KANDİDA İLƏ ƏTRAFLI TANIŞLIQ

Xüsusi

Əvvəlcə, Kandidanın nə olduğundan başlamalıyıq:

Kandida nədir?Kandida, bədəndə çoxalan bir göbələk növüdür. Original adı “Candididasis” olub, ona çox bənzəyən kiflər kimi ətrafımızda xeyli miqdarda mövcuddur. Bu sinifdən olan “Candida Albicans” bədəndə mukoza zəri olan hər bölgədə olur. Məsələn bağırsaqlar, gözlər, qulaqlar, sidik kisəsi, mədə, ciyərlər, vagina və s..

Bədənimizdə olan milyardlarla orqanizm kimi bizə fayda verir. Vəzifəsi, zərərli bakteriyaları tapıb yox etmək olan kandida, biz yaşadığımız müddətcə əsla çoxalmamalı və idarədən çıxmamalıdır. Çoxalma işini biz öldükdən sonra gerçəkləşdirib, bədənin parçalanıb yox olmasını təmin etmək vəzifəsi üçün görməlidir.

Kandida bizə necə təsir edir?

Candida Albicans, nəzarət altında olanda heç bir problem yaşamır, ondan yararlanırıq. Lakin, həyat keyfiyyətimizdə yalnışlıqlar olur və biz bunları düzəltmək üçün səy göstərməsək, işlər yolunda getmir və Candida nəzarətdən çıxır.  

Bu zaman bədənimizdə nələr baş verir?

Daxildə və xaricdə bədənimiz reaksiyalar verməyə başlayır. Miqren başda olmaqla, müxtəlif əzələ, sümük və orqan ağrıları , beyində zədə, dırnaq göbələyi, ekzema kimi gözlə görülən əlamətlər, hətta zehni və ruhi çöküntülər bədənimizin bizə göndərdiyi çoxalan Candida göbələyinin siqnallarıdır. Özümüzü çox yaxşı müşahidə edib Candida səviyyəmizi nəzarət alatında saxlaya bilərik.

Kandida çoxalmasının əlamətləri:

Alergiyalar, rütubətli və yağışlı havalarda pisləşən həssaslıqlar və dözümsüzlüklər

Astma
Parfum, qoxu, yumuşaldıcı, ot, it, pişik digər ev heyvanları, siqaret tüstüsü, kimyəvi maddələr, kiflər, toz, çiçək tozu, duman, çən və havada uçuşan maddələrə qarşı allergik reaksiyalar və aşırı həssaslıq
İdmançı ayağı
Körpə uşaqlarda qızartı, səpki
Zərbələr zamanı dərinin asanlıqla göyərməsi
Almacıq sümüklərində və alında həssaslıq və ağrı
Əllərdə və ayaqlarda üşümə, bədən temperaturunun aşağı düşməsi
Soyuqlamış kimi hiss etmək. Sinusların, burun, boğaz və ciyərlərin bəlğəmlə dolması
Asılılıq dərəcəsində şəkər, çörək, makaron kimi yüksək karbohidrat ehtiva edən qidaları, hətta alkoqol istəmək
Boyun, boğaz yumurtalıq bölgəsi, sidik kisəsi  kimi bölgələrdə kist və ya formal dəyişikliklər
Həzm problemləri; ishal, qəbzlik, qarın bölgəsində şişkinlik və ağrı, qaz, nəcisdə bəlğəm, xora və s.
Qulaqlarda cingildəmə, səs eşitmə, iltihablanma, quruluq və qaşıntı, ağrı.. acı hissi, qulaq axıntısı, içəridə maye yığılması, eşitmə pozğunluğu, aşırı qulaq kirinin yığılması
Gözlərdə; görmə pozğunluğu, uçuşan nöqtəciklər, işıq saçması, qızarıqlıq, quruluq, qaşıntı, aşırı göz yaşarması kimi problemlər
Xroniki yorğunluq, enerjisi çəkilmiş kimi hiss etmək, uyuşuqluq, yuxulama
Qrip əlamətləri
Vəzlərdə şişkinlik, ağız quruluğu, tüpürcək vəzlərində tıxanıqlıq, limfa vəzlərində şişkinlik
Saş tökülməsi, kəpək, saç diblərində qaşıntı, ağrı, quruluq
Ürək döyüntüsü, ürəkdə nizamsız vurma
Baş ağrısı, miqren, baş fırlanması
Hemoroid, anus dəliyində qaşıntı və qızarıqlıq
Aşağı şəkər ( hipoqlikemiya )və şəkər xəstəliyi
Hipotiroid, Wilson tiroid sendromu, Haşimato xəstəliyi , hiper tiroid, nizamsız tiroid hərəkətləri və s.
Hüzursuzluq, əsəbilik, panik ataka
Dəridə toxumaların pozulması, bəzən də daxili orqanlarda pozulmalar. Məsələn, beyin toxumasında pozulmalar
Kişilərdə: cinsiyyət orqanlarında qaşınma, cinsi istəkdə azalma, ereksiya problemi, prostat, penis infeksiyaları, sidiyə getmədə çətinlik çəkmə, təcili sidik gəlməsi hissi, cinsi əlaqə zamanı ağrı və ya acı, xaya torbalarında şişkinlik
Qadınlarda: sonsuzluq, pis qoxu, nizamsız və ağrılı menstruasiya, spazmlar,  vaginal axıntı, cinsi əlaqə zamanı ağrı və ya acı, cinsi istəkdə azalma, cinsiyyət orqanlarında şişkinlik və qızarıqlıq, vaginal qaşınma və səpkilər, yanma hissi və ya inadkar infeksiyalar
Dəridə və dırnaqlarda: göbələk infeksiyası, açıq və ya tünd rəngli ləkələr
Oynaq ağrıları, sərtləşmə və ya şişkinlik ( artrit )
Böyrək və sidik kisəsində: infeksiya, sistit, sidiyə tez-tez getmə və ya təcili sidik gəlməsi hissi, az sidik gəlməsi, sidikdə qoxu, sidiyə gedərkən yanma hissi
İştahsızlıq
Ağıl və ruh sağlamlığı: anksiyete krizləri, ağlama krizi, yaddaş itkisi, boşluqda hiss etmək, depressiya ( intihara meyilli olmaq da daxil ) , kosentrasiya pozğunluğu, ruh halının tez-tez dəyişməsi, tərslik etmə
Ağızda: yaralar və ağrılar, nəfəsdən pis qoxu gəlməsi, ağzın içərisndə ağ ləkələr
Əzələlərdə: ağrılar, uyuşuqluq, yanma və va qıdıqlanma hissi, koordinasyada pozulma və güc əksikliyi
Burun tıxanıqığı, burun axıntısı, burunda qaşınma, quruluq
Ayaq qoxusu, yuyunmaqla keçməyən bədən və saçda qoxu problemi
Tənəffüs sistemi: öskürək, bronxit, xırıltı, sinədə ağrı və sxılma hissi, nəfəsin daralması, astma, sətəlcəm
Sinus iltihablanması, şişmə və infeksiyalar
Dəridə: quruluq, qırmızı ləkələr, akne, sızanaq, qızarıqlıq, qaşınma, ekzema, sədəf xəstəliyi, ayaq göbələyi
Mədədə: Heliceobacter pylori infeksiyası ( xoraya səbəb olur ), mədə yanması, həzm problemi, mədə yırtığı, qusma, mədə ağrısı, iynə batması hissi, yeyilən yeməyin mədəyə oturmağı, qaz çıxarma, gəyirmə
Yuxu: Yuxusuzluq tez-tez oyanma, qorxulu yuxu, yuxuda dincələ bilməmək
Boğaz ağrısı, səsdə dolaşıqlıq, boğazda dayanmadan qıcıqlanma, səs itkisi və s. 

Kandidanın idarədən çıxmasının səbəbləri nələrdir?

Sağlam bir orqanizmdə immun sistemi bədəndəki bakteriyaları mukozadakı mikroorqanizmləri rahatlıqla balansda saxlayır. Lakin bəzi vəziyyətlər bu balansı pozur. İmmun sisteminin pozulması çox çeşidli və qarışıq olmaqla bərabər, ən böyük günahkar, həzm sistemindəki bizim üçün faydalı olan mikroorqanizmləri yox edən antibiotiklərdir. 

Bunun səbəbi isə antibiotiklərin Kandida üzərində bir təsirinin olmaması və digər mikroorqanizmlərin balansının pozulmasıyla, Kandidanın bədəni ələ keçirməsidir. Bu mərhələdə, formaları dəyişməyə başlayır və koloniya deyilən geniş qruplar halında çoxalır.

Bu koloniyalarin istehsal etdiyi toksinlər bədənin içində hərəkət etməyə başlayır və immun sisteminin daha da zəifləməsinə səbəb olaraq bədənə zərər verməyə başlayır. Kandida, kökə bənzər bir forKandidamalar yaradır və bunlar bağırsaq divarlarında hərəkət edərək toksinlərin, həzm oluna bilinməyən qidaların və bakteriyaların ilişib qana qarışmasına səbəb olan mikroskopik dəliklər açır. Bu sindrom, qida alergiyası kimi bir çox xəstəliyə səbəb olan “Sızıntılı bağırsaq sendromu” olaraq tanınır.

Bundan başqa, kökə bənzər formaların bağırsaq divarlarına verdiyi bu zərər, qidalardan aldığımız xeyirli şeylərin əmilməsinə də zərər verir. 

Qidaların bağırsaqda düzgün həzm oluna bilməməsi isə immun sistemimizin daha da zəifləməsinə səbəb olur. Bugün, yemək yemə vərdişlərimiz onsuz da ehtiyacımız olan lazımlı qidaları qarşılaya bilmədiyi üçün yaxşı bir immun sistemi təmin edə bilmir. Günümüzdə istehlak edilənlər, aşırı yüksək şəkər ehtiva edən qidalar, karbonhidratlar, hidrogenləşdirilmiş yağlar ( trans yağlar ) , ağ undan hazırlanan qidalar, üzərində işlənmiş qidalar, asılılıq yaradan madələr, qoruyuclar, böcək dərmanları ( kənd təsərrüfatında istifadə olunan dərmalar ) və ağır metallardan ibarətdir. Eyni zamanda bütün bu qidalar “uzun rəf ömrü” təmin edə bilmək üçün radiasiyaya məruz qalmış və onsuz da ən başda heç bir qida dəyəri təmin edə bilməyən torpaqlarda yetişmiş, uzun bir müddət depolanıb daşınmış, evlərimizə girdiyi zaman isə yalnış metodlarla bişirilmiş və ya mikrodalğalı sobaya qoyulmuş olduğundan qida dəyərini çoxdan itirmiş olurlar. Bütün bunlar isə zəif immun sisteminin başlıca səbəbləridir.

Kandida testi evdə necə edilə bilər?

Həkiminiz, daha dəqiq nəticələrə əldə edə biləcəKandidayiniz  Kandiaa testini təbii ki edə bilər. Lakin sadə bir testi evdə özünüz də edə bilərsiniz. Səhər oyananda hələ heç bir şey yeyib içmədən, təmiz bir stəkana otaq temperaturunda içməli su tökün. Ağzınızda yaxşıca tüpürcəyinizi toplayın və suyun içinə tüpürün. Suyu hər 15 dəq-dən bir 1 ssat boyunca müşahidə edin. Əgər suyun üzərində dayanan tüpürcəkdən aşağıya doğru sallanan iplər ( lif kimi ) görürsünüzsə, suyun içində üzən kəfə bənzəyən bir görüntü varsa və ya bu kəfli kimi görünən tüpürcək stəkanın dibinə çökübsə, sizdə də Kandida problemi ola bilər.

Mənbə: www.endogalhakkiniz.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

 

Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

İMMUN SİSTEMİ NECƏ GÜCLƏNDİRİLƏ BİLƏR?

Xüsusi

İmmun sisteminin dəstəklənməsi və gücləndirilməsi, xəstəliklərə qarşı müqavimət qazanmaq və soyuqdəymə, qrip və xərçəngdən təsirlənmə ehtimalınİmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?ı azaltmaq üçün ən önəmli nöqtədir. Təkrarlanan və ya xroniki infeksiyalar sadəcə immun siteminin zəiflədiyi vəziyyətlərdə ortaya çıxır. Zəif bir immun sistemi infeksiyaya yol açır, infeksiya immun siteminə zərər verir və bu da bədənin müqavimətini daha da zəiflədir.
Aşağı səviyyəli immunitet funksiyasının ən geniş yayılmış səbəbi , qidalanma əskiklikləridir.
Gündəlik qidalanmada həddindən artıq şəkərə yer verilməsi, piylənmə, alkoqol qəbulu müxtəlif səbəblərlə immun sisteminin funksiyasını azaldır. Kifayət qədər protein qəbulu ən yaxşı səviyyədə immunitet funksiyası üçün şərtdir. Lakin həddindən artığı, immun siteminə yenə də mənfi təsir edər.
Bədənimizə qəbul etdiyimiz qidalar, enerji üçün oksigenlə yandığı zaman, sərbəst radikallar, yəni oksigen yaradan son məhsullar yaranır. Sərbəst radikallar hüceyrə və toxumalarda çoxaldığı zaman, DNA quruluşuna zərər verir. Bundan başqa siqaret, hava çirkliliyi, radiasiya və s. səbəbilə də sərbəst radikallar artır. Artma vəziyyətində xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri, artritlər və s.  sağlamlıq problemləri yaranır. Qidalarla birlikdə qəbul etdiyimiz antioksidantlar, bədəndəki səsrbəst radikallarla mübarizə aparırlar. Sərbəst radikalların yaratdığı mənfi təsirin qarşısının alınması və təsirinin ən aza endirilməsi üçün kifayət qədər antioksidant qəbul edilməlidir.

Hansı vitaminlər immun sistemini dəstəkləyir?

İmmun sisteminin dəstəklənməsində istifadə olunan ən önəmli maddələr, A, E, C, B vitaminləri, karotinler, sink, dəmir və seleniumdur.

A vitamini: Şiş əleyhinə olan fəaliyyəti,  ağ qan hüceyrələrinin gücləndirilməsi, antikor təsirinin artırılması da daxil olmaqla, bir çox immun prosesini dəstəkləyir və xəbərdar edir. Bu vitaminin əskik olduğu insanlar, virus infeksiyalarına daha asanlıqla yoluxur. Süd, balıq yağı, yumurta önəmli mənbələrdir.

C vitamini: Antivirus və antibakterial təsiri ilə yanaşı, immuniteti artırır və gücləndirir. Sitrus meyvələri, yaşıl bibər, keşniş, gilas, yemiş önəmli qaynaqlarıdır.

E vitamini: Sərbəst radikalların saxlanmasına kömək edir. Soya, küncüt, qoz, badam, fıstıq və s.  yağlı yoxumlar önəmli qaynaqlarıdır.

B 6 vitamini: Çatışmazlığı, immun sisteminin basqılanmasına səbəb olur.

Fol turşusu – B 12 vitamini: Çatışmazlığı, mübarizə aparan hüceyrə sayının və infeksiyaya səbəb olan zərərli orqanizmlərlə müabarizə apara bilmə qaabiliyyətinin azalmasına səbəb olur. Folik asit üçün xüsusilə ispanaq olmaqla, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, quru paxlakimilər önəmli qaynaqlardır. B 12 üçün qırmızı ət, balıq, yumurta, toyuq, süd və süd məshulları önəmli qaynaqlardır.

Betakarotin:  Sərbəst radikalların saxlanmasını təmin edir. Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, qırmızı, narıncı, tünd sarı rəngli tərəvəzlər önəmli qaynaqlarıdır.

Dəmir çatışmazlığı: Linfa toxumalarının quruluşunun pozulması, mübarizə aparan hüceyrələrin funksiyasının          azalması kimi immun sistemində önəmli pozulmalara səbəb olur. Xüsusilə qırmızı ət, yumurtada heyvan mənşəli dəmir; quru paxlakimilər, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərdə bitki mənbəli dəmir olur. Heyvan mənşəli dəmirin bədəndəki istifadə olunma səviyyəsi bitki mənşəli dəmirlə müqayisədə daha yüksəkdir.

Sink: Bir çox virus cinsinin çoxalmasınının qarşısını alır. Bir çox immun sistemi reaksiyasında həyati rolu var. Yumurta, ət və südün tərkibində çoxdur. 

Selenium: İmmun sisteminin bütün hissələri üzərində təsiri var.

Həddindən artıq vitamin istehlakının zərərli təsirləri ola bilər. Yağda əriyən vitaminlər ( A, D, E, K ) bədəndə depolandığı üçün uzun müddət yüksək dozada qəbulu vəziyyətində toksik təsir görülə bilər. Aşırı C vitamini bəzi orqanlarda problemlərə, B 6 vitamini isə bərpa oluna bilməyən sinir sistemi zədələnməsinə səbəb ola bilər.

İmmun sitemini gücləndirmək üçün hansı meyvə və tərəvəzlər qəbul edilməlidir?

Ehtiva etdikləri antioksidant maddələr səbəbi ilə meyvə və tərəvəz qəbulu xərçəngə qarşı qorunmada olduqca təsirli hesab edilmişdir.
Pomidor
, tərkibindəki likopen səbəbi ilə; prostat, döş, həzm sistemi, sidik kisəsi, dəri və uşaqlıq boynu xərçəngi riskini azaldır.
Sitrus meyvələrinin, ehtiva etdiyi karotin səbəbi ilə xərçəngə mane  olmaqda önəmi böyükdür.
Brokoli, kələm və gül kələmi kimi bitki mənşəli qidaların ehtiva etdikləri qlukozinolatların xərçəng riskini azaltdığı bilinir.
Kətan toxumunun ehtiva etdiyi lignan döş və ağciyər şişinə qarşı qoruyur.
Sarımsaq və soğanda olanda allilik sulfidlər immun sistemini gücləndirir, sərbəst radikalların atılmasını artırır, şiş hüceyrələrinin çoxalmasını əngəlləyir, xolestrol səviyyəsini azaldır. Aparılan bir araşdırma, mədə xərçənginin iİmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?nkişaf riski və soğan sarımsaq istehlakı arasında tərs bir münasibət olduğunu göstərmişdir.
Meyvə və tərəvəzlər, çay, kakao tərkibindəki flavanoidlər, xərçəngin inkişafını, ishalı, mədə xorası inkişafını əngəlləyir və infeksiyaya qarşı qoruyur.
Aparılan bir araşdırmaya əsasən alma ekstratları  şiş hüceyrələrinin çoxalmasının qarşısını alır.
Soyanın tərkibində olan fitoestrogenlər xüsusilə hormonlara bağlı olan xərçənglərin idarə altından saxlanmasında və qarşısının alınmasında rol oynayır. Bundan başqa ürək xəstəliklərinin və sümük əriməsinin qarşısının alınmasında da təsiri vardır.
Omega 3 yağ turşularının ən önəmli mənbəyi balıqdır; döş və ağciyər xərçəngini azaltdığını göstərən məlumatlar var.
Probiotiklər isə xəstəliyə səbəb olan mikroorqanizmlərinin çoxalmasının qarşısını alır, bağırsağın nizamlı işləməsinə köməkçi olur. Xərçəngə qarşı qoruyucu təsiri var. Qatıq və kefirin tərkibində çoxdur. Bu probiotik bakteriyalar qida olaraq prebiotikləri ( göy soğan, enginar, badımcan, soğan və sarımsağın tərkibində olan karbohidartları ) istifadə edir. Bu baxımdan, birlikdə yeyildikləri zaman, daha yaxşı fayda edirlər.

Zəncəfilin, infeksiya azaldıcı təsiri var, kolon xərçənginə qarşı önləyici təsiri olduğuna dair araşdırmalar var.
 Üzüm çəyirdəyi, vişnə,  xərçəngin qarşısının alınmasında rol oynayır.
Yaşıl çayda, qara çaya nisbətən 3-5 qat daha qüvvətli antioksidant təsiri var. Müxtəlif tipli xərçənglərin inkişafını əngəllədiyinə dair araşdırmalar var.
Narın, xərçəng üzərində təsirli ola biləcəyi irəli sürülən hissəsi, çəyirdəyidir. Buna görə də narı çəyirdəyi ilə çiynəyərək yemək daha təsir ola bilər.
Quşburnu, antioksidant və antienflamatuar xüsusiyyətlidir. Osteoartrit, soyuqdəymə müalicəsində, effekti araşdırmalarda sübut edilmişdir.
Cökə, soyuqdəymə şikayətlərini yüngülləşdirici və ağrı keçiricidir.
Bitkilərdəki bütün antioksidant birləşmələrinin sərbəst radikalar üzərində təsirləri eyni deyil.  Bu baxımdan antikoksidant istifadəsində müxtəliflik önəmlidir. Mümkün olduğu qədər fərqli mənbələrdən bu tip birləşmələri qəbul etmək gərəkdir.

Meyvə və tərəvəzlərdə vitamin itkisinin qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?

-Yeyilə bilən qabıqların soyulmamağı; soyulmalıdırsa, incə soyulmağı tövsiyyə olunur. Bir çox vitamin və mineral, meyvə və tərəvəzlərin xarici hissələrində olur. İç hissələrə doğru getdikcə vitamin və mineral intensivliyi azalır.
– Meyvə və tərəvəzlərin az suda bişirilməsi, yuyarkən suda gözlədilməməyi tövsiyyə olunur.
– Tərəvəzləri bişirməmişdən dərhal əvvəl və böyük parçalar halında kəsmək tövsiyyə olunur.
– Bişirirlərkən qazanın qapağı qapalı saxlanmalıdır. Əgər çiy halda yeyilə bilərsə, bişirmədən yeyilməsi tövsiyyə olunur.
-Tərəvəzlərin bişdiyi suyun şorbalara və yeməklərə əlavə edilməsi tövsiyyə olunur.
Bundan başqa meyvə və tərəvəzlərin mövsümündə yeyilməsi sağlamlıq baxımından çox önəmlidir.

Güclü bir immun sistemi üçün digər tövsiyyələr:

Müxtəlif meyvə və tərəvəzlərdən gündə ən az 5 porsiya yeyilməlidir.
–  Pomidor, yay aylarında hər gün mütləq yeyilməlidir. Hətta yay pomidorları konservləşdirilərək qış aylarında da istifadə oluna bilər.İmmun sistemi necə gücləndirilə bilər?
– Brokoli, gül kələmi və başqa tərəvəzlər yemək olaraq yeyilə bildiyi kimi ət yeməklərinin yanına da qarnir olaraq istifadə olunsa, istehlakı artırılmış olar. Hətta sarımsaqla birlikdə yeyərək, iki tərəvəzin antioksidant təsirindən də faydalanmaq olar.
– Nar istehlakı salatlar və südlü şirniyyatlaırın üzərində istifadə olunarsa, istehlakı artırıla bilər.
– Sitrus meyvələrinin suyundan çox özünün yeyilməsi artırımalıdır.
– Qış aylarında müxtəlif antioksidantların bir yerdə qəbul olunması üçün meyvə salatları yeyilə bilər.
– Yağlı toxumlar ( qoz, fındıq, badam və s. ) E vitamini qəbulu baxımından gündə 1-2 porsiya yeyilməlidir.
-Paxlakimilər ( lobya, noxud, mərci ) həftədə 2-3 dəfə yeyilməlidir.
Xüsusilə qış aylarında şorba olaraq yeyilə bilər. Salatlarda istifadə etməklə  fərqli dadlar əldə edə və beləcə, istehlakını artıra biləsiniz.
– Gündəlik və ya uzunömürlü südlərin probiotikli qatıqlarla mayalanması ilə ev şəraitində sağlam qatıqlar əldə edilə bilər. Hər gün bir stəkan kefir yeyilməlidir.
– Həftədə 2 dəfə balıq yeyilməlidir.
– Gündə ən az 5-6 porsiya tam ( üzərində işlənməmiş ) dənəli taxıllar ( tam buğda, tünd düyü və s. ) yeylməlidir. Buna görə də ağ çörəkdən çox tam taxıllı çörək yeyilməlidir.
– Bədəndə gedən bir çox reaksiya üçün su lazımdır. Buna görə də gündəlik 2-2,5 litr su içilməlidir.
-Ekinezya, zəncəfil, cökə, quşburnu, sarıkök çayları çox bir-birilə qarışdırılmadan gündəlik olaraq içilə bilər.

Mənbə: www.haberturk.com
Hazırladı: Fidan Aslanova 

Beyenmeler
1   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

İMMUN SİSTEMİ NƏDİR ?

Xüsusi

Hamımız gündəlik həyatda dəfələrlə “immun sisteİmmun sistemi nədir?mi” terminini eşitmişik. İmmun sistemi əslində çox əhatəli və uğurla işləyən bir sistemdir. Ən sadə halı ilə anlatsaq, bir çox əsgəri olan böyük bir ordu kimi düşünə bilərsiniz. Bu əsgərlər bədənə yaxınlaşan bir təhlükə, yəni xəstəlik olduğunun fərqinə vardıqları zaman, müdafiəyə keçirlər. Bundan da artığı, bu əsgərlər o təhlükəni görür, yaddaşına yerləşdirir, növbəti yaxınlaşmada dərhal  tanıyaraq öncədən tədbir görürlər.

Körpə uşaq, doğumu ilə birlikdə, ana bətnindən ayrılan kimi xarici şəraitdə saysız- hesabsız mikroorqanizm və yad maddələrlə üz-üzə qalır. İmmun sistemi  doğulma ilə birlikdə qüsursuz bir şəkildə işləməyə başlayır.

Günümüzdə, immun siteminin işləmə prosesi və orqanlarının çox ətraflı bir şəkildə çözülməsi sayəsində, bir çox xəstəliyin də önünə keçilmiş və ya müalicə müddətinin qısaldılması təmin edilmişdir. İmmun elminə, “immunologiya” adı verilir. Bu termin isə, qədim Romada əsgərlikdən azad edilmiş,  yəni qorunmuş zadəganlar üçün istifadə olunan “immunitas” sözündən yaranmışdır.

İmmun sistemi bir canlıda xəstəliyə səbəb ola biləcək bütün virus, patogen və yad maddələri tanıyıb yox edən, başqa sözlə,  bədənin xəstəliklərə qarşı müqavimətli olmasını təmin edən bir sistemdir. İmmun sisteminin böyük bir işləmə mexanizmi vardır. Bu sistem, bədənə girən və ya bədənlə təmas halında olan bütün yad maddələri tanıyır, ən incə detalına qədər araşdırır və bunları, canlının sağlam toxuma hüceyrələrindən ayırd edir. İmmun sisteminin vəzifəsi ilkin olaraq bu yad maddələrin bədənə daxil olmalarını əngəlləməkdir, əgər hər hansı bir şəkildə daxil olublarsa, daxil olduqları yerdə saxlamaq və yayılmalarına icazə verməməkdir. İmmun sistemi o qədər həssas bir işləməyə malikdir ki, protein və amin turşusu kimi quruluş olaraq bir-birinə çox bənzəyən maddələri belə ayıra bilir.

İmmun sistemi doğumla birlikdə aktiv hala gəlir və canlının ölümünə qədər işləməyə davam edir. Yəni təbiətdəki hər bir canlı özlərində olmayan yad toxuma, molekul və hüceyrələrə qarşı bir müdafiə mexanizminə sahibdir. Əgər immun sistemi hər hanİmmun sistemi nədir?sı bir səbəbdən dolayı zəifləyərsə, bədənin qoruma qabiliyyəti də zəifləyər. Bu zəifliyi fürsət bilən viruslar, dərhal bədənə girməyə başlayar və qrip kimi ən sadə xəstəliklərə qarşı belə müqavimət göstərilə bilməz.

Canlının quruluşunda, davamlı olaraq işləyən bir çox orqan və toxuma sistemi var. Lakin bunlardan bəziləri özünə heyran qoyacaq dərəcədə qarışıqdır. Bu sistemlərdən biri də, mövzumuz olan immun sistemidir. Bu sistemin ən önəmli xüsusiyyətlərindən biri, xatırlama qabiliyyətinin olmağıdır. Sistemin əsgərləri, yəni vəzifəli olan bütün hüceyrələr qarşılaşdığı yad bir maddəni yaddaşına köçürür və daha sonra gördüyü zaman, dərhal tanıyaraq öncədən tədbirini görür. Bu tanıma prosesi sayəsində, öncəki qarşılaşma ilə müqayisədə, daha tez bir reaksiya verir.

İmmun sisteminin orqanları hansılardır?
İmmun sisteminin insan bədənindəki vəzifəsinin gerçəkləşməsi, bəzi orqan və toxumaların işbirliyi sayəsində olur. Bu orqanlar, ümumi olaraq  lenfoid toxumalı orqanlardır. İmmun sisteminin əsas elementləri, ağ qan hüceyrələri, sümük iliyi, linfa sistemi, hormonlar və bəzi proteinlərdir.

Badamcıqlar: Badamcıqlar, boğazda linfasitlərin toplandığı kiçik formlardır. Xaricə açılan bir açıqlıq olan ağızdan gələ biləcək yad maddələrə qarşı ilk maneə vəzifəsini yerinə yetirirlər. Badamcıqların içində yerləşən linfa damarlarından boyun və çənə altı düyünlərinə doğru linfa mayesi axır. Bu axma prosesi ərzində linfa damarlarının divarından linfasit istehsal olunur. Bu linfasitlər isə, bədənə girən patogen və mikroorqanizmləri təmizləmək prosesini yerinə yetirir.
Linfa: İmmun sistemində yerləşən hüceyrə və proteinləri, bədənin bir yerindən başqa bir yerinə daşıyan bir dövran sistemidir.
Linfa düyünləri: Qoltuq altı, çənə altı, disrək, boyun və döşlərdə olan bu formalar T və B hüceyrələrinin olduğu mərkəzlərdir.
Linfa vəzləri: Udlağın üst tərəfində, burun boşluğunun arxa tərəfində olan, linfoid toxumalı hissələrdir. Xəstəliyə səbəb olan infeksiya təsirlərini və onların istehsal etdiyi antikorları yandırırlar.
Timus: Timus, döş boşluğu içində yerləşən, iki hissədən ibarət olan bir orqandır. Yetkinləşməmiş lenfosidlər, sümük iliyindən çıxıb timusa gəlir, burada böyüyür, yetkinləşir və immun sistemindəki vəzifələrini yerinə yetirmək üçün qana qarışır.
Qaraciyər: Qaraciyər, immunoloji təsirli hüceyrələri ehtiva edir. T – hüceyrələri ilk olaraq,  qaraciyər tərəfindən istehsal olunur.
Dalaq: Qarın boşluğunun sol üst tərəfində  olan bu orqanın ən önəmli vəzifəsi, funksiya xaricində qalmış qanı süzməkdir.
Peyer valları: İncə bağırsağın ileum hissəsində yerləşən peyer valları, bağırsaq kanalındakı  patogenlərin nəzarətdə saxlanmasını təmin edir.
Sümük iliyi: İmmun sistemində vəzifəli olan bütün hüceyrələrin, kök hüceyrələrinin olduğu mərkəz sümük iliyidir.

Anadangəlmə ( təbii )  immun sistemi:

Təbii immunitet, canlının doğulduğundan etibarən başlayıb, ölümünə qədər işləməyə davam edən bir müdafiə mexanizmidir. Genetik xüsusiyyətlərə bağlıdır və nəsildən nəsilə keçə bilər. Təbii immunitetdə insan bədəni hər hansı bir antikor yaratmadan mikroblara qarşı qorunmaqdadır. Bir neçə misal göstərməli olsaq, mədənin istehsal etdiyi turşu bir çox yad mikroorqanizmin burda canlı qalmağını əngəlləyir, göz yaşı gözdə olan mikrobları öldürür, burunun içərisində olan tüklər nəfəsalma zamanı yad hissəcikləri tutaraq içəriyə girməyini əngəlləyir. Örnəklərini çoxalda biləcəyimiz təbii immunitet, ümumi olaraq irsi, anatomik, toxuma, hormon və ifrazatlardakı özəl qoruyucu maddələrlə təmin edilən immunitet növüdür.

Sonradan qazanılmış immun sistemi:

Bədənin, mikroorqanizmlərə qarşı antikor istehsal edərək qazandığı immunitetdir. Başqa sözlə desək, müxtəlif yollarla sonradan qazanılmış immun sitemidir. Qazanılmış immunitet, öz içərisində aktiv və passiv immunitet olmaqla iki yerə ayrılır.

Aktiv immunitet: Antigenlərə məruz qaldıqdan sonra yaranan immunitetdir. Üç formada meydana çıxa bilər.
Peyvəndlə: içərisində mikrobların zəiflədilmiş halı və ya bunların toksinləri olan, laboratoriya şəraitində hazırlanmış maddəyə peyvənd deyilir. Peyvənd, immunitet qazanmağın süni formasıdır. Peyvəndin içərisindəki mikrioorqanizm laboratoriya şəraitində əməliyyatlardan keçirildiyi üçün xəstəlik yaratmaq kimi bir təhlükəsi yoxdur. Peyvənd ilə qazandırılmış immunitetdə təməl mexnizm budur: peyvənd sayəsində xəstəlik yaradıcı mikroorqanizm daha öncədən bədənə tanıdılır, bunu tanıyan immunitet sitemi dərhal onu yaddaşına atır. Daha sonra yenidən qarşılaşma vəziyyətində isə xəstəlik yaratmasına fürsət vermədən, antikor istehsal edərək onu yox edir.
Xəstəliyi keçirməklə: bu şəkildə qazanılmış immunitetə, peyvənd üsulunun təbii halı deyə bilərik. Sistem hər ikisində eynidir. İmmun sitemi öncədən keçirilmiş xəstəlik sayəsində o mikrobu tanıyır və növbəti dəfə üçün xəstəlik yaratmağına imkan vermir.
Sağlam olarkən bədənin antikor istehsal etməsi ilə: bədənə girən mikrobların sayı o qədər də çox deyilsə, ağ qan hüceyrələri bu mikrobları xəstəlik yartamasına fürsət qalmadan antikor yaranır və eyni mikrob ikinci dəfə bədənə girmək istədiyi zaman antikior əngəli ilə qarşılaşır.
Passiv immunitet: Bədənə xaricdən antikor verilməsi ilə təmin edilən immunitetdir. Bunun üçün serumdan istifadə edilir. Serumlar hazır antikorlardır, bəzi hallarda bədənin istehsal edtiyi antikor kifayət etmir və xaricdən dəstəkləyici serum verilir. Serumla yanaşı, dərmanla da edilə bilən passiv immunitetin qoruyucu olmadığını, sadəcə müalicə edici bir üsul olduğunu söyləmək də fayda var.

Mənbə: bilgihanem.com
Hazırladı: Fidan Aslanova Red

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

SOYUQDƏYMƏ VƏ QRİP ƏLEYHİNƏ 18 TÖVSİYYƏ

Xüsusi

  1. Soyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəTez-tez əl yumaq vərdişi qazanın. Əllərinə asqrıan xəstələrin toxunduğu əşyalarda, viruslar saatlarla və hətta günlərlə canlı qala bilər. Bu əşyalara toxunan sağlam insanlara viruslar keçə bilər. Əlinizi yumaq imkanınız yoxdursa, əl təmizləyici spreylərdən istifadə edin.
  2. Üz, bədənə giriş olduğu üçün, gözlər, burun və ya ağızla oynamaq və ya toxunmaq vərdişindən çəkinin. Soyuqdəymə və qrip virusları, bir çox hallarda üzlə olan təmasla keçə bilər. Asqırdıqdan sora əllərinizi yumadan gözlərinizə və ya ağzınıza toxunmayın. Bu qaydaya əməl edərək,  xəstənin eyni virusla yenidən xəstələnməsinin qarşısını ala bilərsiniz. 
  3. Burun axıntısını udmayın, çıxarın. Bu, sizin bədəninizdən infeksiyaya səbəb olan mikroorqanizmlərin atılma üsuludur. Hər iki burun dəliyini birdən tıxayaraq axıntını çıxarmağa çalışmaq, qulaqda təzyiqin artmasına və mikrobların qulağa getməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də hər bir burun dəliyini ayrı ayrı tıxayaraq digərindən axıntını çıxarın. Asqırarkən və burun axıntısını çıxararkən kağız dəsmaldan istifadə edin və dəsmalı zibilə atın. Kağız dəsmal tapa bilmədiyiniz halda,  sol əlinizin dirsəyinə doğru asqırın.
  4. Bol-bol vitamin qəbul edin. Vitaminləri dərman halında qəbul etmək əvəzinə, tünd yaşıl, qırmızı və sarı rəngli meyvə və tərəvəzlər yeyərək təmin edin. C vitamini immun sisteminizi gücləndirərərk xəstələnməyinizə əngəl olacaq və ya xəstələndiyiniz zaman viruslara qarşı immun sisteminiz üçün  güclü bir dəstək təmin edəcəkdir. Meyvə-tərəvəz yeyə bilmədiyiniz halda, vitamin həbləri tövsiyyə edilə bilər. Sink, kalsium, maqnezium və dəmir kimi minerallar da faydalıdır.
  5.  Toyuq bulyonundan hazırlanmış isti şorba, həm maye, həm də protein qəbulu üçün olduqca faydalıdır. Şorbanın istiliyi, burun və boğaz şikayətlərini azaldar.
  6. Hər gün bir kasa qaymağı götürülümüş qatıq yemək, soyuqdəyməni 25 faSoyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəiz azaltdığı bəzi araşdırmalarda göstərilib. Qatığın içindəki faydalı bakteriyalar, bədənin soyuqdəymə və qriplə apardığı mübarizədə immun sistemiylə bağlı maddələrin istehsalına yol açdığı üçün faydalı olduğu düşünülür.
  7.  Burun və ağciyərlərimizi döşəyən örtüyün üzərində incə yapışqan bir maye təbəqəsi var. Bu təbəqəni hərəkət etdirərək təmizliyi təmin edən və saniyədə 10 dəfə hərəkət edən süpürgə kimi tüklər var. Siqaret tüstüsü bu yapışqan mayedə qurumağa, tüklərdə iflic halı meydana gətirərək virusların təmizlənməsinə və tənəffüs yollarından uzaqlaşdırılmasına əngəl olur. Bir ədəd siqaretin çəkilməsi ilə tənəffüs yolu tüklərində 30-40 dəqiqəyə qədər iflic halı  meydana gəlir. Elmi araşdırmalar siqaret çəkən insanların daha ağır və daha tez-tez soyuqdəyməyə və qripə tutulduqlarını göstərir. Sadəcə siqaret tüstüsünün olduğu məkanda olmaq belə , immun sisteminə zərər verə bilir.
  8.  Alkoqol istifadəsi immun sisteminə müxtəlif yollarla təzyiq edir. Ağır alkoqol asılılığı olan insanlarda infeksiyalar və çətinliklər daha tez-tez meydana gəlir. Alkoqol, bədəndə su itkisinə də səbəb olaraq zərər verir.
  9.  Qrip mövsümündə sıxlıq olan məkanlardan və xəstələnmiş insanlarla yaxın münasibətdən çəkinin. Əl-ələ görüşmək, qucaqlaşmaq və öpüşmək əvəzinə, yaponlar kimi başınızla salamlaşın. Əgər onlarla əl-ələ görüşmək məcburiyyətində  olsanız,  ilk fürsətdə əllərinizi yuyun.
  10. Xəstələndiyiniz zaman, bədəninizin enerjisinin önəmli bir qismi, immun siteminin artan ehtiyacına veriləcəyi üçün enerji təmin edən sağlam qidalar qəbul edin. Bal, enerji verən, öskürəyi rahatladan və mikrobları öldürücü təsirləri olan bir qidadır. Ağızdan qəbul edilən içkilərə bal əlavə edilə bilər. Lakin bal, 1 yaşından kişik uaqlara verilməməlidir. 
  11. Stress və həddindən artıq yorğunluq, immun sistemini zəiflədən bir faktordur. Stresinizi azaldacaq olan meditasiya, gərilmə məşqləri və istirahət yararlıdır. Axşamlar tez yataraq immun sisteminizin xəstəliklə mübarizəsində gərəkli enerjini təmin etməlisiSoyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəniz.
  12. Qızdırmanız olmadığı halda, idman məşqlərinizi unutmayın. İdman, bədən temperaturunu artıraraq bədəninizi işğal edən mikrobların yox edilməsinə kömək edər. İdmanla məşğul olan zaman tərləmək və bol maye qəbulu ilə bədən mayeləri təzələnər, toksinlər atılar. Nizamlı edilən idman  məşqləri, bədəninizdə soyuqdəymə və qrip virusları ilə mübarizə aparan hüceyrələri artırar.
  13.  Bədəninizin, gündə 8 stəkan suya ehtiyacı var. Xəstələndiyiniz zaman ən az bu qədər, daha da yaxşı olar ki, bundan artıq miqdarda su içəsiniz. İlıq su, zəncəfil, bal, limon, darçın, adaçayı, ekinezya çayı kimi içkilər yararlıdır. Süd və südlü içkilər bədən ifrazatlarında qatılaşmağa səbəb olacağı üçün soyuqdəymə və qrip zamanı içilməməlidir. 
  14.  Hava şəraitinə görə tərləməyəcək və üşüməyəcək formada geyinin. Sərin yerlərdə qalın papaq, boğazlı jaket, yun corab geyinilə bilər.  İlıq yerlərdə artıq geyimlər çıxarılmalıdır. Soyuğa məruz qalma və ya islanma, immun sistemində zəifləməyə səbəb olur. Əgər soyuğa məruz qalmısınızsa və ya yağışda islanmısınızsa, ən qısa zamanda bədəninizi isitməli və qurulanmalısınız. Buxar vannası, isti hamam və ya sauna şəraiti çox faydalı ola bilər.
  15. Əlavə bir yastıq istifadə etməyiniz, burun tıxanıqlığınızı azaladaraq daha tahat bir yuxu təmin edəcəkdir.
  16. Soyuqdəymə və qrip xəstəlikləri viruslar tərəfindən meydana gəldiyi üçün antibiotiklər bu halda təsirli deyil, istifadə olunmamalıdır. AntiSoyuqdəymə və qrip əleyhinə 18 tövsiyyəqrip dərmanlardan istifadə oluna bilər. Lakin 5-7 gün sonra vəziyyətiniz düzəlmədiyi təqdirdə, bakterial infeksiyalar yarana bildiyi üçün antibiotiklərdən istifadə oluna bilər.
  17. Qrip peyvəndi hər il özünü dəyişdirən qrip virusuna qarşı yenidən istehsal olunan bir peyvənddir. Sentyabr- Oktyabr ayları, qrip peyvəndi üçün ən uyğun vaxtdır. Xroniki xəstəliyi olanlara, immun sistemi zəif olanlara və yaşlı insanlara mütləq tətbiq olunmalıdır.
  18. Soyuqdəymə və ya qrip halında təyyarə ilə səyahət edərkən xüsusilə enmə zamanı  ciddi qulaq problemləri yarana bilər.Mənbə: www.milliyet.com.tr
    Hazırladı: Fidan Aslanova 
Beyenmeler
0   2  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

QIŞA HAZIRIQMI?

Xüsusi

Qışa hazırıqmı?İsti və aydın yay fəslindən sonra günlər qısalmağa başlayır. Bununla paralel olaraq havalar da soyumağa başlayır; bitkilər, heyvanlar və bir bütün olaraq təbiət, özünü qış mövsümünə hazırlayır. Bu hazırlığa insan bədəni də öz-özündən bir növ uyğunlaşır və temperaturun enməsini qavrayaraq yağ toplayıb saxlamağa  başlayır. Təəssüf ki, biz insanlar xüsusilə şəhər şəraitində ruhumuza və bədənimizə təbiətlə bütün içərisində yaşamağı üçün gərəkli olan imkanları təqdim edə bilmirik və bədənimiz kifayət qədər işarə ala bilməməsi səbəbiylə özünü qışa hazırlaya bilmir. Buna görə də qışın hələ ilk günlərində soyuqdəymə halları ilə qarşılaşırıq.

Bu dövrdəki bir çox xəstəlik, şübhəsiz, havaların soyumağı ilə əlaqədardır, amma yeganə faktor bu olsaydı, onda hamı xəstələnmiş olardı. Yaxşı, bəs niyə bəzi insanlara tez soyuq dəyib qrip olduqları halda, bəzi insanlara soyuq heç təsir etmir?

Bildiyimiz kimi zehni, xüsusilə də ruhi baxımdan zəif bir dövr keçiririksə, bədənimiz də zəifləyir və çox asanlıqla xəstələnir. Bu da, ruh və zehin bütünlüyümüzü və aralarındakı qarşılıqlı təsiri göstərir. Lakin hər nə səbəblə olursa olsun, əgər immun sisteminiz zəifdirsə, həm mənfi xarici təsirlərin, həm də ruhi çöküntülərin öhdəsindən gəlmək çətinləşər.

Buna rəğmən, zehin və ruh sağlamlığımızın yerində olduğunu güman edib, immun sistemimizi gücləndirərək qış üçün hazırlıq görə bilərik. İlk addım olaraq, qidalanma ilə başlaya bilərik.

Qidalanma ilə qışa hazırlıq:

– Qidaların 75-80 faizi təzə meyvə-tərəvəzlərdən ibarət olmalıdır.
– Mümkünsə bu meyvə-tərəvəzlər, yerli və təbii olmalıdır.
– Qidalanma balanslı şəkildə olmalıdır.
– Tərəvəzlər gündəlik bişirilməli, meyvə suları isə təzə sıxılıb içilməlidir.
– Tərəvəzlər qızardılmaq  əvəzinə, buxarda bişirilməli və salat şəklində təzə olaraq yeyilməlidir.

Yeməklərin ölçüsü :

Səhər yeməyi ən ağır yemək olmalıdır.
Günorta yeməyi orta ağQışa hazırıqmı?ırlıqda olmalıdır. Çiy və bişmiş qidalardan ibarət ola bilər.
Axşam yeməyi ən xəfif yemək olmalıdır. Məsələn, buxarda bişmiş tərəvəzlər, sulu yeməklər, isti şorba növləri və s. bu kimi.

Yemək yeyərkən sadəcə yeməklə maraqlanmaq lazımdır. ( Yemək yeyərkən televizora baxmaqdan, iş görüşməsindən və ya ailə mübahisələrindən çəkinilməlidir; rahatladıcı bir musiqi zövqə görə seçilə bilər. )

Tərəvəzləri öz fəslində yemək lazımdır.

Rəfinə edilmiş hər cür qidadan qaçınmaq laızmdır. ( şəkər, ağ un, ağ düyü… ) 

Əgər gündəlik həyatda fiziki fəaliyyət yerinə yetirilə bilmirsə, porsiyaları azaltmaq lazımdır.

İmmun sisteminizi gücləndirmək üçün:

– Kifayət qədər yuxu. ( müddəti insana görə dəyişir, lakin dincəlmiş bir halda oyanmaq lazımdır. ) Qış mövsümündə daha çox yuxuya ehtiyacımız olduğunu unutmayaq.
– Günləri nizamlı bir ritmlə keçirmək. – eyni saaatda yuxudan oyanmaq, eyni saatlarda yemək, eyni saatda yatmaq kimi.
– Müsbət düşünmək, şüurlu olaraq və dərin nəfəs almağa çalışmaq ( zehni fərqindəlik məşqləri) .Qışa hazırıqmı?
– Dinc olmağa çalışmaq və hərəkətə önəm vermək.
– Aşırı stresdən çəkinmək, gündəlik həyata sakitliyi daxil etmək.

Amerikada edilən bir araşdırmaya əsasən, çox stress altında olan insanlar, digərlərinə nisbətən iki qat daha tez-tez xəstələnir. Stress vəziyyətlərində böyrəküstü vəziləri həddindən artıq kortizol istehsal edir. Bu hormonun gərəyindən çox istehsal edilməsi, immun sisteminizin zəifləməsinə səbəb olur.

Stressiz həyat yaşamaq şübhəsiz ki, asan deyil,  çünki bizim xaricimizdəki stres yaradan faktorların çoxunu əngəlləyə bilmirik. Yenə də stressdən nisbətən daha az təsirlənməyin yolları mövcuddur. Bu mövzuda rahatlanma üsulları bizə köməkçi olar. Məsələn,

– Açıq ( bol oksigenli ) havada templi gəzintilər
– İdmanla məşğul olmaq
– Soyuq-isti duş qəbul etmək
– Sakitləşdirici musiqi dinləmək
– Bir xobbi ilə məşğul olmaq ( bir növ meditasiyadır )
– Yoqa və ya insana müsbət təsir edən digər fəaliyyətlər ( məsələn, meditasiya.. rəqs.. mahnı oxumaq.. rəsm çəkmək kimi )
– Bədənin fərqindəliyi məşqləri
– Şüurlu olaraq əzələ rahatlatma məşqləri

Bütün bunların yanında ən dəyərli dərmanımız əhval-ruhiyyəmizin sağlam olmasıdır. Ona görə də sizi xoşbəxt edən fəaliyyətlər, sizin üçün yükəsk əhval-ruhiyyə qaynağı olacaq. Bu mövzuda,  havalar soyuyur deyə pessimistliyə qapılmaq əvəzinə, soyuq havada və qaranlıq qış günlərində hansı fəaliyyətləri edəQışa hazırıqmı? biləcətyinizi planlaya bilərsiniz. Məsələn, əl işləri kursları, dil kursları, musiqi, rəqs və s. fəaliyyətlər üçün qış mövsümü gözəl fürsətlər təqdim edə bilər.

Gözəl və sağlam bir qış keçirməyiniz diləyi ilə…

Mənbə: www.ruhsalyasam.com
Müəllif: Şaduman Karaca 
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

Beyenmeler
0   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook