“MAQNEZİUM” MİNERALININ İNSAN SAĞLAMLIĞINDAKI ROLU

Xüsusi

Maqnezium, bədənin funksiyası üçün çox önəmli bir mineraldır və bədəndə ən çox olan 4-cü mineraldır. Bədən bu mineralı özbaşına yaratmadığı üçün qidalar və lazım gələrsə, qida əlavələri vasitəsilə qəbul edilməlidir.

Bu mineral, enerjinin yaranması, qan təzyiqinin nizamlanması, sinir siqnalının ötürülməsi  və əzələ yığılması daxil olmaq üzrə insan sağlamlığı üçün gərəkli olan 300-dən çox metabolik reaksiyada iştirak edir. Bütün bu funksiyaların yerinə yetirilə bilməsi üçün nizamlı olaraq qəbul edilməli və bədəndəki rezervlər doldurulmalıdır. İnsan bədənində maqneziumun 60%-i sümük və dişlərdə, 39%-i yumşaq toxumalarda, qalan 1 %-i isə qanda olur. Maqnezium, beyində və ürəkdə digər orqanlara nisbətən daha intensivdir.

Maqnezium normal qan təzyiqini qorumağa, sümükləri gücləndirməyə və ürək ritmini sabit saxlamağa kömək edir. Aşağı maqnezium səviyyələri qısa müddətdə simptomlara səbəb olmasa da,  2-ci tip şəkərli diabet, ürək xəstəliyi, əhval-ruhiyyədə pozulmalar və miqren kimi xəstəliklərlə əlaqəlidir.

Tövsiyyə olunan miqdarda maqnezium qəbul etməyən yetkin insanlarda iltihabın artması ehtimalı daha yüksəkdir. İltihablanma isə, öz növbəsində  ürək sağlamlığı, şəkərli diabet və bəzi xərçəng növləri ilə əlaqələndirilmişdir. Bundan başqa , maqneziumun aşağı olması osteoporoz( sümük əriməsi ) üçün risk faktorudur. Maqnezium və digər minerallarla zəngin qidalar yeyilməsinin, hipertoniya olan insanlarda yüksək təzyiqin qarşısını almağa kömək edə biləcəyinə dair sübutlar var.

Damara və ya əzələdaxili  vurulan maqnezium hamiləlik dövründə eklampsiya və ağır astma atakları kimi xəstəliklərin müalicəsi üçün istifadə olunur. Maqnezium bir çox antasid və laksatiflərin əsas tərkib hissəsidir.

4 yaşdan yuxarı sağlam insanlar gündə 375 mq maqnezium qəbul etməlidirlər. Maqnezium çatışmazlığı vəziyyətində həkimlər daha yüksək dozalar qəbul etməyi tövsiyə edə bilərlər. Xəstənin, qida əlavəsinə ehtiyacı olmadığı zamanda da əlavəni dayandıra bilərlər.

MAQNEZİUMUN FAYDALARI NƏLƏRDİR ?

• Beyində kortizolu ( stres hormonu ) balanslaşdıran ən təsirli vitamin maqneziumdur.

• Bədənin daxili tarazlığını qorumaq üçün qan səviyyəsi normal olaraq qalmalıdır. Ancaq, yalnış qidalanma və bədənə qəbul edilən  bəzi qida maddələri qan səviyyəsinə mənfi təsir göstərdiyi zaman, maqneziumun vəzifəsi bu tarazlığı qorumaqdır.

• Maqnezium elementi xoşbəxtlik hormonunu tarazlıqda saxlamaq üçün vacibdir. Bədəninizdə kifayət qədər maqnezium varsa, depressiya və narahatlıq pozulmaları yaşamaq ehtimalınız azalır.

• Bədəndəki yorğunluğun və tükənmənin azalmasına kömək edir.

• Elektrolit balansına kömək edir.

• Diş sağlamlığının qorunmasında təsirli bir elementdir.

• Hüceyrə bölünməsində əhəmiyyətli funksiyalara malikdir.

• Əzələ funksiyalarının və enerji istehsal mexanizmlərinin həyata keçirilməsinə kömək edir.

• Hüceyrələri alüminium, nikel, kadmium, civə və qurğuşun kimi zərərli elementlərdən qoruyur.

• Kalsium və kaliumun orqanizmdəki funksiyasını artırır.

 MAQNEZİUM ÇATIŞMAZLIĞI:

Günümüzdə, qidaların emalı zamanı, onların tərkibindəki maqneziumun azalması vəziyyəti gerçəkləşir. Yaxud, uzun müddət bişmiş tərəvəzlərdə maqnezium səviyyəsi  olduqca aşağı olur. Qəbul etdiyimiz qidalarda maqnezium səviyyəsinin azalması və qidalanma vərdişlərimizin dəyişməsi səbəbiylə maqnezium çatışmazlığı anlayışı olduqca məşhurdur.

Tibbi dildə maqnezium çatışmazlığına hipomaqnezemiya deyilir. Həddindən artıq tərləyən və ya müəyyən dərmanlardan istifadə edən insanlarda maqnezium ifrazı daha yüksəkdir. Stres və hamiləlik kimi vəziyyətlərdə bədənin ehtiyac duyduğu maqnezium miqdarı artır. Yaş artdqıca və ya mədə -bağırsaq xəstəliklərinin olması səbəbindən bağırsaqlarda sorulma azaldıqca tələb olunan maqnezium miqdarı artır. Bədən xaricdən ehtiyac duyduğu maqneziumu kifayət qədər ala bilmirsə, sümüklərdə depolanmış maqneziumu istehlak etməyə başlayır.

Maqnezium çatışmazlığına səbəb olan amillər; 2-ci tip şəkərli diabet, narkotik asılılığı, siqaret çəkmək, böyrək və qaraciyər xəstəlikləri, yanlış yemək vərdişləri, stresli bir həyat sürmək, sidikqovucu dərmanların həddindən artıq istifadəsi, antibiotiklərin tez -tez və müntəzəm istifadəsi, kifayət qədər qidalanmamaq, həddindən artıq spirt istifadəsi, çölyak xəstəliyi, Crohn xəstəliyi  və qocalıqdır .

Maqnezium çatışmazlığının simptomları kimi iştahsızlıq, ürəkbulanma, qusma, saç tökülməsi, qəbizlik, yorğunluq və halsızlıq göstərilə bilər. Daha ağır hallarda; əzələ tutulmaları, ürək aritmiyaları, uyuşma, konsentrasiyanın pozulması, zehni qarışıqlıq, fibromialgiya meydana çıxa bilər.

Maqnezium çatışmazlığının müalicəsində maqnezium dərmanları və tərkibində maqnezium olan multivitaminlər istifadə olunur. Çatışmazlığın çox yüksək olduğu hallarda maqnezium venadaxili olaraq verilə bilər. Təbii olaraq yüksək miqdarda maqnezium ehtiva edən qidaları qəbul etmək, siqaret və spirt istifadəsindən imtina etmək də müalicə planına daxil edilə bilər.

HİPOMAQNEZEMİYANIN ( MAQNEZİUM ÇATIŞMAZLIĞI ) YARATDIĞI SAĞLAMLIQ PROBLEMLƏRİ:

• Osteoporoz (sümük əriməsi)

• 2-ci tip şəkərli diabet

• Hipoqlikemiya ( qanda şəkərin normadan az olması )

• Astma ataklarının şiddətlənməsi

• Hipertoniya

• Depressiya

• Ürək xəstəlikləri

• Narahat ayaqlar sindromu

• Tənəffüs xəstəlikləri

• Miqren simptomlarında artma

CİDDİ MAQNEZİUM ÇATIŞMAZLIĞI NADİR HAL OLSA DA, BƏZİ İNSANLAR RİSK ALTINDADIR. BELƏ Kİ, 

• Böyrək xəstəliyi olanlar

• Crohn xəstəliyi və ya həzmə mənfi təsir edən xəstəlikləri olan insanlar

• Paratiroid problemi olanlar

• Diabet və xərçəng üçün müəyyən dərmanlar qəbul edənlər

• Yaşlılar

• Həddindən artıq spirtli içki qəbul edən şəxslər

• Feldşerlər

MAQNEZİUM DOZALARI:

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatlarına görə, sağlam bir insan orta hesabla gündə 280-350 mq arasında maqnezium qəbul etməlidir. İnsanlar adətən  gündəlik maqnezium dozalarını yeməkdən alırlar və əlavə qəbul etmələrinə ehtiyac yoxdur. Yeməkdən təbii olaraq yüksək miqdarda maqnezium əldə etmək təhlükəsiz olsa da,  çox miqdarda qida əlavələri qəbul etmək etmək təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər. Maqnezium əlavələrinin şüursuz və həddindən artıq istifadəsi zəhərli ola bilər.

TƏBİİ MAQNEZİUM MƏNBƏLƏRİ NƏLƏRDİR?

İspanaq kimi yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, fındıq, qoz, alça qurusu, badam, qarpız, xaş-xaş  toxumu, şalğam, badımcan, xurma,  kərəviz, lobya, noxud, soya, süd, qatıq, qabıqlı çərəzlər, banan, avokado, qara şokolad, günəbaxan toxumu, küncüd, dil balığı, tam taxıllar, sərt sular maqneziumun təbii qaynaqları arasındadır. Əlbəttə ki, bütün qidaları yemək və ayrı -seçkilik etməmək həmişə ən yaxşı həlldir. Çünki emal zamanı maqnezium itkisi baş verə bilər.

MAQNEZİUM QİDA ƏLAVƏSİ

Maqnezium qəbulunu artırmaq üçün bir çox insan maqnezium əlavələrinə üstünlük verir. Ancaq, qida əlavəsi formasında bir neçə maqnezium növü olduğundan, ehtiyaclarınız üçün hansının uyğun olduğunu təyin etməli və buna uyğun olaraq hərəkət etməlisiniz.

MAQNEZİUM QİDA ƏLAVƏLƏRİNİN RİSKLƏRİ:

Yan təsirləri:  Maqnezium əlavələri ürəkbulanma, spazma və ishala səbəb ola bilər. Maqnezium əlavələri ümumiyyətlə nəcisin yumşalmasına səbəb olur.

Qarşılıqlı təsirlər: Maqnezium əlavələri, ürək dərmanları və antibiotiklər də daxil olmaqla bəzi dərmanlarla qarşılıqlı təsirdə ola bilərlər. Buna görə də, maqnezium əlavələri qəbul etməzdən əvvəl mütləq həkiminizlə məsləhətləşin.

Risklər: Şəkərli diabet, bağırsaq xəstəliyi, ürək xəstəliyi və böyrək xəstəliyi olan insanlar həkimlə məsləhətləşmədən əvvəl maqnezium əlavələri qəbul etməməlidir.

Artıq doza: Maqneziumun həddindən artıq dozasının simptomları; ürəkbulanma, ishal, aşağı təzyiq, əzələ zəifliyi və yorğunluq ola bilər. Çox yüksək dozada maqnezium qəbulu ölümcül ola bilər.


Mənbə: https://www.acibadem.com.tr/

Hazırladı: Fidan Aslanova

 

Beyenmeler
0   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

HƏR GÜN İŞLƏMƏYƏ BAŞLAMADAN ÖNCƏ ETMƏLİ OLDUĞUNUZ 10 ŞEY

Xüsusi

Günün ilk saatları, işləyənlər tərəfindən önəmli olmayan məşğuliyyətlərlə keçirilsə də, geriyə qalan saatlardakı məhsuldarlığa və performansa birbaşa təsir edir. Buna görə də iş yerindki ilk saatları uyğun bir şəkildə dəyərləndirmək və bir rutin oturtmaq hər səviyyədəki işçi üçün çox önəmlidir.

1. İşə vaxtında gedin.

İşə vaxtında getmək lazım olduğunu hər kəs bilir, lakin çox az insan tətbiq edir. Gecikərək, sadəcə iş yerində işləyənlərdə mənfi bir təəssürat yaratmaz, gününüzün geriyə qalanını da səmərəsiz keçirərsiniz. İşə vaxtında gəlmək,  bütün gününüzü planlamağınıza və özünüzü iş gününə hazırlamağınıza köməkçi olar.

2. Dərin bir nəfəs alın və rahatlanın.

İşə gələn kimi yerinizə əyləşin və sadəcə içində olduğunz ana fokuslanaraq nəfəs məşqləri etməyi yoxlayın. Bir çox insan işə gərgin və yorğun olaraq gəlir, çünki iş həyatı xaricində də gündəlik həyatın məsuliyyətləri ilə məşğul olmaq lazımdır. Bütün bu yorğunluğun üzərinə, daha stresli və intensiv bir iş prosesinə girməli olan insanlarda bəzi psixoloji narahatlıqlar və bunalmalar ola bilər. Bu səbəblə, bir neçə dəqiqəliyinə də olsa, gündəlik həyatdan uzaqlaşmaq və sadəcə özünüzlə baş-başa qala biləcək anlar yaratmaq , günün digər hisəsini motivə olunmuş və aktiv keçirə bilməniz üçün önəm daşıyır.

3. Güclü bir səhər yeməyi yeyin.

Hər zaman söylədiyimiz kimi, səhər yeməyi günün ən önəmli yeməklərindən  biridir. Zəngin bir səhər yeməyi gün içindəki enerji səviyyəmizə və işləmə performansımıza birbaşa təsir edir. Sadəcə fiziki olaraq yox, zehni olaraq da sağlam və gümrah olmağımızın ən önəmli təyin edicilərindən biri, səhər yeməyidir.

4. Hər günə yenilənmiş olaraq başlayın.

Dünəndən qalmış layihələr üzərində işləmək və ya köhnə işlərinizlə bağlı sənədlərlə əlləşmə vəziyyətində ola bilərsiniz. Hansı durumda olursuz olun , hər günə bomboş və təmiz bir səhifə açırmış kimi başlayın. Çox önəmli olmayan və dünəndən qalan işlərinizi o gündə buraxaraq, gün içində görəcəyiniz işlərə daha asan fokuslana bilər və daha uğurlu işlər ortaya çıxara bilərsiniz.

5. Duyğularınızı kontrolda saxlayın.

Modunuzu kontrolda saxlamağa və o ankı ruh halınızın ətrafınızdakılar üzərindəki təsirlərinə fokuslanın. İş yerində istəyəcəyiniz ən son şey, içində olduğunz ruh halının ətrafınızdakıları təsirləndirməsi olacaqdır. Səhərlərə kefsiz başlayırsınıza, bunun fərqinə vararaq enerjinizi yüksəltməyə və ofisdəykən daha pozitiv olmağa foksulanın. Sizi canlandıracaq bir şeyər için və ya xoşbəxt edəcək bir video izləyin.

6. Gününüzü planlayın.

İş vaxtınızın ilk bir saatı, günü planlamaq və edəcəklərinizi öncəlik sırasına qoymaq üçün ən uyğun zamanlardır. Bir çox insan səhər saatlarında diqqətini toplamaqda çətinlik çəkir və bu zamanı, önəmsiz kimi gördükləri məşğuliyyətlərlə dəyərləndirməyə çalışırlar. İşləyənlərin səhər saatlarında ilk etdikləri şey adətən e-mail-ləri  yoxlamaq və lazımsız email-ləri silməkdir. Lakin, diqqətin dağınıq olduğu səhər saatlarında önəmli olan mail-lər  də digər maillərlə birlikdə silinə bilər və gün içində gərəksiz yerə stres yaşamağınıza səbəb ola bilər. Bu səbəblə, səhərin ilk saatlarını mail -ləri yoxlamaq əvəzinə, günü planlamaq və ya bir öncəki gün nələr etdiyinizə göz gəzdirmək üçün istifadə edə bilərsiniz.

7. Anda yaşayın.

Səhər insanı olmasanız belə, ofisə gəldiyiniz zaman bir şəkildə oyaq olmaq məcburiyyətindəsiniz. Xüsusilə də idarəçi vəzifəsindəsinizsə, fiziki və zehni olaraq içində olduğunuz anda olmaq, insanlarla əlaqədə olmaq çox önəmlidir. Bir çox işçi üçün, səhərə müdürünün gülümsəməsiylə başlamaq və pozitiv bir müdürlə işləmək önəmli bir motivasiya qaynağıdır. Bu səbəblə, iş yoldaşlarınızla əlaqədə olmaq, o an iş yerində olduğunuzun şüurunda olaraq  həm sizin, həm də bərabər işlədiyiniz insanların performasına birbaşa təsir edir.

8. İş yoldaşlarınızla paylaşımlar edin.

Bir çox işçi üçün günə 5-10 dəqiqəlik bir söhbətlə başlamaq olduqca təsirli ola bilər. Rahat bir ortamda, hərkəsin o gün edəcəklərini paylaşdığı və digər işçilərlə paylaşmaq istədiyi digər mövzuları dilə gətirdiyi qısa bir toplantı, günün digər hissəsini daha təsirli keçirə bilmək adına yararlı olacaqdır.

9. İşlədiyiniz yeri səliqəyə salın.

Masanızın üzərini təmizləmək və ya özünüzə işləyə biləcəyiniz bir məkan yaratmaq, günün digər hissəsini geniş və təmiz bir ortamda keçirməyinz baxımından önəm daşıyır.

Gün içində beyninizdə qarışıqlıq yaratmasın deyə, dünəndən qalan  işlərinizi, qeydlərinizi, sənədlərinizi bir kənara qoymaq və yeni günə yeni və boş bir iş ortamıyla başlamaq,  daha təsirli və sürətli işləməyinizə kömək edəcək.

10. İşdə olmaq məqsədinizi özünüzə xatırladın.

Hər səhər işə gəlməzdən öncə və ya işləməyə başlamadan öncə, özünüzə işə getməyinizin ana səbəbini xatırladın. Gün içərisinidəki bütün işinizi bir məqsədə bağlamaq və bu məqsədi özünüzə hər gün xatırlatmaq, performansınız baxımından önəmli bir motivasiya qaynağıdır.


Mənbə : www.uplifers.com

Hazrladı: Fidan Aslanova

 

Beyenmeler
0   10  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +5 (from 5 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

AXTARMAYAN TAPAR: MÖVZUMUZ “EŞQ”…

Xüsusi

Eşq maraq oyandıran bir şeydir və bir çox insan eşqi axtarır. Xüsusilə qadınlar, biriylə birlikdə olma ehtiyacını intensiv olaraq hiss edirlər. İnsanların möhtaclıqları və ümdsüzlükləri, eşqə olan həssaslıqlarını göstərir. Sadəcə bir problem var: möhtaclıq və ümdsüzlük cəzbedici deyil.

Hər kəsi potensial sevgili olaraq görməkdən əl çəkin.

Bir kişi, qadının ümüdsüzlüyünü sezə bilər. Və heç kim, hələ ilk görüşdə potensial bir həyat yoldaşı olaraq görülməyi istəməz. Buna görə də biraz rahatlayın və özünüz olun.

Ümidsizlik, zəifliyin işarəsidir.

Ümüdsüzlük və möhtaclıq, zəifliyin və aşağı özgüvənin əlamətləri olaraq görülə bilərlər. Bir insan, həyat yoldaşı tapmaq mövzusunda çarəsizliyə düşdüyü zaman, danışanda artıq dərəcədə və zamansız bir şəkildə açıq olduğunun fərqində olmaya bilər. Elə ilk görüşünüzdə, qarşınızdakı insana həyat hekayənizi və özəl həyatınızı anlatmaq məcburiyyətində deyilsiniz. İnsanın cəzbediciliyinin bir hissəsi, bilinməzliyindən gəlir.

Eşq, onu axtarmaqdan əl çəkdiyiniz zaman ortaya çıxar.

Başqa arayışlarla və işlərlə məşğul olmağa fokuslandığınız zaman, ətrafınıza özündən əmin bir hava yayırsınız. Fərdi inkişafınıza fokuslanmağınız, sizi sadəcə daha yaxşı bir insan etməz, eyni zamanda da daha yaxşı bir potensial həyat yoldaşı edər. Bu təəssüratı yaradan, insanın xarakteridir və cəzbedici bir özgüvən hissi yaradır.

Eşqi məcbur etməmək, daha mükafatlandırıcıdır.

Qədər vasitəsilə aşiq olmaq və iki insanı birləşmələri üçün məcbur etməmək, partnyor arayışı içində olmaqla müqayisədə,  daha mükafatlandırıcı və uzun müddətlidir. Doğru insanın həyatınıza təsadüfən girməsinə icazə vermək, hər kəsi potensial “doğru insan” olaraq görməkdən daha az yorucudur. Saxta və zorakı bir şeylə müqayisədə, eşqin sizi tapmasına icazə vermək daha az stresli və daha çox ilahi bir birləşmədir.

Aşırıya qaçmaqdan obyektivliyinizi itirməyin.

Davamlı olaraq bir eşq arayışı içində olmaq, yeni tanış olduğunuz insanlar haqqında obyektiv ola bilmə bacarığınızın itməsinə yol açar. Obyektivliyiniz azaldığı zaman bir insanın sizin üçün doğru insan olub-olmadığını necə ayırd edə bilərsiniz? Bir müddət sonra, hər kəs yaxşı bir variant kimi görünər; çünki siz elə olmalarını istəyirsiniz. Doğru insan olduqlarına görə yox.

Cazibə qanunları

Şəxsi keyfiyyətləri baxmından tamamilə özünüzə bənzəyən birini cəzb etməyi istəmək yox, eşqin özünün sizi cəzb etməsini istəmək, cazibənin qanunudur. Ətrafınıza yaydığınız enerji, insanlara cəzbedici gəlir. Rahat və pozitiv olmaq, zamanı gələndə mütləq eşqin sizə gəlməsini təmin edəcəkdir. 

Eşqi tapmaq, bir yük halına gəlməməlidir.

Eşqin, təbii yollarla olmasına icazə vermək, doğru insanı tapmağınızı mütləq sürətləndirəcəkdir. Axtarmaqdan əl çəkdiyiniz zaman, doğru insan gözlənməyən bir şəkildə ortaya çıxar. Eşq bir növ yük yox, əyləncə olmalıdır. Birinin sadəcə , təbii şəkildə  sizinlə birlikdə olmaq istəməsi daha romantik deyil?

Səbr, doğru insanı qarşınıza çıxaracaq. 

Ümidsiz bir şəkildə eşq arayışında olduğunuz  zaman, qarşılacağınız hər cür axmaqla birlikdə olma ehtimalınız çox yüksəkdir. Doğru insanı tapmağın açarı səbrdir. Tələskən olmaq, yanlış insana aşiq olmaq kimi həssas bir duruma sürüklənmənizə yol aça bilər.

Növbəti dəfə dostlarınıza bayıra çıxanda rahat olun, dərin bir nəfəs alın, əylənin və özünüz olun. İnsanların sizdən xoşlanmaları üçün çabalamağınıza ehtiyac yoxdur. İcazə verin, eşq təbii şəkildə gəlsin. Düşündüyünüzdən daha yaxın bir zamanda aşiq ola bilərsiniz !


Hazırladı: Fidan Aslanova

Mənbə: fotogaleri.haberler.com

Beyenmeler
0   9  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

İNSANDA ƏTALƏT HALI NƏDİR ?

Xüsusi

Xalq arasında daha çox tənbəllik olaraq bilinən, hətta lüğətdə belə, tənbəllik, işsiz qalma mənalarında olan ətalət, bilinənin əksinə, tənbəlliyi içində barındıran, lakin tənbəllikdən fərqli bir vəziyyətdir. Təəssüf ki, bu yalnış tərif, ətalətin yalnış anlaşılmasına və bilinmədiyi üçün də doğru çözümə gedilə bilməməsinə yol açır. Yaxşı bəs ətalət nədir?

Ətalətin kəlmə anlamı, passivlik halıdır. Hər hansı bir hərəkətə qarşı bir çox səbəbə bağlı olaraq müqavimət göstərmə vəziyyətidir. İnsanın,  nəyi istədiyini və buna çatmaq üçün nələr edə biləcəyini bildiyi halda, hərəkətə keçməməsi, içində var olan potensialını, bacarıqlarını istifadə etməməsi, yəni etməli olduğu şeyi bildiyi halda etməməsi, onun ətalət halında yaşadığının göstəricisidir. İstəksizlik, yorğunluq, depressiya, tənbəllik kimi vəziyyətlərin bir arada yaşandığı bir növ psixoloji xərçəng olaraq adlandırılan ətalət, gizlincə gəlir və fərq edilmədiyi zaman bütün bədəni və ruhu ələ keçirir. Ən tipik əlamətləri: tənbəllik, təxirə salmaq, tükənmişlik sendromu, bezginlik, bəhanəçilik, istəksizlik kimi passivlik hallarıdır.

Ətalətin yaranmasını anlatan məşhur bir hekayə var. Bu, çox insan tərəfindən bilinən, suya atılan qurbağanın hekayəsidir ki, hətta elmi bir təcrübədir. Qurbağa öncə  isti su ilə dolu olan qaba atılır və o dəqiqə də canını qurtarmaq üçün qabdan bayıra tullanır. Sonra, qurbağa təkrar olaraq su dolu bir qaba atılır, lakin bu dəfə suyun istiliyi noraml səviyyədədir və qurbağa da halından məmnundur. Bu əsnada, qab odun üstünə qoyulur və su yavaş-yavaş isinir. Bunun nəticəsində müşahidə olunan isə budur ki, halından məmnun olmağın verdiyi rahatlıqla, qurbağa  suyun istiliyinin artdığını hiss etməyib. Bu, ətalətli halda yaşayan insanların vəziyyətinə bir nümunədir. Ətalət insanın həyatına gizli bir şəkildə girir və özünü fərq etdirmədən insanı ələ keçirir.

Ətalət, insanın həyatında iki cür olur : İnsanın ruhunu ələ keçirən psixoloji ətalət və bədənini ələ keçirən fizioloji ətalət.

Psixoloji ətalət, bir çox psixoloji faktorlara bağlı olaraq ortaya çıxan və depressif ruh halını artıran ətalət halıdır. Fiziki ətalət isə, bədəndəki hərəkətlərin yavaşlığıdır. Son dönəmlərdə artan oturaq masa işləri  bu ətaləti daha da yaymaqdadır. Bu iki ətalət biçimi bir-birinə bağlı və biri digərinə yol açan bir döngü biçimindədir. Fiziki ətalət psixoloji ətalətə çevrilə bildiyi kimi, psixoloji ətalət də fiziki ətalətə çevrilə bilər.

Psixofizioloji  bir vəziyyət olan ətalət, bir çox səbəbə bağlı osla da, başlıca səbəbləri bunlardır:

1) Məqsədsizlik: Həyat məqsədinin nə olduğunu bilməməkdən, özünə bir yol, bir yön seçə bilməməkdən qaynaqlanan və nəticədə ətalətə aparan vəziyyətdir.

2) Mükəmməlliyyətçilik: Edilən hər şeyin mükəmməl olmalı olduğu inancına söykənən mükəmməlliyyətçiliyin verdiyi qatılıq və heç bir şeyin istədiyi kimi olmamasından qaynaqlanan stres nəticəsində ətalətə aparan xarakter biçimidir.

3) Pulsuzluq: Etmək istədiyi şeylərin müəyyən bir sərmayə tələb etməsi və özündə bu sərmayənin olmamasının verdiyi çarəsizlik nəticəsində ətalətə aparan bir vəziyyətdir.

4) Mənfi duyğular və düşüncələr: Temperament olaraq neqativ baxış bucağına sahib olan fərdlər və bu baxış bucağının verdiyi mənfi duyğular ilə özünü sabotaj edər və nəticədə ətalətin yaranmasına zəmin hazırlayar.

5) Passiv müqavimət: Etməyi istəmədiyi bir şeyi etməkdə çətinlik çəkən inanların öz içində göstərdiyi inad və müqavimətin ətalət yaratmasıdır.

6) Öyrənilmiş çarəsizlik: Hədəfinə çatmaq üçün önünə çıxan əngəlləri aşmağa çalışan və hər dəfəsində uğursuzuqla qarşılaşan  insanın, bacaracağına dair inancını itirib ümüdsüzlüyə qapılması nəticəsində bir şey etmək istəməməsindən qaynaqlanan vəziyyətdir.

7) Daxili qaşıdurmalar: Fərd, etməli olduğu işi öz dəyərlərinə, şəxsiyyətinə uyğun hesab etmir, lakin məcburiyyətdən dolayı edirsə, bu vəziyyət insanda daxili qarşıdurma yaradaraq bir müqavimət ortaya çıxarır. Bu müqavimət zamanla ətalətə çevrilir.

8) Doğru öncəlik müəyyən edə bilməmək: Potensialından çox özünə iş yükləmə, intensivlik və gün içində çıxan təcili işlərin, önəmli işlərin yerini alması səbəbiylə yaranan stres ətalətə çevrilir.

Göstərilən bu başlıca səbəblər xaricində də bir çox səbəbə bağlı olaraq ortaya çıxan ətalət, fərqinə varılıb çözümünə gedilmədiyi təqdirdə, insanı günü-gündən ruhi pozulmalara aparan təhlükəli bir həyat tərzidir.

Mənbə: www.bilgiustam.com
Hazırladı: Fidan Aslanova

 

Beyenmeler
0   11  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

NARAHATLIQ HİSSİNİN SƏBƏBLƏRİ

Xüsusi

Psixoloji narahatlıq hissi – həyəcan, stres, panik ataka, sosial fobiya kimi problemlərə gətirib çıxarır. Aşağıda sadalanan səbəblərdən bəziləri bir-birinə bağlı olan səbəblərdir. Sizin narahatlığınız bu səbəblərdən birinə və ya bir neçəsinə, hətta hamısına da bağlı ola bilər. Səbəbləri aydınlaşdırdıqdan sonra hamısının birdən olmamaq şərtilə üzərlərində işləmək olar. Bəzən, sadəcə problemi yaradan səbəbin fərqində olmaq belə, problemin yüngülləşməsinə, hətta yox olmasına kömək edə bilir. 

1.   Qorxaqlıq
2.  Ölüm qorxusu
3.   Fiziki acı qorxusu
4.   Xoşbəxtlik qorxusu
5.   Utancaqlıq, çəkingənlik
6.   Cinsəllik qorxusu, utancaqlığı və çəkingənliyi
7.   Cəsarət çatışmazlığı, cəsur ola bilməmək
8.   Özünü qəbul etməmək və sevməmək
9.   Xarici görünüşünü qəbul etməmək və sevməmək
10.  Özünü dəyərsiz, önəmsiz  hiss etmək
11.   Özünü başqaları ilə müqayisə etmək
12.   Mükəmməlliyyətçilik
13.   Özünə güvənməmək – sağlamlığına, ağlına, gücünə, bacarığına, savadına, gözəlliyinə, potensialına güvənməmək
14.   Həyata güvənməmək
15.   Həyata, bilinməyənə, təcrübələrə, yeniliklərə açıq olmamaq
16.   Tənbəllik, iradəsizlik, komfort zonanın xaricinə çıxa bilməmək, passiv həyat tərzi, monoton həyat tərzi, fiziki.. psixoloji.. ruhsal baxımdan yalnış həyat tərzi, məsuliyyətsizlik, təxirə salma vərdişi, şəxsin həyatında kifayət qədər sosiallığın olmaması, qaçınma davranışları
17.  Səbrsizlik
18.  Tələskənlik
19.  Anı yaşaya bilməmək
20.  Keçmişdə və ya gələcəkdə yaşamaq, gələcək barəsində narahatlıq
21.  Mənfi düşünmək, mənfi düşüncələr
22. Başqalarının nə düşündüyünü önəmsəmək
23. Həddindən artıq düşünmək

Müəllif: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   12  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +3 (from 3 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook