir kəşf etdiklərini, bu kəşfin DNT-nin quruluşunun başa düşülməsi ilə bir tutulması lazım olduğunu söylədi.

Cazibə dalğaları nədir?
Kosmos-zamandakı dalğalar. İki böyük qara dəliyin toqquşması kimi şiddətli hadisələrlə doğulur və  bir hovuza daş atılanda səthində yaranan həlqəvi dağılmağa kimi yayılmağa başlayırlar. İşıq sürəti ilə hərəkət edən bu dalğalar zamanla yalnız qalaktikalar deyil, kosmos-zamanın bütününə yayılır. Həm də işığa bənzəyən bu dalğaların, işıqdan əhəmiyyətli bir fərqləri var: Onun kimi başqa cisimlər tərəfindən saçılmır, ya da udulmur, sorulmur. Yəni pozulmadan qalırlar. Bu səbəblə də elm insanları onlara “əla qasidlər” deyir. Bu dalğalarla göndərilən mesaj, aradan milyonlarla il də keçsə ilk günkü kimi qalır.

Bu kəşf, nə işə yarayacaq?
Kəşfi edən Ligo Əməkdaşlıq adlı beynəlxalq qrup, müşahidələrinin astronomiyada cığır açacağını və nəhayət Böyük Partlamanı anlamamıza köməkçi olacağını söyləyir. Çünki cazibə dalğalarının ilk olaraq kainatın meydana gəldiyi anda meydana gəldikləri və hələ kosmosda gəzdikləri təxmin edilir.
Professor Stiven Hokinq bu kəşfin elm tarixinə keçəcək bir an olduğunu söylədi. Qara dəliklər mövzusunda mütəxəssis olan Hawking, “Cazibə dalğaları, kainata baxmanın yeni bir yolunu təqdim edəcək bizə. Onları təyin edə bilməmiz astronomiyada inqilab yarada bilər” dedi və əlavə etdi: “Eynşteynin Nisbilik Nəzəriyyəsi təcrübə edildi və kainatın tarixi ərzində yaranmış bütün qara dəlikləri görməyi ümid edə bilərik. Hətta Böyük Partlama zamanı kainatdan qalan qalıqları belə görmək mümkün ola bilər.”

Luiziana və Vaşinqtondakı rəsədxanalar

Luiziana və Vaşinqtondakı rəsədxanalar

Elm insanları indi nələrə baxacaqlar?
Bu kəşf vasitəsilə kosmosun “Qaranlıq Kainat” deyilən və bu gün əlimizdə olan teleskoplarla görə bilmədiyimiz daha böyük olan hissəsini anlamaqda işə yarayacağı ümid edilir. Qara dəliklər, neytron ulduzlar ilk baxılacaq yerlər olacaq. Amma təbii əsas kosmosun dərinliklərində keçmişin və “Böyük Partlayış” nın izləri axtarılacaq.
Dünyanın müxtəlif yerlərindəki laboratoriyalar, illərdir L şəklindəki uzun tunellər boyunca lazer işıqları göndərərək kosmos-zamanın toxumasındakı dalğalanmaları təyin etməyə çalışırdılar. Dalğaların izi, interferometr deyilən alətlərlə ölçülən, bir atom böyüklüyündən qat-qat kiçik dəyişmələrdə axtarıldı. Sonunda ilk müşahidə, Dünyaya bir milyarddan çox işıq ili uzaqlıqda iki qara dəliyin toqquşması zamanı edildi. Üstəlik qara dəliklərin birləşməsi ABŞ-da Vaşinqton və Louisiana əyalətlərindəki iki ayrı Rəsədxanada (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory – LIGO), 14 Sentyabr 2015-ci ildə, saat 13: 51-də eyni vaxtda müəyyən olundu. Yəni interferometrlər bir milyard ildən çox bir müddət əvvəl yaşanan hadisəni qeydə aldılar.

Həqiqətən ilk dəfə mi görüldülər?
2014-ci ildə Antarktikadakı Bicep-2 teleskopuyla çalışan araşdırmaçılar ilk kəşfi etdiklərini sanaraq elm dünyasını təəcübləndirdi. Ancaq iki həftə sonra, səhv analiz etdikləri ortaya çıxdı.

eynşteyn-qara dəlik-cazibə dalğasıEynşteyn nə demişdi?
Nisbilik Nəzəriyyəsini yazarkən ortaya atdığı nəzəriyyələrdən birində, bütün kainatın cazibə dalğalarıyla əhatə olunduğunu söyləmişdi. Eynşteynə görə kosmosda bir bölgədəki cazibə ani bir hadisə nəticəsində dəyişsə, o bölgədən kosmosa işıq sürətiylə cazibə enerjisi dalğaları yayılır. Bu dalğalar da kosmosda keçdikləri yerləri gərər ya da compresses. Lakin Eynşteyn, bu dalğaların fiziki varlığını təyin etmək heç mümkün ola bilməyəcəyini də yazmışdı.

ƏLAVƏ OLARAQ OXU: Alimlər “kainatın və zamanın səsini” kəşf etdilər

Mənbə: tanrivarmi.blogspot.com.tr
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

ƏN ÇOX VERİLƏN 20 SUAL

Xüsusi

 

Dünyanın ən məşhur elmi dərgilərindən olan “BBC Focus” illərdir insanları ən çox maraqlandıran sualları müəyyən edib. Həmin 20 sualı və onların cavablarını təqdim edir:

1. OK (Yaxşı) nəyin qısaltmasıdır?
Bununla bağlı ən populyar ehtimal budur: “All Correct”in (hər yer yaxşıdır) qısaldılmış “Oll Korreckt” formasında səhv yazılmış olması və elə “OK” kimi də qalması.

2. Solaxaylar daha ağıllıdılar?
Bu vaxta qədərki elmi araşdırmalar solaxayların sağ əlini işlədənlərdən daha yaradıcı, ya da ağıllı olduqlarını göstərməyib.

3. Niyə qızdırmamız olanda üşüyürük?
Qızdırma bədənin öz termostatının hərarətini yüksəltməsi ilə yaranır. Ancaq insan tərləmədiyi, ya da qan təzyiqi qalxdığına görə üşüyür.

4. Soğan doğrayanda niyə ağlayırıq?
Soğan doğrayanda havaya “lachrymatoryfactor” adlı ferment yayılır ki, bu da gözdə qaşıntı yaradır. Göz isə özünü qorumaq üçün yaş axıdır.

5. Siqaretdən asılılıq neçə siqaretdən sonra yaranır?
Vacib olan siqaretin sayı deyil. Asılılıq səhər oyananda ilk siqareti nə vaxt yandırmağınızla bağlıdır. İlk siqaret çəkiləndən sonra asılılıq bir il ərzində formalaşır.

6. Dəniz havası almaq şəfalıdırmı?
Şəhərdən uzaqda, dəniz kənarında yaşamaq şəfalı ola bilər. “Dəniz havası”, yəni dənizdən gələn gözəl qoxu sahildə yaşayan bir bakteriya sayəsində yaranır. Ancaq alimlər bakteriyanın sahildəki havanı daha da çirkləndirdiyini müəyyən ediblər.

7. Hamı evində qalsa, qrip qurtarar?
Bəli. Qlobal karantin qrip virusunun sonu olar, amma bir insanın çölə çıxmağı kifayətdir ki, virusun yenidən yayılsın.

8. Bitkilər qocalıb ölə bilərmi?
Bəzi bitkilər yaxşı qulluq edildikdə insan ömründən də çox yaşaya bilərlər. Amma mövsümi bitkilərin ömrü qısadır.

9. Saqqız mədədə həmişəlik qalır?
Xeyr. Saqqız udulanda həzm olunmur, amma ən gec üç gün ərzində bədəndən ifraz olunur.

10. Öz-özünə danışanlar dəlidir?
Xeyr. İnsanların tək, yaxud pis olanda öz-özlərinə danışmaları olduqca normaldır.

11. Kişilərdə sellülit olur?
Portağal qabığı kimi dəri təkcə qadınlarda yox, kişilərdə də olur. Kişilərdə sellülit əsasən boyun və qarın bölgələrində rastlanılır.

12. Quşlar həqiqətən islanmır?
Quşlar dimdiklərində hazırladıqları yağı tüklərə sürtürlər. Bu da suyun yağı keçərək tükə keçməsinin qarşısını alır. Yəni quş tükləri suya davamlıdır.

13. Kosmosdakı ən soyuq yer haradır?
Dünyanın 5 min işıq ili uzaqlığında olan böyük toz və qaz buludu Bumeranq Nebulada temperatur mənfi 272 dərəcədir.

14. Rəqəmsal fotolar 100 il qalır?
Kağızda çap olunsa, ya da gün işığından qoruna bilən CD-də saxlansa, qalar.

15. Havaya atılan su necə buz kimi düşə bilər?
Mənfi 30 dərəcədə havaya atılan su yerə buz kimi düşür.

16. Niyə qaşınırıq?
Qaşınmaq dərinin yüngülvarı xəbərdarlığıdır. Bunun böcək dişləməsinə qarşı qoruyucu mexanizm olduğu da təxmin edilir.

17. Niyə ozon təbəqəsini ozon qazı ilə doldurmuruq?
Antarktika üstündəki ozon dəliyi Amerikanın sahəsindən daha böyük ərazini tutur və oranın yenidən doldurulmaq üçün on milyonlarla ton ozon lazımdır. Bu miqdarda ozonun nəqlinin qiyməti isə stronomik dərəcədədir.

18. Qüsursuz görmə nədir?
Göz həkimlərinin gözü yoxlamaq üçün istifadə etdikləri lövhələrdəki hərflərin hamısını 6 metrlik uzaqlıqdan görmək qüsursuz görmə sayılır.

19. Mikroblarda da mikrob olur?
Bəli. Mikroblara yapışan daha balaca mikroblar da var.

20. Niyə tək yumurta əkizlərinin barmaq izləri bir-biri ilə eyni deyil?
Tək yumurta əkizləri eyni DNT-yə sahib olsalar da, tamamilə eyni deyillər. Xarici görünüş genləri müəyyən etmir. Barmaq izləri isə bədəndəki hormonlarla əlaqəlidir. İki hüceyrənin hormon səviyyəsi fərqli olduğu üçün barmaq izləri də eyni olmur.

Mənbə: “Min bir məlumat” Facebook səhifəsi

 

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

QİYAMƏT NƏ VAXT QOPACAQ?

Bütün dinlərin əsas problemi ondadır ki, Qiyamət qopmur. Qopmursa, onda deməli insanlıq inkişaf edir, zaman irəliləyir, dindən aralanma baş verir. Bu olanda da dini mətnlər köhnəlir, din aktuallığını itirib mövhumata çevirilir. Öz dövrünə aid olur. Məsələn Quranda, Bibliyada quldarlıq var, qulların hökmü barəsində deyilir. Ancaq bu gün quldarlıq yoxdur. Ancaq kriminal aləmdə insan alveri var ki, bu da kriminaldır. Deməli o ayələr köhnəlib.

Ya da cizyənin alınması. Bu gün dünya dəyişib. Cizyə-xərac kimi rüsumlar nə iqtisadi, nə də əxlaqi baxımdan məqsədə üygun deyil. Səmərəsizdir.

Zinaya görə cəzanın tətbiqi artıq ədalətsizdir. Çünki inkişaf getdikcə orta ərslərin yaşamı ortalıqdan çıxır, şəhərləşmə gedir, informasiya texnologiyaları işə düşür. Ona görə də qadınların kişilərlə təmasda olması adi hala çevirilir. Bu şəraitdə cəzanın tətbiq edilməsi ədalətsiz olur, çünki günahın səbəbi (şəhərləşmə, Ayfonlar, İnternet və s.) deyil, nəticəsi cəzalanır.

Getdikcə inkişaf davam edəcək və insanlar kosmosda yaşayacaqlar. Qiyamət qopmasa bu mütləq olacaq. Artıq Marsda yaşamanın layihələri var. Orda isə nə Kəbə, nə Mədinə olacaq. Heç qibləni də tapmaq olmayacaq. Dini qanunlar ümumiyyətlə işləməyəcək, çünki bu artıq başqa dünyadır.

Qiyamətin qopmasını hələ zərdüşdilər, sonra yəhudilər, xristianlar minilliklərlə gözlədilər. Ancaq olmadı. Müsəlmanlar da artıq 1400 ildən çox gözləyir, ancaq qopmur. Roma imperiyasındakı zülmlər, 2 dünya savaşları, atom bombasının atılması kimi dəhşətlər qiyamətə gətirmədi. Monqollar İslam aləminin darmadağın edəndə müsəlmanlar elə bildilər ki, dünyanın sonu gəlib. Ancaq gəlmədi. Dünya yenidən dirildi.

Qiyamətin qopması heç olmasa ona görə lazımdır ki, müsəlmanlar cənnətə girsinlər. Yoxsa minilliklərlə ibadət edən insanlar cənnətdə deyillər, ölüdürlər. Cənnətə girmək üçün yenə də Qiyamət olmalıdır. Belə çıxır ki, hələ də ibadətlərin, mömin həyatın mükafatı verilməmişdir. Minilliklər keçir, dindarlar isə cənnətdə deyillər. Nə vaxt olacaqları da bilinmir.

Bir maraqlı fikir də var bu barədə. Xristian ilahiyyatçısı Origen (3-cü yüzillik) bütün bunları düşünərək hesab edirdi ki, əslində Qiyamət yeni dünyanın yaranmasıdır. Yəni həyat tamam olmayacaq. Sadəcə bir dünyanın məhvi yeni dünyanın yaranmasına gətirir və bu da Qiyamətdir. Qiyamətlər çox olur. Hər dünyanın sonu və yeninin başlaması bir Qiyamətdir.

Deməli, Origenə görə Roma imperiyanın süqutu, monqolların hücumları, dünya savaşları köhnə dünyanın məhv olub yenisinin yaranmasıdır, bu da Qiyamətdir. İnsanlar Marsda yaşayandan sonra Yer məhv də ola bilər. Ancaq onda həyat Marsda və başqa planetlərdə davam edəcək. Bu da Qiyamətdir.

Bu gün biz elə Origenin qiyamətini müşahidə edirik, rəsmi dinin dediyi qiyaməti yox. Bəlkə o vəd olunan Qiyaməti doğrudan da məcaz kimi qəbul edib, dünyanın yenilənməsini nəzərdə tutaq? Bəlkə də. Nə üçün yox? Axı hələ ki biz bunu görürük.

Müəllif: Aydın Əlizadə

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +12 (from 18 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus