HAVADA YENİ İL QOXUSU VAR… :)

Xüsusi

2016-cı ilin 31 dekabrna az qalıb. Qarşıdan, qeyd edəcəyimiz bir bayram günü və daxil olacağımız yeni bir il gəlir. İçində olduğumuz il, yaxşısı.. pisi ilə tarix olmaq üzrədir. Yaxşı bəs biz, ildə bir dəfə qapımızı döyən bu fürsətləri necə dəyərləndirməkdəyik? Bu bayram ərəfəsində, köhnə ili yola salıb təzə ili qarşılamaq ərəfəsində necə yaşayırıq? Bayram gününü və il dəyişməsini yaxşı mənada bəhanə edib, hansHavada yeni il qoxusu var...ı addımları atırıq? Önəmsəyirikmi…?

Önəmsəmək çox gözəl bir şeydir. Həyatımıza parıltı qatan bir şey. Bu baxımdan, yeni ilin gəlişini önəmsəmək, bu aralar edə biləcəyimiz ən gözəl şeylərdən biridir və yeni ili önəmsəmək adına edə biləcəyimiz bir çox şey var. Bayram əhval-ruhiyyəsi yaratmaq, yeni il abı-havasına bürünmək də çətin deyil.

Belə ki,

Yeni il mahnılarından ibarət bir playlist hazırlaya bilər və yeni il ərəfəsində..bayram günü  bu mahnıları dinləyə və hətta alət çalırsınızsa, ifa da edə bilərsiniz. Musiqinin gücü, müzakirəolunmazdır. : )
Onsuz da, bu mahnıları başqa vaxtı dinləməyin, ifa etməyin dadı yoxdur, yeri gəlmişkən haqqını verin. : )

Geyimlərinizdə, yeni ilin rəmzi olan ağ, qırmızı, yaşıl rənglərdən istifadə edə bilərsiniz.

Evinizi, iş otağınızı bəzəyə bilərsiniz. Satın alaraq və ya özünüz hazırlayaraq zövqlü dekorasiya fikirləri ortaya qoya bilərsiniz. Yaradıcılığınızı işə salın.

Sizin üçün çox gözəl bir xobbi var! Yeni ilə aid min bir əl işi hazırlaya bilərsiniz.

“Gəncliyin sirri nədir?” sualına, “bir əl işi ilə məşğul olmaq” cavabı verilə bilər. Çünki əl-göz koordinasiyasını təmin edən və nizamlı edilən yaradıcı bir fəaliyyət, qavrayışın azalmasını yavaşladaraq beynin gənc qalmasına köməkçi olur.

Şəhərdə yeni il gəzintisinə çıxa bilərsiniz. Tək və ya sevdiyiniz insanlarla birlikdə.

Bayram günü ilə bağlı foto və videolar çəkib, nə vaxtsa baxıb xatırlayacağınız xoş  xatirələr toplaya bilərsiniz.

Yeni il partiləri təşkil edə bilərsiniz.
Dostlar, bir aHavada yeni il qoxusu var...raya gəlmək, rəqs etmək, oyun oynamaq, hədiyyələşmək, təşkilatçılıq.. insana çox yaxşı təsir edən şeylərdən biri.

Gözəl bir bayram süfrəsi hazırlaya bilərsiniz.
Yaradıcılığınızı ortaya qoymaq üçün bundan gözəl incəsənət nümunəsi? : )

Evinizə qonaq dəvət edə və ya siz kiminsə evinə qonaq gedə bilərsiniz.

Sevdiyiniz insanlara yeni il hədiyyələri ala bilərsiniz və ya bu hədiyyələri özünüz hazırlaya bilərsiniz. Xüsusilə də uşaqlara. Üstəlik, bunun üçün çox pul xərcləməyə ehtiyac yoxdur. Önəmli olan, hədiyyənin, kreativ yanaşmağınızı.. içdən və səmimi diqqət göstərdiyinizi əks etdirməsidir.

İş yoldaşlarınızı bir qutu bayram şokoladlarına qonaq edə bilərsiniz.

Təbrik üçün mesaj yazmağa yox, zəng edib danışmağa üstünlük verin. Mesaj yazmaq istəsəniz belə, şablon mesajlardan əl çəkin! Həqiqətən sevdiyiniz insanlara səmimi bayram mesajları göndərə bilərsiniz.

Yola saldığınız ilin son saatlarında səmimi bir yeni il duası edə bilərsiniz. Pulsuzdur və əks təsiri yoxdur. : ) Əksinə, faydaları var. ( link: http://fitret.az/dua-etm%C9%99yin-faydalari/ )
Təəssüf ki, çoxumuz dua etməyi, xüsusilə də səmimi bir dua etməyi unutmuş vəziyyətdəyik. Yaradıcı ilə qırılmış əlaqələrimizi bərpa etmək üçün yaxşı füsrətdir. : )

Dünyaca məşhur Dr. Alexis Carrel demişdi :“Dua, insanın yarada biləcəyi ən güclü enerjidir”.

Yeni ildə həyata keçirmək, etmək istədiklərHavada yeni il qoxusu var..inizi yazdığınız bir siyahı hazırlaya bilərsiniz. İllik plan hazırlamağın əsl vaxtıdır.

Bayram gününə önəm verin. Bütün günü evdə keçirəsi olsanız belə, baxımlı olun.. bayram üçün xüsusi geyinib hazırlaşın. Həmin gün səhər tezdən oyanın və bayrama özəl bir gün keçirin.

Yeni ilə aid gözəl filmlərindən ibarət bir siyahı hazırlayıb, filmlərə baxa bilərsiniz. Bu filmlərdən ancaq bu vaxtı zövq almaq olar. : )

Tanımadığımız insanlarla sevgi paylaşımı etmək üçün də yaxşı fürsətdir. Bunun da min bir yolu var. Ən sadəsi… “Frenk İ. Flatçer, Oppenger Kollin and Kompani şirkətinin sifarişiylə hazırladığı öz reklam şedevrlərindən birində, bizə  Çin fəlsəfəsinin aşağıdakı möhtəşəm nümunəsini təqdim etmişdir:

Yeni ildə təbəssümün qiyməti.

Onun qiyməti heç nədir, ancaq çox şey yaradır.
O, onu alanları zəngin edir, onu verənləri yoxsul eləmir.
O, bircə an davam edir, onun haqqında xatirə isə bəzən həmişəlik qalır.
Onsuz yaşaya biləcək dövlətli çox deyil və elə yoxsul da çox deyil ki, onun mərhəmətiylə varlanmamış olsun. O, evdə bəxtəvərlik, işlərdə xoş niyyətlilik abı-havası yaradır və dostlar üçün parol kimi xidmət göstərir.
O, yorğun adam üçün ilham, naümid olan üçün ümid nuru, başını itirmiş adam üçün günəş parıltısı və dərdə qarşı ən yaxşı təbii vasitədir.
Bunula belə, onu nə pulla, nə xahiş minnətlə, nə borca almaq, nə də oğurlamaq mümkündür. Çünki o özündə elə bir dəyər təcəssüm etdirir ki, saf ürəklə verilməsə, heç kəsə azacıq da olsa, fayda gətirməycək.
Əgər ötüb keçməkdə olan ilin son dəqiqələrində , iş elə gətirsə ki, satıcılarımızdan nəsə alarkən onların yorğun olduqlarını, sizə təbəssüm bəxş etməyə belə heyləri olmadığını görsəniz, öz təbəssümlərinizdən birini onlar üçün qoyub getməyinizi xahiş etmək olarmı?” ( Deyl Karnegi )

Havada yeni il qoxusu var
Bunu unutmayın. Siz, enerji yaradıb ötürə bilən möhtəşəm varlıqlarsınız. Bayram ərəfəsində, sizi gözləyən yeni bir il yaxınlaşarkən, bu gücünüzdən istifadə edin. İl başının önəmi, səhər vaxtının önəmi kimidir. Səhər vaxtını necə dəyərləndirməyimiz günümüzün gedişatına necə təsir edib onu müəyyənləşdirirsə, təzə il gələrkən içində olduğumuz ruh halı da bütün ilimizə bu tip bir effektlə yansıyır. Yeni bir ilin həyatınıza gəlişini önəmsəmək işində hər kəsə uğurlar! : )

Hazırladı: Fidan Aslanova Red

Beyenmeler
0   6  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 3 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

“İLK 7 SANİYƏ” QANUNU

Xüsusi

ilk 7 saniyəİlk təəssürat ilk 7 saniyədə yaranır. Siz 7 saniyəyə hədəfinizə çata bilərsinizmi?

Araşdırmalar göstərir ki, bir adamla yeni tanış olmusunuzsa, təəssüratın 93%-i görünüş, bədən dili kimi səssiz informasiya əsasında formalaşır. İstifadə etdiyiniz sözlərin mənası, təəssüratın yalnız 7%-ni əmələ gətirir.

İlk təmas telefon vasitəsilə reallaşsa, yaranan təəssüratın 70%-ni səsinizin tonundan, 30%-i isə sözlərin mənasından asılıdır, yəni, nə söylədiyiniz deyil, necə söylədiyiniz əsas rol oynayır.
İlk 12 sözünüzü diqqətlə seçin. Sözlərin təsiri 7% olsa belə, siz işinizi etibarlı tutun. Görüşdüyünüz şəxslə tanış olduğunuz zaman istifadə etmək üçün, bir neçə təşəkkür cümləsi qurun. “Mənə vaxt ayırdığınız üçün təşəkkür edirəm” kimi… Sizin ehtiram göstərdiyiniz insanlar da sizə ehtiram göstərəcəklər. Müsahibinizin adını mütləq çəkin. Unutmayın ki, dünyada insanın öz adından qulağa daha şirin gələn başqa bir səs yoxdur. İlk 7 saniyədə və ilk 12 sözünüzün içində həm müsahibinizin adından istifadə etməniz, ona dəyər verməyiniz və fokuslaşmağınız mesajını verəcəkdir. Saçınıza mütləq diqqət yetirin, çünki müsahibiniz də diqqət yetirəcəkdir. Biri ilə tanış olduğunuz vaxt, ilk mərhələdə xarici görünüşünüz, ələlxüsus da, saçınız və üzünüz diqqəti cəlb edəcəkdir.
Ayaqqabılarınızın təmiz olmasına diqqət edin, çünki, insanlar da üzünüzdən dərhal sonra ayaqlarınıza baxarlar. Ayaqqabılarınız təmiz deyilsə, müsahibiniz detallara əhəmiyyət vermədiyinizi düşünəcək. Ayaqqabılar silinib-təmizlənmiş, iş mühitinə uyğun olmalıdır. Ayaqqabı evdən çıxarkən geyindiyiniz ən son şey ola bilər, amma insanların ilk diqqət yetirdikləri şeylərdən biridir.

Yerişinizi sürətləndirin! Araşdırmalar göstərir ki, digərlərindən 10-20% daha yeyin gedən insanlar, başqaları tərəfindən işgüzar və enerjili insan kimi qəbul olunurlar. Təsir gücünüzü artırmaq istəyirsinizsə, tempinizi artırın və sanki, harasa tələsirmişsiniz kimi sürətli gedin.

ilk 7 saniyəYaxşı əl sıxmağı öyrənin! Tanış olduğunuz zaman, birinci fiziki əməyiniz, əlinizi uzatmaqdır. Hər bir iş adamı bilir ki, gözəl salamlaşma özündən əmin olmağın əlamətidir. Ancaq təəssüf ki, insanlar görüşən zaman zəif salamlaşırlar. Əgər uğurlu bir başlanğıca  nail olmaq istəyirsinizsə, qarşınızdakının əlini tam olaraq ovuclamalı və özündən əmin bir şəkildə, amma yüngülcə sıxmalısınız. Beləcə, yaxşı bir iş əlaqəsinin bünövrəsini qoymuş olarsınız.

Bədən dilinizlə şifahi nitqinizi uyğunlaşdırın! Təbəssüm və ya məmnun bir ifadə  müsahibinizə orda olmaqdan məmnun olduğunuz mesajını verəcəkdir. Göz təması qurmaqla siz, deyilənlərə diqqət yetirdiyinizi və maraqlandığınızı bildirəcəksiniz.

Müsahibinizə doğru əyilməniz, söhbətə daxil olduğunuzu göstərəcəkdir. Mövzuya maraq nümayiş etdirdiyinizi bildirmək üçün mümkün qədər çox işarə verməyiniz məsləhətdir.

Görüş üçün hər bir hərəkətinizi planlaşdıra bilərsiniz. Görüş təyin edər, hazırlanar, təqdimatınızı edərsiniz. Ancaq potensial və ikiayaqlı pul kisələri hər an, hər yerdə qarşınıza çıxa bilərlər. Buna
görə də, hər an mükəmməl bir təəssürat yaratmaq üçün hazır olun!

Mənbə: “Cazibə Qüvvəsi” jurnalı (Berna Çetin)
Hazırladı: Psixoloq Rübabə

 

Beyenmeler
0   5  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +23 (from 23 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az idarəçisi. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

GÜLMƏK HAQQINDA FƏLSƏFƏ

Xüsusi

gülüş haqqında

Polşalı şair, yazıçı, filosof Stanislav Leç belə deyir, “meymun güləndən sonra, güzgüdə insanın doğulduğunu gördü”. Bu fikir təsadüfi deyil, çünki bir tərəfdən baxsaq, gülmək fenomeni bir növ anlamanın, məntiqi zəncirin göstəricisidir. Və yaxud məntiqi fikrin bir nöqtədə qırılmasıdır, amma bir şərtlə ki, bu zəncir əvvəldən mövcud olmuş olsun. Biz zarafat sözcüyünü gülməklə paralel də apara bilərik. Çünki, fəlsəfədə səbəb ya nəticədir, ya da nəticəyə qədər ki, hələ çözülməyən təkandır. Bəs, uşağa edilən “qukku” zarafatı ilə başlayan bu gülmənin sonrakı yetkin yaşlarında baş tutacaq  ciddi oyunu nəyi göstərir? Gülmək haqqında qısa fikirlərə, açar nəticələrə göz ataq. Hər zamanmı gülmək bizim üçün xeyirlidir, yoxsa o “yalançı” xoşbəxtliyə gedən keyidici bir yoldur. Buna bir neçə misal ilə göz ataq:

Ziqmund Freydə və bəzi psixoanalitiklərə görə gülmək ürəyin anesteziyasıdır. Qorxuları dondurmağın bir yoludur, çarəsidir. Duyğuların və ona qarşı olan ağlın reaksiyasıdır. Gülməyə cığır açan zarafat isə keçicidir və hansı mədəniyyətdən götürülübsə, oranın kult açarını, kodunu daşıyır və bir növ “yoluxucu”dur.

Henri Berqsona görə insan bu səbəblərə görə gülər:
1) müşahidə edən tamaşada özünün pis tərəfini görərsə və ya hər hansı formasını tanıyarsa. Bu çaşqınlığı gülməklə iqnor edər.
2) ağlagəlməz hadisə baş verərsə. Məsələn, bir nəfər xəbərdarlıq edib, hər kəsə yıxılacağını öncədən agah etsə, bu gülməli deyil. Lakin gözlənilmədən şülküt olsa, bu gülməlidir.
3) söyüşlə, bəzi sözcüklərlə manevrlər edilsə. Çünki qəlibdən kənardır və qorxuludur.

İslam dininə görə çox gülmək qəlbi öldürür. Çünki dünyaya tam bağlanmağın və ölümdən, axirətdən uzaqlaşmağın əlamətidir. Təbəssüm etmək isə sədəqə kimi qiymətləndirilir.

Eugen Finkə, Yohan Heyqzinqaya görə insan o zaman gülər ki, qarşına çıxan şeyə məna verməkdə çətinlik çəkər. Beynindəki kombinasiyalar hadisəyə ad qoya bilməz. O zaman gülməklə hadisənin uclarını kütləşdirər.

gülüş-zarafatAristotelin tələbələrindən biri qeyd edir ki, insan doğuluşundan 40 gündən sonra təbəssüm edər. Belə deyək, ilk “söhbəti tutanda”. Lakin sonrakı çox gülmələr “söhbət”i unutdurar. Və uşaqlıq canlılığı bloklayar.

Psixoanalitika, fəlsəfə, din, kultrologiya ustaları deyir ki, çox hırıldamaq, lağ-lağa etmək cana ziyandır. Amma təbəssüm və xoşgörülük gözü bağlamaz. Təbii ki, alternativ fikirlər də var. Pənco-pənco gülməyin tərəfdarlarına və digər palçıqlara da salam olsun.

Müəllif: Firudin Həsənov

Beyenmeler
0   6  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 9 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

İNSAN OLMAQ MƏSULİYYƏTİMİZ

İnsan olaraq doğulmağı seçmədiyimiz doğrudur. Ya da ən azından belə bir seçimi xatırlamırıq. Ancaq buradayıq, nəfəs alırıq və bu yazını oxuyuruq. Milyardlarla canlı arasında özünü hər gün inkişaf etdirə biləcək bir potensial ilə doğulan yeganə canlılarıq. Digər bütün canlılar üçün həyat, standart keçirilən bir həyat formasıdır, sadəcə.

Bir qərənfilin, “keçən yay qırmızı rəngdə açmışdım, bu yay da ağ rəngdə açım” dediyini heç eşitməmişik. Ya da bir leyləkdən, “Afrika çox uzaqdır, bu qış evə qaz çəkdirəcəm, heç bir yerə tərpənməyəcəm” sözlərini eşitməmişik heç. Bir ağacın bəyənmədiyi yerini dəyişdirməyinə, bir timsahın, çox gözəldir, deyib bir ceyranı yemədiyinə, ayın, “Hər gecə hər gecə..bezdim, bu gün qoyacam başımı, yastığa, çıxmayacam” deyə ah çəkdiyinə heç şahid olmadıq. Olmayacağıq da. Amma insanlar aləmində bunları milyonlarla örnəklərlə çoxalda bilərik. İnsan olmağın özəlliyinə varmağın ilk şərti buradan keçməli olsa gərək.

Sonrasında isə,

Bir şüurluluğun
Bir fərqindəliyin
Bir kəşfetmənin
Bir yenilənmənin
Bir heyrət etmənin örtüsünə bürünməlidir, insan.

Yaşadığı hər günün, özünə, özünü daha yaxşı bir hala gətirmək fürsəti təqdim etdiyini bilərək yaşamalıdır. Çox inandığım bir söz var: “Daha yaxşı, yaxşının düşmənidir!” Halbuki, bu söz, təkcə insanın özünü yeniləməsinin , kəşfetməsinin, çoxaltmağının qarşısında keçərsizdir. İnsan hər gün yenilənə bilər, çoxala bilər və kəşf edə bilər.

İnsan olmağın məsuliyyəti

İnsan olmağın məsuliyyətini daşımaqdan qorxmayaq.

YÜKDƏ XƏFİF, DƏYƏRDƏ QİYMƏTLİ BİR ZƏNGİNLİK

Ağıl sahibi olmaq ağılı istifadə etməyi,
Ürək sahibi olmaq ürəyi istifadə etməyi,
İnsan olmaq insanlığı ucaltmağı gərəkli edir.

Dayanmadan özünü bir addım önə çıxaran ağıla “dayan” deməyək. Onu izləməklə biz heç nəyi itirmərik.

Ağlın sorğulayan, maraqlanan qapılarını axıra qədər  açaq.
Atalarımızdan eşitdiklərimizlə kifayətlənməyək.
Həyatımızı bizə ötürülən məlumatlarla formalaşdırmayaq.
Coşğun bir çayın əvvəl-axır çatacağı yer, dənizdir. Ağılın dənizi ürəkdir.

Dünyanın ətrafında döndüyü yaxşılıq, şəfqət, mərhəmət, ədalət duyğularını içimizdə hər an çoxaltsaq, bərabərində fərdi inkişafın da günbəgün artdığına şahid olacağıq. İnkişaf etmək, yaşamaq yanacağı ilə işləyir. Hər təbəssüm, hər gözəllik, hər səy, hər oxuma, hər düşünmə, hər yenilənmə inkişaf etmənin yanacaq təchizatıdır.

Sonsuz kainatın, sonsuz sevginin, sonsuz yaxşılığın və sonsuz var olmağın böyüklüyü ilə dayanmadan özünü inkişaf etdirməyə çalışan insan hər zaman, hər formada, hər kainatda  qazanan insandır.

İnsan olmaq, məsul olmaqdır.

İnkişaf etməyə, daha çox düşünməyə, daha çox sorğulamağa, daha çox yenilənməyə qarşı məsuliyyət daşıyaraq böyüyər insan. Ağılın arxasınca gedərək haradan gəldiyimiz, nə üçün yaşadığımız, hara getdiyimiz suallarına verməyə çalışacağımız hər cavab, bizi daha çox “insan”laşdıracaqdır. İnsan olmağın məsuliyyətini daşımaqdan qorxmayaq. Çünki yükdə xəfif, dəyərdə nadir qiymətdə olan  bir zənginlikdir bu.

Neçə neçə gözəl inkişaflara, dostlar.

Müəllif: Adem Özbay
Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   6  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +15 (from 15 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

ALİMLƏRİN XOŞBƏXTLİK FORMULLARI

Statistikası daim izləmə və rəylərə görə artmaqda olan “Hamı üçün xoşbəxtlik” mövzusu bu gün çox sayda oxucularımızın maraq mərkəzindədir. Özümü və ətrafımı xosbəxt etmənin etibarlı və düzgün qaydalarını  təbii ki, hamımız öyrənmək istərdik.
Bu sahədə öz metodikası ilə fəaliyyət göstərən diplomlu və ya diplomsuz mütəxəssislərin sayının daim artmasına baxmayaraq, xoşbəxt insanların sayı artmır ki, artmır. Bəlkə bu tövsiyələrdə bir uygunsuzluq vardır?
Bu səbəbdən də alimlərin dəqiq tədqiqatlarına və tibb elminin təcrübələrinə müraciət etmənin əsl zamanıdır. Bizə xoşbəxtlik gətirən hisslərin necə baş verəcəyini, daha doğrusu beyin fəallığının artmasında müəyyən bir qrafiklə hiss edə bilmədiyimiz hissəciklərin necə parçalanmasını, hormonların necə qarışmasını müəyyən etmək üçün elmi təsdiqlərdə özünü doğrultmuş ixtiralara nəzər salaq:

xoşbəxtlik formuluFiziki hərəkətlər

Fiziki aktivliyin xoşbəxtlik duyğularının fəallaşmasında rolu böyük olduğundan, mütəxəssislərin demək olar ki, hamısı insanlarda depresiyaların aradan qaldırılmasında bu üsuldan genış istifadə edirlər. Bu mövzuda ixtiraların nəticələrini əks etdirən Xoşbəxtliyin Üstünlüyü (The Happiness Advantage) kitabında pasientlərin 3 qrupa bölündüyü qeyd olumuşdur. 1-ci qrup ancaq dərmanlarla, 2-ci qrup hərəkətli tibbi üsullarla, 3-cü qrup isə yalnız idmanla məşğul olur. 6 aydan sonra pasientlər üsulların nəticələrinə varmaq üçün təkrar müayinə olunurlar. Bəli, baxmayaraq ki, hər 3 qrup müsbət nəticələr əldə etmişdir, sadəcə bu müsbətliyin dayanıqlılığı təəccüblü dərəcədə fərqlidir. Beləki 1-ci qrupdakı (dərmanlarla müalicə) olunan insanların 38% faizi yenidən depresiyaya qayıdır. 2-ci qrupdakılarda (hərəkətli tibbi üsullarla) bu güstərici 31% dir. 3-cü qrupda bu göstərici cəmisi 9% təşkil edir. Bilirsinizmi, fiziki hərəkətlərlə məşğul olmağın faydalarından nəinki buna ehtiyacı olanlar, bu yöndə problemi olanlar yararlanar, hətta sağlam insanlarda belə, idmanın qısa zamanda ovqata, özunə güvənə və tonusa müsbət nəticələri aşkar olunmuşdur. Məsələn, aşağıdakı şəkildə 20 dəqiqəlik gəzintidən əvvəl və sonrakı beyinin aktivliyi təsvir olunmuşdur:

 

alimlərin xoşbəxtlik formulları-yuxuYatmaq

Yatmağın orqanizmin dincəlməsinə və bərpasına nə qədər faydası olduğunu bilməyən yoxdur. Habelə yatmağın bacarıqlarımızın cəmlənməsində və daha da məhsuldar olmağında faydaları da qaçılmazdır. Bu mövzuda bilmədiyimiz yatmağın xoşbəxlik duyğularımızdakı vacibliyidir. Müəllifləri Po Bronson (Po Bronson) və Eşli Meriman (Ashley Merryman) olan Təbii Zərbə (NatureShock) mövzulu ixtiralarında bundan bəhs edirlər. Beləki, beyndə xoş və bəd hadisələri xatırladan sahələr mövcuddur. Yetərincə yatmadıqda beyində ilk növbədə zərər çəkən sahə xoş hadisələri xatırladan sahələr olur. Buna görədə mütəmadi olaraq yuxusuz qaldıqda insanlar ancaq bəd hadisələri xatırlayır və həyatı neqativ olaraq düşünürlər. Yetərincə yuxusunu almayan tələbələr bu sınaq zamanı əzbərləmək üçün onlara təgdim olunmuş sözlərin 81% ini yalnız neqativ mənalı (məsələn xəstəlik kimi) sözləri, eyni zamanda da 31% ini isə müsbət və ya neytral mənalı (məsələn günəş və ya alış-veriş kimi) sözləri xatırlaya bilmişdirlər. Yatmağın müddəti və keyfiyyəti də insanların ancaq yuxudan qalxdıqda deyil bütün gün ərzində vəziyyətlərinə təsir edir. Aşağıdakı sxemdə bu aydın təsvir olunmuşdur:

Məkanlar arasındakı məsafələr

Gündəlik həyatımızda fərqində olmadan dəyişdiyimiz məkanların arasındakı, məsələn, evdən işə olan məsafənin bizə boyük təsirləri vardır. Hansı ki, biz bunu gün ərzində 2 dəfə, həftə boyu və illərlə etmək zorunda qalırıq. Buna görə də bu gərçəyin xoşbəxtlik duyğularımıza təsir etməyəcəyini düşünmək sadəlövhlük olardı. Hər hansı bir şəkildə bir məkandan digərinə doğru hərəkət etdikdə Meqapolisin bütün yüklənmiş əksiklərində özümüzü sınaqdan keçiririk. Çoxları zənn edir ki, şəhər ətrafındaki böyük bir ev və yaxud yeni marka avtomobil bu narahatçılığı aradan qaldıracaqdır. Yalnız son tədqiqatlar bunun tam əksini söyləyir. Buna görədə qisa və rahat məsafələr xoşbəxliyin özülünə atılmış kiçik kərpiclərdəndir.

qloballaşma-ailəAilə və dostlar

Bu gün insanların özlərini introvert (içinə qapanmış) adlandırması artıq dəb halına gəlmişdir ki, buna da səbəb olaraq elektron alətlərin insanlar üzərindəki nüfuzunu göstərmək olar, hansı ki, bu insanları tənhalığa doğru yönəldir. Bəli, aparılan çox saylı tədqiqatlar, bu gün müasir cəmiyyətin bədbəxtlik sindromuna və psixoloji pozuntulara yoluxmasında bu amilin ən böyük səbəb olduğunu ortaya qoymuşdur. Ömrünün böyük bir hissəsini 300 nəfərin üzərində tədqiqata sərf edən tibb alimi Gorc Vaylant (George Vaillant) 2008-cı ildə bu nəzəriyyəni təqdim etmışdir:
Tək şey hansı ki, həyatda məna kəsb edir, bu ətrafımızdakı insanlarla bizim münasibətlərimizdir. Məsələn, 40 yaşlı kişilərin sosial əlaqələrinin kəmiyyəti və keyfiyyətini təhlil etsək onların həyatlarının davamı haqqında praqnoz vermək olar. 93% 65 yaşın üzərində olan insanlar öz yaxın və qohumları ilə six-six əlaqədə olanlar təşkil edir.
Bəzi tədqiqatları işıqlandıran Sosial-İqtisadi Vəziyyət Gündəliyi’ndəki (Journal of Socio-Economics states) bir yazıda insanların xoşbəxtlik sorğusundakı anketlərinin nəticəsi maraqlı olmuşdur. Beləki, gəlirləri müxtəlif diapazonlarda olan insanların (gəlirləri arasındakı fərq 100000$ a qədər) xoşbəxtlik hisslərinə diqqət etsək, cəmiyyətlə daim aktiv olan insanların həyatlarından daha çox razılığını müşahidə edəcəyik, nəinki daha çox gəlir əldə edən tənha insanlar.

Açıq və təmiz hava

Küçədə olarkən təmiz havanın və günəş şualarının qəbulunun da əhvalımıza çox xeyirli təsirləri vardır. Tam buna görə adət etdiyimiz vərdışləri və ya həyatımızı dəyişdirmək məcburiyyətində deyilik. Bu mövzuda Sasseks Unversitetinin (University of Sussex) apardığı tədqiqatlara görə, hətta parkda, sahildə habelə küçədə 30 dəqiqəlik təmiz hava gəzintisi kifayət qədər xoş ovqatın yaranmasına zəmin yaratmışdır. Sınaq zamanı istifadə olunan insanların təbiətin bütün açıq hava mühitlərindəki göstəriciləri, qapalı məkan göstəricilərindən qat-qat üstün olmuşdur.
Amerika Meteorologiya Birliyi (American Meteorological Society) bu mövzuda bir az da irəli gedərək hansı hava şəraitinin əlverişli olmasını araşdırarkən 14°C ətrafında hərarətlərdə 20 dəqiqəlik gəzintinin tam optimal variant olduğunu təsbit etmişdirlər.

təbəssümTəbəssüm

Üzümüzdəki  təbəssüm pozitiv emosiyaları ifadə edir və həmçinin tərsini də söyləmək olar. PsiBloq (PsyBloq) nəşrinin təqdim etdiyi məqalədə bu mövzuya belə izah verilir: Əgər biz özü özümüzə gülürüksə belə üz əzələlərimizdəki mövcud sinir impulsları beyin qabığındakı müəyyən sahələrin oyanmasına xidmət edir.
Elm adamları ovqatımız ilə mimikamızın arasında möhkəm bir rabitə olduğunu görürlər, habelə bu rabitənin ovqatdan mimikaya və ya mimikadan ovqata təsirini müşahidə edirlər. Hətta pis bir vəziyyətdə belə gülümsəsək, dərhal bir yüngülləşmə hiss edəcəyik.

 Başqalarına kömək

Bu nə qədər məntiqsiz görsənsə də tədqiqatlar tam əksini söyləyir. Hətta alimlər bu işə sizin nə qədər vaxt ayıracağınızı da təyin edə bilmişdirlər. Bu ildə 100 saat və ya həftədə 2 saatdır.
Xoşbəxtlik Araşdırmaları Gündəliyi (Journal of Happiness Studies) nəşrinin bu mövzuda təqdim etdiyi xüsusi tədqiqatda bir qrup insanlara özlərinə və ehtiyacı olan insanlar üçün xərcləməyə pul verildiyini göstərir. Bazarlıq hadisəsindən sonra doldurulmuş anketlərin nəticəsinə diqqət etsək pulu xeyirxahlığa xərcləyən insanların, pulu özünə xərcləyən insanlardan daha məmnun göründüyünün şahidi olacağıq.
Bütün bunlar pula aiddir, bəs vaxt xərcləmək haqqında necə? Bir fikriniz varmı? Bu mövzuda Almaniyada Berlin divarlarının sökülməsindən sonra aparılan tədqiqatlar da məhz bunun üçün nəzərdə tutlmuşdur. Beləki, xeyirxahlığa qarşı fərqli münasibətlər sərgiləyən cəmiyyətlərdə böyüyən insanları müqayisə etdiyimizdə, bu nəzəriyyə, hisslərimizin həyatımızın formalaşmasında nə qədər rolu olduğunu bir daha göstərmiş olur. Ümumiyyətlə başqalarına qarşı edilən xeyirxah əməllər qısa zamanda bəhrəsini verir və müəyyən bir zamandan sonra bunun nəticəi ilə qarşılaşmaq bizim də psixoloji statusumuzu yüksəldir.

Minnətdarlıq

Kənardan bu nə qədər sadə görünsədə bir çox insanlar bunun öhdəsindən gələ bilmir.Qeyri real arzuların yaratdığı daimi məyusluq və inilti yerinə, bu gün ortada var olana, sahib olduqlarına minnətdar olmaq (bizdə buna şükür etmək də deyərlər) xoşbəxtliyin açarlarından biridir. Bu hissi öyrənmənin müxtəlif üsulları vardır. Məsələn, hər gün başınıza gələn 3 yaxşı hadisəni qeyd edin və ya həyatınızda sevdiyiniz şeylərin siyahısını tərtib edin. Xoşbəxtlik Gündələyi (Journal of Happiness) nəşr etdiyi məqalədə 219 nəfərin bu mövzudakı tədqiqatlarının nəticələrini təqdim etmişdir. Bu insanlara 3 həftə ərzində qarsılaşdıqları və onların zənninə görə müsbət hadisələrin siyahısını tərtib etmək təklif olundu. Pozitivliyə yön verən bu qatqının nəticəsinə baxsaq gördüyümüz səhnədəki, bu insanların gələcək həftələrdəki siyahıları gedərək uzandığı və həyat məmnunluğunun daha da möhkəmlənməsidir.

alimlərin xoşbəxtlik formulları-meditasiyaMeditasiya

Meditasiya adətən aydın düşüncə və diqqətin cəmlənməsinin əldə edilməsi üçün təqdim olunur. Həmçinin insanların sakit davranmasına da kömək edir. Meditasiyanın insanların xoşbəxtlik hisslərinə də dərin təsiriləri vardır. Baş Massaçusets Xəstəxanasının (Massachusetts General Hospital) mütəxəssisləri tərəfindən meditasiya ilə məşğul olan və sadə həyat tərzi sürən insanların beyin görüntülərinin müqayisəsi bu qənaəti ortaya qoymuşdur; Meditasiya beyinin işləməsinə və həzz hisslərinin cavabdeh mərkəzlərinə bir başa təsir edir. Aşağıdakı səkildə də bunu görmək mümkündür:

Beləliklə nəticəyə gələ bilərik. Alimlərin çox saylı tədqiqatlarının təsdiqlərindən gələn fikirləri ilə razılaşsaq, xoşbəxtliyin sirləri heç kim üçün artıq sirr deyildir.

Yetərki sadəcə idmanla məşğul olaq, yaxşı yataq, evə yaxın bir məsafədə işləyək, bununla bərabər hər gün təmiz havada ən azı yarım saat gəzək. Emosyanal planda isə ən əhəmiyyətli olan ailə, dostlar və qohumlarla əlaqənin qorunub saxlanılması, müsbət ovqat, və minnətdarlığa dogru yönəlmiş bacarıqlarımızdır. Gözəl gələcəyə ümid etmək və bu gələcəkdən məhrum olanlara kömək etmək heç də artıq olmazdır. Hə, bir də meditasiyanı unutmayaq.

Gördüyünüz kimi bu işdə çətin bir şey yoxdur. Ümid edirəm ki, bu məqaləni  oxumaq  daha xoşbəxt olmanıza az da olsa xidmət edəcəkdir.

Mətni tərtib etdi: Dmitri Qorçakov
Tərcümə edən: Qüdrət Hidayətov

Beyenmeler
0   6  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +22 (from 22 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus