İMMUN SİSTEMİ NECƏ GÜCLƏNDİRİLƏ BİLƏR?

Xüsusi

İmmun sisteminin dəstəklənməsi və gücləndirilməsi, xəstəliklərə qarşı müqavimət qazanmaq və soyuqdəymə, qrip və xərçəngdən təsirlənmə ehtimalınİmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?ı azaltmaq üçün ən önəmli nöqtədir. Təkrarlanan və ya xroniki infeksiyalar sadəcə immun siteminin zəiflədiyi vəziyyətlərdə ortaya çıxır. Zəif bir immun sistemi infeksiyaya yol açır, infeksiya immun siteminə zərər verir və bu da bədənin müqavimətini daha da zəiflədir.
Aşağı səviyyəli immunitet funksiyasının ən geniş yayılmış səbəbi , qidalanma əskiklikləridir.
Gündəlik qidalanmada həddindən artıq şəkərə yer verilməsi, piylənmə, alkoqol qəbulu müxtəlif səbəblərlə immun sisteminin funksiyasını azaldır. Kifayət qədər protein qəbulu ən yaxşı səviyyədə immunitet funksiyası üçün şərtdir. Lakin həddindən artığı, immun siteminə yenə də mənfi təsir edər.
Bədənimizə qəbul etdiyimiz qidalar, enerji üçün oksigenlə yandığı zaman, sərbəst radikallar, yəni oksigen yaradan son məhsullar yaranır. Sərbəst radikallar hüceyrə və toxumalarda çoxaldığı zaman, DNA quruluşuna zərər verir. Bundan başqa siqaret, hava çirkliliyi, radiasiya və s. səbəbilə də sərbəst radikallar artır. Artma vəziyyətində xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri, artritlər və s.  sağlamlıq problemləri yaranır. Qidalarla birlikdə qəbul etdiyimiz antioksidantlar, bədəndəki səsrbəst radikallarla mübarizə aparırlar. Sərbəst radikalların yaratdığı mənfi təsirin qarşısının alınması və təsirinin ən aza endirilməsi üçün kifayət qədər antioksidant qəbul edilməlidir.

Hansı vitaminlər immun sistemini dəstəkləyir?

İmmun sisteminin dəstəklənməsində istifadə olunan ən önəmli maddələr, A, E, C, B vitaminləri, karotinler, sink, dəmir və seleniumdur.

A vitamini: Şiş əleyhinə olan fəaliyyəti,  ağ qan hüceyrələrinin gücləndirilməsi, antikor təsirinin artırılması da daxil olmaqla, bir çox immun prosesini dəstəkləyir və xəbərdar edir. Bu vitaminin əskik olduğu insanlar, virus infeksiyalarına daha asanlıqla yoluxur. Süd, balıq yağı, yumurta önəmli mənbələrdir.

C vitamini: Antivirus və antibakterial təsiri ilə yanaşı, immuniteti artırır və gücləndirir. Sitrus meyvələri, yaşıl bibər, keşniş, gilas, yemiş önəmli qaynaqlarıdır.

E vitamini: Sərbəst radikalların saxlanmasına kömək edir. Soya, küncüt, qoz, badam, fıstıq və s.  yağlı yoxumlar önəmli qaynaqlarıdır.

B 6 vitamini: Çatışmazlığı, immun sisteminin basqılanmasına səbəb olur.

Fol turşusu – B 12 vitamini: Çatışmazlığı, mübarizə aparan hüceyrə sayının və infeksiyaya səbəb olan zərərli orqanizmlərlə müabarizə apara bilmə qaabiliyyətinin azalmasına səbəb olur. Folik asit üçün xüsusilə ispanaq olmaqla, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, quru paxlakimilər önəmli qaynaqlardır. B 12 üçün qırmızı ət, balıq, yumurta, toyuq, süd və süd məshulları önəmli qaynaqlardır.

Betakarotin:  Sərbəst radikalların saxlanmasını təmin edir. Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, qırmızı, narıncı, tünd sarı rəngli tərəvəzlər önəmli qaynaqlarıdır.

Dəmir çatışmazlığı: Linfa toxumalarının quruluşunun pozulması, mübarizə aparan hüceyrələrin funksiyasının          azalması kimi immun sistemində önəmli pozulmalara səbəb olur. Xüsusilə qırmızı ət, yumurtada heyvan mənşəli dəmir; quru paxlakimilər, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərdə bitki mənbəli dəmir olur. Heyvan mənşəli dəmirin bədəndəki istifadə olunma səviyyəsi bitki mənşəli dəmirlə müqayisədə daha yüksəkdir.

Sink: Bir çox virus cinsinin çoxalmasınının qarşısını alır. Bir çox immun sistemi reaksiyasında həyati rolu var. Yumurta, ət və südün tərkibində çoxdur. 

Selenium: İmmun sisteminin bütün hissələri üzərində təsiri var.

Həddindən artıq vitamin istehlakının zərərli təsirləri ola bilər. Yağda əriyən vitaminlər ( A, D, E, K ) bədəndə depolandığı üçün uzun müddət yüksək dozada qəbulu vəziyyətində toksik təsir görülə bilər. Aşırı C vitamini bəzi orqanlarda problemlərə, B 6 vitamini isə bərpa oluna bilməyən sinir sistemi zədələnməsinə səbəb ola bilər.

İmmun sitemini gücləndirmək üçün hansı meyvə və tərəvəzlər qəbul edilməlidir?

Ehtiva etdikləri antioksidant maddələr səbəbi ilə meyvə və tərəvəz qəbulu xərçəngə qarşı qorunmada olduqca təsirli hesab edilmişdir.
Pomidor
, tərkibindəki likopen səbəbi ilə; prostat, döş, həzm sistemi, sidik kisəsi, dəri və uşaqlıq boynu xərçəngi riskini azaldır.
Sitrus meyvələrinin, ehtiva etdiyi karotin səbəbi ilə xərçəngə mane  olmaqda önəmi böyükdür.
Brokoli, kələm və gül kələmi kimi bitki mənşəli qidaların ehtiva etdikləri qlukozinolatların xərçəng riskini azaltdığı bilinir.
Kətan toxumunun ehtiva etdiyi lignan döş və ağciyər şişinə qarşı qoruyur.
Sarımsaq və soğanda olanda allilik sulfidlər immun sistemini gücləndirir, sərbəst radikalların atılmasını artırır, şiş hüceyrələrinin çoxalmasını əngəlləyir, xolestrol səviyyəsini azaldır. Aparılan bir araşdırma, mədə xərçənginin iİmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?nkişaf riski və soğan sarımsaq istehlakı arasında tərs bir münasibət olduğunu göstərmişdir.
Meyvə və tərəvəzlər, çay, kakao tərkibindəki flavanoidlər, xərçəngin inkişafını, ishalı, mədə xorası inkişafını əngəlləyir və infeksiyaya qarşı qoruyur.
Aparılan bir araşdırmaya əsasən alma ekstratları  şiş hüceyrələrinin çoxalmasının qarşısını alır.
Soyanın tərkibində olan fitoestrogenlər xüsusilə hormonlara bağlı olan xərçənglərin idarə altından saxlanmasında və qarşısının alınmasında rol oynayır. Bundan başqa ürək xəstəliklərinin və sümük əriməsinin qarşısının alınmasında da təsiri vardır.
Omega 3 yağ turşularının ən önəmli mənbəyi balıqdır; döş və ağciyər xərçəngini azaltdığını göstərən məlumatlar var.
Probiotiklər isə xəstəliyə səbəb olan mikroorqanizmlərinin çoxalmasının qarşısını alır, bağırsağın nizamlı işləməsinə köməkçi olur. Xərçəngə qarşı qoruyucu təsiri var. Qatıq və kefirin tərkibində çoxdur. Bu probiotik bakteriyalar qida olaraq prebiotikləri ( göy soğan, enginar, badımcan, soğan və sarımsağın tərkibində olan karbohidartları ) istifadə edir. Bu baxımdan, birlikdə yeyildikləri zaman, daha yaxşı fayda edirlər.

Zəncəfilin, infeksiya azaldıcı təsiri var, kolon xərçənginə qarşı önləyici təsiri olduğuna dair araşdırmalar var.
 Üzüm çəyirdəyi, vişnə,  xərçəngin qarşısının alınmasında rol oynayır.
Yaşıl çayda, qara çaya nisbətən 3-5 qat daha qüvvətli antioksidant təsiri var. Müxtəlif tipli xərçənglərin inkişafını əngəllədiyinə dair araşdırmalar var.
Narın, xərçəng üzərində təsirli ola biləcəyi irəli sürülən hissəsi, çəyirdəyidir. Buna görə də narı çəyirdəyi ilə çiynəyərək yemək daha təsir ola bilər.
Quşburnu, antioksidant və antienflamatuar xüsusiyyətlidir. Osteoartrit, soyuqdəymə müalicəsində, effekti araşdırmalarda sübut edilmişdir.
Cökə, soyuqdəymə şikayətlərini yüngülləşdirici və ağrı keçiricidir.
Bitkilərdəki bütün antioksidant birləşmələrinin sərbəst radikalar üzərində təsirləri eyni deyil.  Bu baxımdan antikoksidant istifadəsində müxtəliflik önəmlidir. Mümkün olduğu qədər fərqli mənbələrdən bu tip birləşmələri qəbul etmək gərəkdir.

Meyvə və tərəvəzlərdə vitamin itkisinin qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?

-Yeyilə bilən qabıqların soyulmamağı; soyulmalıdırsa, incə soyulmağı tövsiyyə olunur. Bir çox vitamin və mineral, meyvə və tərəvəzlərin xarici hissələrində olur. İç hissələrə doğru getdikcə vitamin və mineral intensivliyi azalır.
– Meyvə və tərəvəzlərin az suda bişirilməsi, yuyarkən suda gözlədilməməyi tövsiyyə olunur.
– Tərəvəzləri bişirməmişdən dərhal əvvəl və böyük parçalar halında kəsmək tövsiyyə olunur.
– Bişirirlərkən qazanın qapağı qapalı saxlanmalıdır. Əgər çiy halda yeyilə bilərsə, bişirmədən yeyilməsi tövsiyyə olunur.
-Tərəvəzlərin bişdiyi suyun şorbalara və yeməklərə əlavə edilməsi tövsiyyə olunur.
Bundan başqa meyvə və tərəvəzlərin mövsümündə yeyilməsi sağlamlıq baxımından çox önəmlidir.

Güclü bir immun sistemi üçün digər tövsiyyələr:

Müxtəlif meyvə və tərəvəzlərdən gündə ən az 5 porsiya yeyilməlidir.
–  Pomidor, yay aylarında hər gün mütləq yeyilməlidir. Hətta yay pomidorları konservləşdirilərək qış aylarında da istifadə oluna bilər.İmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?
– Brokoli, gül kələmi və başqa tərəvəzlər yemək olaraq yeyilə bildiyi kimi ət yeməklərinin yanına da qarnir olaraq istifadə olunsa, istehlakı artırılmış olar. Hətta sarımsaqla birlikdə yeyərək, iki tərəvəzin antioksidant təsirindən də faydalanmaq olar.
– Nar istehlakı salatlar və südlü şirniyyatlaırın üzərində istifadə olunarsa, istehlakı artırıla bilər.
– Sitrus meyvələrinin suyundan çox özünün yeyilməsi artırımalıdır.
– Qış aylarında müxtəlif antioksidantların bir yerdə qəbul olunması üçün meyvə salatları yeyilə bilər.
– Yağlı toxumlar ( qoz, fındıq, badam və s. ) E vitamini qəbulu baxımından gündə 1-2 porsiya yeyilməlidir.
-Paxlakimilər ( lobya, noxud, mərci ) həftədə 2-3 dəfə yeyilməlidir.
Xüsusilə qış aylarında şorba olaraq yeyilə bilər. Salatlarda istifadə etməklə  fərqli dadlar əldə edə və beləcə, istehlakını artıra biləsiniz.
– Gündəlik və ya uzunömürlü südlərin probiotikli qatıqlarla mayalanması ilə ev şəraitində sağlam qatıqlar əldə edilə bilər. Hər gün bir stəkan kefir yeyilməlidir.
– Həftədə 2 dəfə balıq yeyilməlidir.
– Gündə ən az 5-6 porsiya tam ( üzərində işlənməmiş ) dənəli taxıllar ( tam buğda, tünd düyü və s. ) yeylməlidir. Buna görə də ağ çörəkdən çox tam taxıllı çörək yeyilməlidir.
– Bədəndə gedən bir çox reaksiya üçün su lazımdır. Buna görə də gündəlik 2-2,5 litr su içilməlidir.
-Ekinezya, zəncəfil, cökə, quşburnu, sarıkök çayları çox bir-birilə qarışdırılmadan gündəlik olaraq içilə bilər.

Mənbə: www.haberturk.com
Hazırladı: Fidan Aslanova 

Beyenmeler
1   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

YERİMƏYİN İNANILMAZ GÜCÜ

yeriməkYeriməklə, düşünmək arasında müsbət bir əlaqə var. Odla yemək və ya yataqla yatmaq arasında olduğu kimi. Yeriyəndə zehnim açılır. Uzaqlaşmaq istədiyim düşüncələrdən uzaqlaşıram, axtardığım düşüncələri tapıram. Ağlımdakı suallar aydınlanır. Gəzintilərimi başladığım haldan daha xoşbəxt bir halda bitirirəm: Yerimək, xoşbəxtəmsə, xoşbəxtliyimi artırır, xoşbəxt deyiləmsə, bu halımı azaldır. Hirsli başladığım gəzintilərdən sakit halda qayıdıram. Piyada gəzməyi sevən bir tanışım, “evdən çıxan, özünə dönər” deyir. Dünyaya bütün böyük pislikləri gətirənlər, musiqisi olmayanlar və gəzməyənlərdir. Onlar heç bayıra çıxmazlar, özlərinə dönməzlər. Ağacları, göyün üzünü və quşları görməzlər, təbiətin qoxusunu duymazlar. Hər zaman havasız içərilərdə, qaranlıq hesabların edildiyi elektrik yüklü məncil otaqlardadırlar. Siyasətçilərin pisliyi  bundadır. Yerimək, ağlı da yeridir. On doqquzuncu yüzillikdə yaşayan çevrə peyğəmbəri Henry David Thoreau, “Ayaqlarım hərəkət etməyə başladığı anda, düşüncələrim axmağa başlayır” deyir. Miladdan öncə 640-cı ildə dünyaya gələn və Qərb tibbinin atası sayılan Hipokrata görə, insanın ən yaxşı dərmanı piyada gəzməkdir. Bu dərman sadəcə bədən üçün yox, ağıl üçün də yaxşıdır. “Bu, beyindəki  kimyəvi maddələrlə əlaqəli olmalıdır.” deyir, fizikaçı dostum. “Yeriyərkən qan dövranı sürətlənir və beyinə daha çox oksigen gedir. Yanımda gəvəzəlik edəcək kimsə yoxdursa, rahat şəkildə düşünə bilərəm.”

“Rəqs edən bir ulduz doğurmaq istəyənin içində xaos olmalıdır.” deyən alman filosofi Nitşeyə görə, sadəcə yeriyərkən ağıla gələn düşüncələr, həqiqətən böyük düşüncələrdir. On doqquzuncu yüzillikdə dünyaya gələn ingilis tarixçisi George Macauley Trevelyana görə, bir günlük piyada gəzintidən sonra hər şey normal dəyərinin iki misli olar. Düşüncələri qədər, qəribəlikləri ilə də məşhur olan danimarkalı filosof Soren Kirkegaard böyük yürüyüşçülərdən olmuşdur. Yaşadığı mənzildə saatlara irəli geri düşünüb gəzir, sonra “insan duşu” qəbul etmək üçün küçəyə çıxıb Kopenhaqın küçələrini arşınlayardı. Kopenhaqlılar 1830-cu ilin ortalarından başlayaraq 2o il boyunca öz küçələrində başında geniş çərçivəli şapqası, qoltuğunun altında çətiri, bu donqar aristokratla qarşılaşdırlar. Kirkegaard, zaman-zaman qarşısına çıxan insanları o gün ağlına gələn mövzularda sorğulamağa başlayardı. “Təsadüfi qarşılaşmaların ustadı” dediyi Sokrat kimi. “Ən yaxşı düşüncələrimə yeriyərək çatdım” deyirdi. Bu düşüncələrdən biri budur: Özünü sevməyi unutma.

Hardasa, bir yüz il sonra eyni küçələrdə yeriyən İngilis fizikaçısı Paul Dirac da gəzməyi sevən və ən yaxşı düşüncələrini ayaqları ilə tapanlardandır. Amma məşhur bir məsləkdaşının “insanların ən qəribəsi” olaraq tərif etdiyi Dirac, nəinki küçədə qarşılaşdıqları ilə, dostları ilə belə danışmazdı.
20-ci yüz illiyin ən önəmli alman yazarlarından olan Thomass Mann, “İnsan yeriyəndə, düşüncələr aydın gəlir” deyir. Yazar olan dostum, “Ən gözəl düşüncələrimi yeriyərkən və yatarkən tapıram.” deyir. “Açıq havada aydınlaşırsan. Sanki bir qutusan və gəzərkən o qutunun qapağı açılır. Bir növ düşüncə yağmuru yaşayırsan, ulduz yağmuru kimi.”  Yeriməyi düşüncə istehsal edici  edən şeylərdən biri də, tək başına edilmiş olmasıdır. Bir dost və ya sevgili ilə edilən gəzinti də xoşdur amma fərqlidir. Alfred Hitchcock -un Vertigo filmində Kim Novak’ın James Stewart’a dediyi kimi: Qapıdan tək başına çıxan yürüyüşə, iki nəfər çıxan bir yerlərə gedər.

Piyada templi gəzintinin 24 faydası:

1) Qan axınını və qan damarlarının miqdarını artıraraq ,dövranı yaxşılaşdırır,ürək-damar və beynin damar xəstəlikləri riskini azaldır.

2) Ürək əzələsi daxil olmaqla, bədən əzələlərini qüvvətləndirərək, daha təsirli işləmələrini təmin edir.

3) Hər sıxılmada ürəyin qovduğu qan miqadarını artıraraq, istirahətdəki ürək döyüntüsünün sayını (nəbzi) azaldır.

4) Məşq və stress vəziyywalk-feet-2ətində arteriel qan təzyiqində yaranan yüksəlməni azaldır.

5 )Ürək əzələsinin yan damarlardan da qidalanmasına dəstək olur. Beləcə ürəyin ana damarlarında yaranan tıxanıqlıqların verəcəyi zərəri azaldır.

6) Köklük riskini azaldır.

7) Həzmi asanlaşdırır.

8) Beyinə oksigen getməsini artıraraq, zehni itilik və yaradıcı düşüncə potensialını yüksəldir.

9)Limfatik dövrana kömək edir.

10) Məşq əsnasında və məşqdən sonra maddələr mübadiləsini stimullaşdırır.

11) Tənəffüs tutumunu və aerobik gücü artırır.

12) Böyüməyə və zədə sonrası bərpa olunmağa müsbət təsir edir.

13) Qan yağlarının səviyyəsini aşağı salır.

14) HDL / LDL (yaxşı xassəli, pis xassəli xolestrol) tarazlığını nizamlayır.

15) Koordinasiyaya müsbət təsir edir.

16) Oynaq və əzələlərin elastikliyini artıraraq, bel və boyun ağrılarını yüngülləşdirir.

17) Sümüklərin sərtləşməsini və qüvvətlənməsini təmin edir.

18) Dayanıqlılığı artırır.

19) Yorğunluq hissinə maneə olur.

20) Yuxusuzluğu azaldır, rahatlaşmağa kömək edir.

21) Bədənin təbii xoş-əhval ruhiyyə verici hormonu olan endorfinin ifrazını artırır.

22) Yaşlanma müddətini gecikdirərək, gənc görüntünü təmin edir.

23) Əhval-ruhiyyəni qaldırır, özünə inamı və nikbinliyi artırır.

24) Qan təzyiqini nizamlayır.

Mənbə:  www.milliyet.com.tr;  www.huriyyet.com.tr
Müəllif: Mətin Münir

Hazırladı:  Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   3  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

YORĞUN OYANMAĞIN 9 SƏBƏBİ

Yetərincə su içməmək, orqanizmin lazımınca dəmirlə təchiz olunmaması və digər səbəblər yorğunluğa səbəb ola bilər. Bəs başqa nələr yorğunluğa səbəb ola bilər? “Health” adlı internet saytında yazılan xəbərə görə, yuxusuzluq sadəcə enerjini bitirmir, həm də fiziki və ruhi olaraq sizi yorur. Beləliklə, yuxusuzluqdan başqa sizi gün ərzində yoran səbəblər:

1. YETƏRİNCƏ SU İÇMİRSİNİZ

Orqanizmin susuz qalması enerji səviyyəmiz üzərində önəmli rol oynayır. Susuzluq qan həcminin azalmasına, səbəb olur və qan qatılaşır. Qəlb döyüntüləri zəifləyir. Əzələlərə, orqanlara gedən oksigenlə qidalanma zəifləyir. Yorğunluqdan qaçmaq üçün yetərincə su için.

2. LAZIMİ MİQDARDA DƏMİR QƏBUL ETMİRSİNİZ

Özünüzü gücsüz hiss edirsinizsə, diqqətinizi bir yerə çəmləşdirməkdə çətinlik çəkirsinizsə dəmir çatışmamazlığınız ola bilər. Anemiya riskini azaltmaq üçün dəmir qəbulunu artırın. Dəmirlə zəngin qidalar qəbul edin. Yağsız ət, yumurta sarısı, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, yer fıstığı və s. qəbul edin.

3. SƏHƏR YEMƏYİ YEMİRSİNİZ

Gecə yediyiniz qidalar səhərə qədər həzm olunur, səhər oyandığınızda isə qəbul etdiyiniz qidayla orqanizminizi yeni günə hazırlamalısınız. Səhər yemək yeməsəniz tənbəlləşərsiniz. Səhər yeməyi metobolizmanı hərəkətə gətirir. Səhər yeməyində təmiz yağlar, yağsız protein, meyvə-tərəvəz və s. yemək məsləhətdir.

4. AYAQ ÜSTÜ YEMƏKLƏRDƏN ÇOX İSTİFADƏ EDİRSİNİZ

Şəkər və bəsit karbohidratlarla zəngin olan qidalar qısa vaxtda sizə güc verər. Qan dövranındakı ani yüksəlmələr isə yorğunluğa səbəb olur. Hər yeməkdə yağsız protein qəbul edərək, qandakı şəkərin sabitliyinə şərait yaradın. Sobada toyuq, balıq, meyvəli, toyuqlu salat yaxşı seçimdir.

5. ÇOX MÜKƏMMƏLİYƏTÇİSİNİZ

Mükəmməl olmaq istəyiniz çox çalışmanıza və yorulmanıza səbəb olur. Bu səbəblə seçdiyiniz hədəflərdə gerçəkçi olun. Proyektlərinizi gerçəkləşdirmək üçün vaxt məhdudiyyəti qoyun və buna əməl etməyə çalışın. İşləriniz tez olsun deyə, özünüzü çox yormayın.

6. PROBLEMLƏRİNİZİ BÖYÜDÜRSÜNÜZ

Hər mövzuyla bağlı əndişələnir və kiçik problemləri böyüdürsünüzsə, bu əndişə zehni baxımdan sizi çox yorar. Özünüzü bu düşüncələrlə yormayın, dərin bir nəfəs alın. Qayğılarınızı dostlarınızla bölüşün.

7. İŞ YERİNİZ ÇOX QARMAQARIŞIQDIR

İş yerinizdə dağınıq bir stol sizi zehni olaraq yorur, diqqətinizi mərkəzləşdirməkdə çətinlik törədir. Hər iş gününün sonunda işlərinizi bitirdikdən sonra, şəxsi əşyalarınızı qaydaya salın, səliqəli şəkildə yerbəyer edin. Bu ertəsi gün, günə pozitiv başlamanıza səbəb olacaq.

8. YATAĞINIZDA İNTERNETDƏN İSTİFADƏ EDİRSİNİZ

Telefonun, kompüterin istifadəsi yuxunu qaydaya salan melotonin hormonunu durduraraq orqanizmin təbii ritmini pozur. Bu səbəblə yatmadan bir neçə saat öncə elektron cihazlardan uzaq durun.

9. GÜN ƏRZİNDƏ ÇOX QƏHVƏ QƏBUL EDİRSİNİZ

Araşdırmalara görə gündə 3 fincan qəhvə sizin üçün faydalıdır. Amma yatmadan 6 saat öncə alınan kofein də yuxunun pozulmağına səbəb olur. Bu səbəbdən günortadan sonra qəhvə içməməyiniz məsləhətdir.

Hazırladı: Psixoloq Rübabə

Beyenmeler
0   3  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +14 (from 14 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

SAÇ TÖKÜLMƏSİ VƏ QİDALANMA

Saç tökülməsi ən çox irsi səbəblərlə meydana gəlir, lakin qeyri-kafi qidalanma səbəbi ilə  ortaya çıxan  vitamin və mineral əskikliklərinin də saç tökülməsinə yol açdığı bilinir. Əgər saçlarınız irsi səbəblərlə tökülürsə, bunu qidalanmanızı qaydasına salmaqla dayandırmağınız mümkün deyil, amma düzgün bir qidalanma proqramı ilə saçlarınızın daha sağlam görünməsini və tökülmənin yavaşımasını təmin də bilərsiniz. Saçlarınız müəyyən bir səbəb olmadan tökülməyə başlayıbsa, başqa bir xəstəliyin əlaməti ola biləcəyi üçün bir həkimə görünməyiniz tövsiyyə edilir.

YAŞIL YARPAQLI TƏRƏVƏZLƏR : Dəmir baxımından zəngin olan yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər dəmir əskikliyinə bağlı saç tökülməsini dayandıra bilər. Dəmir əskikliyi anemiyasının xarakterik əlaməti saçların nazikləşməsi və tökülməsidir. Dəmir əskikliyi, qandakı oksigen səviyyəsini aşağı salaraq orqanlara və saç köklərindəki hüceyrələrə kifayət qədər oksigen daşınmamasına yol açır. Hamiləlik dövründəki qadınlar və uşaqlar dəmir əskikliyi riski daşıyır. Gündəlik qidalanmanıza bol miqdarda tərəvəz əlavə edərək bu mineralın əskikliyinin yaratdığı problemlərə qarşı qorunmanı təmin edə bilərsiniz.

MEYVƏLƏR: Bir çox meyvə güclü immunitet sistemi üçün gərəkli olan C vitamini baxımından zəngindir və antioksidant təsiri yaradır. C vitamini vücudunuzdakı infeksiyaları əngəlləməyə kömək edir; istilik, günəşin zərərli şüaları və hava çirkliliyi səbəbi ilə korlanan saçların sağlamlığını da qoruyur. Portağal, qreyfurt, qarpız, çiyələk başda olmaqla, C vitamini ehtiva edən meyvələrlə saçlarınızın daha sağlam olmasını təmin edə bilərsiniz.

ÇƏRƏZLƏR: Saçların normal uzanma dövrünün qorunmasında E vitamini, efir yağı turşuları və kükürd ehtiva edən çərəzlər olduqca təsirlidir. Qoz, fındıq, badam kimi çərəzlər saçlara təbii parlaqlıq verir, yerfındığı saç tökülməsinə səbəb olan    qalxanvari vəzi problemlərini əngəlləyən yod baxımından zəngindir.

QATIQ: Saçların uzanmasına kömək edən kalsium və protein baxımından zəngin olan qatıq eyni zamanda həzmə kömək olan faydalı bakteriyaları ehtiva edir.

DƏNİZ MƏHSULLARI: Balıq, krevet kimi dəniz məhsulları saç köklərini gücləndirən və hormonları tarazlamağa köməkçi olan sink ehtiva edir. Kişilərdə olan saç tökülməsində sink əskikliyi ilə tez-tez qarşılaşmaq olur. Lakin həddindən artıq  sink istehlakının da saç tökülməsinə yol aça biləcəyini nəzərə alaraq sinklə möhkəmləndirməyə başlamadan öncə həkiminizlə məsləhətləşməlisiniz.

PAXLA: Heyvan mənşəli qidalar yolu ilə qəbul edilən proteinlə müqayisədə daha sağlam bir alternativ olan paxla, sağlam saçlar üçün gərəkli olan proteini    təmin   edə bilər.

TOYUQ, HİNDUŞKA: Kifayət qədər protein qəbul etmədən sağlam saçlara sahib olmaq, qeyri-kafi qidalanma səbəbi ilə ortaya çıxan saç tökülməsini dayandırmaq mümkün deyil. Gərəkli proteini sağlam olmayan, yağlı ət kimi qidalardan qəbul etmək yerinə az yağlı olan keyfiyyətli protein qaynağı sayılan toyuq və hinduşka ətini yeyə bilərsiniz. Bundan başqa, A12 vitamini və biotin ehtiva edən yumurta saçlarınızı gücləndirəcək.

KÖK: Gözlərə olan faydası ilə yanaşı saç dərisini də qoruyan A vitamini ehtiva edən kök , sağlam saç kökləri üçün yeyilə bilər. Saç dərisinin sağlam olması, saçların uzanması, parlaq və dayanıqlı olmağı baxımından önəmlidir.

BALQABAQ TUMU: Qoz kimi balqabaq tumu da omeqa 6 yağ turşuları, protein, sink və dəmir baxımından zəngindir və bütün bu minerallar saç sağlamlığını qorumağa kömək  edir. Hər gün bir ovuc balqabaq tumu yeyərək dah sağlam saçlara sahib ola bilərsiniz.

Kişilərdə olan saç tökülməsi zamanı az yağ ehtiva edən bir qidalanma proqramı ilə tamamilə dayandırıla bilməsə də, yavaşıtmaq olar. Bəzi elm adamları kişilərdə keçəlliyin yetkinlik dövründə artan testosteron səviyyələri ilə əlaqələndirirlər. Heyvan mənşəli qida təməlli yüksək yağ, testosteron səviyyələrini artıraraq saç köklərinə mənfi yöndə təsir edə bilər. Proteindən ibarət olan saç telləri üçün gündəlik qidalanma yolu ilə qəbul edilən protein və B vitaminləri çox önəmlidir. Bu proteini yağlı qidalar yerinə paxla, mərci, qatıq kimi qidalardan ala bilərsiniz. Avropada aparılan bəzi araşdırmalar, soya proteininin saç böyüməsini 15%  artırdığını göstərir.

Mənbə: iyigelenyiyecekler.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +16 (from 20 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

BEYİN ÜÇÜN 20 TÖVSİYYƏ

1. Beyin, siz açıq havada olanda və ayaqüstə ikən daha yaxşı işləyir. Ayaqüstə olanda, insan beyninin 10 faiz artıq işlədiyi düşünülür. Həyatınızla bağlı önəmli qərarlar verəndə, açıq havada və ya təbiətdə vaxt keçirməyi yoxlaya bilərsiniz.

2. Yeriyəndə qolları yellətmək beynin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir. Önəmli qərarlarınızı açıq havada, qollarınızı sağa- sola yellədərək yeriyərkən verməyə nə deyirsiniz?

3. Xarici bir dil öyrənmək beyni gücləndirir. Hər gün bir neçə xarici ya da yerli yeni söz öyrənib, istifadə edə bilərsiniz. Lüğət oxuya bilərsiniz. Alış – veriş siyahısı və ya telefon nömrələrini əzbərləməyi yoxlaya bilərsiniz.

4. Zehni gimnastika/məşq edin. Bunun üçün müxtəlif bilməcələri həll edə bilərsiniz. Şahmat kimi zəka oyunları oynayın.

5. Gündəlik olaraq təkrarladığınız davranışlardan imtina edin. Bəzən telefonu sol əlinizdə tutun, çantanızı digər əlinizlə daşıyın, evinizə başqa bir yoldan gedin. Ən azından bir günlük televizor pultunu tez-tez istifadə etmədiyiniz əlinizdə tutun.

6. İntellektual zövqlərinizi inkişaf edtirmək üçün hər gün mütləq yaxşı bir aforizm antologiyasından bir neçə cümlə oxuyun. Beyninizi keyfiyyətli cümlələrlə qidalandırın.

7. Hər gün gözəl bir rəsmə və ya fotoya baxmağa çalışın. Estetik qavrayışınız, gördüyünüz estetik şeylər qədər inkişaf edər.

8. Sevdiyiniz bir musiqini bir müddət gözləriniz bağlı dinləyin. Klassik musiqinin zəkaya 7 xal əlavə edə bildiyi iddia edilir.

9. Gün ərzində ağlınızdan 60 min – 80 min arası düşüncə keçir. Bu düşüncələr nə haqqındadırsa, həyatınız da ona görə formlaşır. Unutmayın, beyninizdə ən çox nəyi düşünsəniz, həyatınızda da onu çoxaldarsınız.

10. Bir mövzu haqında düşünərkən, necə düşündüyünüzü də müşahidə edin. Düşünmək haqqında düşünmək, beyin və düşüncə gücünü artırır.

11. Yaxşı bir yuxu, keyfiyyətli bir beyin üçün şərtdir. Çox yatıram deyə, narahat olmayın. Eynşteynin, hər gün 10 saatdan çox yatdığı söylənilir. 24 saatı keçən yuxusuzluq beyində sərxoşluğa bənzər bir təsir yaradır.

12. Bol və təmiz oksigen beyin üçün çox önəmlidir. Beynimiz, ağırlıq cəhətdən bədənimizin 2 faizini meydana gətirdiyi halda, bədənə gələn oksigenin 25 faizini istehlak edir. Oksigensiz qaldığımız zaman ölümü həyata keçən ilk orqanımız beynimizdir. Otağınızın pəncərəsini açaraq özünüzə bol- bol oksigen ismarlayın.

13. Fərqli düşünmə tərzləri beyninizi inkişaf etdirir. Uşaqlar və heyvanlarla daha çox vaxt keçirin. Sizdən fərqli düşünən insanlarla danışın.

14. İstifadə edilməyən orqan paslanar. Davamlı olaraq televiziya seyr edərək beyninizi “aşağı sürətdə” işlətməyin.

15. Beynin ən təhlükəli tərəfi «əks səy» qaydasına əsasən işlədiyi anlardır. Başınıza gəlməsindən ən çox qorxduğunuz şeyə diqqətinizi versəniz, qorxduğunuz şey başınıza gələr. Buna «əks səy» qaydası deyilir. Beyin, diqqətin toplandığı hədəf mənfi olsa belə, bunu gerçəkləşdirmək üçün işləyir. İnsanlar qarşısında çıxış edərkən –görəsən həyəcanlanaram?- deyə düşünsəniz, həyəcanlanarsınız.

16. Beyni yoran monotonluqdur. Həyatınızı nə qədər rəngləndirsəniz, beyninizi o qədər şadlandırarsınız.

17. Beyin, qısamüddətli hafizədə beş-yeddi arasında məlumat üzərində işləyə bilər. Yeni bir məlumat gələndə, bu məlumatlardan birini atar. Buna «sehirli say» qaydası deyilir. Bu qayda pozulub, məlumat yüklənməsi nəticəsində beynimiz « xidmət xarici» olur. Həyatınızın ən böyük qərarlarını aldığınız zaman « başdan» yox, eynilə beşrəqəmli iki sayın üzərində vurma əməliyyatı apardığınız kimi bir kağız üzərinə yazaraq nə edəcəyinizi hesablayın.

18. Sağlam beyin, sağlam bədəndə olar. Fiziki gümrahlıq, zehni gümrahlığı gətirir. Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq, zehini də hərəkətsizləşdirir. İdmanla məşğul olmağa, artıq çəkilərinizdən qurtulmağa diqqət edin. Kifayət qədər su için. Çünki insan beyninin 78 faizi su ilə örtülüdür.

19. Dərs çalışarkən ilk öyrənilənlər, son öyrənilənlər, tez-tez təkrarlananlar və maraqlı gələnlər ən çox beyində qalanlardır. Dərsləri qısa aralar verərək çalışmaq ağıllı bir işdir.

20. Bu həftə beyninizi daha yaxşı neçə işlədə biləcəyiniz haqqında daha çox düşünün. Unutmayın, beynimizi daha yaxşı işlətmək üçün istifadə edəcəyimiz orqan yenə də beynimizdir. “Ağlınıza başınıza toplayın” və istifadə edin.

Mənbə:       www.dersimiz.com
Hazırladı:    Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   3  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +41 (from 43 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook