SANNYAS NƏDİR?

Xüsusi

Sevgili Osho,

Niyə demək olar ki yanına gələn hamıya sannyas verirsən?
Sənin sannyas anlayışın nədir? Nə kimi bir  zərurət ehtiva edir?

Mənim üçün sannyas ciddi bir şey deyil. Həyatın özü ciddi deyil və ciddi olan hər zaman ölüdür. Həyat sadəcə heç bir məqsədi olmadan daşan bir enerjidir və mənim üçün sannyas həyatı məqsədsiz bir şəkildə yaşamaqdır. Həyatı bir iş kimi yox, bir oyun kimi yaşa. Xəstə, yəni demək istəyirəm ki,  ciddi zehin həqiqətən də oyunu işə çevirir. Sannyasin-lər bunun tam əksini etməlidirlər – işi oyuna çevirmək. Əgər bütün həyatı bir yuxu, bir yuxu davranışı olaraq görsən, sən bir sannyasin-sən. Həyatı bir yuxu, bir yuxu oyunu olaraq görən vazkeçmişdir.
Vazkeçmək, dünyanı tərk etmək deyil, sadəcə baxış tərzini  dəyişdirməkdir.

Daxili xoşbəxtliyi tanıdığın zaman, xarici zövqlər absurddur, ağılsızcadır. Daxili coşğunu tanıdığınız zaman hamısı gedir. O zaman xoşbəxtlik, sevinc deyə bilinən şeylər  aldanışdan başqa bir şey deyil. Ancaq, daxili xoşbxtliyi bilmədən bunu söyləyə bilməzsən və əgər söyləsən, daha da böyük bir aldanış içində olarsan.

Mənə görə, sevginin böyüməsi, cinsəllikdən o tərəfə keçmək üçün yeganə ehtimaldır.

Vazkeçdiklərini iddia edənlərin hamısı, onu buraxdıqlarını, bunu buraxdıqlarını deyirlər. Bununla, önəmli bir şeyə çata bilmədiklərini göstərirlər. Lakin, vazkeçdikləri şey hələ də anlamlı qalır. O hələ də onların hafizələrinin bir hissəsidir. Ona hələ də sahibdirlər. Təbii ki, vazkçiblər, amma insan sahib olmadığı bir şeydən necə vazkeçə bilər?  Buna görə də vazkeçməyi düşünməyə davam edirsənsə, hələ də sahibsən deməkdir. Mənfi bir yöndən sahibsən.

Mənə görə, bir yetişmə anı, bir yetkinləşmə anı vardır – yetkinləşmə hər şeydir. İnsan yetkinləşməlidir, yoxsa, ətrafda özünü boş-boşuna yoraraq , özünə boş-boşuna zərər verərək boş-boşuna dolanacaqdır. İnsan yetkinləşməlidir. O zaman, füsrət, öz-özülüyündən gələr.

İnsan, böyük bir ağaca çevrilə biləcək, Tanrısallığa böyüyə biləcək bir toxumdur. Hər insan bir Tanrı ola bilər. Amma indiki halı ilə sadəcə bir toxumdur. Toxum qorunmalıdır, toxum sevilməlidir və toxuma böyümək üçün hər fürsət verilməlidir.
Sannyas sənin bir toxum, bir potensial olduğunu anlamağın mənasındadır. Bu, son deyil. Bu sadəcə br başlanğıcdır və indi böyüməyə qərar verməlisən. Bu böyümə, özgürlük yolu ilə gəlir, bu böyümə, güvəncəsizlik yolu ilə gəlir. Bir toxum görürsən, güvəncədədir. Ağac güvəncədə deyil. Toxum qapalıdır, tamamilə qapalıdır. Toxumun öldüyü və ağacın böyüməyə başladığı anda potensial da hərəkətə keçməyə başlayır. Təhlükələr vardır – güvəncəsizlik ordadır, hər cür uğursuzluq ehtimalı var, ağac,  bütün evren qarşısında  savaşan çox zərif bir şeydir. Amma indi sadəcə bir toxumsan, heç bir təhlükə yoxdur.
Sannyasin olmaq demək, böyüməyə qərar vermək deməkdir. Və bu, son qərardır. İndi, əlləşməli olacaqsan, güvəncəsizlik olacaqdır, təhlükələr olacaq və onlarla hər an savaşmalı və üzləşməli olacaqsan. Bu hər an sürən  savaş və əlləşmə, bu bilinməyənə doğru savaşma həqiqi vazkeçişdir.
Böyüməyə qərar vermək, böyük bir vazkeçişdir – toxumun güvənliyindən vazkeçiş, toxumun bütünlüyündən vazkeçiş. Ancaq, bu güvəncənin çox böyük bir qiyməti var. Toxum ölüdür, sadəcə potensial olaraq yaşayır. Yaşaya bilər və ya ölü olaraq qalmağa davam edə bilər. Böyümədiyi, bir ağac halına gəlmədiyi müddətcə ölüdür. Və mənim bildiyim qədəriylə insanlar böyümyə qərar verdikləri, bilinməyənə doğru bir atlayış etmədikləri təqdirdə toxumlar kimdirilər – ölü, qapalıdırlar.

Açıqlamaq istədiyim başqa bir şey də, bu sannyas-ın hər hansı bir dinlə məhdud olmamasıdır. Bu dünyada, hər sannyas tipi müəyyən bir dinin, müəyyən bir təriqətin parçası  olub. Bu da, bir güvənlik meyarının bir parçasıdır. Vazkeçirsən, amma yenə də bir yerə aidsən. “Toplumu tərk edirəm” , deyirsən anacaq yenə də bir məzhəbə aidsən. Bir Hindu, bir Müsəlman və ya bir Sih olmağa davam edirsən. Bir şey olmağa davam edirsən.
Həqiqətdə, sannyas dindar olmaq, lakin hər hansı bir dinlə məhdud olmamaq deməkdir. Bu, bilinməynə böyük bir sıçrayışdır. Dinlər bilinər, amma dindarlıq bilinməzdir. Hansısa bir təriqətin sistemləri var, dindarlığın heç bir sistemi yoxdur. Təriqətin müqəddəs kitabları var; dindarlığın sadəcə varlığı var, kitabları yoxdur. Bu sannyas varoluşçudur, dindardır, təriqətsizdir.

Buna görə də, sannyasin olduğun zaman, bir dinə aid olmadığını söylədiyim zaman, Xristianlığı və ya Hinduizmi və ya Jainizmi inkar edəcəyini demək istəmirəm. Sadəcə dində yük halına gəlmiş olan ölü hissəni yox edərsən. Sadəcə ölü ənənəni inkar edərsən və bütün ölüərin – ölü ənənələr, ölü müqədəs kitablar, ölü ruhani liderlər, ölü kilsələr – arxasındakı yaşayan axının üstünü açar və onu yenidən kəşf edərsən.

Budda bir gün əlində bir çiçəklə gəlir. Çıxış etməlidir, lakin səssiz qalır. Onu dinləməyə gələnlər nə etdiyi ilə maraqlanmağa başlayırlar. Zaman keçib getməkdədir. Bundan əvvəl heç vaxt belə bir şey olmayıb – nə edir? Danışıb – danışmayacağını gözləyirlər.
Sonra biri soruşur: “Nə edirsən? Səni dinləməyə gəldiyimizi unutmusan?”
Budda deyir ki: “Bir şey bildirdim. Kəlmələrlə bildirilə bilməyən bir şey bildirdim.  Onu eşitdiniz ya yox?”
Heç kim eşitməyib. Lakin heç tanınmayan bir şagird orda ilk dəfə görünən Mahakashyap adlı bir bhikkhu  səmimiyyətlə gülür. Budda, “Mahakashyap bura gəl. Bu çiçəyi sənə verirəm və kəlmələr yolu ilə verilə biləcək hər şeyi hamınıza verdiyimi bildirirəm. Həqiqətən anlamlı olanı, kəlmələrlə anlatıla bilinməyəni isə Mahakashyap- a verirəm” deyir.
Buna görə də Zen ənənəsi təkrar-təkrar soruşub: “Mahakashyap-a çatdırılan nə idi? – sözssüz bir ünsiyyət. Budda nə demişdi? Mahakashyap nə eşitdi? Və bilən bir insan orada olduğu zaman o da gülər və hekayə bir sirr olaraq qalar. Çox şey bilib heç bir şey bilməyən bilginlər anlatılanı müzakirə edərlər və eşidilənin nə olduğuna qərar verməyə çalışarlar. Ama həqiqətən bilən insan gülər.

Amma yenə də insan ünsiyyət qurmalıdır, bir çiçəklə belə olsa, bir gülüşlə belə olsa. Heç fərqi yoxdur, bunlar jestlərdir. Bir çiçəklə dodaqlarımdan istifadə etsəm və ya əllərimdən istifadə etsəm, arada bir fərq var? Sadəcə olaraq  bu hərəkət yenidir, səni narahat edər. Yoxsa ki, bu da dodaqlarını tərpətnək qədər bir hərəkətdir. Bir səs çıxarsam,  bu bir hərəkətdir. Əgər səssiz qalsam, bu da bir hərəkətdir. Ancaq, hərəkət yenidir və sənin tərəfindən bilinmir, buna görə də bir şeyin fərqli olduğunu düşünürsən. Heç bir şey fərqli deyil. Yaşayan axın çatdırıla bilməz, ancaq yenə də çatdırırlmalıdır – bir şəkildə işarə edilməlidir, bir formada göstərilməlidir.
Buna görə də kimsə sannyas adını almağa hazır hala gələndə bu onun üçün böyük bir arayışa doğru bir qərardır və mənim üçün də sıçramağa hazır olduğu yönündə bir hərəkətdir. Və bir insan dəyişməyə, əvvəlki şəxsiyyətini itirməyə, yeni bir varlıqda yenidən doğulmağa hazır olduğu zaman… Biri hazır olduğu zaman bacarıqlı olması gərəkli deyil; heç fərqi yoxdur. Bu hazır olma vəziyyəti kifayətdir. Biri hazır olduğu zaman, mən də itələməyə hazır oluram. Çatmaq önəmli deyil, başlaması belə çox gözəl deyilmi?

Çatmaq, o qədər də böyük bir şey deyil.

Müzakirə nə qədər rasional olsa, daha az gerçək ortaya çıxacaq, çünki ancaq daha az önəmli gerçəklərə məntiqlə  isbat tapıla bilər. Daha dərin gerçəklər məntiqlə sübut oluna bilməz.

Bir çox nöqtədə səssiz qalmalıyam – bu səndən nəyisə əsirgədiyim üçün deyil, bunun sənə kömək etməyəcəyinə, hətta əksinə sənə zərərli ola biləcəyinə görədir.


Mənbə: Osho – “Kendinle Başla” kitabı

Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

YAXŞI BİR HƏYAT YAŞAMAQ ÜÇÜN..

Xüsusi

Zaman sürətlə axıb gedir və çox vaxt bunun fərqinə belə varmırıq. Lakin, hər gün bir-birindən dəyərlidir və bəzən tək bir dəqiqəsini belə anlamadan keçirdiyimiz günlər, həyatımız boyunca bir çox təcrübə yaşamağımza səhnə olur. Həyatı daha da anlamlı hala gətirmək və həyatda olduğumuz hər günün dəyərini bilmək üçünsə, hər an hərəkətə keçməyə  hazır olmaq çox önəmlidir.

Əgər siz də ömrünüzün sonuna gəldiyiniz zaman etmədiyiniz şeylərə görə peşman olmaq istəmirsinizsə, həyatınızı dəyişdirməyə başlaya bilərsiniz.  Daha yaxşı bir həyat yaşamaq üçün ölmədən öncə etməli olduğunuz 77 şeyi sizə təqdim edirik:

1. Hər gün səni həyəcanlandıran bir şey et.
2. Klassik romanları oxu.
3. Əsla unuda bilməyəcəyin biri ilə heç tanımadığın bir yerə səyahət et.
4. Uzun müddətli hədəflərini müəyyənləşdir və səni xəyallarına yaxınlaşdıran 3 şeyi hər gün et.
5. Televizoru həyatından çıxar.
6. Gülümsəmə ilə kimisə xoşbəxt et.
7. Bir topluluğa daxil ol.
8. Yad insanlarla danış. Yeni dostlar qazan.
9. Başqalarına kömək et.
10. Formada ol. Hər səhər piyada gəzintiyə çıx.
11. Hər həftə sadə bir hərəkət öyrən.

12. Kiçik xoşbəxtliklərin fərqinə varıb bunlardan həzz al.
13. Yaradıcı ol. Nə qədər kiçik olsa da, sıfırdan bir şey inşa et.
.
14. Hər gün bir zarafat öyrənib kimlərəsə anlat.
15. Hər gün bir neçə dəqiqəni səssiz keçir və bu müddət ərzində düşün.
16. Problemlərlə üzləşərək problem həll etmək üçün özünü şərtləndir.
17.  Sənin hədəflərinlə oxşar hədəfləri olan pozitiv insanlar əhatəndə olsun.
18. Maraqlandığın bir mövzuda təhsil al və fərqli kurslara qatıl.
19. Ayda bir dəfə ən yaxşı dostlarınla oyun gecəsi təşkil et.
20. Həftədə bir dəfə gün doğumunu izlə.
21.  Həftədə bir dəfə gün batımını izlə.
22. Anlamlı bir xobbi tap.

23. Həyat yoldaşınla və ya ən yaxın dostunla iş partnyoru olub kiçik də olsa iş qur.
24. Rəsm, foto, musiqi və ya kino mövzusunda yaradıcılığını inkişaf etdir.
25. Tamamilə yeni bir şey yoxla.
26. Hər zamanki vərdişlərini buraxaraq fərqli musiqilər dinlə.
27. Heyran olduğun insanlardan bir şeylər öyrən.
28. Kiçik bir bağ qurub orda yetişdirdiklərini ye.
29. Həftədə ən az bir dəfə mükəmməl bir sekslə məşğul ol.
30. Uzun zamandır etmək istədiyin şey üçün hərəkətə keç.
31. Sosiallaş, sosiallaş, sosiallaş.
32. Bir neçə ildir görmədiyin dostlarını və ailə üzvlərini ziyarət et.
33. Öz fikirlərinə önəm ver və onları təqib et.

34. Uzun zaman haqqında danışılacaq bir parti təşkil et və hər kəsi dəvət et.
35. Bayırda daha çox vaxt keçir və təbiət anayla qaynayıb qarış.
36. Əgər işinə nifrət edirsənsə, yensini tap. Həyat çox qısadır.
37. Yeni vərdişlər qazan, bunun üçün heç vaxt gec deyil.
38. Çox ciddi olma. Bol-bol gül.
39. Uzun müddətli həyat təcrüblərindən sonra özünə zaman ayır. Öz çevrəndəki dünyanı kəşf et.
40. Surfing öyrən.
41. Tezdən oyan.
42. Mərhəmətli ol.
43. Özünü və yaşdığın yeri səliqəli saxla.
44. Sahib olmadığın şeylər üçün narahat olmaqdan vazkeç və sahib olduqlarından zövq al.

45. Hər səhər özün üçün  3 öncəlik müəyyən et və axşama qədər bunları gerçəkləşdir.
46. Pozitiv olana fokuslan.
47. Romantik ol, partnyorunu təəccübləndir.
48. Çox vacib olmayan işlərə vaxt sərf etmə.
49. Özünə meydan oxu.
50. Bir şeyi təsirli bir şəkildə necə həyata keçirə biləcəyini öyrən.
51. Səvhlərindən dərs al.
52. Bir şeydən qorxmaq əvəzinə, hər zaman ehtimallara qarşı hazırlıqlı ol.
53. Sənə maraqlı olan hər mövzuda özünü öyrət.
54. Yeməyini yavaş ye və hər şeyin dadını al.
55. Yavaşla və rahatla.

56. Zamanını düzgün idarə etməyi öyrən.
57. İşi iş yerində qoy.
58. Mükəmməllik yaxşılığın düşmənidir. Yaxşı bir həyata fokuslan.
59. Gündə ən azı bir yeməyi ailən və ya dostlarınla ye.
60. Kömək istəməyi unutma.
61. Hər zaman sual ver.
62. Yox deməyi öyrən.
63. Özünü, yollardakı əngəllərə yox, zirvəyə fokusla.
64. Dünayaya 1 dəfə gəlirsən, çətin olanı yoxla.
65. Etdiyin şeylərə ayırdığın zamanı azalt.
66. Bir şeyi vaxtında et.

67. Sadələş.
68. Yazmağı unutma.
69. Daha azına sahib olub daha çoxunu et.
70. Xəstəliklərdən qaçın, əllərini daha tez-tez yu.
71. Daha stressiz və güvənli olmaq üçün avtomobili sürətli sürmə.
72. Özünə kifayət etməyi bil.
73. Spontan davran.
74. Verdiyin sözləri daima tut.
75. Yaxşı yat.
76. Tanış olduğun insanların sənə bir çox köməyi dəyə biləcəyini unutma.
77. Özünü xoşbəxt etmək üçün  vərdişlər qazan.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

YENİ İLƏ ÖZƏL 53 KİÇİK DƏYİŞİKLİK

Xüsusi

Həyatımızı yeniləmək üçün dəyişiklik etmə qərarınyenilikı istənilən bir vaxt verə bilərik. Amma müəyyən bir zamanlar var ki, bunun üçün bizə daha da motivasiya verir və bunu etməli olduğumuzu xatırladır. Belə zamanlardan biri də yeni il qabağıdır. Hər yeni bir  il yaxınlaşarkən keçib getməkdə olan ilimizdə yaşadığımız həyatımıza göz atır, yenilənən il tarixi ilə birlikdə həyatımızda da yenilik arzusuyla qərarlar veririk. Unutmaq lazım deyil ki, bəzən kiçik, lap kiçik şeylər həyatımızda böyük fərq yarada bilər. Bu yazıda, bu kiçik şeylərin bəzilərini sizinlə paylaşacam.

1.Səhər tezdən oyanmaq üçün zəngli saatı qurursunuzsa, saatın çaldığını eşidən kimi yataqdan qalxın. (Sonra bunun üçün özümüzə çox təşəkkür edəcəyik.)
2. Səhər yeməyi yeyin. Hər gün eyni səhər yeməyini yeməyin.
3. Yeyib-içdikdən sonra çirkləndirdiyiniz qabları yuyub, qurudub yerlərinə qoyun.
4. Güzgüyə çox baxmayın.
5. Hər gün kifayət qədər su için.
6. Daha çox kitab oxuyun.
7. Daha çox hərəkət edin.
8. İşə gecikməyin. Hətta iş vaxtından biraz tez gedin.
9. Sizə mesaj gələn kimi baxmayın. İcazə verin, yadınızdan çıxsın, yadınıza düşəndə baxarsınız.
10. Səliqəli olun.
11. Bişirib-düşürmək işində ustalaşın. Həm özünüz, həm də başqaları üçün bişirin.
12. Daha çox film izləyin.
13. Bayıra çıxmağa ərinməyin. Evinizin, komfort zonanıza çevrilməyinə icazə verməyin.
14. Gülümsəməyə davam edin.
15. Heç bir sağlamlıq probleminiz olmadığı halda və ya kiçik problemləriniz olduğu halda müayinə və konsultasiya üçün həkimə gedin.
16. Mesaj yazmayın, zəng edin.
17. Yemək aralarında oruc tutun.
18. Mesaj yazan kimi cavab gözləməyin.
19. Daha çox rəqs edin.
20. Daha çox mahnı oxuyun.
21. İşdən qaçmayın, əksinə üstünə gedin.
22. İş vaxtı bitən kimi iş yerindən çıxın, ləngiməyin.
23. Axşam tez yatın.
24. Soyuqqanlı olmağı öyrənin.
25. Kifayət qədər pulunuz olduğunu, hətta varlı olduğunuzu düşünün.
26. Hər evdən çıxanda, atılası zibil olub-olmadığını yoxlayın.
27. Ağız baxımınız diş fırçalamaqdan ibarət olmasın.
28. Templi piyada yeriməklə daha çox məşğul olun.
29. Nəyəsə görə kiməsə hirslənmək istəyəndə, vazkeçin.
30. Marketlərdə alış-veriş etdikdən sonra sizə verilən çekləri atmayın. Toplayın. Mütəmadi olaraq aldığınız şeylərə, onların qiymətlərinə, ümumiyətlə, aldığınız şeylərin qiymətlərinə diqqət edin. Mütəmadi olaraq aldığınız şeylərin siyahısını tərtib edin. Eləcə də həmin şeylərin yaratdığı xərci müəyyən edin.
31. Daha çox oyun oynayın. Söhbət virtual oyunlardan getmir.
32. Bədəninizi sevməyi, komplekssiz olmağı, özgüvənli olmağı, cəsur olmağı, vecsiz olmağı, daxilən güclü olmağı öyrənin.
33. Bilinməyənə açıq olun.
34. Daha çox qonaq gedin, daha çox qonaq qəbul edin.
35. Geyiminizə diqqət göstərin. (Bunun üçün çox pula ehtiyac yoxdur.)
36. Müxtəlif saç düzümlərini yoxlayın.
37. Ayaqqabılarınızın sayını artırın.
38. Alıb bəyəndiyiniz hər hansı bir şeyin şəklini çəkib saxlayın.
39. Yatağınızı toplayın.
40. Gələcək haqqında narahat olmayın.
41. Keçmişdəki səhvlərinizə ilişib qalmayın.
42. Sevmədiyiniz insanları həyatınızdan çıxarın.
43. İnsanların sizin haqqınızda nə düşündüklərinə ilişib qalmayın.
44. Çoxdan arzusunda olduğunuz xobbi ilə məşğul olmaq üçün mükəmməl zamanı gözləməyin.
45. Çox oturmayın. (Yazı yazarkən oturduğum halda, bu maddəni oturduğum yerdən qalxıb yazdım.)
46. Yataq dəstlərinizin təmizliyinə önəm verin. Vaxtlı-vaxtında dəyişdirdiyinizdən əmin olun.
47. Mütəmadi olaraq hər 2 ayda bir dəfə saçlarınızı uclarından kəsdirin.
48. Daha çox sağ əlinizi işlədirsinizsə, arada sol; daha çox sol əlinizi işlədirsinizsə, arada sağ əlinizlə bir şey etməyi yoxlayın.
49. Daha çox kompliment edin.
50. Oturanda imkan varsa ayaqqabılarınızı çıxarın.
51. Davamlı olaraq çox rahat və eləcə də bir qədər narahat ayaqqabı geyinməyin. Bunları, ara-ara bir-biri ilə əvəz edərək geyinin.
52. Vaxtlı-vaxtında kompüterinizin, telefonunuzun ekran şəklini dəyişin.
53. Səhər tezdən oyanıb bayıra çıxın.

2017-ci ildə bunları etməmişiksə, 2018-ci ildə etməyimiz diləyi ilə…

Müəllif: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

İQTİDAR VƏ HƏQİQƏT

Xüsusi

Bir var hər hansı bir iqtidarı ərsəyə gətirən həqiqət(lər), bir də var artıq ərsəyə gəlmiş iqtidarın öz istehsal etdiyi həqiqət(lər).

Bəli, kütləni idarə etmək üçün həqiqətlər lazımdır. Əslində kütləyə həqiqət deyil, iqtidar lazımdır.  Çünki iqtidar sabit olmaq istər, davamlı və az qala əbədi. Həqiqət isə dəyişən və dəyişdirəndir. Kütlə də sabit olanın yanında olmaq istər. Çünki həqiqət qorxuludur. Çünki dəyişkəndir. Hər dəyişkənlik böyük bədəllər tələb edir. O üzdən kütlə elə iqtidarın istehsal etdiyi həqiqətlərlə yetinir.

Bəli, həqiqət dəyişkəndir. Çünki həqiqətin təzahürü uzun zaman fonunda baş tutur, anlaşılır. Zaman demək isə axıb getmək, dəyişmək, yenilənmək deməkdir. Ağrılı və sancılı bir yenilənmə, dəyişmə. Dəyişməyən tək həqiqət, hər şeyin zaman içində dəyişərək yenilənməsidir. Gəlin baxaq; günümüzdə həqiqət anlayışına biçim verən elmdir. Elmin isə hazırda kainat üçün ən böyük həqiqəti təkamül və nisbilikdir. Ki, hər ikisi özülüyündə dəyişikliklə sıx bağlıdır, onu ehtiva edir.

iqtidar və həqiqətQayıdaq həqiqətə və onun fonunda iqtidar və kütləyə. İdarə edən və idarə olunanlara, onların münasibətinin ümumi xəttinə. Hər bir iqtidar bir həqiqətdən doğur, hökm sürür və tarixə qovuşur. Kütlə hər şey kimi ondan da doyur, bezir. Bəlkə də bu, elə təməl dediyimiz həqiqətin bir şərtidir. Məhz bu süjet üzrə baş tutmaqdadır hadisələr.

Bəs nə zaman kütlə iqtidardan, dolayısı ilə onun həqiqətlərindən doyur, bezir?
Nə zaman iqtidar zəifləyir, ölür və tarixə qovuşur?

İqtidarı ərsəyə gətirən təməl həqiqətlə bu iqtidarın istehsal etdiyi həqiqətlər arasındakı məsafə daraldıqca bu baş verir. Bir növ, təməl həqiqət üzərinə qalaqlanmış istehsal həqiqətləri istehsal olduqca xaric üçün çoxalır, özülyündə isə tükənir. Xaric üçün çoxalıb qalaqlanan həqiqtələr öz ağırlığı altında kənarlara sürüşməyə başlayır. Dibə endikcə təməl həqiqət görsənməyə başlayır. Ziyalılar (intellektuallar) da məhz bu sürüşməni sürətləndirənlərdir. Həqiqətin təbiətində təhlükə var. Bax iqtidar da öz həqiqətlərinin təhlükəsi ilə üzləşir zaman-zaman. Az qala özü-özünü süquta yetirir desək yanılmarıq. Sadəcə sonu qoyan təməl həqiqətə daha tez çatan başqa (digər) bir gələcək iqtidar olur. Bu üzdən bu iqtidarı o iqtidar yıxdı deyə düşünürük. Bu prosesdə hamı oynayır öz rolunu, öz payını.

Müəllif: Vüsaləddin Rüstəmov
(Ekber Hocanın mühazirəsindən anladıqlarım və qeydlərim)

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 7 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

DİRNAQ YEMƏ

Xüsusi

dırnaq yeməHamımızın tez-tez rastlaşdığı, lakin fərqinə çox az vardığımız, qarşısını almağa cəhd olunmayan hallardan biri də dırnaq yemədir. Bəzən unuduruq ki, bir qüsuru aradan qaldırmaq istəyiriksə, əvvəlcə ona səbəb olan amilləri aradan qaldırmaq lazımdır. Bir çoxumuz isə bunun kökündə duran məsələlərlə heç maraqlanmırıq da. Və belə kiçik qüsurlar daha sonra uşağın psixologiyasında daha dərin başqa problemlərə də yol açır. Dırnaq yemə uşağın həyatında hansı dövrdə ortaya çıxırsa çıxsın qətiliklə bir adaptasiya və davranış pozuqluğu olaraq qəbul edilir. Dırnaq yemə davranışının altındakı ən əhəmiyyətli psixoloji problem uşağın ailədən və ətrafdan kafi və lazımlı psixoloji doyumu təmin etməməsidir.

Dırnaq yemə niyə meydana gəlir?

Dırnaq yemə davranışı araşdırıldıqda müəyyən bəzi romantik səbəblər ortaya çıxır. Bunlar- təcavüzkarlıq, hirs, kədər, çətinlik, stress, qayğı, qorxu, gərginlik, dəyərsizlik və etibarsızlıq, ailədaxili ünsiyyət problemləri, doydurulmamış, boşaldılmamış, yaşanmamış duyğular vardır bu problemin təməlində… Məsələn, ana və atasından uzun müddət ayrı qalan, yada ana və atadan yaxın maraq və sevgi görməyən uşaq dırnağını yeyə bilər. Yaxın ətrafına əsəbiləşən, onlara qarşı hirs bəsləyən uşaq dırnaq yemə davranışı sərgiləyə bilər. Çox sevdiyi bir yaxınını itirən uşaq kədəri səbəbiylə dırnaq yemə davranışına yönələ bilər. Məktəbdə ailədə qorxu yaşayan və cəzalandırılma qayğısı daşıyan uşaq dırnaq yeyə bilər. Ailədaxili şiddət, yaşanan narahatlıqlar, boşanma və ayrılıqlar da problemin ortaya çıxmasına səbəb ola bilər. Özünə etibarı olmayan uşaqlarda dırnaq yemə davranışı daha çox müşahidə olunur. Uşaqlıqda, yetkinlik dövründə dırnaq yemə çox tez-tez rast gəlinən bir problemdir. Buna görə də ailə və ətraf tərəfindən normal qarşılanır. Bu davranış uşaqlıq və yetkinlik dövründən sonra da davam edə bilər.

50 yaşında bir pasient: “Mən indiyə qədər heç dırnağımı kəsmədim. Həmişə yedim. Amma bundan çox utanıram. Adam içində dırnaqlarımı gizlədirəm. Heç kimə göstərə bilmirəm” demişdi. Məktəb və ya iş həyatında dırnağını yediyini gizlətməyə çalışan, ancaq bu davranışı tərgidə bilmədiyi üçün də daha çox gərginlik yaşayan bir çox insan vardır. Ancaq bu vəziyyət belə insanda gərginlik, günahkarlıq və hirs duyğularına yol aça bilər.

dırnaq yeməValideynlərə tövsiyələr:

Buna görə davranış özünə geniş yer tutmadan ilk meydana çıxdığı dövrdə qəti bir həll tapılmalıdır. Dırnaq yeməyə problemin ortaya çıxmasına səbəb olan faktorları tapıb onları aradan qaldırmaq ən təsirli və doğru həll edir. Ana və atalar uzun sürən dırnaq yemə davranışıyla qarşılaşdıqda bunun altında yatan psixoloji faktorların nələr ola biləcəyini öyrənmək və lazımlı tədbirləri görə bilmək üçün psixoloqlardan kömək almalıdırlar. Dırnaq yeyən adam çox vaxt dırnaq yediyinin fərqində deyil. Oyun, cizgi filmi, film, izlərkən, bir şeyə fokuslandığı zaman bir də baxır ki, dırnaqlarını yeyib.  Bəziləri dırnağını udur, bəziləri də qoparıb tüpürür. Yenə bəziləri ancaq dırnağını yeyərkən, bəzi kəslər dırnaq ətlərini də yeyirlər, ya da qoparırlar. Dırnaq yeyən uşaqlara hirslənmək, davamlı xatırlatmaq, qadağan qoymaq doğru deyil. Çünki uşaq bu cür davranışları çox vaxt fərqinə varmadan edir. Bu şüuraltı istiqamətləndirilmə ilə reallaşır. Şüur dırnaq yeyən zaman ümumiyyətlə dövrədənkənar olur. Ailələrin bu problemi aradan qaldıra bilmək üçün müraciət etdiyi müvəqqəti və qeyri-sağlam üsullar davranışın daha çox möhkəmlənməsinə və ya yeni adaptasiya və davranış problemlərinin ortaya çıxmasına səbəb ola bilər. Bu səhv üsullar – dırnağa istiot, lak, barmaqlarına boya kimi maddələr çəkmə, əlləri bağlama, cəza vermə, alçaldıcı, günahlandırıcı və ya maneə törədici ifadələr istifadə etmək. Bütün adaptasiya və davranış pozuqluqlarında olduğu kimi dırnaq yemədə də bu tip üsullar qeyri-sağlam və təhlükəlidir.

Mənbə: www.sonumut.com
Hazırladı: Aygün Ələkbərzadə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 11 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus