DOĞRU PEŞƏ NECƏ SEÇİLİR ?

Xüsusi

Doğru peşəni seçmək çətindir. Lakin yaxşı müəyyən edilmiş bir  kariyera yolunuz olsa, iş tapmağınız asanlaşar. Öz üzərinizdə çalışaraq, biraz planlama ilə və biraz da daxili müşahidə ilə sizin və ailənizin ehtiyaclarını qarşılayacaq qazanclı və qane edici bir yol müəyyənləşdirə bilərsiniz.

“Doğru peşə necə seçilir?” deyənlərdənsinizsə, özəl bir peşə seçimi kitabçası kimi bu yazımızı sona qədər diqqətli bir şəkildə oxumağınızı tövsiyyə edirik.

Peşə seçimində maraq dairələrinizi nəzərə alın

1 – Xəyallarınızdakı peşəni düşünün

Peşə seçməyə çalışarkən işləmək məcburiyyətində olmasanız belə, məşğul olmaq istədiyiniz bir peşəni düşünməlisiniz. Tutaq ki, çox varlısınız və işləməyə ehtiyacınız yoxdur. Buna rəğmən fürsətiniz olsa, hansı işlə məşğul olmaq istəyərdiniz? Bu suala verəcəyiniz cavab ən yaxşı peşə seçimi olmasa da, sizə nə etmək istədiyinizlə bağlı fikir verəcək. 

Aktyor və ya aktrisa olmaq istəyirsinizsə, konservatoriyaya və ya rabitə fakültəsinə daxil olmaq haqqında düşünə bilərsiniz.

Dünyanı gəzmək istəyirsinizsə, host\hostes ola bilərsiniz. Bu, dolanışğınızı təmin etməyin və xəyallarınızı gerçəkləşdirməyin ən yaxşı yoludur.

2 – Xobbilərinizi düşünün

Xobbilərinizi və ya etməyi sevdiyiniz şeyləri işə çevirmək çox asandır. Xobbilərin bir çoxu gerçək dünyanın ehtiyacları ilə və durumları ilə uyğundur. Etməyi sevdiyiniz şeyləri və bunları necə işə çevirə biləcəyinizi düşünün.

Məsələn, video oyunları oynamağı sevirsinizsə, video oyunu dizayneri, proqramçısı və ya keyfiyyətə nəzarət mütəxəssisi ola bilərsiniz.

İncəsənəti və ya şəkil çəkməyi sevirsinizsə, qrafiki dizayner ola bilərsiniz.

İdmanı sevirsinizsə, müəllim\müəllimə olun və sertifikat alaraq məşqçi kimi işləyin.

3 – Zövq aldığınız şeyləri və ya məktəbdə olarkən zövq aldığınız dərsləri düşünün.

Nəzəri fənlər gələcəkdəki peşənizin təməlini qoya bilər. Lakin bəzi peşələr üçün daha çox oxumalı ola bilərsniz. Yuxarı sinifdə oxuyarkən ən sevdiyiniz fənn, gələcəkdəki peşəniz ola bilər.   

Məktəbdə oxuyarkən ən çox kimya fənnini sevirdiniz? Laboratoriya texniki və ya əczaçı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən ən çox ədəbiyyat dərsini sevirdiniz? Onda,  redaktor və ya mətn yazarı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən riyaziyyat dərsini sevirdiniz? Onda, mühasib və ya sığorta mütəxəssisi ola bilərsniz.

Bacarıqlarınızı nəzərə alın

1 – Məktəbdə oxuyarkən və ya indi bacarıqlı olduğunuz sahələri düşünün

Məktəbdə oxuyarkən ən yaxşı oxuduğunuz dərsləri düşünün. Bacarıqlı olduğunuz sahə, etmək istədiyiniz şey olmaya bilər , lakin bacarıqlı olduğunuz bir sahəni seçməyiniz gələcəyinizi qarantiyaya almağınıza və uğurlu olmağınıza kömək edəcəkdir.

Fikrə ehtiyacınız varsa, bir öncəki addımda olan misalları incələyin.

2 – Nədə çox yaxşı olduğunuz barədə düşünün

Nəyisə təmir etmək və ya nəsə düzəltmək kimi müəyyən bir bacarıqlarda çox yaxşısınızsa, bu bacarıqlarınızdan istifadə edərək uğurlu ola bilərsniz. Təhsil almalı ola bilərsiniz v

ə ya ehtiyac olmaz,  lakin ixtisaslı işçilərə olan tələbat daha yüksəkdir və bu insanlar daha asan iş tapır.

Məsələn, dülgər, avtomobil təmiri, inşaat və elektrik işlərindən başı çıxan insanlar əlləri ilə çalışaraq və ya bir şeyləri təmir edərək qazanc təmin edə bilərlər. Bu peşələr davamlıdır və qane edicidir.

Aşbazlıq kimi bacarıqlar da asan bir şəkildə işə çevrilə bilər.

3 – İnsanlararası münasibətlərinizi gözdən keçirin

Bacarıqlarınız digər insanlara kömək etmək və digər insanlarla ünsiyyət qurmağa uyğundursa, sizin üçün münasib olan bir sıra iş seçimi var. Digərləri ilə yaxşı ünsiyyət quran və digərlərinə təsir edə bilən insanlar marketinq, satış və ya oxşar  pozisiyalarda asan bir şəkildə kariyera qura bilərlər.

Başqalarına göz qulaq olmağı sevirsinizsə, tibb bacısı\qardaşı ola bilərsniz, inzibati sahədə köməkçi və ya ofis meneceri ola bilərsiniz.

4 – Bilmirsinizsə, soruşun!

Bəzən, bacarıqlı olduğumuz sahələri müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkirik. Heç bir mövzuda yaxşı olmadığınızı düşünürsünüzsə, ailənizdən, qohumlarınızdan və ya müəlimlərinizdən soruşun. Onların fikirləri sizi təccübləndirə bilər!

Hal-hazırda olan vəziyyətinizi nəzərə alın

1 – Özünüzü kəşf edin

Nə etmək istədiyinizə qərar verməyiniz üçün özünüzü çox yaxşı tanımalısınız. Sizi həqiqətən də xoşbəxt edəcək bir işlə məşğul olmaq istəyirsinizsə, nə istədiyinizi və nələrdən zövq aladığınızı aydın bir şəkildə anlamalısınız. Bəzi insanlar özləri üçün önəmli olan şeyə qərar vermək üçün bir müddət işdən icazə alırlar.

Bunda yalnış bir şey yoxdur. Həyatınıza nifrət etməyinizə səbəb olacaq bir işlə məşğul olmaqdansa, bir müddət ara verib tezliklə nə istədiyinizə qərar verməyiniz gərəkdir.

2 – Maddi durumunuzu nəzərə alın

Kariyeranızı dəyişdirmək şansınız maddi durumunuza bağlı olaraq dəyişəcək. Bəzi karyera yolları üçün xüsusi təhsil lazım olur və bu təhsil  bahalı ola bilər. Lakin, təqaüd ala bilərsiniz.

3 – İstədiyiniz peşədə çalışmaq üçün gərəkli olan təhsili düşünün

Sahib olduğunuz təhsili və ya alacağınız təhsili nəzərə almağınız önəmlidir. Maliyyə durumunuz daha çox təhsil almağınıza əngəldirsə, sahib olduqlarınızdan isifadə etmək sizin üçün daha yaxşı olacaq. Vaxt məhdudiyyəti və başqa məhduduiyyətlər varsa, əlinizdəki attestat və ya universitet diplomunuzla kifayətlənməli ola bilərsiniz.

4 – Məktəbə qayıtmaq barədə fikirəşə bilərsiniz

Məhdudiyyətlər səbəbiylə daha çox təhsil almağınız gərəklidirsə, bu seçimi nəzərə  ala bilərsiniz. Hamının universitet diplomu yoxdur, amma bir çox peşə üçün təhsil önəmlidir və daha sürətlə irəliləməyinizə kömək edəcək.

Məsələn, texniki məktəblər ənənəvi təhsili istəməyənlər üçün yaxşı bir seçimdir.

5 – Daha çox araşdırın

Hələ də bir qənaətə gələ bilmirsinizsə, biraz da araşdırın.

Gələcəyinizi düşünün

1 – Daha əlçatan peşələri düşünün

Asan bir şəkildə istifadə edə biləcəyiniz kariyera fürsətlərini düşünün. Bu peşələr həm bacarıqlarınızın, həm də güzəştinizin olduğu peşələr ola bilər. Məsələn, ailənizlə eyni şirkətdə çalışa bilərsiniz, ailə şirkətiniz və ya dostunuz üçün işləyə bilərsiniz. Seçimləriniz məhduddursa, sürətli şəkildə giriş edə biləcəyiniz bir peşə seçmək, ən yaxşı seçim olacaqdır.

2 – Gələcəkdəki maddi rifahınız barədə fikirləşin

Diqqət etməli olduğunuz ən önəmli şeylərdən biri, seçdiyiniz sənətin məqbul bir maddi rifah səviyyəsində olmasıdır. Başqa sözlə desək, ailənizi və özünüzü dəstəkləyəcək kifayət qədər pul qazana biləcəksiz?

Unutmayın ki bu, çox pul qazanmalısınız demək deyil. Önəmli olan yeganə şey, özünüzə və etmək istədiklərinizə çatacaq qədər pul qazanmağınızdır.

3 – İşinizin gələcəkdəki davamlılığı barədə fikirləşin

Kariyeranızın davamlılığına diqət etməyiniz həyati önəm daşıyır. Toplum fərqli zamanlarda fərqli şeylər istədiyi üçün iş bazarı dalğalıdır. Müəyyən peşələrə hər zaman tələbat varkən, bəziləri sabit deyil. Bu səbəblə, seçdiyiniz peşənin sizin üçün və arzularınız üçün kifayət qədər qalıcı olduğuna əmin olun.

Məsələn, bəzi universitetlərin hüquq fakültəsi ödənişləri çox yüksək olsa da, insanların çoxsu hüquq fakültəsinə gedir, çünki gələcəkdə yüksək maaş alacaqlarını düşünürlər. Bununla yanaşı, hüquq fakültəsi məzunları üçün son bir neçə ildə elə də çox tələbat yoxdur.

Digər bir misal da, yazar olaraq çalışmaq və ya freelance

 işlərlə bağlı kariyera qurmaqdır. Bəzən xeyli iş ala bilərsiniz, bəzən də əlinizdə heç iş olmaz. Bu şəkildə işləmək üçün qərarlılıq və disiplin səviyyəniz yüksək olmalıdır və bu da hamıda yoxdur.

İpucları

İnsanların bir çoxu, onlar üçün hansı peşənin doğru olduğunu bilməzlər və bunu anlamaqları illər sürər. Buna görə də, geridə qaldığınızı düşünməyin!

Peşənizi semirsinizsə, dəyişin! Bəzən, bu daha çox çalışmalısınız deməkdir, lakin bu hər kəs üşün mümkündür.

Xəyalını qurmadığınız bir işi seçməyiniz dünyan sonu deyil. Həyatınız zindan etməyən, sizin və ailənizin gələcəyini qarantiyaya alan bir işiniz varsa, həyatınız və işinizlə bağlı xoşbəxt olmağa çalışın.


Mənbə:      www.yeniisfikirleri.net
Hazrıladı:   Fidan Aslanova 

Beyenmeler
0   5  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

EVLİLİK QƏRARI ALMAZDAN ÖNCƏ…

Xüsusi

Evlilik qərarı almazdan öncə...Evlilik, birlikdə çıxdığımız uzun bir yolçuluq kimidir. Bel çantalarımızı götürüb uzaq bir diyara doğru getmək kimi. Bu uzun yolçuluqda bəzən mən bir çuxura düşəcəm və həyat yoldaşım məni çəkib çıxaracaq, bəzən o, bir çuxura düşəcək və mən onu çəkib çıxaracam. Bəzən dik bir dağa dırmaşacağıq və iplərlə bir-birimizə bağlı olacağıq. Bu, qədər birliyi etmək deməkdir. Bəzən gözəl bir dərə ilə qarşılaşacağıq və o dərədən birlikdə həzz alacağıq. Evlilik dediyimiz hadisə, əslində tam anlamı ilə belə bir YOL YOLDAŞLIĞI və ya HƏYAT YOLDAŞLIĞI olmalıdır. Hər kəs evlənə biləcəyi birilərini tapa bilər. Lakin çox az insan yol yoldaşını, həyat yoldaşını tapar və ya yaradar. Buna görə də əsl məqsədiniz evlənmək yox, YOL YOLDAŞI, HƏYAT YOLDAŞI olmaq olmalıdır.

Evliliklərdə bir çox fərqli psixodinamika ( altda yatan, lakin insanın çox vaxt fərqində olmadığı psixoloji faktorlar ) rol oynayar və bir mənada evlilik münasibətinin gələcəyini müəyyən edər.

Evlilik öncəsi nəzərə alınmalı olan bəzi önəmli kriteriyalar var:

Evlənməyi düşündüyünüz insanın:

Şəxsiyyət strukturu
Evliliyə və həyata baxış bucağı
Həyatda gerçəkləşdirmək istədiklərinizi dəstəkləyici olub olmayacağı
Həyatın çətinliklərində yanınızda olub-ola bilməyəcəyi
Cinsəlliyə baxış bucağı
Uşaq sahibi olmağa və uşaq yetişdirməyə baxış bucağı
Öz ailəsi isə bağlarının sağlam olub-olmaması
Öz ana-atasının bir-biriləri olan münasibətləri
Peşəsi və maddi durumu
Keçirdiyi fiziki və psixoloji xəstəliklər
Ailəsindən asılı bir insan olub-olmadığı
Hər hansı bir şəxsiyyət pozğunluğu və ya patologiyası olub-olmadığı..
və bundan başqa bir çox faktor, necə bir evlilik yaşayacağınızı müəyyən edəcək. Buna görə də evlənməzdən öncə bu kriteriyalar yaxşıca analiz edilməli, evlənməyi düşündüyünüz insanla müzakirə edilməlidir.

EVLƏNMƏZDƏN ÖNCƏ ÖZÜNÜZƏ BU SUALLARI VERİN:

Niyə evlənmək istəyirəm?

Niyə evlənmək istədiyiniz çox önəmli bir sualdır. Ailədən qaçmaqmı, problemlərdən qaçmaqmı, evlilik üçün gecikmək qorxularımı, uşağınız olmasını istədiyiniz üçünmü, yoxsa, həqiqətən bir insanla evlilik bağı ilə bağlanaraq bir ailə qurmaq istəyirsiniz?

Niyə bu insanla evlənmək istəyirəm?

Niyə başqa biri ilə yox, məhz bu insanla evlənmək istəyirsiniz? Bir-birinizi kifayət qədər yaxşı tanıyırsınızmı? Birlikdə ortaq məsuliyyətləri üzərinizə götürdüyünüz zaman, bu, münasibətinizə necə təsir edəcək? Birlikdə eyni evin içində uzun illər boyu bir-birinizi dəstəkləyərək və inkişaf etdirərək yaşaya biləcəksinizmi?

Necə bir həyat  yoldaşı modeli istəyirəm?

Necə bir həyat yodaşı modeli istəyirsiniz? Qoruyucu, modern, ənənəvi, fədakar, sərbəst, fərqli düşünən, ananız kimi, atanız kimi və s.. Evlənməyi düşündüyünüz insan bu həyat yoldaşı modelinə uyğun gəlirmi? Yoxsa evləndikdən sonra onu dəyişdirə biləcəyinizimi düşünürsünüz? ( Boş yerə çabalamayın, bunu əsla bacara bilməzsiniz. ) Cütlüklərin çoxu, evlənməzdən öncəki dönəmlərdə mənfi xüsusiyyətlərini izolyasiya edərək qarşı tərəfə heç hiss etdirməzlər və hər zaman müsbət yönlərini şişirdilmiş bir şəkildə qarşı tərəfə təqdim edərlər. Halbuki bizimlə evlənmək istəyən birinin bizi hər yönümüzlə tanımış və varlığımızı qəbullanmış olmağı çox önəmlidir. Gizlətdiyimiz hər mənfi tərəfimiz, evlilikdə ciddi bir mübahisə və uyğunsuzluq mövzusu olaraq qarşımıza çıxacaq. Buna görə də evlilik öncəsi dönəminizdə özünüzü olduğunuz kimi ortaya qoymalı və heç bir yönünüzü, birlikdə olduğunuz insandan gizlətməməlisiniz.

Həyata baxışımız paraleldirmi?

Həyata, oxşar bir pəncərədən baxa bilirsinizsə, bir-birinizi hər zaman üçün düzgün anlamağınız mümkündür. Siz, hadisələrin hər zaman müsbət tərəfini görən, lakin partnyorunuz həmişə mənfi tərəfini görən bir struktura malikdirsə, bu fərqlilik, hər zaman üçün qarşıdurmalara qaynaq yaradacaq. Həyatı, insanları, hadisələri və durumları oxşar bir səviyyədə qavraya bilirinizsə, demək ki bir-birinizə uyğunsunuz.

Xarakterlərimiz uyğundurmu?

Evlilik öncəsi dönəmlərdə əks xarakterlər bir-birilərini cəlb etsə də, evlilik müddətində uyğun xarakterlərin daha uzun və sağlam münasibətlər yaşadıqlarını görürəm. Həmin dönəmlərdə yaşadıqlarınız, qabaqdakı günlərdə yaşayacağınız əsl  filmin kiçik bir fraqmentidir. Bunu əsla unutmayın və o dönəmdə yaşadıqlarınıza əhəmiyyət verin. “Gələcəkdə dəyişər” kimi bir düşüncə yanılğısına qapılmayın. Evlənməyi düşündüyünüz və sevdiyiniz insanın hansıa bir xarakter pozğunluğu və ya patologiyasının olub olmadığı son dərəcə Evlilik qərarı almazdan öncə...önəmlidir.

Cinsi uyğunluğumuz necədir?

Evliliklərin yarıya yaxını, cinsi uyğunsuzluq və ya cinsi problemlər səbəbilə bitir. Buna görə də evlənməzdən öncə cinsi uyğunluğunuzu kültürünüzə və dəyərlərinizə görə yoxlamaq məcburiyyətindəsiniz. LAKİN EVLİLİK, SADƏCƏ CİNSİ HƏYAT DEMƏK DEYİL. Evlilikdən öncə heç bir cinsəllik yaşamayan və cinsi uyğunluqlarını bilməyən cütlüklər üçün, evləndikdən sonra yaşayacaqları cinsi həyat təcrübəsi, bir mənada kinder yumurtası kimidir. İçindən nə çıxacağını əsla bilməzsiniz. Bəlkə də siz hər gün cinsi həyat yaşamaq istəyən birisiniz, lakin partnyorunuz ayda 1-2 dəfə cinsi həyatı özü üçün kifayət hesab edir. Və ya bunun tamamilə əksindən söhbət gedə bilər. Bu uyğunsuzluq, aldatma və ya aldadılma da daxil olmaqla, evliliyinizdə bir çox problemin təməlini yaradacaq. “Mən həyat yoldaşımı qətiyyən aldatmaram” şəklində düşünə bilərsiniz. Lakin bunun şəxsiyyət quruluşu ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu, “İnsan təbiəti” dir. Evliliyinizdə, heç cür qane olmadığınız tərəfiniz, bütün səylərinizə baxmayaraq yenə də həyat yoldaşınız tərəfindən cavablandırılmırsa, getdikcə əsəbi və  hirsli biri olmağa başlayarsınız. Və bu hirs, münasibətinizin hər sahəsinə mənfi yansıyacaq. Buna görə də siz siz olun, evlənəcəyiniz insanla cinsi uyğunluğunuzdan uyğun bir şəkildə xəbərdar olun.

                                   TÖVSİYYƏLƏR

Evlilikdən öncəki dövrü çox uzatmayın:

Münasibətlər, təbiətinin tələbinə görə, inkişaf etmək və irəliləmək məcburiyyətindədir. İnkişaf edə bilməyən və irəliləyə bilməyən münasibətlər, bir müddət sonra daralmağa və acı çəkməyə başlayarlar. Bu dönəmin çox uzun olması halında, evləndikdən sonra cütlüyün tezliklə boşanma nöqtəsinə gəldiyini görürəm. Münasibət, ortalama olaraq 2-3 ildən sonra fərqli bir səviyyəyə keçmək və irəliləmək məcburiyyətindədir.

Münasibətinizə erkən anlam yükləməyin:

Münasibətiniz müəyyən bir yetkinliyə çatmamış, erkən anlamlar yükləməyin. Bu vəziyyət, eynilə yeni doğulmuş bir körpənin üzərinə, ağır bir çuval qoymaq kimi bir təsir yaradacaq. Münasibətlər də, yaşayan canlı bir varlıq, orqanizm kimidir.  Münasibət hələ hazır olmadan ona erkən anlamlar yükləmək, münasibətinizin bu anlamların basqısı altında əzilməsinə və hətta bitməsinə yol aça bilər. Bir çox cütlük, erkən anlam yükləmə xətasına düşərək, əslində çox gözəl ola biləcək münasibətlərinin bitməsinə yol açırlar. Münasibətimiz hələ yetkinləşmədən və güclənmədən evlilik haqqında danışmaq, gələcəyə dair planlar qurmaq, doğulmamış uşağımıza ad qoymaq və s. bu kimi davranışlar, erkən anlam yükləməyə nümunə göstərilə bilər.

Müəyyən bir yaşa çatmamış evlənməyin:

Kişilərin və qadınlarEvlilik qərarı almazdan öncə...ın evlilik məsuliyyətlərini üzərlərinə götürə bilmələri üçün müəyyən bir yaşa çatmaqları gərəklidir. Bu yaş, çox ümumi halda  kişilər üçün ortalama 29-30 yaş, qadınlar üçün isə 25-26 yaşdır. Bundan erkən yaşlarda olan evliliklərdə ciddi problemlər yaşandığını görürəm. İnsanlar bu yaşlarına çatdıqları zaman, “Necə bir həyat istəyirəm?”, “Necə bir münasibət istəyirəm?”, “Necə bir həyat yoldaşı istəyirəm?” qavramlarını yerinə oturtmağa başlayarlar. Buna görə  də müəyyən bir şəxsiyyət quruluşunun yerinə oturması, həyatdan nə istəndiyinin bilinməsi və müəyyən bir yetkinlik səviyyəsinə çatmış olmaq, sağlam bir evlilik üçün qaçınılmazdır. Əks təqdirdə erkən evliik zamanı, cütlükər bir-birilərini və münasibətlərini həddindən artıq yorurlar və ya 30-lu yaşlarına gəldikləri zaman müəyyən bir dəyişiklik keçirərək artıq, münasibəti istəmədiklərinin fərqinə varırlar.

Ailələrlə erkən tanış olmayın:

Münasibətiniz müəyyən bir yetkinliyə çatdıqdan və artıq bu insanla evliliyə doğru bir yolçuluğa çıxmağa qərar verdikdən sonra ailəsi ilə tanış olmağınız daha faydalıdır. Ailə üzvləri ilə tanış olduqdan qısa müddət sonra bir çox münasibətin bitdiyini görürəm. Xüsusuilə qızın, oğlanın ailəsi ilə tanış olmasından qısa bir müddət sonra oğlanın birdən-birə tərk etməyi, terapiyalarımda çox tez-tez gördüyüm bir vəziyyətdir. Təbii  olaraq belə bir vəziyyətdə insan ani bir şok və duyğusal travma yaşayır. Ailə üzvləri ilə tanış olduqdan qısa bir müddət sonra evliliyə getmək yolunda konkret addımlar atmalısınız.

Ailənizə qarşı çıxmaq adına evlənməyin:

Təəssüf ki, basqı edən, mühafizəkar ve idarəçi ana-ata davranışları səbəbilə bir çox gənc qız, tezliklə evlənib o evdən qurtulmaq kimi bir düşüncə ilə evliliyə doğru gedir. Bu, son dərəcə yalnış və sağlam olmayan bir düşüncə formasıdır və adətən insanın gələcəkdə xoşbəxt olmamasına yol açan hadisələr zəncirinin başlanğıcını qoyur. Bəzi insanlar uşaqlıqlarından bəri ailələrinə qarşı topladıqları şüuraltı qəzəblərini  boşaltmaq məqsədilə ailələrinin heç cür dəstəkləməycəkləri həyat yoldaşı seçimi edə bilərlər və o insanla evlənmək uğrunda çılğın səylər göstərə bilərlər.

Bundan əvvəlki münasibətinizə cavab olaraq evlənməyin:

Adətən uzun çəkən və üzücü bir formada sonlanan münasibətlərdən sonra insanlar bir anlamda üzgün və hirsli bir şəkildə qarşılarına qəti məqsəd qoyub, onları əsla üzməyəcək birinə yönəlir və onunla sürətli bir şəkildə evliliyə doğru gedirlər. Bu son dərəcə yalnış bir cəhddir və bu formada edilən evliliklər, adətən boşanma ilə nəticələnir. Əvvəlki münasibətinizin sonrakı münasibətinizə təsir etmənizə icazə verməyin. Bunun üçün, bitən münasibətinizlə bağlı duyğularınız tamamilə yaxşılaşdıqdan və normala dönəndən sonra yeni bir münasibət seçimi etməlisiniz.

Uzun bir müddət sevgililik dönəmi yaşadığınız üçün evlənməyin:

Uzun illər birlikdəliyi olan cütlüklər sanki artıq növbədəki iş evlənmək imiş kimi evliliyə addım atırlar və evlənmək üçün bir-biri ilə uyğun olub-olmadıqlarını gözdən keçirmirləEvlilik qərarı almazdan öncə...r. Münasibətdə yüksək səviyyədə alışqanlıq və asılılıq yaranır və qopa bilmədikləri üçün özlərini adətən evliliyə doğru getmək məcburiyyətində hiss edirlər. Bəzən də xüsusilə qadın tərəf üçün evlənmək qəti bir məqsədə çevrilə bilər. Bundan başqa, uzun illər birlikdə olan cütlüklərin münasibətlərində daha çox korlanmalar olduğunu görürəm. Bütün  bu korlanmalar və üzəri örtülən problemlər, cütlük evləndiyi andan etibarən partlayır və cütlüyü 1-2 il müddətində boşanma nöqtəsinə gətirir. Neçə il sevgili olursunuz olun , sırf keçmişdən qopa bilmədiyiniz üçün evliliyə doğru getməyin və mütləq indiki uyğunluğunuzu yoxlayın. İki tərəfin də artıq keçmişdəki insanlar olduğunu unutmayın.

Ailənizi xoşbəxt etmək üçün evlənməyin:

Hər uşaq neçə yaşına gəlmiş olursa olsun, ana-ata sevgisini və ehtiyacını qazanmaq səyindədir. Ana-ataların uşaqlarının evləndiyini gömrək, nəvə sahibi olmaq kimi gözləntiləri, bəzən uşaqlarının evlilik mövzusunda tələskən davranmaqlarına yol açır. Xüsusuilə, yaşlı və ya xəstə bir ailə üzvü varsa, onu itirməmiş xoşbəxt etmək adına insanlar evlilik mövzusunda tələskən davrana bilir və bu, yalnış seçimlər etməklərinə yol açır. Heç kimi xoşbəxt etmək üçün evlənməyin. Məqsədiniz, öz xoşbəxtliyiniz olmalıdır. Sizin, xoşbəxt bir həyatınız və evliliyiniz olanda, sizi sevən insanlar da gerçək anlamda xoşbəxt olacaqlar.

Minnət və ya acıma duyğuları ilə evlənməyin:

Bir insan, sırf çətin vaxtlarınızda yanınızda olub deyə, onunla evliliyə doğru getməyin. Hər anlamda uyumlu olub-olmadığınızı və xoşbəxt olub-ola bilməyəcəyinizi yaxşı ölçün. “Xəstəxanada başımın üstündə durub gözləmişdi, atam öləndə yanımda o var idi” kimi minnət duyğuları ilə evlilik qərarı almağınız sağlam olmayacaq. Bundan başqa, birlikdə olduğunuz insan asılı bir şəxsiyyət sturukturuna malik insandırsa, sizdə yüksək dozada acıma duyğuları oyandıracaq. Konsultasiya üçün gələn həmsöhbətlərimin, “Ondan ayrılsaydım, məhv olardı, buna görə də onunla evləndim” tərzli sözlərinə artıqlması ilə şahid olmuşam. Lakin bunu deyən insanlar, illər sonra həyat yoldaşlarını tərk edən insanlara çevrilir və onların həyatlarına hər anlamda daha çoz zərər verirlər.

Aşiq olmusunuzsa, evlənməyin:

Kiməsə aşiq olanda, onun hər cür qəribə və ya bizə zidd olan şəxsiyyət xüsusiyyətlərini normal qarşılayan bir halda oluruq. Lakin eşqin kimyası keçdikdən sonra, normallaşdırdığımız o xüsusiyyətlər, münasibətdə bir-bir bizi narahat etməyə başlayar və bir müddət sonra münasibətimiz bizim üçün dözülməz bir səviyyəyə çata bilər. Aşiq ikən əsla evlilik qərarı almayın. Eşq duyğusu keçməyə və məntiqiniz yenidən qayıtmağa başladıqdan sonra evlilik qərarı alsanız, daha sağlam bir qərar olma ehtimalı artacaq.

Evlilik öncəsi konsultasiya dəstəyi alın:Evlilik qərarı almazdan öncə...

Münasibətinizdə bir problem oldu olmadı, mütləq birlikdə evlilik öncəsi konsultasiya dəstəyi almağınızı tövsiyyə edirəm. Cütlüklər adətən uzun illər evliliklərini davam etdirdikdən və münasibətlərində bir çox anlayışı zədələdikdən sonra “bunu da yoxlamamış olmayaq” tərzində bir anlyışla terapiyaya müraciət edirlər. Halbuki  evlənmədən öncə gəlinməsi idealdır. Evlilik öncəsi konsultasiya müddətində cütlüklərin bir çox tərəfdən uyumlu olub olmadığını arşdırırıq.

a. Ailə strukturlarının  uyğunluğu
b. Yetişmə tərzlərinin uyğunluğu
c. Təhsil dönəmləri və kültür uyğunluğu
d. Şəxsiyyət analizləri və şəxsiyyət uyğunluğu
e. İnanclar və dəyərlər sisteminin uyğunluğu 
f. Həyata baxış tərzlərindəki uyğunluq 
g. Peşə uyğunluğu 
h. Cinsi uyğunluq

kimi bir çox önəmli nöqtəni analiz edir və irəlidə yaşanma ehtimalı olan problemləri böyük ölçüdə öncədən müəyyən edərək bu problemləri necə ortadan qaldıra biləcəkləri ilə bağlı addımlar atmağa başlayırıq. Beləliklə, cütlük hər anlamda münasibətləri və bir-biriləri ilə bağlı fərqindəlik qazanaraq digər cütlüklərin düşdükləri tələlərə düşmədən, daha sağlam adımlarla evliliyə girə bilirlər.

Bütün bu bilgilərin işığında, özünüzü və evlənmək istədiyiniz insanı dəyərləndirməlisiniz. Özünüzü aldatmayın. Unutmayın! İnsanın özünü aldatmağı bacardığı kimi heç kim bunu daha yaxşı bacara bilməz.  Romantik bir coşğu ilə yox, gerçəklərlə evliliyə addım atın. Gerçəklərə nə qədər gözlərinizi bağlasanız, bir gün gerçəyin divarına o qədər sürətlə dəyərsiniz. Və evliliklə bağlı ağlınızda ən kiçik belə sual işarəsi varsa, mütləq fərdi və ya cütlük olaraq bir mütəxəssisdən evlilik öEvlilik qərarı almazdan öncə...ncəsi konsultasiya dəstəyi alın. Mütəxəssisin bilgi və təcrübələri mütləq sizə yol göstərəcək.

UNUTMAYIN… HƏYATDAKI ƏN ÖNƏMLİ SEÇİM, HƏYAT YOLDAŞI SEÇİMİDİR. BU SEÇİMİ SAĞLAM VƏ DOĞRU EDƏN FƏRDLƏR, HƏYAT BOYU XOŞBƏXT OLARLAR VƏ HƏR ANLAMDA YÜKƏSLƏRLƏR. SAĞLAM OLMAYAN VƏ YALNIŞ SEÇİMLƏR EDƏNLƏRSƏ, BUNUN BƏDƏLİNİ MADDİ MƏNƏVİ İTKİLƏR VERƏRƏK VƏ HƏR ANLAMDA AŞAĞIYA GEDƏRƏK ÖDƏYƏRLƏR. ƏN ƏSASI DA ƏSLA GERİ DÖNDƏRİLƏ BİLMƏYƏCƏK OLAN ŞEYİ İTİRƏRLƏR. ZAMANI.

 

Mənbə: www.tunctataker.com
Hazırladı: Fidan Aslanova Red

Beyenmeler
0   7  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +8 (from 8 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

“TESTDAF” İMTAHANI NƏDİR? (BİRİNCİ YAZI)

Xüsusi

TestDaF, Federativ Almaniya Respublikasında ali təhsil almaq istəyən və ya ən
azından dil səviyyəsini göstərən rəsmi bir sənədə ehtiyac duyan almanca öyrənənlər üçün
bir imtahandır.
testdaf nedirTestDaF imtahanı Hagendəki TestDaFİnistutu tərəfindən mərkəzi şəkildə inkişaf etdirilib, qiymətləndirilən və təxmini 80 ölkədə lisenziyalı test mərkəzləri tərəfindən tədbiq edilməkdədir.
Bütün imtahan iştirakçılarına eyni suallar təqdim edilir. İmtahanlar bu sahədə kifayət qədər təcrübəsi olan mütəxəssislər tərəfindən qiymətləndirilməkdədir.
İmtahan nəticəsi, 3 səviyyədə qiymətləndirilir.

TestDaF Səviyyə 5 (TDN 5)

TestDaF Səviyyə 4 (TDN 4)

TestDaF Səviyyə 3 (TDN 3)

Bu dil səviyyələri B2.1C1.2 səviyyələri ilə eynilik təşkil edir

Ali Təhsil İcazəsi üçün Hansı TestDaF səviyyəsi lazımlıdır?

imtahanƏgər hər imtahan hissəsində TDN 4 səviyyəsinə çatdınızsa artıq yolunuzda
Almaniyada təhsil almaq üçün rəsmi mənada heç bir maneə yoxdur (təbii
olaraq digər lazımlı rəsmi şərtləri də yerinə yetirməlisiniz ). Əgər əldə etdiyiniz
imtahan nəticəsi TDN 5 isə Yüksək Təhsilə başlamaq üçün lazımlı olan səviyyənin
üstündə çox yaxşı dil səviyyəsinə çatmısınız deməkdir.
Almaniyadakı bəzi ali məktəblərdə təhsilə başlaya bilmək üçün, TDN 4
səviyyəsindən daha aşağı səviyyələr də kafi ola bilməkdədir.
Hər bir ali məktəbin öz qəbul şərtləri vardır. Ali təhsil üçün müraciət etmədən
əvvəl hansı dil səviyyəsi və şərtlərin istəndiyini araşdırın. Bəzi ali məktəblər qeydiyyat
şərtlərini internet səhifələrində elan edirlər.
Almaniyada ali təhsil üçün məlumat əldə edə biləcəyiniz Web ünvanları:

 http://www.daad.de

http://www.hochschulkompass.hrk.de

http://www.uni-assist.de

http://www.deutsch-uni.com

http://www.sprachnachweis.de

http://www.deutsche-kultur-international.de

http://www.campus-germany.de

Kimlər TestDaF imtahanına qatıla bilər?

  • Yaxşı və irəliləmiş səviyyədə Almanca biliklərinə sahib olanlar və bu səviyyələrini fərqli şəkildə yoxlamaq istəyənlər
  • Almaniyada ali təhsil almaq istəyənlər öz ölkələrində Almanca səviyyələrini sənədləşdirmək istəyən universitet tələbələri
  • Almaniyada bir ali məktəbdə akademik iş görməyi düşünən və dil səviyyələrini yoxlamaq istəyən elmi işçilər

testdafƏgər ki, xarici dil təhsilinizin ən başındasınızsa TestDaF imtahanına müraciəti üçün bir az daha səbr etməli və Almancanızı inkişaf etdirməlisiniz. “TestDaFa hazır” olub olmadığınızı sınamaq istəyirsinizsə TestDaF İnstutunun Web saytındakı səviyyə təyin etmə imtahanını verə bilərsiniz.
Orada 10 dəqiqə içində dil səviyyənizlə əlaqədar təxmini bir nəticəyə gələcəksiniz

Hazırladı : Müşfiq Osmanlı

Beyenmeler
0   6  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

TƏHLÜKƏLİ İNSANLAR

Xüsusi

“Təhlükəli insan” anlayışı  haqqında biraz düşünə bilərik.

İlk ağlıma gələn başlanğıc nöqtəsi budur:
Dünya səviyyəsində böyük sözlər vardır. Onlardan biri:”Günahkarı qazın, altından insan çıxar.”

İkinci ağlıma gələn söz, Thomas Hobbesin dediyi bir söz oldu: “İnsan, insanın qurdudur.”

Əlbəttə, böyük sözlərin aludəçisi olmamaq lazım. Öz beynindən çox, başqalarının beyni ilə özünü xoşbəxt etmək elə də ağıllı bir iş olmaz.

Bu iki söz də əslində, sıfır model ola bilməz. Mütləq ondan əvvəl eynisini, bənzərini və s. söyləyən, məşhur, məşhur olmayan bir çox öz beynindən istifadə edən insan olub.

Lakin yazılı dünyada, bəzi anlayışlar bəzilərinə, doğru-yalnış təsnif edilir və həmişə o cür qalmağa meyilli olur.

Bir dəfə təsadüfi bir toplantıya qatılmışdım. Orda bir layihə iştirakçısı olan gənc, məhkumlarla ( təhlükəli insanlar?) onların reabilitasiyası ilə bağlı bir layihədə iştirak etdiyini açıqladı. Sözünün bir yerində dedi ki, “Kaş məhkumlarla yox, ordakı işçilərlə də belə bir reabilitasiya layihəsi hazırlayaydıq.” Dediyi şey, əslində problemli olanların sadəcə məhkumlar olmadığı idi.

Cinayət törədənlərə, onlara baxmaqda vəzifələndirilmiş insanlar nəzdində qayğı ilə baxmağa səbəb olan şey nədir?

Bizim, təqsirsiz olduğunu sandığımız saysız-hesabsız  insanın da əslində, kim bilir nə təqsirləri olduğunun fərqinə vardığımız zaman..

Bizim,  təqsirli olduğunu sandığımız saysız-hesabsız insanın da əslində, necə təqsirsiz insan tərəfləri olduğunun fərqinə vardığımız zaman..

Qarşımızda saysız-hesabsız insan var, onlarda əslində təqsir və məsumluq iç-içə keçib.

Bu səbəblə, məhkumlar üçün reabilitasiyaya gedən bir gənc, gözətçilər üçün də belə bir şeyin ehtiyac olduğunu düşünə bilir. Bir cəza vəkili, şəxsən işin içində olaraq müqəssirin insani tərəflərinə diqqət çəkməyi düşünə bilir.

Lakin bu insan elə bir varlıqdır ki, başqa biri/biriləri, “insanın, insanın qurdu olduğunu” söyləyir.

Görünən odur ki, təqsir və təqsirsizlik bir potensialdır.

Təqsir etmək potensialına təhlükə desək, hər birimiz təhlükəli insan olaraq varıq.

Buradan yola çıxaraq, bəzi təhlükəli insan variantlarını ayıra bilərik:

+ Özünün, təhlükəli olduğunun fərqində olmayan təhlükəli insanlar.
+ Gücə sahib olduğu üçün təhlükəli insanlar
+ Sevgisinin sahiblənmə olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Sevgisinin, qarşılıq alması gərəkdiyini düşünən təhlükəli insanlar
+ Doğrunu bildiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Doğrunu, yaxşını, gözəli, pozitivliyi, doğru hərəkət və davranışları bildiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Qərarından və ya mühakiməsindən çox əmin olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Müqəddəslərə xidmət etdiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Ac insanlar yox, insanları ac qoymağın, onların işləməsinə səbəb olacağını düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Hər kəsin öz mənfəətinin arxasına qaçmağının, toplumun mənfəətini doğrucağını düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Özünün, başqası üçün ən yaxşısını istədiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Özünü təhsilli gördüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Aldığı təhsilin, təshil almayanlarla müqayisədə özünə üstünlük təmin etdiyini düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Davamlı olaraq yaxşılıqdan və gözəllikdən bəhs etdiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Bildiyi üçün yox, inandığı üçün haqlı olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Dinləmək və anlamaq yerinə, dinlətmək və anlatmaq istədiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Fərdi inkişaf kursuna getdiyi, kitabını oxuduğu üçün təhlükəli insanlar
+ Dinini, milliyətini, şəxsiyyətini çox sevdiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Özünə aid olanla, özünə aid olmayan arasındakı bərabərliyi önəmsəmədiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Statuslarının öz əməkləri sayəsində olduğunu düşündüyü üçün təhlükəli insanlar
+ Öz mənfəətlərini, sizin üçün rasyonallaşdırmağa çabaladığı üçün təhlükəli insanlar
+ Gözəlliyini və şirin dilini sizi razı salmaqda istifadə etdiyi üçün təhlükəli insanlar
+ Kişi olduğuna görə qadına qarşı üstün olduğunu, dinsəl və toplumsal olaraq düşündüyü üçün təhlükəli insanlar

Bütün bu təhlükəli insanların əsli budur: bir şeyə sahib olmaq, bir şey mövzusunda gücü əlində saxlamaq. Bu, əlindəki müqəddəs kitab da olsa, elmi bir kitab da olsa, bir dəstə qızılgül də olsa, sizin onun əlindəki o iddia etdiyi  gücə beyət və itaət etmədiyiniz zaman onu başınıza atmaqda bir an tərəddüd etməyəcəyinə dünya və insanlıq tarixi şahidlik etsin.

Mənbə: blog.milliyet.com.tr
Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   6  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +12 (from 12 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

MİŞEL DE MONTEN – ESSELƏR -1

Xüsusi

Mişel de Monten – fransız  intibah dövrünün yazıçısı Mişel de Monten - "Esselər"və filosofu.

Mişel Monten 28 fevral, 1533-cü ildə dövlətli tacir ailəsində anadan olmuşdur. Bir zamanlar Bordonun meri olan atası Pyer Eykem İtaliya ilə müharibələrdə iştirak edir, “de Monten” zadəgan tituluna layiq görülmüşdü. Atasının elmə və ədəbiyyata olan marağı irsən oğluna da keçmişdir.

Uşaqlıqdan yaxşı təhsil almış Mişel Monten Tuluza Universitetini bitirdikdən sonra 21 yaşında məhkəmədə vəzifə alır. 1572-ci ildə 38 yaşında ikən üç kitabdan ibarət “Təcrübələr” əsərini yazmağa başlayır. İlk iki kitab 1580-ci ildə işıq üzü görür. 1580-1581-ci illərdə yazıçı İsveçrə, Almaniya, Avstriya və İtaliyaya səyahətə çıxır. Səyahət zamanı qələmə aldığı “Yol” qeydləri yalnız 1774-cü ildə çap olunur.

Mişel de Monten iki dəfə Bordonun meri seçilir. Esse yaradıcısı sayılan yazıçı 13 sentyabr 1592-ci ildə vəfat edir.

“ESSELƏR” DƏN SEÇMƏLƏR:

Heç bir zaman öz evimizdə deyilik, hər zaman olduğumuz yerin o tərəfindəyik. Qorxu, arzu, ümid bizi gələcəyə doğru yönləndirir və olacaq olanla başımızı qataraq olanın anlamından uzaqlaşdırır.

Gələcək qayğısı olan ruh necə də bədbəxtdir.

Dəlilik, istədiyi şey ona verildiyi zaman məmnun olmamaqdırsa, müdriklik, sahib olduğ u şeylə kifayətlənmək, özünü əsla məyusluğa uğratmamaqdır.

Epikür-ə görə müdrikliyin nə irəlini görməklə, nə də gələcək barəsində narahat olmaqla əlaqəsi var.

Bərəkətli və məhsuldar ikən işlənməmiş torpaqların yabanı və işə yaramaz otlarla dolduğu görülür. Bu torpağı yararımıza istifadə etmək, onu qorumaq üçün çalışmağımız, toxum əkməyimiz lazımdır.
Eyni şey, ağlımız üçün də keçərlidir. Əgər onu cilovlayacaq, çətinə salacaq  məşğuliyyətlər tapmasaq, ağlımız xəyal gücünün bulanıq tarlasında özünü ordan oraya atacaqdır.

Məqsədi olmayan bir zehin dağılar, çünki deyirlər ki, məqsədsiz olmaq, hər yerdə olmaqdan çox heç bir yerdə olmamaqdır.

İşi yaxşı yerinə yetirmək qayğısı və bunun yaratdığı gərginlik və təzad, zehni yorar, ona əngəl təşkil edər.

Bu gündən məmnun olan gələcəkdən qorxmaz.

Bir adamı asmaqdansa, onu utandırın.

İnsanlarla etdiyim söhbətlərdən bir şeylər öyrənə bilmək üçün səyahətlərim zamanı maraqlandığım mövzu haqqında mütəxəssis olan birilərini aparıram yanımda:

Kapitan küləkdən bəhs etsin,
Cütçü öküzlərindən,
Savaşçı yaralarını anlatsın,
Çoban sürülərini.

İnsanların, etibar əldə etmək məqsədi ilə, öz peşələri xaricindəki mövzular haqqında danışdıqlarına tez-tez şahid oluruq.

Çiçero, fələsəfə ilə məşğul olmağın, ölümə hazırlaşmaqdan başqa bir şey olmadığını söyləyir.

Dünyanın bütün müdrikləri və ağılları eyni düşüncə üzərində daha çox fokuslanırlar: Ölümdən qorxmamağı öyrənmək.

Yolumuzun sonu ölümdür, alın yazımızın qaçınılmaz sonu budur. Əgər ölüm bizi qorxudursa, alovlara düşmədən irəliyə necə addım ata bilərik? İnsanların ölüm qorxusuna çarəsi, onu heç düşünməməkdir. İnsan necə belə bəsit bir aldanışa düşər?

Mən özümə hər gün, başqa bir gün etməyi düşündüyüm şeyi bu gün də edə biləcəyimi söyləyirəm.

Əgər birdən-birə qocalsaydıq, bu cür ani bir dəyişikliyi qətiyyən həzm edə bilməzdik. Amma həyat bizi əlləri ilə yavaş-yavaş, dərəcə-dərəcə, xəfif bir yoxuşda qocalığa doğru itələyərkən bizi ram edir. Gəncliyimiz öldüyü zaman heç bir sarsıntı hiss etmirik. Halbuki, gəncliyimizin ölümü, durğun bir həyatın ölümündən və ya qocalıqdan  qaynaqlanan ölümdən daha çox acımasızdır. Çünki pis bir həyatdan sonra ölmək, məhsuldar və dinc bir varlığın, üzücü və acı bir vəziyyətə düşməsi ilə eyni deyildir.

İlk müdriklərdən biri olan Falesdən yaşamağın və ölməyin eyni şey olduğunu öyrənmişdim. O halda, niyə ölmədiyini soruşan birinə, sakitcə cavab verib: “Çünki bunun bir mənası yoxdur.”

Vərdiş, hər şeyin ən güclü sahibidir.

Platon, bir qoz qabığını zər kimi istifadə edərək oynayan bir uşağı danlayır.
Uşaq: “Məni çox önəmsiz bir şeyə görə danlayırsan” deyəndə, Platon belə cavab verir: “Alışqanlıq, önəmsiz bir şey deyildir.”

Uşaqlara, öz təbiətlərindəki qüsurlardan belə nifrət etməyi diqqətlə öyrətmək lazımdır.

Mən, dopdolu bir beyin yerinə yaxşı işlənmiş bir beynin rəhbərlik etməsinə, müəllimdən gözlənilən özəlliklərdə əxlaqi dəyərə və zəkaya, bilgidən daha çox önəm verilməsinə üstünlük verirəm.

Uşaq ikən qulağımıza bir qıfdan su axıdırmış kimi heç dayanmadan bir şeylər söylənir və sonra bizdən söylənənləri təkrar etməyimiz istənilir. Tutacağınız müəllimin bunu dəyişdirməsini, başlanğıcdan etibarən məsul olduğu zehnin tutumuna görə uşağın öz özünə dəyərləndirmə etməsinə, seçməsinə və ayırd etməsinə izin verərək çalışmasını istərdim.

Müəllim bəzən yolu açmalı, bəzən də bu işi uşağa buraxmalıdır. Müəllimin sadəcə danışmasını və yaratmasını yox, yeri gələndə uşağı dinləməsini də istərdim. Sokrat və Arcesilaos əvvəlcə şağirdlərini danışdırırdılar, sonra özləri danışırdılar.

Təhsil verənin nüfuzu,  öyrənmək istəyənə adətən zərər verir.

Müəllimin, uşağın gedişatını görməsi üçün onu öndən yeritməsi və beləcə imkanları daxilində uşağın səviyyəsinə nə dərəcə enə biləcəyini görməsi yaxşı olar. Bu əlaqə yaxşı qurula bilmədiyi üçün hər şeyi üzümüzə gözümüzə bulaşdırırıq. Ayırd etməyi bilmək və davranışları ölçü ilə buna uydurmaq mənim bildiyim ən çətin işlərdən biridir.  Çünki uşağın səviyyəsinə enmək və uşağın addımlarıyla ona yol göstərmək uca və güclü bir ruhun işidir. Yoxuşu çıxarkən, enərkən olduğundan daha əmin və sağlam yeriyirəm.

Uşağın sadəcə ruhunun deyil, əzələlərinin də gücləndirilməsi laızmdır. Çünki əgər dəstəyi olmazsa, ruh bitkinləşər. Ruhun hər iki vəzifəni də tək başına üstlənməyəcək qədər çox işi vardır.

Halbuki, səssizlik və təvazökarlıq, başqalarıyla olan münasibətlər baxımından son dərəcə önəmli özəlliklərdir. Bir uşaq qazandığı bilgini göstərişlə sərgiləməyəcək və onun yanında anlatılan saçmalıqlara və hekayələrə hisrlənmyəıcək şəkildə təlimləndirilməlidir, çünki xoşumuza gəlməyən bir şeyi tənqid etmək böyük bir nəzakətsizlikdir. İnsan, özü özünün qüsurlarını düzəltməklə kifayətlənməli, özünün etməyi rədd etdiyi şeyləri bir başqası etdiyi zaman qınamamalıdır.

Ancaq, göstəriş və kibirdən qurtularaq müdrik insan oluna bilər.

Dünyayı tanımaq, insan mühakiməsinə dəyərli bir işıq qatar. Hamımız öz içimizə dönmüşük, özümüzlə maraqlanırıq, baxışımız, burnumuzun ucunu keçmir.

Şagirdin kitabının dünya olmağını istəyərəm. Bu kitabda elə müxtəlif xarakterlər, məzhəblər, mühakimələr, fikirlər, qanunlar və ənənələr vardır ki, bu bizə özümüzünküləri sağlam bir şəkildə mühakimə etməyimizi öyrədər və mühakiməmizə də öz qüsurlarını və təbii zəifliklərini göstərər – bu da heç xəfifə alınacaq bir iş deyildir.

Bizim şagirdimiz üçün bir otaq, baxça, masa və yataq, yalnızlıq və biriylə birlikdə olmaq, səhər və axşam, hər saat və hər yer çalışma otağıdır. Çünki əsl çalışma mövzusu xarakteri və mühakimə gücünü formalaşdırma olan fəlsəfə, hər yerdə özünü göstərmək üstünlüyünə sahibdir.

Formalaşdırılan şey, bir ruh və ya bir bədən deyil, bir insandır, elə isə onlara ayrı-ayrı davranmamaq gərək.

Kral Zeuxidamos-dan, niyə Spartalıların gənc nəsillərin oxuması üçün igidliyin qaydalarını yazmadığı soruşulanda, belə cavab verir: “Çünki onları hərəkətə alışdırmaq istəyirik, sözlərə yox.”

Platon deyir ki, Atinalılar, söhbətlərində nəzakət və çox söz söyləmə qayğısı daşıyarlar, Spartalılar az danışmağa, Giritlilər isə dildən çox fikirlərinin məhsuldarlığına önəm verirlər, ən yaxşısı sonuncusudur.

Zenon, iki cür şagirdi olduğunu deyir: Öyrənməyə maraqlı olanlar, hansı ki, bunlar Zenonun sevimliləridir və sadəcə danışmağa önəm verənlər. Danışmaq əlbəttə ki, yaxşı və gözəl bir şeydir, amma  düşünüldüyü qədər gözəl də deyildir və mən həyatımızı necə məşğul etdiyini gördüyüm zaman çox məyusluğa uğradım.

Onu görməyə o qədər alışmışıq ki, heç kim başını qaldırıb aydın göy üzünə baxmağa tənəzzül belə etmir.

Gözün alışqanlığı ağlımızı da alışdırır, heç durmadan gördüklərinə artıq təəccüblənməz, səbəbini axtarmaz.

Bir-birlərini tamamilə mənimsəmiş iki insan idilər və cilovlarını qarşılıqlı olaraq əllərində tuturlardı.

Mən xarakteri mülayim, ölçülü olan insanları sevirəm.

Platonun Gorgias dialoqunda, Callicles, fəlsəfəsinin aşırısının təhlükəli olduğunu deyir və insanlara gərəyindən çox fəlsəfə ilə məşğul olmaqdan çəkinmələrini tövsiyyə  edir. Fəlsəfə, ölçülü olduğu zaman xoş və yararlıdır, amma sonda insanı vəhşiləşdirər və pozar, israrlı bir hiyləgərliklə, təbiətin bizə çizdiyi doğru yoldan azdırar.

Yalnızlıqda, tək başına bir çoxluq ol.

Araşdırmağınız lazım olan şey, insanların sizin haqqınızda necə danışdığı yox, sizin öz haqqınızda necə danışdığınızdır. Öz özünüzdən çıxın və öncə özünüzü qarşılamaq üçün hazırlaşın; öz özünü idarə etməyi bilməyən insanın, özü ilə qürur duyması dəlilikdir.

Zehninizi, özünüzdən utanana və özünüzə sayğı göstərənə qədər ərdəmli düşüncələrlə doldurun.

Qədim bir yunan sözü, insanların bir şeylərə görə deyil, şeylərlə bağlı düşüncələri üzündən acı çəkdiklərini söyləyir.

Xarici təsirlər rənglərini və qoxularını öz iç durumumuzdan alır. Eynilə, geyindiyimiz geyimlərin bizi öz istilikləri ilə isitməməsi, bizə aid olan temperaturu qoruması kimi.

İnanın ən saçma tutumlarından olan şan və şöhrət qayğısı, fəlsəfəçilərin belə vazgkeçməkdə ən çətinlik çəkdikləri tutumdur.

Müdrik insanın imperatorluğu özünə aiddir,
O öz xoşbəxtliyinin sənətkarıdır.

Bütün hərəkətlərimiz bizi aşkar edir. Bir at, sadəcə yarışda necə hərəkət etdiyinə görə yox, eyni zamanda yerişinə və axurda necə dincəldiyinə görə də mühakimə olunar.

Öyrəndiyimiz  və sahib olduğumz bilgilər nə olursa olsun, bunların bizi məmnun etmədiyini hiss edirik və hər zaman gələcəyin və bilinməyən şeylərin arxasınca qaçırıq. Məncə bunun səbəbi bizi məmnun edə bilməyəcəkləri deyil, onları bacarıqsızca dəyərləndirməyimizdir.

Hazırladı: Fidan Aslanova 

 

Beyenmeler
0   7  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +7 (from 9 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook