DOĞRU PEŞƏ NECƏ SEÇİLİR ?

Xüsusi

Doğru peşəni seçmək çətindir. Lakin yaxşı müəyyən edilmiş bir  kariyera yolunuz olsa, iş tapmağınız asanlaşar. Öz üzərinizdə çalışaraq, biraz planlama ilə və biraz da daxili müşahidə ilə sizin və ailənizin ehtiyaclarını qarşılayacaq qazanclı və qane edici bir yol müəyyənləşdirə bilərsiniz.

“Doğru peşə necə seçilir?” deyənlərdənsinizsə, özəl bir peşə seçimi kitabçası kimi bu yazımızı sona qədər diqqətli bir şəkildə oxumağınızı tövsiyyə edirik.

Peşə seçimində maraq dairələrinizi nəzərə alın

1 – Xəyallarınızdakı peşəni düşünün

Peşə seçməyə çalışarkən işləmək məcburiyyətində olmasanız belə, məşğul olmaq istədiyiniz bir peşəni düşünməlisiniz. Tutaq ki, çox varlısınız və işləməyə ehtiyacınız yoxdur. Buna rəğmən fürsətiniz olsa, hansı işlə məşğul olmaq istəyərdiniz? Bu suala verəcəyiniz cavab ən yaxşı peşə seçimi olmasa da, sizə nə etmək istədiyinizlə bağlı fikir verəcək. 

Aktyor və ya aktrisa olmaq istəyirsinizsə, konservatoriyaya və ya rabitə fakültəsinə daxil olmaq haqqında düşünə bilərsiniz.

Dünyanı gəzmək istəyirsinizsə, host\hostes ola bilərsiniz. Bu, dolanışğınızı təmin etməyin və xəyallarınızı gerçəkləşdirməyin ən yaxşı yoludur.

2 – Xobbilərinizi düşünün

Xobbilərinizi və ya etməyi sevdiyiniz şeyləri işə çevirmək çox asandır. Xobbilərin bir çoxu gerçək dünyanın ehtiyacları ilə və durumları ilə uyğundur. Etməyi sevdiyiniz şeyləri və bunları necə işə çevirə biləcəyinizi düşünün.

Məsələn, video oyunları oynamağı sevirsinizsə, video oyunu dizayneri, proqramçısı və ya keyfiyyətə nəzarət mütəxəssisi ola bilərsiniz.

İncəsənəti və ya şəkil çəkməyi sevirsinizsə, qrafiki dizayner ola bilərsiniz.

İdmanı sevirsinizsə, müəllim\müəllimə olun və sertifikat alaraq məşqçi kimi işləyin.

3 – Zövq aldığınız şeyləri və ya məktəbdə olarkən zövq aldığınız dərsləri düşünün.

Nəzəri fənlər gələcəkdəki peşənizin təməlini qoya bilər. Lakin bəzi peşələr üçün daha çox oxumalı ola bilərsniz. Yuxarı sinifdə oxuyarkən ən sevdiyiniz fənn, gələcəkdəki peşəniz ola bilər.   

Məktəbdə oxuyarkən ən çox kimya fənnini sevirdiniz? Laboratoriya texniki və ya əczaçı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən ən çox ədəbiyyat dərsini sevirdiniz? Onda,  redaktor və ya mətn yazarı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən riyaziyyat dərsini sevirdiniz? Onda, mühasib və ya sığorta mütəxəssisi ola bilərsniz.

Bacarıqlarınızı nəzərə alın

1 – Məktəbdə oxuyarkən və ya indi bacarıqlı olduğunuz sahələri düşünün

Məktəbdə oxuyarkən ən yaxşı oxuduğunuz dərsləri düşünün. Bacarıqlı olduğunuz sahə, etmək istədiyiniz şey olmaya bilər , lakin bacarıqlı olduğunuz bir sahəni seçməyiniz gələcəyinizi qarantiyaya almağınıza və uğurlu olmağınıza kömək edəcəkdir.

Fikrə ehtiyacınız varsa, bir öncəki addımda olan misalları incələyin.

2 – Nədə çox yaxşı olduğunuz barədə düşünün

Nəyisə təmir etmək və ya nəsə düzəltmək kimi müəyyən bir bacarıqlarda çox yaxşısınızsa, bu bacarıqlarınızdan istifadə edərək uğurlu ola bilərsniz. Təhsil almalı ola bilərsiniz v

ə ya ehtiyac olmaz,  lakin ixtisaslı işçilərə olan tələbat daha yüksəkdir və bu insanlar daha asan iş tapır.

Məsələn, dülgər, avtomobil təmiri, inşaat və elektrik işlərindən başı çıxan insanlar əlləri ilə çalışaraq və ya bir şeyləri təmir edərək qazanc təmin edə bilərlər. Bu peşələr davamlıdır və qane edicidir.

Aşbazlıq kimi bacarıqlar da asan bir şəkildə işə çevrilə bilər.

3 – İnsanlararası münasibətlərinizi gözdən keçirin

Bacarıqlarınız digər insanlara kömək etmək və digər insanlarla ünsiyyət qurmağa uyğundursa, sizin üçün münasib olan bir sıra iş seçimi var. Digərləri ilə yaxşı ünsiyyət quran və digərlərinə təsir edə bilən insanlar marketinq, satış və ya oxşar  pozisiyalarda asan bir şəkildə kariyera qura bilərlər.

Başqalarına göz qulaq olmağı sevirsinizsə, tibb bacısı\qardaşı ola bilərsniz, inzibati sahədə köməkçi və ya ofis meneceri ola bilərsiniz.

4 – Bilmirsinizsə, soruşun!

Bəzən, bacarıqlı olduğumuz sahələri müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkirik. Heç bir mövzuda yaxşı olmadığınızı düşünürsünüzsə, ailənizdən, qohumlarınızdan və ya müəlimlərinizdən soruşun. Onların fikirləri sizi təccübləndirə bilər!

Hal-hazırda olan vəziyyətinizi nəzərə alın

1 – Özünüzü kəşf edin

Nə etmək istədiyinizə qərar verməyiniz üçün özünüzü çox yaxşı tanımalısınız. Sizi həqiqətən də xoşbəxt edəcək bir işlə məşğul olmaq istəyirsinizsə, nə istədiyinizi və nələrdən zövq aladığınızı aydın bir şəkildə anlamalısınız. Bəzi insanlar özləri üçün önəmli olan şeyə qərar vermək üçün bir müddət işdən icazə alırlar.

Bunda yalnış bir şey yoxdur. Həyatınıza nifrət etməyinizə səbəb olacaq bir işlə məşğul olmaqdansa, bir müddət ara verib tezliklə nə istədiyinizə qərar verməyiniz gərəkdir.

2 – Maddi durumunuzu nəzərə alın

Kariyeranızı dəyişdirmək şansınız maddi durumunuza bağlı olaraq dəyişəcək. Bəzi karyera yolları üçün xüsusi təhsil lazım olur və bu təhsil  bahalı ola bilər. Lakin, təqaüd ala bilərsiniz.

3 – İstədiyiniz peşədə çalışmaq üçün gərəkli olan təhsili düşünün

Sahib olduğunuz təhsili və ya alacağınız təhsili nəzərə almağınız önəmlidir. Maliyyə durumunuz daha çox təhsil almağınıza əngəldirsə, sahib olduqlarınızdan isifadə etmək sizin üçün daha yaxşı olacaq. Vaxt məhdudiyyəti və başqa məhduduiyyətlər varsa, əlinizdəki attestat və ya universitet diplomunuzla kifayətlənməli ola bilərsiniz.

4 – Məktəbə qayıtmaq barədə fikirəşə bilərsiniz

Məhdudiyyətlər səbəbiylə daha çox təhsil almağınız gərəklidirsə, bu seçimi nəzərə  ala bilərsiniz. Hamının universitet diplomu yoxdur, amma bir çox peşə üçün təhsil önəmlidir və daha sürətlə irəliləməyinizə kömək edəcək.

Məsələn, texniki məktəblər ənənəvi təhsili istəməyənlər üçün yaxşı bir seçimdir.

5 – Daha çox araşdırın

Hələ də bir qənaətə gələ bilmirsinizsə, biraz da araşdırın.

Gələcəyinizi düşünün

1 – Daha əlçatan peşələri düşünün

Asan bir şəkildə istifadə edə biləcəyiniz kariyera fürsətlərini düşünün. Bu peşələr həm bacarıqlarınızın, həm də güzəştinizin olduğu peşələr ola bilər. Məsələn, ailənizlə eyni şirkətdə çalışa bilərsiniz, ailə şirkətiniz və ya dostunuz üçün işləyə bilərsiniz. Seçimləriniz məhduddursa, sürətli şəkildə giriş edə biləcəyiniz bir peşə seçmək, ən yaxşı seçim olacaqdır.

2 – Gələcəkdəki maddi rifahınız barədə fikirləşin

Diqqət etməli olduğunuz ən önəmli şeylərdən biri, seçdiyiniz sənətin məqbul bir maddi rifah səviyyəsində olmasıdır. Başqa sözlə desək, ailənizi və özünüzü dəstəkləyəcək kifayət qədər pul qazana biləcəksiz?

Unutmayın ki bu, çox pul qazanmalısınız demək deyil. Önəmli olan yeganə şey, özünüzə və etmək istədiklərinizə çatacaq qədər pul qazanmağınızdır.

3 – İşinizin gələcəkdəki davamlılığı barədə fikirləşin

Kariyeranızın davamlılığına diqət etməyiniz həyati önəm daşıyır. Toplum fərqli zamanlarda fərqli şeylər istədiyi üçün iş bazarı dalğalıdır. Müəyyən peşələrə hər zaman tələbat varkən, bəziləri sabit deyil. Bu səbəblə, seçdiyiniz peşənin sizin üçün və arzularınız üçün kifayət qədər qalıcı olduğuna əmin olun.

Məsələn, bəzi universitetlərin hüquq fakültəsi ödənişləri çox yüksək olsa da, insanların çoxsu hüquq fakültəsinə gedir, çünki gələcəkdə yüksək maaş alacaqlarını düşünürlər. Bununla yanaşı, hüquq fakültəsi məzunları üçün son bir neçə ildə elə də çox tələbat yoxdur.

Digər bir misal da, yazar olaraq çalışmaq və ya freelance

 işlərlə bağlı kariyera qurmaqdır. Bəzən xeyli iş ala bilərsiniz, bəzən də əlinizdə heç iş olmaz. Bu şəkildə işləmək üçün qərarlılıq və disiplin səviyyəniz yüksək olmalıdır və bu da hamıda yoxdur.

İpucları

İnsanların bir çoxu, onlar üçün hansı peşənin doğru olduğunu bilməzlər və bunu anlamaqları illər sürər. Buna görə də, geridə qaldığınızı düşünməyin!

Peşənizi semirsinizsə, dəyişin! Bəzən, bu daha çox çalışmalısınız deməkdir, lakin bu hər kəs üşün mümkündür.

Xəyalını qurmadığınız bir işi seçməyiniz dünyan sonu deyil. Həyatınız zindan etməyən, sizin və ailənizin gələcəyini qarantiyaya alan bir işiniz varsa, həyatınız və işinizlə bağlı xoşbəxt olmağa çalışın.


Mənbə:      www.yeniisfikirleri.net
Hazrıladı:   Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

PSİXOLOJİ SAĞLAM İNSAN KİMDİR

Ruhən sağlam insanı necə müəyyən etmək olar? İnsanın psixi sağlamlığı haqqında marağımıza səbəb olanlar:

PSİXOLOJİ CƏHƏTDƏN SAĞLAM İNSAN

1.  İnsanın öz- özü ilə barışmış olması; İnsan nədirsə onu ortaya qoyar, heç bir çıxar düşünməz. İnsan çətinliyə də düşsə, özü kimi davranar, davranışları tutarlı olar.
2.  İnsan yaxın və uzaq ətrafı ilə münasibətlər qurmalı, ən əsası bu münasibətləri davam etdirməyi bacarmalıdır.
3.  Sevgi və hörmətə əsaslanan bağlar qura bilməlidir.
4.  Özünə güvəni olmalıdır.
5.  Özünü görə bilməlidir. Mənfi və müsbət tərəfləri ilə dəyərləndirə bilməlidir.
6.  Cəmiyyətdə bir yeri, vəzifəsi olduğu hissini qazanmış olmalıdır.Fərd özünün dəyərli olduğunu hiss etməlidir.
7.  Gələcəyə bağlı fikirləri olmalı, fikirlərini həyata keçirmək üçün həqiqi səy göstərməli, sıxıntılara, çətinliklərə səbr etməlidir.
8.  İnsan qarşılaşdığı çətin məqamlarda özündə güc tapmağı bacarmalıdır.
9.  İnsanın yaşadığı çevrə ilə uyğun olan inandığı dəyərləri və inancları olmaldır.
10.  Müstəqil qərarlar qəbul edə bilməlidir.
11 . Ruhi sağlamlığı yerində olan bir insanın peşəsindən  əlavə, maraqlandığı sahələr, onu sakitləşdirən, əyləndirən maraqları olmalıdır.

A. Maslova görə:

psixoloji sağlam insanGerçəkliyi lazımi ölçüdə qarşılaya bilmək, gerçəklərlə rahat şəkildə münasibət qurmaq;
təbiəti, insanları, özünü olduğu kimi qəbul etmək;
içindən gəldiyi kimi davrana bilmək;
daha dərin insanlararası münasibətlər qura bilmək; yalnız qala bilmək və təkbaşına qərarlar qəbul edə bilmə gücünə sahib olmaq;
insanlara qarşı simpatiya və hörmət hissi yaşaya bilmək;
məqsəd və vasitələri ayırd edə bilmək;
qırıcı olmayan bir insanlığa sahib olmaq;
düşüncə və duyğularında axıcı bir rahatlığa sahib olmaq;
yaradıcı olmaq;

Rogersə görə:

Tam gücü ilə çalışan, özünü inkişaf etdirən bir fərddir;
Daxili yaşantıları ilə görüntüsü bir-birinə uyan insandır;
Özünə hörmət edən, özünü ifadə edə bilən  insandır;
dəyərləndirmə ölçüsünü, öz üzərində formalaşdırmaq, sağlam insanın xüsusiyyətləridir;

Mənbə:  www.kimpsikoloji.com
Hazırladı: Psixoloq Rübabə

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +34 (from 34 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

İNSAN NƏ ÜÇÜN VAR?

İNSAN NİYƏ VAR?
Təbiətdəki canlılardan fərqli olduğumuza inanırıq. Zəka dediyimiz şeyin bizə qismət olduğunu sanırıq. Ən azından ümumi qənaət belədir. Yəqin digər canlılar üzərində bir təsirimiz və nəzarətimiz var. Yaxşı bu imtiyaz nədəndir? Niyə özünü digər canlıların üzərində hiss edən bir insanlıq mövcuddur?

insan və kainat nə üçün var?Düşünən insan deyə adlandırdığımız canlının xüsusiyyətləri nələrdir? Elmi olaraq digər canlılardan bir ayrılığımız var. İnsanı təbiətdə fərqli edən fiziki heç bir xüsusiyyəti yoxdur. İnsan çöldən baxanda xüsusi deyil. İnsanı insan edən hamılıqla bu sətirləri oxumamızı təmin edən şeydir. Daha yaxşı anlaşa bilmək. Ünsiyyət qurmaq, bir-birimizi anlamaq, bir-birimiz üçün bir şeylər edə bilmək digərlərindən ayrılan nadir özəlliklərimizdəndir.

Günümüzdəki insanın ortaya çıxışında diqqətə çarpan olan tək şey dildir. Bir-birimizə səslənmək, köməyini istəmək, xəbərdar etmək, onu düşünmək insanlığı ortaya çıxarmışdır. “Həyat nədən meydana gəldi?” sualının cavabı da buradadır. Orada da bəzi elementlərin canlı bir hüceyrəni meydana gətirməsini görərik. Bəzi maddələr bir araya gələrək canlılığı meydana gətirmişdir. Həyat, maddə parçalarının bir araya gəlib birlik formalaşdırması nəticəsində baş vermişdır. Bəlkə kainat də belə bir hərəkətin nəticəsidir, ancaq bunu söyləmək çətindir. Maddəni və insanı çöldən görə bilərik, kainatın isə ancaq kiçik bir qisiminə baxarıq. Yenə də parçalarından özünü anlamaq mümkündür.

KAİNAT NİYƏ VAR?
insan və kainat nə üçün var?İnsan niyə varsa, kainat da ona görə var. Həyat insanın var olma səbəbiylə eynidir – ən azından bənzər səbəblərə söykənər. Bir işin səbəbini ancaq onu edən, ya da edəni anlayan qavraya bilər. Biz öncəmizi, səbəbimizi bilmirik. İçində olduğumuz həyatları da yalnız təsvir edə bilirik. Öz aramızda anlaşa bilmədiyimiz dillə kainatın xaricini anlamağa çalışırıq. Aydındır ki, kainatda bir nöqtə belə ola bilməyən insanlığın bu etdiyi kosmik bir komediyadır. Kainatın niyə var olduğu, ya da həyatın niyə var olduğu sualından çox daha həqiqi suallar soruşula bilər. Bunlar “kainat necə var?” “İnsan necə var?” “Nə edirik?” kimi suallardır.

Niyə var olduğumuz sualını mötərizəyə alınca necə qalır geriyə. Necə var olduğumuzu da tarixdəki bir çox axmaqlıq, istismar, səfalət və ehtişam, krallıq, soyluluq kimi şeylərə baxaraq həll edə bilərik. İnsani baxımdan baxsaq səfil və rəzil bir şəkildə varıq. Ən azından dünyanın “ən inkişaf etmiş” millətləri “inkişaf etməmiş” millətlərinə zorla azadlıq aparırsa və yalnız susuzluqdan milyonlar ölürsə insanın necə var olduğuna dair bir şeylər ağla gəlir.

Mənbə: www.dmy.info
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +29 (from 31 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus