TƏXƏYYÜL HAQQINDA

Xüsusi

fantaziya təxəyyülKeçmiş qavrayış materiallarının yenidən işlənməsi əsasında yeni surətlərin yaradılmasından ibarət olan psixi prosesə təxəyyül deyilir.

Təxəyyül surətləri necə formalaşır? İnsan onları özündən yaradır, yoxsa həyatdan götürür?
Əlbəttə, təxəyyül də bütün psixi hadisələr kimi xarici aləmin inikasıdır. Lakin təxəyyülün də özünə aid xüsusiyyətləri var. Təxəyyülün qavrayış və hafizədən fərqi, bu psixi proseslərin cism və hadisələrdə gerçək mövcud olan xüsusiyyətləri əks etdirməsi, təxəyyül prosesində isə insanın xarici aləmdə mövcüd olmayan yeni surətlər yaratmasından ibarətdir. Amma təxəyyül prosesində yaranan yeni surətlər uydurma deyil. İnsan bu surətin əlamət və ünsürlərini həyatdan götürür. Hətta fantastik surətlər belə insanların adam, balıq, şir və s. haqqındakı təsəvvürləri əsasında formalaşmışdır.
Təxəyyül surətlərinin keyfiyyəti insanın təsəvvür ehtiyatının, bilik və təcrübəsinin zənginliyindən asılıdır. Bizim hər birimiz gündəlik həyatımızda çoxlu sayda təxəyyül surətləri yaradırıq. Təxəyyül yalnız şairlərə, rəssamlara deyil, bütün fəaliyyət sahələrində böyük əhəmiyyətə malikdir.

TƏXƏYYÜLÜN NÖVLƏRİ

İnsan bir çox hallarda müxtəlif təxəyyül surətləri yaradır, lakin onları həyata keçirmir və yaxud elə şeylər fikirləşir ki, onları həyata keçirmək əslində mümkün olmur. Belə təxəyyülə passiv təxəyyül deyilir. Passiv təxəyyül həm niyyətli, həm də niyyətsiz xarakter daşıya bilər.
təxəyyül-fantaziyalarNiyyətli passiv təxəyyülə misal olaraq xülyanı göstərmək olar. Xülya zamanı insan əsrarəngiz surətlər yaradır, onları gözünün qarşısında canlandırıb xoşhallanır, sadəcə olaraq bu prosesin özündən həzz alır; lakin onları həyata keçirmir. Passiv təxəyyül surətləri hər hansı bir təəssüratın, söz və hissin təsiri ilə niyyətsiz surətdə də əmələ gələ bilər. Əgər insanın həyat fəaliyyətində xülya surətləri üstünlük təşkil edirsə, bu, onun bir şəxsiyyət kimi inkişafında ciddi nöqsanlar olduğunu göstərir.
Xülyanı xəyalla eyniləşdirmək olmaz. Xəyal – arzu edilən gələcəyin surətlərini yaratmaqdan ibarət olan təxəyyül prosesidir. Xəyal insan həyatında mühüm rol oynayır.
Həyatla bağlı olan, hadisələrin obyektiv gedişini düzgün əks etdirərək, onu ötən xəyal həmişə insanı fəaliyyətə təhrik etmək cəhətdən çox əhəmiyyətlidir. Hadisələrin təbii gedişindən doğmayan xəyal isə insanı süsləşdirən, həqiqəti təhrif edən, həyatla heç bir əlaqəsi olmayan xülyaya çevrilir. Buna görə də insanın öz xəyal surətlərinə tənqidi münasibət bəsləyib, onları idarə etməsi zəruridir.
Aktiv təxəyyül müxtəlif formalarda özünü göstərir. Bərpaedici və yaradıcı təxəyyül onun əsas növləri hesab olunur.
Obyektin təsvir, çertyoj, sxem, not, xəritə və s. əsasında yaradılan surətinə bərpaedici təxəyyül deyilir.
Bərpaedici təxəyyül surətlərini xarakterizə edərkən iki cəhəti xüsusilə fərqləndirmək lazımdır. Onlar ilk baxışda müəyyən təsvir əsasında yarandıqları üçün hafizə təsəvvürlərini xatırladır, lakin mahiyyət etibarilə fərqlənirlər. Bərpaedici təxəyyül surətləri qavranılan təsvirin sonra sadəcə olaraq yada salınması deyildir.
Bərpaedici təxəyyül müxtəlif fəaliyyət sahələrində olduğu kimi, təlim prosesində də mühüm rol oynayır. Şagird dərsdə bilavasitə qavranılması mümkün olmayan obyekt və prosesləri, eləcə də keçmiş hadisələri mənimsəyərkən onların surətini məhz bərpaedici təxəyyül sayəsində yaradır.
Bərpaedici təxəyyül surətləri düzgün və dəqiq olduqda xüsusilə böyük idrak əhəmiyyəti kəsb edir. Onların dəqiqliyi,  hər şeydən, əvvəl şagirdin təsviri anlamaq səviyyəsindən, dolğun təsəvvürlərə malik olmasından asılıdır. Bu surətlərin yaradılması daxili prosesdir, başqa adamlarla ünsiyyət zamanı bu surətlər əsasən iştirak etmir. Əgər şagird, tutaq ki, əsərdə təsvir olunmuş müəyyən bir əhvalatı aydın təsəvvür edə bilmirsə, bu mütaliə prosesinə bilavasitə mane olmur və o, mətnin mənasını obrazlı olmasa da, ümumi şəkildə başa düşə bilir. Bu baxımdan bir çox şagirdlərdə dəqiq bərpaedici təxəyyül surətləri yaratmaq tələbatının olmamasına təsadüfi hal kimi yanaşmaq olmaz. Müəllim bu cəhətləri nəzərə almalı, şagirdləri fəallaşdırmalı, onları dəqiq bərpaedici təxəyyül surətləri yaratmağa təhrik etməlidir.

fantaziyaYaradıcı təxəyyül fəaliyyətin orijinal və dəyərli məhsullarında reallaşdırılan yeni surətlərin müstəqil yaradılmasını nəzərdə tutur. Yaradıcı təxəyyül surətləri müstəqil yaradılir. Hər hansı bir yazıçının yaratdığı obraz onun yaradıcı təxəyyülünün məhsuludur, bizim bu əsər əsasında yaratdığımız surətlər isə bərpaedici təxəyyül surətləri olacaqdır. Yaradıcı təxəyyül insanı sözün əsl mənasında yaradıcı şəxsiyyət kimi xarakterizə edir. Yaradıcı təxəyyül surətlərində insanın şəxsiyyəti, varlığa münasibəti, həyatı dərk və izah etmə bacarığı, sənətkarlığı bütün aydınlığı ilə əks olunur. Yeni orijinal surətlərin yaradılması mürəkkəb və ziddiyyətli prosesdir və gərgin yaradıcı əməyin məhsuludur. Bu baxımdan uşaqların yaradıcı fəaliyyəti xüsusilə diqqəti cəlb edir. Görkəmli şair, yazıçı, rəssam, heykəltaraş və s. yaradıcı insanların yaradıcılıq tərcümeyi-halı məhz uşaqlıqdan başlayır. Ailədə, məktəbdə uşaqların yaradıcı fəaliyyətinə qayğı ilə yanaşmaq zəruridir.

Mənbə: Ə.Əlizadə, Ə.Bayramov  “Psixologiya”
Hazırladı: Psixoloq Rübabə

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +16 (from 16 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az idarəçisi. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

İMTAHAN STRESİ

340745Həyatda rastlaşdığımız bütün çətinliklərə imtahan deyirik. Bir ömür boyu müxtəlif imtahanlar veririk. Ən əhəmiyyətli saydığımız sinaqlarımızdan biri isə on bir illik zəhmətimizin bəhrəsi olacaq qəbul imtahanlarıdır. O imtahan ki, minlərlə abituriyentin gələcəyi üçün məsuliyyət daşıyır. Biliyiniz bu imtahandakı 125 sualla qiymətləndiriləcək və gələcəyiniz bu imtahanın nəticəsiylə dəyişəcək.
İmtahana qədərki dövrə nəzər salsaq, şagirdlərin əksəriyyəti dərslərə ciddi yanaşmır, ali məktəbə hazırlaşmaq üçün son iki ili gözləyir. Bir neçə illik dərs materiallarının qısa bir müddət ərzində mənimsənilməsi, bir neçə bölmənin dərslərinin çox az vaxt ərzində öyrənilməsi, mövzuların səthi və qısa müddətli yadda qalmasına səbəb olur. Bir az həyəcan, stres qanda adrenalin səviyyəsinin yüksəlməsinə, sinir hüceyrələrinin tormozlanmasına səbəb olur. Adrenalin səviyyəsinin yüksəlməsi zamanı insan beynindəki hazır məhsula çatmaqda çətinlik çəkir. Abituriyent niyə həyəcanlandığını ayırd etməlidir. Bacarıqsızdırmı, ətrafdakıların qınagından çəkinirmi və s. Bunlar hamısı nəticə mərkəzli qayğılardır.
Ümumiyyətlə, qayğını artıran əsas səbəblər,”vaxtım azdır”, “yoldaşlarım məndən daha bacarıqlıdır”, “qəbul olmasam valideynlərimə nə deyəcəm”, “mütləq qəbul olmalıyam”, “oxuduqlarım yadımda qalmır” düşüncələridir.
Qayğılar fiziki olaraq bəzi əlamətlərin üzə çıxmasına səbəb olur. Tez-tez nəfəs alma, tərləmə, ürək döyünmə, titrəmə, əzələ gərginliyi bu əlamətlərdəndir.
Bir faktı da nəzər almaq lazımdır ki, dərsin çoxluğu ilə əlaqədar normal qidalanmama, yuxu rejiminin pozulması da orqanizmdəki fizioloji proseslərin pozulmasına səbəb olur.
Orqanizmin 15-17 yaş arasınadakı cinsi yetişkənlik səviyyəsinin ən yüksək həddə çatması və gərginləşməsi də məhz bu vaxta təsadüf edir. Maraq dairəsi genişlənən, əyləncə həvəsində olan abituriyent bu dövrü kitab -dəftərdən asılı olaraq keçirməyə məcbur olur. İstirahətin düzgün qurulmaması psixoloji gərginliklərə səbəb olur.
imtahan stresiYaxınların, tanışların mütəmadi abituriyentlə maraqlanması, onun bilik səviyyəsini yoxlamağa çalışması, valideynlərin “oxu, oxu “sözlərini daim təkrar etməsi, onsuz da gərgin olan şagirdi daha da gərginləşdirir.
Müəllim və valideynlərin imtahanın uğursuz olacağı halda, sanki dünyanın sonunun gələcəyini israrla anlatması, imtahanı şagirdin gözündə daha da qorxulu hala gətirir.
Gərginliyi azaltmaq üçün abituriyenti çox sıxmamaq lazımdır. Hər gün eyni sözləri təkrar edərək, “Sənin yolunda nə qədər pul tökmüşəm, “Qəbul olmasan qohumlar, tanışlar yanında biabır olacağıq”, “Filankəsin uşağı bütün gün oxuyur”kimi cümlələrdənsə, ona güvəndiyinizi hiss etdirin. “Sən bacarıqlısan, bunu da bacararsan” mesajı verməklə onun əhvalına yaxşı təsir etmiş olarsınız.

Hər nə qədər boş vaxtı olmasa da, istirahətə vaxt ayırın, fərqli mövzularda söhbət edin. İmtahana bütün qohum-əqrəbanın getməsinə ehtiyac yoxdur. Çox zaman bunu xüsusi diqqət kimi qəbul etsəniz də, bu məsuliyyəti daha da artırır.

İxtisas seçimində də, öz istəyinizi deyil, şagirdin istəyini nəzərə alın. “Elə peşə seç ki, pul qazana biləsən”deyib, arzuları pula bağlamayın. Məsləhət verin, real həyatdan misallar gətirin, amma faydalı ola biləcəyi sahəni seçməkdə yardımçı olun.
Universitet tələbəsi olmaq  həyatınızı dəyişə bilər, qarşınızda gözəl imkanlar aça bilər, lakin bu hələ hər şey deyil. Xoşbəxtlik təhsildən asılı deyil.


Bütün abituriyentlərə uğurlar arzulayıram, arzularınız gerçək olsun!

Müəllif:   Psixoloq Rübabə

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +16 (from 18 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az idarəçisi. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

ŞAGİRD UGURU. BU UĞURDA VALİDEYNİN ROLU

10338759_1510495752502633_6475770305681111807_nDərs ilinin başa çatmasıyla uşaqların əllərində qiymət cədvəlləri evlərinə fərqli ruh halıyla döndüklərinin şahidi oluruq. Dərs ilini əlaçı bitirənlər böyük sevinc içindədirlər və bu uğurlarını valideynləri ilə bölüşmək üçün tələsirlər. Cədvəldə qiymətləri zəif olan uşaqlar isə stres və nəticənin doğuracağı qayğı içində gizlənmə, utanc, qorxu duyğularıyla ana-atasının önünə çıxar. Bu kimi hallarda şagirdin maraq göstərmədiyi dərslər haqqında ailəsi ilə danışmaq və uğursuzluğunun səbəblərini birlikdə təsbit etmək şagirdi həm rahatladar, həm də uşaqla valideyn arasında münasibətləri və əlaqəni formalaşdırar. Burada diqqət edilməsi vacib olan nöqtə isə uşağa “davamlı dərs oxumaq lazımdır” -deyə təzyiq göstərilməməsidir.
İlk dövrlərdə qiymət cədvəlində zəif olan dərslər haqqında danışmaq, səbəbləri bərabər müzakirə etmək lazımdır. Uşağı günahlandırmaq, cəzalandırmaq, təhqir etmək lazımi nəticələr vermədiyi kimi, təlim motivasiyasını da aşağı salır. Yaxşı bir dinləyici olmaq, yaşadığı problemləri səmimiyyətlə paylaşmaq valideyn-uşaq arasında qurulan ən sağlam körpüdür.

-Uşağa müvəffəqiyyətsizliyin öhdəsindən gələcəyi hissini verərək özünə güvən hissinin artmasına yardımçı oluruq.

-Bunu bacara biləcək gücün özündə olduğunu, qaydasında olan bir çalışmayla hazırkı durumu istənilən səviyyəyə gətirə biləcəyini və bu yöndə ona hər zaman kömək olacağınızı deyin.

-Birlikdə bir çalışma planı hazırlayın, zəif olduğu dərsləri əsas başlıqlarıyla davamlı olaraq təkrar edin və bunu vərdiş halına gətirin.

-Lazım gəldikdə ailədən kənarda bir müəllimlə çalışmasına imkan yaradın. Öyrənməylə bağlı çatışmamazlıqlarda kömək edin.

ƏLAÇI CƏDVƏLİNİ PUL VƏ YA BAHALI HƏDİYYƏLƏRLƏ QİYMƏTLƏNDİRMƏYİN !

10363365_1510495699169305_6518912898672458950_nUğuru qiymətləndirmə uşağın yaş və inkişaf səviyyəsinə görə edilməlidir. Etdiyiniz qiymətləndirmə maddi ağırlığı olan hədiyyələr şəklində olmamalıdır. Daha çox mənəvi həzz oyandıracaq bir qiymətləndirmə üsulundan istifadə edin. Daxili təlabatları göz ardı edən pul və bahalı oyuncaqların həddən artıq istifadəsindən çəkinmək lazımdır. Uşağın öyrənmək bacarığına inanması olduqca vacibdir.
Bu sahədə uşağı cəsarətləndirərək özünə olan inamı artırmaq, müvəffəqiyyət üçün uyğun mühiti təmin edir.
Müvəffəqiyyət insanın həyat vəzifələri arsında ən önəmli hadisədir. Müvəffəqiyyət, insanın daxili motivasiyasının təsiri ilə həyata keçən uğurlu fəaliyyətinin nəticəsidir.
İbtidai məktəb illərində qazanılan “çalışqanlıq duyğusu” şagirdin enerjisini, məlumatlarını və zehni bacarıqlarını əhatə edir. Bu dövrdə uşaq müstəqil işə yönləndirilməlidir. Onun gördüyü işlər, təhsildəki müvəffəqiyyətlər kənardan hədiyyələrlə qiymətləndirilirsə, bu bir təmin duyğusu oyadacaq və hər uğurdan sonra nə ilə qiymətləndiriləcəyini düşünəcək. Öyrənmə artıq təlim motivi ilə bağlı olmayacaq.

UĞURLU BİR QİYMƏT CƏDVƏLİ NECƏ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏLİ?

Bu məzmunda məktəbəqədər yaşlı uşaqlara mükafat olaraq istəkləri istiqamətində hədiyyələr alına bilər. Maraq duyacaqları əyləncəli məkanlara aparmaq mümkündür. Aktiv olaraq qatıla biləcəyi tədbirlər planlaşdıra bilərsiniz.

dsc04476

İbtidai sinif səviyyəsindəki uşaqları tətil zamanı səyahətlərə apara bilərsiniz. Bu sizin maddi durumunuza bağlı olaraq təşkil oluna bilər. Belə ki, tətil zamanı səyahət başqa bir ölkədə baş tuta bilər.Buna imkanınız yoxdursa ölkə ərazisində də hər hansı bir bölgəyə səyahət edə bilərsiniz. Hətta bölgələrə getmək imkanı olmasa belə, yaşadığınız şəhərin görməli yerlərinə, muzeylərə, teatrlara gedə bilərsiniz.Əvvəlcədən gedəcəyiniz yerin tarixi, mədəniyyəti haqqında məlumatlar toplayın və bunu ailə üzvləri ilə paylaşın. Bu həm ailə üzvləri arasında həmrəylik formalaşdıracaq, həm də övladınızın yenı biliklər əldə etməsinə və dünyagörüşünün artmasına səbəb olacaq. Azad düşünmə və yaradıcılığın artması müşahidə olunacaq. Uşağın xəyal dünyasının inkişafı, təxəyyülünün zənginləşməsi, müstəqil düşünə bilməsi, zehin açıqlığı yeni öyrənmələrə yol açacaq, motivasiyanı artıracaq.
Daha irəli yaşlarda usaqlar yaşıdları ilə bağlı toplantılara can atırlar. Onların ailədən kənarda sosillaşmaları, cəmiyyətə qoşulma istəkləri daha güclü olur.Bu istək və onun reallaşması sagirdin bir şəxsiyyət kimi formalaşmasında xüsusi yer tutur.

Mənbə: www.aktuelpsikoloji.com
Hazırladı: Psixoloq Rübabə

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +23 (from 25 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

PEŞƏKAR MÜƏLLİMİN BƏDƏN DİLİ

müəllimin-bədən-diliƏLLƏR VƏ ONLARİN İSTİFADƏ EDİLMƏSİ

Əllər insanın özünü ifadə etməsində ən hissi və ən təsirli orqandır. İnsan əlinin bacarığının inkişafı onun beyninin biolji inkişafı ilə paraleldir. İnsan beyninin düşünub xəyal etdiyini əllər həyata keçirir.
Əldə yerləşən saysız sinirlər vasitəsilə insan barmaqları arasındakı bir saç telini, ya da toz zərrəciyini hiss edir.
İnsan beynində baş və şəhadət barmaqlarını idarə edən hüceyrələrin yerləşdiyi sahə bütün duyğu orqanlarının tutduğu sahəyə bərabər, ayağın tutduğu sahədən də 10 dəfə böyükdür.

 

ƏLİN FORMALARI

Bir dirijorun əlindəki çubuq hansı funksiyanı yerinə yetirirsə, danışan insanın əlləri də o funksiyanı yerinə yetirir. Əl hərəkətləri danışığımıza ritm və vurğu qataraq düşüncəmizin duyğusal tonunu göstərmiş olur.

AÇIQ ƏL

Müəllimin əllərinin hərəkətlərindən biri, ovuclarınin açıq olaraq çölə baxması və ovuc içinin şagirdə göstərilməsidir. Ovuc içi əllərin çölünə nisbətən daha həssasdır.
Müəllim sinifdə eyni səs tonu və sözlərdən istifadə etsə belə, ovcunun istifadəsindəki fərqlilik səbəbi ilə şagirdi narahat edə bilər.
Açıq əl şagirdə müəllimin daxilini göstərir. Belə bir əl şagirdə dostluq və inam təklif edir. Uzlaşma və razılığa dəvət edir. Müəllim ovuc içini şagirdə göstərməklə: “Mənim sizdən gizlədəcək heç bir şeyim yoxdur, sizinlə səmimiyəm və sizdən gələn mesajları qəbul etməyə hazıram”-deməkdədir. Açıq əl iqtidarlıq qurmaq hissi oyatmayacaq. “Bax əlimdə bir şey gizlətmirəm, həqiqəti deyirəm” demək üçün yaxşı bir üsul kimi qəbul olunur.
Bundan əlavə, açıq əl qarşınızdakı şəxsə olan hörmətinizi ifadə edir və təklifin bərabər səviyyədə qarşılıqlı əlaqə içərisində verilə biləcəyini də göstərir.

bədən-dili-nədirNÜFUZLU ƏL (QAPALI ƏL)

Qapalı tutulan əl ovuc içinin aşağıya tərəf olması, yəni əlin tərsinin yuxarı və ya qarşısındakı şagirdə tərəf olması müəllimin həssas tərəfinin dünyaya bağlandığını göstərir. O,sadəcə dərsini başa salmaq üçün sinifə girir. Özünü munasibətlərə bağlamışdır.
Dərsi izah edərkən əlinin üst tərəfini sinifə göstərən müəllim ya duyğularındakı inamsızlığı, ya da biliyindəki əskikliyi sinifdən gizlətməyə çalışır. Bu davranışı vərdiş halını alan müəllimin dərsindən bir şey gözləmək imkansızdır. Sanki əlləri ilə şagirdləri arasında bir divar hörərlər. Qapalı əl bir anda şagirdin beynində nüfuzu canlandırır.
Hər hansı bir müzakirəni dayandırmaq, sakitləşdirmək istəyən nazir, bir avtomobili dayandırmaq istəyən yol polisi, sinifi sakitləşdirmək istəyən müəllim ovucları aşağı baxaraq əllərini nüfuzlu şəkildə istifadə edərək danışacaqdır.

ƏLİN TƏHDİD VƏZİYYƏTİ

Şagirdin etdiyi bir səhvi əlini yumruq şəklində sıxaraq şəhadət barmağını kağız üzərinə uzadaraq göstərən müəllim heç bir üzr qəbul etməyəcəyini vurğulayır və bu, bir təhqirdir.
Şagirdi lövhəyə çağırarkən şəhadət barmağımızı ona tərəf uzadaraq “Sən qalx “dediyimizdə ona iki ismarıc göndərmiş oluruq .Birincisi, “Sənin adını demədiyimçün varlığını qəbul etmirəm”, ikincisi “Mən nə qədər gülümsəmiş olsam belə, lövhəyə gəlincə sənə elə suallar verəcəyəm ki, həll etmək çox çətin olacaq”. Şagird əşya deyil. Ona dəyər verməli və barmağınızla təhdid edərək deyil, açıq əlimizlə hörmət və sevgi duyaraq, adını çəkərək lövhəyə çağırmalıyıq.

 

Şagirdlərə xitab edərkən diqqət etməyinizi istədiyim şey, qollarınızın açıq, ovuclarınızın yuxarı və ya şagirdə baxan istiqamətdə olması və əllərinizi də həmişə belinizdən yuxarı tutmağınızdır. Bu, sinfin qavrama qabiliyyətini və sizinlə olan əlaqəni artırar.

Əlin yumruq olaraq istifadə edilməsi;
Əlin yumruq olaraq istifadə edilməsi yaxşı hal deyil. Yumruq insanı qoruyan təbii silahdır. Yumruq sadəcə üzə və qarına vurulmaz.Yumruq təhdidedici formada da istifadə edilə bilər.Yumruq stola qoyula bilər və yumşaq bir hərəkətlə havada tutula bilər.Yumruğu stola vurmaq kobudluq, duyğulara hakim ola bilməməyin işarəsidir. Əllərlə edilən ən təcavüzkar hərəkət budur. Sıxılmış bir yumruğu havada yellədən adam müdafiə etdiyi fikrə qarşı çıxıldığı vaxt, mübarizəni hansı şəkildə davam edəcəyinə şübhə yeri qoymur.

müəllimin-bədən-diliBarmağın havaya qalxması;
Əlin sıxılaraq şəhadət barmağının havaya qalxması və qarşıdakı şəxsi göstərməsi şagirdlərdə müqavimət və narahatçılıq meydana gətirir-təhdid və güc ifadə edən bir hərəkətdir. Şagirddə bu narahatçılığa qarşı çıxmaq, deyilənin əksini etmək istəyi meydana gətirir və müəllimə qarşı qəzəbli olmasına səbəb olur.
Şəhadət barmağınızı uzadıb şagirdi günahlandırarkən, digər üç barmağın bizi göstərdiyini unutmamalıyıq.
Bu görünüş qarşımızdakı insanı günahlandırdığımız mövzuda bizim də öz məsuliyyət dərəcəmizi düşünməmiz baxımından əhəmiyyətlidir.

Ovucun yuxarı baxması;
Ovucların yuxarı baxması ilə müəllim son dərəcə nəzakətli bir şəkildə şagirddən onun fikri ilə razılaşmasını istəyir. O qarşı tərəfdən gələn təkliflərə də hazır olduğunu bildirir.
Ovucun aşağı baxması;
Ovucun aşağı baxması artmış olan gərginliyə nəzarət etmək üçün soyuqqanlı yanaşma formasıdır.

İki əlin ovuclarının qarşı tərəfə baxması;
İki əlin ovuclarının qarşı tərəfə baxması, müəllimin qarşı tərəfdən gələn təklif və müzakirələrə qarşı çıxmasıdır. Müəllim şagirdlə özü arasinda aşılmaz bir divar hörmüşdür.

Iki əlin ovuclarının sahibinin sinəsini göstərməsi;
İki əlin ovuclarının sahibinin sinəsini göstərməsi jesti qarşıdakı şagirdi və onun dediyi fikirləri qucaqlayaraq razılığa gəlmək arzusunu əks etdirir.

Əllərin bir-birinə keçirilməsi;
Əllərin bir-birinə keçirilməsi ümumi olaraq xoşa gəlməz bir şeyin,xəyal qırıqlıgının əlamətidir. Əgər dərsi izah edərkən şagirdin maraq dairəsindən kənara çıxdınızsa və artıq ona müraciət etmirsinizsə, o zaman şagirdin əlləri partanın üstündə bağlanmış və getdikcə yuxarı qalxdıgını görəcəksiz.

müəllimin-bədən-diliƏllərin öndə və arxada birləşdirilməsi;
Əllərin arxada birləşdirilməsi insanın özünə güvəndiyini və ətrafa meydan oxuduğunu xatırladır. Gizlədəcək və qorxacaq bir şeyin olmadığını qarşı tərəfə göstərirsiniz.
Əlləri bədənin arxasinda bükmək gücü təmsil edən polis, müəllim və zabitlər arasında bir jestdir.
Ümumiyyətlə, bu, dəhlizdən keçən məktəb müdirinin yerişidir. Əksər hallarda bu vəziyyət sinənin önə verilməsi, çiyinlərin qaldırılması və burunun yuxarı tutulması ilə tamamlanır.

Əllərin öndə birləşməsi isə itaəti və özünə inamsızlığı göstərir. Adətən boyunun əyilməsi, ciyinlərin aşağı düşməsi, bədənin bükülməsi ilə muşayiət olunur. Qarşıdakı insana başıma vur, çörəyimi al mesajını vermiş olur.

Məlumatlı vəziyyət;
Bu vəziyyət müəllimə “Mən bilirəm ” görünüşünü verir. İki əlin barmaqları birləşdirilir,burun azca yuxari tutulur, baxışlarda və üz xətlərində mövzuya tam sahiblik olur.
Bu hərəkəti etdikdə şagird sizin mövzuya tam hakim olduğunuzu və çox şey bildiyinizi düşünəcəkdir. Ancaq diqqətli olun, 45 dəqiqəlik dərs ərzində bu vəziyyəti davam etdirsəniz, tənəffüs zamanı sizi təqlid edən şagirdlərlə rastlaşacaqsınız.

Mənbə: Hüseyn Xəlilov, “Peşəkar müəllimin bədən dili”kitabından
Hazirladı : Psixoloq Rübabə

Beyenmeler
0   4  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +88 (from 88 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus