QIŞA HAZIRIQMI?

Xüsusi

Qışa hazırıqmı?İsti və aydın yay fəslindən sonra günlər qısalmağa başlayır. Bununla paralel olaraq havalar da soyumağa başlayır; bitkilər, heyvanlar və bir bütün olaraq təbiət, özünü qış mövsümünə hazırlayır. Bu hazırlığa insan bədəni də öz-özündən bir növ uyğunlaşır və temperaturun enməsini qavrayaraq yağ toplayıb saxlamağa  başlayır. Təəssüf ki, biz insanlar xüsusilə şəhər şəraitində ruhumuza və bədənimizə təbiətlə bütün içərisində yaşamağı üçün gərəkli olan imkanları təqdim edə bilmirik və bədənimiz kifayət qədər işarə ala bilməməsi səbəbiylə özünü qışa hazırlaya bilmir. Buna görə də qışın hələ ilk günlərində soyuqdəymə halları ilə qarşılaşırıq.

Bu dövrdəki bir çox xəstəlik, şübhəsiz, havaların soyumağı ilə əlaqədardır, amma yeganə faktor bu olsaydı, onda hamı xəstələnmiş olardı. Yaxşı, bəs niyə bəzi insanlara tez soyuq dəyib qrip olduqları halda, bəzi insanlara soyuq heç təsir etmir?

Bildiyimiz kimi zehni, xüsusilə də ruhi baxımdan zəif bir dövr keçiririksə, bədənimiz də zəifləyir və çox asanlıqla xəstələnir. Bu da, ruh və zehin bütünlüyümüzü və aralarındakı qarşılıqlı təsiri göstərir. Lakin hər nə səbəblə olursa olsun, əgər immun sisteminiz zəifdirsə, həm mənfi xarici təsirlərin, həm də ruhi çöküntülərin öhdəsindən gəlmək çətinləşər.

Buna rəğmən, zehin və ruh sağlamlığımızın yerində olduğunu güman edib, immun sistemimizi gücləndirərək qış üçün hazırlıq görə bilərik. İlk addım olaraq, qidalanma ilə başlaya bilərik.

Qidalanma ilə qışa hazırlıq:

– Qidaların 75-80 faizi təzə meyvə-tərəvəzlərdən ibarət olmalıdır.
– Mümkünsə bu meyvə-tərəvəzlər, yerli və təbii olmalıdır.
– Qidalanma balanslı şəkildə olmalıdır.
– Tərəvəzlər gündəlik bişirilməli, meyvə suları isə təzə sıxılıb içilməlidir.
– Tərəvəzlər qızardılmaq  əvəzinə, buxarda bişirilməli və salat şəklində təzə olaraq yeyilməlidir.

Yeməklərin ölçüsü :

Səhər yeməyi ən ağır yemək olmalıdır.
Günorta yeməyi orta ağQışa hazırıqmı?ırlıqda olmalıdır. Çiy və bişmiş qidalardan ibarət ola bilər.
Axşam yeməyi ən xəfif yemək olmalıdır. Məsələn, buxarda bişmiş tərəvəzlər, sulu yeməklər, isti şorba növləri və s. bu kimi.

Yemək yeyərkən sadəcə yeməklə maraqlanmaq lazımdır. ( Yemək yeyərkən televizora baxmaqdan, iş görüşməsindən və ya ailə mübahisələrindən çəkinilməlidir; rahatladıcı bir musiqi zövqə görə seçilə bilər. )

Tərəvəzləri öz fəslində yemək lazımdır.

Rəfinə edilmiş hər cür qidadan qaçınmaq laızmdır. ( şəkər, ağ un, ağ düyü… ) 

Əgər gündəlik həyatda fiziki fəaliyyət yerinə yetirilə bilmirsə, porsiyaları azaltmaq lazımdır.

İmmun sisteminizi gücləndirmək üçün:

– Kifayət qədər yuxu. ( müddəti insana görə dəyişir, lakin dincəlmiş bir halda oyanmaq lazımdır. ) Qış mövsümündə daha çox yuxuya ehtiyacımız olduğunu unutmayaq.
– Günləri nizamlı bir ritmlə keçirmək. – eyni saaatda yuxudan oyanmaq, eyni saatlarda yemək, eyni saatda yatmaq kimi.
– Müsbət düşünmək, şüurlu olaraq və dərin nəfəs almağa çalışmaq ( zehni fərqindəlik məşqləri) .Qışa hazırıqmı?
– Dinc olmağa çalışmaq və hərəkətə önəm vermək.
– Aşırı stresdən çəkinmək, gündəlik həyata sakitliyi daxil etmək.

Amerikada edilən bir araşdırmaya əsasən, çox stress altında olan insanlar, digərlərinə nisbətən iki qat daha tez-tez xəstələnir. Stress vəziyyətlərində böyrəküstü vəziləri həddindən artıq kortizol istehsal edir. Bu hormonun gərəyindən çox istehsal edilməsi, immun sisteminizin zəifləməsinə səbəb olur.

Stressiz həyat yaşamaq şübhəsiz ki, asan deyil,  çünki bizim xaricimizdəki stres yaradan faktorların çoxunu əngəlləyə bilmirik. Yenə də stressdən nisbətən daha az təsirlənməyin yolları mövcuddur. Bu mövzuda rahatlanma üsulları bizə köməkçi olar. Məsələn,

– Açıq ( bol oksigenli ) havada templi gəzintilər
– İdmanla məşğul olmaq
– Soyuq-isti duş qəbul etmək
– Sakitləşdirici musiqi dinləmək
– Bir xobbi ilə məşğul olmaq ( bir növ meditasiyadır )
– Yoqa və ya insana müsbət təsir edən digər fəaliyyətlər ( məsələn, meditasiya.. rəqs.. mahnı oxumaq.. rəsm çəkmək kimi )
– Bədənin fərqindəliyi məşqləri
– Şüurlu olaraq əzələ rahatlatma məşqləri

Bütün bunların yanında ən dəyərli dərmanımız əhval-ruhiyyəmizin sağlam olmasıdır. Ona görə də sizi xoşbəxt edən fəaliyyətlər, sizin üçün yükəsk əhval-ruhiyyə qaynağı olacaq. Bu mövzuda,  havalar soyuyur deyə pessimistliyə qapılmaq əvəzinə, soyuq havada və qaranlıq qış günlərində hansı fəaliyyətləri edəQışa hazırıqmı? biləcətyinizi planlaya bilərsiniz. Məsələn, əl işləri kursları, dil kursları, musiqi, rəqs və s. fəaliyyətlər üçün qış mövsümü gözəl fürsətlər təqdim edə bilər.

Gözəl və sağlam bir qış keçirməyiniz diləyi ilə…

Mənbə: www.ruhsalyasam.com
Müəllif: Şaduman Karaca 
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +4 (from 4 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

BİZ NƏYİN AXTARIŞINDAYIQ?

BİZ NƏYİN AXTARIŞINDAYIQ?suallar

Biz nəyin axtarışındayıq? Hamımızın istədiyi şey nədir? Xüsusən də hər kəsin sakitlik, xoşbəxtılik, sığınacaq axtarışında olduğu bu rahatsız dünyada bunu bilmək çox vacibdir, elə deyilmi ? Nəyi axtardığımızı, nəyi kəşf etməyə çalışdığımızı öyrənməliyik.
Bəs yaxşı, biz nəyin axtarışındayıq? Xoşbəxtlikmi axtarırıq, ya bizi məmnun edəcək bir şeyinmi axtarışındayıq? Xoşbəxtliklə məmnunluq arasında fərq vardır. Xoşbəxtlik axtarıla bilərmi? Ola bilsin ki , nədənsə məmnunluq tapa biləsiniz, amma xoşbəxtlik tapıla bilməz. O bir şeyin törəməsidir, nəyinsə nəticəsidir, o hazır məhsul deyil.
Qorxuram, çoxumuz məmnunluq axtarırırıq. Məmnun olmaq axtarışımızın sonunda dolğunluq hissinə çatmaqdır.
Həm iç, həm də çöl dünyada hər birimizin nəyin axtarışında olduğumuzu öyrənməliyik. Bu məsələdə düşüncələrimizdə dürüstsək, heç bir məkana, hansısa bir müəllimə, kilsəyə, ya da dini quruma getməyə ehtiyac yoxdur.
Elə isə aşmamız gərək olan və əsl çətinlik niyətlərimizdə təmiz, dürüst olmaqdır. Bəs yaxşı, dürüst ola bilirikmi ? Və o dürüstlük, təmizlik axtarışlamı, ya da başqalarının dediklərini izləməkləmi, yoxsa hansısa kilsəyə getməkləmi əldə edilir? Saysız – hesabsız kitab oxuyuruq, bir çox toplantıya qatılır, müxtəlif qurumlara üzv oluruq – bu şəkildə həyatımızdakı çətinlik və səfilliklərə bir çarə tapmağa çalışırıq. Hansısa kitabın, müəllimin, qurumun bizi təmin etdiyini düşünürük, o zaman içində qalaraq kristallaşırıq və xarici dünya ilə olan bağlılığımız kəsilir.
Bütün bu qarışıqlıq arasında əbədilik, daimilik, həqiqət, Tanrı, gerçəklik – ya da nə ad verirsinizsə verin bunları axtarırıq.
Çoxumuzun içində əbədilik axtarışı var, tutuna biləcəyimiz, bizə özgüvən, ümid, qalıcı bir həvəs, əminlik hissi verən bir şey axtarırıq, çünki içimizdəki heç bir şeydən xəbərdar deyilik. Özümüzü dərk etmirik. Ümumi həqiqətləri, kitabda yazılanları bilirik, amma özümüz haqda bir şey bilmirik.
Və istədiyimiz son şey də budur: özümüzü dərk etmək. Şübhəsiz ki, bu üzərinə nələrisə inşa edəcəyimiz tək bünövrədir. Amma inşa etmədən, çevrilmədən, qınamadan ya da, dağıtmadan öncə nə olduğumuz dərk etməliyik.

Həqiqəti, Tanrını tapmaq üzrə axtarışa çıxmazdan, hərəkətə keçməzdən, bir birimizlə münasibətə girməzdən öncə özümüzü anlamaq vacibdir. Səmimi insan o insandır ki, bir hədəfə necə çatacağını deyil, ilk növbədə bunun nə olduğunu dərk edir.

BƏS ÖZÜNÜ DƏRK ETMƏK NƏDİR? ÖZÜNÜ NECƏ DƏRK ETMƏK OLAR?özünüdərk

İnsanın özünü dərk etməsi bilik və ya yığdığı təcrübə ilə əldə edilməz. Özünü dərk etmək anlıq məsələdir. Özümüz haqqında bilik toplasaq, bu bilik özümüzü dərin şəkildə anlamağımıza mane olar. Yaxşı, özünü dərk etmək üçün hansısa bir yol sistem metod vardırmı? Hansısa bir filosof, alim  sistem, metod və ya bir üsul icad edə bilər, amma sistemin ardınca getmək şübhəsiz ki, o sistemin yaratdığı bir nəticəyə gətirib çıxaracaqdır, elə deyilmi? Əgər özümüzü dərk etmək üçün bir üsul ardıyca getsək, o sistemin yaratdığı nəticəyə çıxarıq, amma nəticə, şübhəsiz ki, özünü dərk etmək olmayacaqdır. Bir şablona uymaq özünü dərk etmək demək deyil.
Avtoriter – müəllim, mürşid, xilaskar, təbii olaraq insanın bütünlüklə özünü anlamasını əngəlləyir və dolayısı ilə nəticədə azadlığı yox edir, yaradıcılıq ancaq azadlıq olanda var. Yaradıcılıq ancaq insanın özünü dərk etdiyi zaman var. Çoxumuz yaradıcı deyilik, bir – birimizi təkrarlayan maşınlarıq, hansısa mülahizəni dönə dönə çalan qrammafonlar kimiyik. Yaradıcı olmaq rəsm çəkmək ya da şeir yazıb şöhrətli olmaq demək deyil. Bu yaradıcılıq deyil, bir fikri ifadə etmək bacarığıdır və cəmiyyət tərəfindən alqışlanır, göz ardı edilir. Bacarıqla yaradılış eyni şey deyil, bacarıq hansısa bir texnikaya, üsula yiyələnməkdir. Yaradıcılıq isə fərqli bir yaradılış halıdır, öz olmaqdır, təkrarçılıq deyil, içində məncilliyin olmadığı, zehində artıq təcrübələrin, həvəslərin, cəhdlərin, istəklərin və cəhdlərin olmadığı haldır, o mütləq bir hal deyil, hər an yenidir, dəyişir. İçində “mən” in “mənim” in olmadığı, hansısa ehtiras, bacarıq, məqsəd və ya səbəbin olmadığı bir hərəkət halıdır.
Özünü dərk etmək bir nəticə, çatılacaq bir nöqtə deyil, insanın hər an özünü münasibətlərin – sahib olduqlarıyla, əşyalarla, insanlarla və fikirlərlə olan münasibətlərinin güzgüsündə görməsidir. Amma ayıq olmaq, fərqində olmaq bizə çətin gəlir və biz ancaq bir üsulu təqib edirik – avtoritetləri, batil inanclar və təmin edici nəzəriyyələri qəbul edərək zehnimizi korlaşdırmağı tərcih edirik və beləcə zehinlərimiz yorğun, gərgin hala düşür. Elə bir zehin azadlıq halında ola bilməz. Məlumlarla dolu olan beyin məhkumdur və o məchulu dərk edə bilməz.

Müəllif: Jiddu Krişnamurti
Tərcümə edən: Namiq Bağırlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 12 votes)

Fidan Eyvazzadə

Fitret.az yazarı. Müəllim.

 
Facebook