TƏCAVÜZKAR HAQQINDA BİLİNƏN DOĞRULAR VƏ YANLIŞLAR

Xüsusi

 

1 Təcavüz edən əsasən subay və ya yalnız yaşayan, problemli insanlardır
Yanlış   Uşaqlara zərər verən insanların 80%-i ətrafla problemi olmayan, evli insanlardır.

2 Təcavüzkarların böyük qisminin paltarları köhnə, görünüşü anormal, iqtisadi vəziyyəti aşağı səviyyədədir
Yanlış   Təcavüzkarların böyük əksəriyyəti ilk baxışda heç bir şübhə yaratmayacaq qədər normal geyimli insanlardır. Aparılan araşdırmalar göstərir ki, iqtisadi vəziyyətinin yaxşı və ya pis olmasının insanın bu əmələ yönəlməsi ilə heç bir bağlılığı yoxdur.

3 Təcavüzkarlar əsasən orta yaşlı kişilərdir
Doğru   Təcavüzkarların böyük qrupu 24-44 yaş arası kişilərdir. İkinci böyük qrursa 15-24 yaş arasında olanlardan ibarətdir.

4 Təcavüzkar etdiyindən peşman olmaz
Yanlış    Təcavüzün davamlılığı bir müddət sonra həmin insanda emosional və psixoloji böhran yaradır. Təcavüzkarların bir çoxunun əvvəlki həyatı tam normaldır. Hətta təcavüz hadisələrinə şiddətlə qarşı çıxırlar. Bu səbəbdən illər sonra özlərinin bu səhvi etdiklərini qəbul etməkdə çətinlik çəkirlər. Yaşadıqları böhran bu insanları bir müddət sonra intihara sürükləyir. Ancaq özlərini “təcavüzkar” adlandıranlar, artıq duyarsız birinə çevrilmiş insanlar bir uşağa zərər verdiklərindən əsla peşman olmurlar.

5 Cəza artarsa təzavüzkar sayı azalar
Yanlış    Uşaq təcavüzü bir ruhi xəstəlikdir. Bir təcavüzkar həyata keçirəcəyi təcavüzün nəticələrini hesablayaraq bu davranışa yönəlməz. Təcavüz anında insan ağlının deyil, hisslərinin əsiridir. Təcavüzkarlar əsasən ağlı yerində olan insanlardır. Əgər cəzalandırma yoluyla təcavüzün qarşısı alınsaydı Amerika kimi böyük ölkələrdə heç təcavüz hadisələri baş verməzdi. Hətta ölüm qorxusu da təcavüz hadisələrinin qarşısına keçə bilmir.
.
6 Pedaqoqlar, həkimlər, müəllimlər bir şübhəsi varsa ailəylə söbət apara bilər
Yanlış   Ailədən lazımi siqnal almayınca ehtimalı konkretləşdirmək çətindir. Əldə yetəri qədər məlumat olmayınca mütəxəssisin “Uşağınıza qarşı sui-istifadə halları var” deməsi yolverilməzdir.

7 Diqqətdən, qayğıdan kənarda qalan və natamam ailənin uşaqları potensial qurbanlardır
Doğru   Təcavüzkarlar ata-anası ayrılmış, yaxud ailədə diqqətdən kənarda qalmış üşaqları daha asan əldə edəcəklərini düşünürlər və xüsusilə bu qrupdan olan uşaqlara daha çox yönəlirlər.

8 Əsasən hədəf qız uşaqlarıdır
Yanlış   Bu fikir ölkəmizdə ona görə geniş yayılıb ki, təcavüzün cinsi istəkdən qaynaqlandığı düşünülür. Buna bağlı olaraq da bu yanlış fikir çoxları tərəfindən qəbul olunur. Halbuki, qız və oğlan uşaqları eyni faiz nisbətində təcavüzə məruz qala bilirlər. Hətta çox zaman təcavüzkar qız uşağıyla görünməyin başqalarında şübhə doğuracağını düşünərək, oğlan uşaqlarına üstünlük verir.

9 Uşaqlar təcavüzə uğradıqlarını xəyal edib, gerçəkmiş kimi söyləyə bilərlər
Yanlış Uşaqlar hətta təcavüzə məruz qaldıqlarını gizləməyə çalışırlar. Ancaq gizlədə bilməyib söylədiklərinin təxminən hamısı doğrudur. Uşaqlar təcavüzə uğradıqlarını söyləyirlərsə, bunun doğru olduğuna əmin ola bilərsiniz. Əgər uşaq oyun oynayarkən, oyuncaqlarını danışdırarkən, şübhə çəkən ifadələr işlədirsə, valideyn bunu mütləq diqqətə almalıdır. Bu artıq bir siqnaldır. Çünki hafizəsində təcavüz hadisəsi ilə bağlı heç bir məlumat olmayan bir uşaq bu cür oyun, yaxud dialoq qura bilməz.

10 Parklar, ümumi tualetlər, qaranlıq yerlər, yarımçıq tikinti sahələri riskli bölgələrdir
Doğru   Təcavüz hadisəsinin baş verdiyi yerlər uşağın yaşadığı evlə məktəb arasındakı yolda yerləşə, yaxud uşağın əsasən olduğu əhatədədir. Çünki təcavüzkar uşağı tanımadığı yerə aparmağın riskli olduğunu düşünür. Uşaq tanımadığı yerdə tədirgin ola, qorxa və qışqıra bilər. Bununla da, ətrafdakı insanları duyuq sala bilər. Uşağı güvəndiyi yerə aparmaq bütün bu təhlükələri aradan qaldırır.

11 Təcavüzkarlar hədəf olaraq özünü tanımayan uşaqları seçir
Yanlış❎   Təcavüzkarın heç tanımadığı bir səmtdə, heç tanımadığı bir uşağa təcavüz etməsi olduqca risklidir. Anasını, atasını, qonsusunu, qohumlarını tanımadan o uşağın yanına yaxınlaşmaq təcavüzkar üçün yaxalanmağa şərait yaratmaqdır.
Bir təcavüzkarın tanımadığı uşağın əlindən tutub harasa aparması çox zəif ehtimaldır. Təcavüzkarlar zərər verəcəyi uşağın ailəsini əksər hallarda çox yaxından tanıyırlar. Ailənin həssas nöqtələrini, uşağın hansı hadisəyə necə reaksiya verəcəyini əvvəlcədən addım-addım öyrənirlər. Unutmayın ki, təcavüzkarların tamamına yaxını ana-atanın üz-üzə oturub danışdığı adamlardır.

12 Bir zərərvermə hadisəsinin yaşandığı ərazidə hadisənin təkrarlanması zəif ehtimaldır
Yanlış❎  Təcavüz edən o səmtdə olduğu müddətcə bu hallar təkrarlanacaq. Təcavüzkar müalicə edilmədiyi müddətcə bir dəfədən sonra əsla dayanmaz. Dolayısıyla bir bölgədə yaşanan təcavüz hadisəsi, növbəti təcavüz hadisəsinə işarədir. Yaşanan bir təcavüz hadisəsindən sonra təcavüzkarın yaxalanmaması, aşkar edilməməsi yeni belə bir hadisənin baş verəcəyinə şərait yarada bilər. Təcavüzkar müalicə edilməyibsə, hətta bir neçə il sonra da bənzər hadisə təkrarlana bilər.

13 Təcavüzkar təsadüfən, təsadüfi birinə yönəlir
Yanlış❎  Təcavüzkar təcavüz anını ən incə detallarına qədər planlayır və hərəkətə keçir. Demək olar ki, bütün təcavüz hadisələri əvvəlcədən planlanmış, lazımı tədbirlər görülmüş, risk yaradacaq amillər minimuma endirilmişdir. Uşağa zərər vermək üçün plan, proqram, incə detalları hesablamaq olduqca diqqət çəkən məqamdır. Təcavüzkar planını həyata keçirmək üçün illərlə gözləyə bilər.

14 Pornaqrafiya təcavüzün yayılmasına səbəb olur
Doğru   Bir çox təcavüzkar özündə yaşadığı ilk emosional və zehni sapmanın kontrolsuz pornoqrafiyadan qaynaqlandığını etiraf edib.

15 Təcavüzkar, əsasən, uşağa bir dəfə zərər verir
Yanlış❎  Bir təcavüzkarın uşağa zərər vermə müddəti illərlə davam edə bilər. Aparılan araşdırmalarda da bir dəfə təcavüzə məruz qalan uşaqların sayının çox az olduğu diqqət çəkir. Xüsusilə ailə daxilində baş verən təcavüz hadisələrinin 10-17 il davam etdiyi müəyyən edilmişdir.

16 Atanın öz övladına təcavüz etməsi mümkünsüzdür
Doğru   Hər nə qədər mətbuatda “doğma atanın” və “doğma qardaşların” təcavüz hadisələri yer alsa da, bu çox zəif bir ehtimaldır. Normal şərtlər altında bir atanın öz övladına qarşı cinsəlliyə aid psixogenetik qapıları bağlıdır. Yəni bir atanın zehni və ruh dünyası tamamilə alt-üst hala gəlmədikcə öz övladına təcavüz etməsi demək olar ki, imkansızdır.

17 Həddən artıq spirtli içki qəbulu və narkotik maddələrdən istifadə təcavüz riskini artırır
Doğru   Spirtli içki və narkotikin sinir sisteminə göstərdiyi mənfi təsirlər məlumdur. Spirtli içki və narkotik maddə insanın mühakimə, analiz-sintez bacarığını zəiflədir. Bunu nəzərə alaraq deyə bilərik ki, düzən içində çalışmayan bir beynin idarə etdiyi bədən təkcə təcavüz deyil, başqa bir çox riskli davranışlar da edə bilər.

18 Təcavüz sadəcə bir psixoloji xəstəlikdir, fiziki və ya nevroloji səbəbləri yoxdur
Yanlış   Təcavüzkarların bir qismində epilepsiya tutmaları, İQ səviyyəsinin aşağı olması təsbit edilmişdir. Bütün bu fiziki və nevroloji bağlantılara təcavüzkarın yaşadığı həddən artıq aktiv cinsi impulsların səbəb olduğu təxmin edilir.

19 Əgər həyata keçirmirsə, təcavüz meyllərinin olması qorxulu deyil
Yanlış   Bir insanın təcavüzkar olması üçün onun xəyallarını, gizli meyllərini praktikaya daşıması, həyata keçirməsi vacib deyil. Qarşısını ala bilmədiyi duyğu, düşüncə və sapmalarını müalicə etdirməsi vacibdir.

20 Özü zərər görmüş biri təcavüzkar ola bilməz
Yanlış   Təcavüzə məruz qalmış biri mütləq psixoloji yardım almalıdır. Təcavüz görmüş insan intiqam almaq, yaşadığı acını cəmiyyətdə yaymaq, başına gələnlərin yanlış olmadığını, hər kəsin belə bir hadisə yaşaya biləcəyini özünə sübüt etmək üçün başqalarına zərər verə bilər. Yaddaşdakı anormal cinsi bilgilər və onların mübarizəsi bu ehtimalı artırır.

21 Zərər görmüş insan psixoloji yardım alaraq yaşadıqlarını unuda bilər
Yanlış   Təcavüzə uğramış insan yaşadıqlarını xəyal şəklində də olsa, tez-tez xatırlayır.Psixoloji dəstək insana keçmiş gerçəyini unutdurmur, sadəcə onunla birgə yaşaya bilmə gücünün formalaşmasına kömək edir. Təcavüz görmüş uşağın beynində travma qala bilər. Beyin bu travmanın şiddətindən özünü müdafiə etmək üçün “sanki xatırlamır” kimi görünə bilər. Halbuki bu acı hadisə beyində “həzm olunmamış hafizəyə” qeyd edilir. Bu təcavüzü unutmaq deyil, gözlənilməyən anda partlaya biləcək şəkildə hadisənin üstünü örtməkdir.

Adem Güneş “Mahremiyet eğitimi”
Tərcümə etdi və hazırladı : Psixoloq Rübabə 

Beyenmeler
1   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

LOQOPEDİK DƏRSLƏR: OYUNUN ZƏRURİLİYİ

Xüsusi

Oyun, uşaqların öz dünyalarını dərk etmək üçün istifadə etdikləri bir vasitədir. Oyun uşaqların öyrənmə qabiliyyətini artırır, uşaqlarda inam, təhlükəsizlik, dostluq kimi hisslərin inkişafına kömək edir. Ünsiyyət üçün lazım olan bacarıqların əksəriyyəti məhz oyunlar vasitəsilə inkişaf etdirilir. Oyuncaqlarla oynamaq uşaqlara gələcək həyatlarında faydalı ola biləcək bacarıqları inkişaf etdirməyə kömək edir.
Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün bu daha vacibdir. Çünki onlar başqaları ilə müqayisədə mümkün qədər daha çox faydalı təcrübə və bacarıq qazanmalıdırlar. Müxtəlif oyuncaqlardan və oyun fəaliyyətlərindən istifadə etməklə müxtəlif bacarıqları inkişaf etdirmək olar.

✓ Əl hərəkətləri. Uşaq əllərini uzadaraq hər hansı bir əşyaya çatmaq və onu götürmək, əşyanı əlində atıb-tutmaq, yükləmək, itələmək və s. hərəkətləri öyrənir.
✓Yaddaş. Gizlədilmiş oyuncağı tapmaq, şəkilləri və fiqurları ardıcıllıqla yada salmaq, eşitdiyi nağıllardan suallara cavab vermək, şəkillərdə və oyuncaqlarda rəngləri tapmaq.
✓ Nitq. Sözləri başa düşmək, şəkilləri göstərmək və adlarını söyləmək, səsləri və sözləri yamsilamaq, mahnılar oxumaq, bədən üzərinin adlarını söyləmək.
✓ Problemi həll etmək. Oyuncaqların işləmə mexanizmi ilə maraqlanmaq
✓ Təsəvvüredici oyunlar. Gəlinciyi yedirtmək, həkim-həkim oynamaq, evcik-evcik oynamaq, yollar və şəhərlər tikmək.

Oyuncaq seçərkən uşağın yaş səviyyəsi mütləq nəzərə alınmalıdır. Oyuncaq uşağın yaşına uyğun olmalı və həddən artıq sadə, ya da çox mürəkkəb olmamalıdır. Əks halda, uşaq oyuncaqdan tez bezib yorular və oyuna qarşı marağını itirər. Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlara oyuncaq alarkən, onların yaşı deyil inkişaf səviyyəsi nəzərə alınmalıdır. Oyun zamanı uşaqla danışmaq və nə etdiyini uşağa izah etmək lazımdır. Bir də, əziz valideynlər, oyun oynayarkən uşağa seçim etmək imkanı yaradın. Çünki uşağın sərbəstliyi elə oynayarkən etdiyi seçimlərdən başlayır və bütün həyatına təsir edir.

Müəllif: Şahanə Nuriyeva loqoped_shahane

Beyenmeler
0   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

PSİXOLOQ OLA BİLMƏNİN HƏSSAS TƏRƏFLƏRİ

Xüsusi

Əgər psixoloq öz biliyini, təcrübəsini öz həyatında bir-bir, obyektiv olaraq həyata keçirə bilsəydi, özü üçün ən uyğun həyat yoldaşını, dostu seçən, ətrafdakılarla ən yaxşı davranan, dünyanın ən sevilən və ən rahat insanları olardılar.
Qısacası, psixoloq, heç boşanmayacaq, dostlarıyla heç mübahisə etməyəcək, problemsiz uşaq yetişdirəcək mükəmməl obrazları özündə birləşdirə bilərdi. Ən azından dostu, ailəsi və onların ata-anası, öz uşaqları və hər yeni tanışının ritminə uyğun davranan “cana yaxın” insanlar olmazdılarmı?
İnsanların özəlliklərini və zəif cəhətlərini öncədən kəşf edərək hiyləgərcəsinə o insanlardan istədikləri kimi istifadə edə bilərdilər. Dolayisıyla, bilikli və təcrübəli hər psixoloq öz həyatında sevilən və istədiyi sahədə bacarıqlı bir insan ola bilərdi.
Halbuki, insanları anlaya bilmək, özəlliklərini kəşf etmək, münasibətləri bir tərəfdən rahatlaşdırdığı kimi, bir tərəfdən də çox çətinləşdirə bilir.
Birinə yaxınlaşmanız və ona güvəniniz, bütün gücünüzə baxmayaraq, uyuşa bilməyəcəyinizi anlamanızla birlikdə zəifləyə bilir, və ya yox olur. Sizdən qurmanız gözlənilən münasibətlər tək tərəfli gerçəkləşdirilə bilmir. Vəzifədən kənar və profesionallıqla əlaqəsi olmayan bir sahədə məsləyinizi bilərək və ya qəsdən işlədə, istifadə edə bilmirsiniz. Mən şəxsi olaraq, nə öz evimdə, ailəm içində, nə də kənar ətrafda yola gətirən, dəstəkləyən və tam anlamında psixoloq kimi davrana bildim.
Gözləntilərini kəşf etdiyim insanların istəklərini gerçəkləşdirməkdə illuzionist olmadım. Baxmayaraq ki, günümüzdə eqo şişirtmənin yollarını bilib, istifadə edənlərin psixoloji biliyə ehtiyacları heç olmadığı, sadəcə, çııxarları üçün çalışdıqlarI bəllidir. Amma günümüzün bu dəbdə olan bacarığını sadəcə mənmi qazana bilmədim?
Tanıdığım hər on psixoloqdan, yaxud psixiatrdan beşi boşanmışdı. Özü mövzusunda uzman olanların ətrafında hər kəsdən daha rahat və münasibətlərdə hər kəsdən daha xoşbəxt olduğuna dair isbat olunmuş bir dəyərləndirmə aparmayacağam. Halbuki, onlar peşəsində bilikli, uğurlu, ən azından insanı qavramaqda başqalarından fərqli və potensiallı idilər.
Qarşısındakını dəyişdirmək və ya özünü başqasına görə dəyişmək, böyük istək və mübarizədən başqa, həm də məcburiyyət tələb edir. Bu boşuna mübarizəyə girmədən insanları qəbullanaraq münasibətləri davam etdirə bilmə, ya da bitirmə arasındakı qərarı daha tez verə bilirdilər, sanıram.
Sözləri, davranışları, taktikalarıyla qarşısındakılara tələ qurub, onları tələyə salan insanları nə zaman kəşf etməyə başladığımı tam olaraq xatırlamıram. Bu üsulu şüurlu, ya şüursuz, bəzən bacarıqla, bəzən bacarıqsızca həyata keçirənləri görə bilirdim. Özümü onlardan tam olaraq qoruya bildimmi? Bilmirəm…
Bəlkə də narahat olduğumun fərqində oldum və uzaq durmağa çalışdım. Psixoloji biliklə bu insanların yalanını ortaya çıxarıb göstərməkdən hər zaman qaçdım. Ailə üzvlərimin, yaxın dostlarımın bu tələlərə düşməsinə əngəl olmanın gətirdiyi zərərlər, dolayı yolla mənə də təsir etdi. Yaxın insanların bir-biri üçün duyduğu əndişənin təməlində kənardan gələcək gizli zərərlərə qarşı onları qoruya bilməmə qorxusu yatır.
Bir psixoloq istəyərəkmi depressiyaya girər? Öz həyatına bilə-bilə çətinliklər daşıyan və ya özünü durduğu yerdə depressiyaya salan bir psixoloq ola bilərmi? Keçmişin izlərini bütünlüklə silmək, yox etmək heç kimsənin əlində deyilL. Xromosom quruluşunu, genetik kodları dəyişdirə bilmək mümkünmü? Xasiyyət, hal dediyimiz şəxsiyyətin quruluşunu təşkil edən özəlliklərin təməl daşındakı qranitləri yumşaltmaq asanmı? Bəzən çətin yox, mümkünsüzdür. Üstəlik insanlar nəsildən ötürülən bəzi özəlliklərlə bağlı problem yaşayarkən o genləri ona verən ailəsini bəlkə yanında tapmayacaq, yardımını ala bilməyəcək.
Yaşadığınız ortamda əgər psixoloq olduğunuz bilinirsə gözlənilməz hadisə qarşısında adi və kontrolsuz reaksiya verməniz qəbul edilmir. Yaxınlarınıza üzüntü və ya əsəbiliyinizi bəlli etsəniz “Necə psixoloqsan?” deyəcəklər. Davranışınıza görə danlana bilərsiniz. “Sən bunun öhdəsindən gəlməliydin. Sən idarə etməliydin”. deyilir.
Psixoloq da ağlaya bilər, haqsızlığa uğradığında üsyan edə, qışqırıb-bağıra bilər. Öz insani zəifliklərinə məğlub ola bilər. Üzülə biləcəyini bildiyi halda özünü risqə ata bilər. Həmişə ağıl və məntiqlə deyil, bəzən duyğularıyla da hərəkət edə bilər.
Ümumiyyətlə, müxtəlif peşə insanları da öz peşələriylə şəxsi həyatları arasında uyğunsuzluq yaşaya bilərlər.
Göz həkiminin gözü zəifləyə bilər və eynək taxmağa məcbur olar.
Uğurlu bir cərrahın da əməliyyata ehtiyacı ola bilər və əməliyyatını özü edə bilməz.
Bir vəkilin heç şəxsi hüquqi problemi olmazmı?
Uşaq həkiminin uşağı xəstələnməzmi?
Dermotoloq öz saç tökülməsinin qarşısını almaya bilər.
İnfarkt keçirən ürək həkimləri var.
Hər kəsin necə geyinməsinə qərar verən modelyerlər özləri əcayib geyimlərdə dolaşırlar.
Bu misalları çoxaltmaq, insan şəxsiyyətinin müxtəlifliyi qədər sonsuzdur.
Hər kəs bilir ki, dünyanın bütün insanları iltifatdan xoşlanır və özünə edilən təriflərə inanır.
“Bu işi ancaq sən bacarardın, ağıllı adamsan, mənim heç ağlıma gəlməmişdi”.
“Aaa o sənin yaşıdınmı? İnana bilmirəm, sən ondan 10 yaş cavan görünürsən”.
Zəif tərəflərinə məğlub olan, gözəl, ağıllı, olduğundan daha gənc göründüyü yalanını qəbul edən, tez -tələsik qarşı tərəfə məğlub olan insanlar. Eyni zamanda bu insanlardan istifadə etdiyini sanan istifadəçilər, bəzən özünün istifadə olunduğundan xəbərsizcə ətrafını idarə edənlər. Beləcə, bunlar olduqca münasibətlərin qarmaqarışıqlığı davam edəcək.
Gündəlik həyatda duyğulu münasibətlərdən tutmuş, siyasət, ticarət sahəsinə qədər aldatmalar, aldanmalar, güclünün gücsüzü əzməsinə qədər psixoloqun hər fürsətdə görərək yaşaması çox üzücü. Psixoloq öz öngörməsiylə müxtəlif sahələrdəki problemləri görür və bu sahə insanlarının bu öngörmədən  məhrum olmasını duyur  və əzab çəkir.

Nur Yaycıoğlu  “Bir psixoloqun etirafları” kitabından
Tərcümə etdi və hazırladı:  Psixoloq Rübabə

 

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

SEANS… (hekayə)

Xüsusi

seans-psxioloqGünorta görüşməliydilər. Artıq neçənci dəfə idi ki, görüş təyin edilirdi. Seans vaxtı yaxınlaşan kimi, xanım işi çıxdığını, gələ bilməyəcəyini deyirdi. Bu dəfə deyəsən alınacaqdı.

Görüşdülər. Xanım psixoloqun tərifinə başladı. “Çox dünyagörüşlü xanımsınız, savadlısınız. Mən heç vaxt sizə çata bilmərəm. Üstəlik çox xoşbəxt görünürsünüz”.
Bu sözlər eqoya təsir etməyə bilməzdi. Qadının ləhcə ilə danışığı, bəsit, kobud cümlələr qurması buna şərait yaradırdı. Bir an psixoloq özünü bu xanımdan üstün saymağa başladı. Bu çox çəkmədi. Səmimi ifadələrlə “Hamımız qadınıq, savadın xoşbəxtliyə dəxli yoxdu. Siz də bilirsiniz ki, qadınlar qadın kimi xoşbəxt olmağı hər şeydən üstün tuturlar”.

Seans başlandı…

– Bilirsiniz şəxsi məsələdi. Biz Facebookda tanış olmuşuq. Burda çox insanlara rast gəlmişəm. Onu tanıyana qədər elə bilirdim bütün kişilər eynidir. Hamısı bizim zəifliyimizdən istifadə edir. Amma o hamıdan fərqlidir. Ümumiyyətlə, bizim kişilərə bənzəmir. Çox azad fikirlidi, çox sevgi doludu, çox dəyər verən biridi. Çox… Çox…

Danışdıqca gözləri alışıb-yanırdı. Psixoloq düşünürdü ki, bu qadın belə xoşbəxtdirsə, problem nədədir görəsən? Xanım hələ də danışırdı. Çox…
O danışdıqca psixoloqun xəyalında yaranan obraz onu da gülümsədirdi… Tanış obraz, tanış xüsusiyyətlər… O da “uçub getməyə” hazırlaşırdı. Seansda olduğunu xatırlayıb, geri dönməyə məcbur oldu.

Birdən xanımın üzündəki ifadə dəyişdi. Xoşbəxt təbəssümün yerini kədər, üzüntü aldı. Rəngi solğunlaşdı, gözləri doldu.
– Bilirsiniz, təkcə problem ondadır ki, o evlidir. Buna baxmayaraq o məni sevir. İnana bilməzsiniz, bu bir sevgi dastanıdır. Həyatda belə sevgilər çox az olur. Amma bir-birini sevən insanlar həmişə çətinliklərlə rastlaşır.
– Bəs ailəsi haqqında nə düşünürsünüz? Onun həyat yoldaşını deyirəm- psixoloq fikirli-fikirli sual verdi.

Elə bil heç danışmaq istəmirdi. Gözləri bir nöqtəyə zillənmişdi. Daxilində anlamadığı bir sıxıntı vardı, boğulurdu. Növbəti sual onu özünə gətirdi.
– Mənə kömək edə bilərsiniz? Sizin yanınıza ona görə gəlmişəm ki, məni bu sıxıntıdan qurtarasınız. Ailəsi haqqında düşünəndə çox sıxılıram. Nə olur olsun əl çəkən deyiləm. Belə böyük sevgidən əl çəkmək axmaqlıq olar. Həyat yoldaşı da bunu anlamalıdır. Sevdiyim insanı başqa biriylə bölüşə bilmərəm.
– Başqa biri dediyiniz onun həyat yoldaşıdır.
– Onun üçün məndən başqa qadın yoxdur.

Xanımın telefonuna mesaj gəldi. Psixoloq indi xatırladı ki, niyə xanıma telefonu söndürməsini vaxtında deməyib, bu seansı pozur.
Yenə gözləri parladı xanımın, təbəssümlə:
– Odur mesaj yazıb, mütləq görüşək deyir. İstəyirsiniz siz də oxuyun, siz daha yaxşı anlayarsınız.

Bunu deyib, telefonu stolun üzərinə qoymaq istədi.
Psixoloq telefonu əli ilə itələdi.
– Yox, olmaz, mesaj sizə gəlib, mənim oxumam doğru deyil.
Telefon sanki qəsdən qadının əlindən sürüşüb, psixoloqun masasına düşdü. Baxmaq istəməsə belə, qeyri-ixtiyari gözləri telefona yönəldi. Tanış sima baxışlarını bir müddət çəkib özündə saxladı. Elə bil bədənindən şiddətli cərəyan keçdi. Bir “ildırım effekti” yaşadı. Gözlərindən sel kimi yaş tökürdü. Bayaqkı “üstün qadın”dan əsər-əlamət qalmamışdı. Tamamilə “alt-üst”olmuşdu.

Xanım çaşıb qalmışdı, çox təsirlənmişdi. O da ağlayırdı.
– Görürsünüz, sizə dedim axı bu vaz keçiləsi sevgi deyil. İndi deyin mən neyləyim?
Daxilində bu sualı  qarşı tərəfə o da verirdi, var gücüylə qışqırırdı:
– İndi deyin, mən neyləyim ???

Müəllif: SEVƏR

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

PSİXOLOQ VƏ PSİXİATR

Xüsusi

Psixoloq və psixiatr kimdir? Psixoloqa niyə getmirik ?

Çox təəssüflər olsun ki, bu gün cəmiyyətimiz psixologiya sahəsi haqqında o qədər də geniş məlumata sahib deyil. Mən özümdə çox vaxt qarşılaşıramkı hələdə psixoloqun kim olduğunu bilməyənlər və yaxud psixoloqu “dəli həkimi” kimi görənlər var. Bunun da bir çox səbəbləri var. Ən önəmli səbəblərindən biri Azərbaycan dilində psixologiya elmi ilə bağlı yetərli sayıda kitab və digər mənbələrin olmaması və psixologiya haqqında bir qədər məlumatı olan həmvətənlərimizin də bəzən psixoloq və psixiatrın hansı vəzifələri icra etdikləri mövzusunda bir sıra yalnış fikirdə olmalarıdır. Bu səbəblərə əsasən sizləri məlumatlandırmaq üçün ilk müzakirə mövzusu olaraq bunu seçdim.

Psixoloq kimdir?

Psixoloq psixologiya fakültəsində dörd illik psixologiya təhsili almış şəxslərdir. Psixologiya elmi sahəsində sadəcə ünvanları psixoloqdur. Psixologiya təhsilini bitirmiş olanlar psixologiyanın müxtəlif magistr proqramı çərçivəsində mütəxəssisləşirlər. Məsələn: Kliniki psixologiya və sosial psixologiya kimi.
Psixoloq, insanlar günlük həyatlarında ən çox qarşılaşdıqları stress, əsəbilik, şəxsiyyət arası konfliktlər və çəkingənlik (ünsiyyətdən qaçma) və s. kimi narahatçılıqları olan normal insanlarla da psixoloji konsultasiya və psixoterapiya həyata keçirir.
Psixoloq deyildiyi zaman ağılınıza sadəcə “dəli” olmaq, “psixopat” olmaq gəlməsin. Psixoloq cəmiyyətdə bütün insanlar üçün professional və effektiv bir psixoloji yardım edə biləcək olan bir mütəxəssisdir. Psixoloq normal insanlar ilə məşğul olduğu kimi anormal insanlarla da məşğul olmaqdadır. Anormal-psixopatoji problem yaşayan pasiyentlər isə kliniki psixoloqların müalicə etdikləri xəstəliklər sahəsinə daxildirlər. Kliniki psixoloqlar adından anlaşıldığı üzrə ən çox klinikalarda fəaliyyət göstərirlər.

Psixiatr kimdir?

Psixiatr psixi xəstəliklərinin diaqnoz və müalicəsi ilə məşğul olan, tibb universitetini bitirmiş, rezidentura təhsili almış həkimdir. Psixiatr psixi pozuntuları dərman preparatları ilə müalicə edərək və xəstənin fiziyoloji simptomlarını azaltmaq ilə məşğul olur. Psixiatrın psixoloqdan ən böyük fərqi də elə burdadır.

Psixoloqa niyə getmirik ?

Cəmiyyətin təzyiqi fərdləri etməsi lazım olan davranışlardan uzaqlaşdırar. İlk olaraq niyə nə səbəbə psixoloqa getmirik sualını cavablandıraq. Düşünün psixoloqa getdiyinizi bilən bir yoldaşınız sizə “Sən dəlisənmi ?” deyə bilər. Amma insanın inkişaf etmiş ölkələrdə psixoloji dəstək almaq normal bir qrip üçün həkiminizə müraciət etməniz kimi bir şeydir. Cəmiyyətdə hər insanın bir dəfə psixoloqa getməsi lazımdır. Problem artmağa başlayınca deyil, problem daha özünü böyük ölçüdə göstərmədən kömək alınmalıdır. Çünki unudulmamalıdır ki psixoloqa getmədiyiniz hər dəqiqə problemləriniz artacaq. Yaxşı bir araşdırmaya görə insanların niyə psixoloqa getmədikləri və ya digər inkişaf etmiş ölkələrə nisbətlə çox az getdikləri araşdırılmışdır. Nəticələndirər bu şəkildədir :

Psixoloq və ya Psixiatra gedə bilməmənizin ən əhəmiyyətli səbəbi nədir?

Məsləhətləşmə ödənişləri çox yüksək (maddi və iqtisadi səbəblər)
Kimə gedəcəyimi bilmirəm
Onlara güvənə bilmirəm
Damğalanmaqdan qorxuram
Yaşadığımız yerdə yox (Mentalitet (mədəniyyət) fərqliliyi)
Psixoloqa ehtiyac duymuram

Mənbə: Psixoloq və psixiatr facebook səhifəsi
Müəllif: Gültən

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +12 (from 12 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus