SENEKADAN SEÇMƏLƏR

Xüsusi

Lútsius Ánneus Senéca (lat. Lucius Annaeus Seneca) — stoyaçı-filosof, şair, yazar, dövlət xadimi. SenekaRomastoisizminin ən görkəmli nümayəndəsi. İmperator Neronun müəllimi olmuşdur. “Gənc Seneka” kimi də tanınır. Ancaq əksər hallarda onu sadəcə “Seneka” kimi tanıyırlar.

SEÇMƏLƏR:

Zamanını heç bir şeyin oğurlamağına göz yummamaq, böyük bir insanın, insana xas yanılğıların üzərində olan bir insanın bacarığıdır. O insanın həyatı da çox uzundur, çünki vaxtı nə qədər olursa olsun, azad şəkildə və bütünüylə onun buyruğundadır. Elə buna görə də zaman ona kifayət etmişdir.

Xeyir, bizə bağışlanan həyat qısa deyil, onu qısaldan bizik; ömrümüz yox deyil, biz onu boş yerə xərcləyirik. Sərhədsiz, sonsuz zənginliklər pis bir idarəçinin əllərinə düşərsə, bir anda əriyib gedər; halbuki az da olsalar, əgər yaxşı bir insanın əlində qalsalar, zamanla çoxalarlar. Eyni şəkildə, yararlanmağı bilən insan üçün həyat da uzandıqca uzanar.

Ölümün ətrafında qoparılan vəlvələ ölümün özündən daha çox qorxuducudur.

Bir insanın xoşbəxtliyi, xaricdən gələn xoşbəxtliklərə bağlıdır deyə düşünmə əsla! Xaricdən gələndən məmnun olan insan, dayanıqsız səbəblərə sığınır deməkdir. İnsanın içinə çöldən girən hər sevinc, çıxar gedər də. Amma öz içindən doğulub gələn sevinc etibarlı, qəti və möhkəmdir, inkişaf edər, davamlı olar.

Xoşbəxtlik uğura, uğur isə zamanı dəyərləndirməyə bağlıdır.

Yaxşı yaşamaq üçün tələs və bunu bil ki, hər gün başlı başına bir həyatdır.

Üzüntünün göstərilişi, üzüntünün özündən daha çox şey tələb edər. Çox az  insan necə də öz qabıqlarının içində üzüntülərini yaşayarlar.

Xəfif acılar danışıla bilər, amma dərin acılar dilsizdir.

Kitabsız yaşamaq, kor, kar və dilsiz yaşamaqdır.

Çox şeyi qazanarkən bəzi şeyləri itirərsən. Həyatda elə seçimlər et ki, qazandığın şeylər itirdiklərinə dəysin.

Yüksək  ruhları iş qidalandırar.

Hazırladı: Fidan Aslanova 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

“İLK 7 SANİYƏ” QANUNU

Xüsusi

ilk 7 saniyəİlk təəssürat ilk 7 saniyədə yaranır. Siz 7 saniyəyə hədəfinizə çata bilərsinizmi?

Araşdırmalar göstərir ki, bir adamla yeni tanış olmusunuzsa, təəssüratın 93%-i görünüş, bədən dili kimi səssiz informasiya əsasında formalaşır. İstifadə etdiyiniz sözlərin mənası, təəssüratın yalnız 7%-ni əmələ gətirir.

İlk təmas telefon vasitəsilə reallaşsa, yaranan təəssüratın 70%-ni səsinizin tonundan, 30%-i isə sözlərin mənasından asılıdır, yəni, nə söylədiyiniz deyil, necə söylədiyiniz əsas rol oynayır.
İlk 12 sözünüzü diqqətlə seçin. Sözlərin təsiri 7% olsa belə, siz işinizi etibarlı tutun. Görüşdüyünüz şəxslə tanış olduğunuz zaman istifadə etmək üçün, bir neçə təşəkkür cümləsi qurun. “Mənə vaxt ayırdığınız üçün təşəkkür edirəm” kimi… Sizin ehtiram göstərdiyiniz insanlar da sizə ehtiram göstərəcəklər. Müsahibinizin adını mütləq çəkin. Unutmayın ki, dünyada insanın öz adından qulağa daha şirin gələn başqa bir səs yoxdur. İlk 7 saniyədə və ilk 12 sözünüzün içində həm müsahibinizin adından istifadə etməniz, ona dəyər verməyiniz və fokuslaşmağınız mesajını verəcəkdir. Saçınıza mütləq diqqət yetirin, çünki müsahibiniz də diqqət yetirəcəkdir. Biri ilə tanış olduğunuz vaxt, ilk mərhələdə xarici görünüşünüz, ələlxüsus da, saçınız və üzünüz diqqəti cəlb edəcəkdir.
Ayaqqabılarınızın təmiz olmasına diqqət edin, çünki, insanlar da üzünüzdən dərhal sonra ayaqlarınıza baxarlar. Ayaqqabılarınız təmiz deyilsə, müsahibiniz detallara əhəmiyyət vermədiyinizi düşünəcək. Ayaqqabılar silinib-təmizlənmiş, iş mühitinə uyğun olmalıdır. Ayaqqabı evdən çıxarkən geyindiyiniz ən son şey ola bilər, amma insanların ilk diqqət yetirdikləri şeylərdən biridir.

Yerişinizi sürətləndirin! Araşdırmalar göstərir ki, digərlərindən 10-20% daha yeyin gedən insanlar, başqaları tərəfindən işgüzar və enerjili insan kimi qəbul olunurlar. Təsir gücünüzü artırmaq istəyirsinizsə, tempinizi artırın və sanki, harasa tələsirmişsiniz kimi sürətli gedin.

ilk 7 saniyəYaxşı əl sıxmağı öyrənin! Tanış olduğunuz zaman, birinci fiziki əməyiniz, əlinizi uzatmaqdır. Hər bir iş adamı bilir ki, gözəl salamlaşma özündən əmin olmağın əlamətidir. Ancaq təəssüf ki, insanlar görüşən zaman zəif salamlaşırlar. Əgər uğurlu bir başlanğıca  nail olmaq istəyirsinizsə, qarşınızdakının əlini tam olaraq ovuclamalı və özündən əmin bir şəkildə, amma yüngülcə sıxmalısınız. Beləcə, yaxşı bir iş əlaqəsinin bünövrəsini qoymuş olarsınız.

Bədən dilinizlə şifahi nitqinizi uyğunlaşdırın! Təbəssüm və ya məmnun bir ifadə  müsahibinizə orda olmaqdan məmnun olduğunuz mesajını verəcəkdir. Göz təması qurmaqla siz, deyilənlərə diqqət yetirdiyinizi və maraqlandığınızı bildirəcəksiniz.

Müsahibinizə doğru əyilməniz, söhbətə daxil olduğunuzu göstərəcəkdir. Mövzuya maraq nümayiş etdirdiyinizi bildirmək üçün mümkün qədər çox işarə verməyiniz məsləhətdir.

Görüş üçün hər bir hərəkətinizi planlaşdıra bilərsiniz. Görüş təyin edər, hazırlanar, təqdimatınızı edərsiniz. Ancaq potensial və ikiayaqlı pul kisələri hər an, hər yerdə qarşınıza çıxa bilərlər. Buna
görə də, hər an mükəmməl bir təəssürat yaratmaq üçün hazır olun!

Mənbə: “Cazibə Qüvvəsi” jurnalı (Berna Çetin)
Hazırladı: Psixoloq Rübabə

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +21 (from 21 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az yazarı. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

BOŞ ZAMAN NƏDİR?

zaman boşdurmu?Zaman boşdurmu? Bir ölçü olaraq düşünüldüyündə boş olması qeyri-mümkündür. Ancaq “boş zaman” deyə bir zaman dilimi təsəvvürü var. Aydındır ki, bu, insanların edəcək bir şey tapa bilmədiyi ya da kifayət qədər dolduramadığı anlara verilən addır. Boş olması, bizim onu ​​doldura bilməməyimizə görədir. Boş bir zaman nədən ola bilər?

Əvvəlcə, boş zamanın müasir dövün bir icadı olduğunu ifadə edək. Başlanğıcda zamanın fərqində belə deyildik. Sonralar təbiətdən ayrıldıq və hər şeyi sistemləşdirdik. Vaxtı yaratdıq. Sonra özümüzə belə yadlaşaraq həyatı əhatə edən hər şeyin bizim xaricimizdə inkişafına və öz əməyimizin də başqalarına aid olmasına alışdıq. Nəticədə, elə bir zamana gəldik ki, nə olduğunu bilmədiyimiz zaman boş ya da dolu olaraq ikiyə ayrıldı. Ancaq bəzi fəlsəfi sualların olmaması burada da gözə dəyməkdədir. Həyatın məqsədi, mənası, nə etmək lazım olduğu müəyyən deyilkən, boş və ya dolu olan zamanı necə təyin edə bilərik?

Minlərlə il əvvələ gedək. Ovçu-toplayıcı bir ailəni düşünək. Fiziki ehtiyaclarını nisbətən təmin etmiş ailənin bir üzvünün boş zamanlarında nələr etdiyini axtaraq. O zamanın nə olduğunun fərqindədirmi? Zaman onun üçün gecə- zamangündüz, mövsümlər və gənclik- yaşlılıq kimi şeylərdən ibarətdir. Kosmos- zaman, ya da çağlar ilə əlaqədar bir anlayış mövcud deyil. Qısası, bizim “zaman”ımız onun vaxtından çox fərqlidir.  İnsan həyatının böyük inkişaf dövrünü yaşamış və həyat tərzini dəfələrlə fərqli sivilizasiyalarda davam etdirmiş və mədəniyyət təcrübəsiylə zaman anlayışının mənası dəyişmiş və inkişaf etmişdir. İnsanlar daha da inkisaf etməyi hədəfə almış, mövsümlərlə və həyatlarının çağları ilə ölçülən zaman meyarından önə keçməyə başlamışdır.

Hal-hazırda qlobal cəmiyyət, qərbin inkişaf etdirdiyi istehlak mədəniyyətini yaşamağa çalışmaqdadır. İstehlak mədəniyyəti, elmi və mədəni inkişaf, bir problem olaraq ortaya çıxan istehlak ehtiyacından irəli gəlir və istehsalı zəruri edir. Gedərək artan zəruri istehlak, zaman anlayışının mənasını da zamandəyişdirmişdir. Zaman da istehlak edilməsi lazım olan bir məhsul olaraq ortaya çıxmışdır. Əvvəllər zaman belə yoxkən, artıq boş ya da dolu fərdi zamanlar ayrımcılığımız mövcuddur. Artıq dəyəri olan bir zamandan söz etməkdəyik. Ancaq zamanın nə olduğunu bilmirik. Qədim insanlar zamana çox da önəm verməmişlər, çünki zamanı dərk etəmişlər. Bizim də zamanı hələ dərk etməməyimizə baxmayaraq  qədim insanların əksinə olaraq, biz onu önəmsəyərək, həyatımızı onun əsasında sistemləşdirmişik.

Nəhayətində,  zamanın nə olduğu müəyyən olmadığı üçün boş olması və ya dolu olması anlayışları fərziyyəyə dayanır deyə bilərik. Ancaq müasir insan hər şeyi bilirmiş kimi özgüvənə sahibdir. Zaman hər şeyin əvvəlidir və onu anlama, qiymətləndirmə xüsusiyyətinə hələlik malik deyilik. Yenə də qiymətləndirmək xoşumuza gəlir. Bu təbiidir, bu xüsusiyyətimizə bir şey deyə bilmərəm, əksinə, özümüzdən əmin olmalıyıq ki, bəşər zamanı dərk edəcək həqiqi özgüvənə sahib olsun. Bizim üçün cavabı məlum olmayan hər şeyi, ondan özümüzü məhrum buraxmadan, ona özümüzcə-dərk etdiyimiz şəkildə təriflər verib yaşamalıyıq ki, onun dərinliyinə vara bilək. Dərinliyinə vardıqca zatən, o özü-özlüyündən bizə görünməyə, öz sirrini bizə anlatmağa başlayacaqdır.

Mənbə: dmy.info
Hazırladı: Fidan Eyvazzadə

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 11 votes)

Fidan Eyvazzadə

Fitret.az yazarı. Müəllim.

 
Facebook

ZAMAN HAQQINDA

zaman-əbədilik-anZaman: Andan əbədiliyə yolçuluq…

Zaman məhfumu ta qədimdən insanları düşündürmüşdür. Qədim yunanların dini baxışlarına baxsaq, orda ən böyük tanrı Xronos (Zaman) adlanırdı və onu təsvir edəndə, öz balalarını yeyən ana kimi təsvir edirdilər. Zaman, sanki bir süfrə açır və sonra da o süfrədə nə qoymuşdusa hamısını bir-bir yığmağa başlayır. Bunu Quran da daima xatırladır ki, yer üzündə sizə yalnız bir müddət faydalanmağa imkan var, yəni müddətin özü məhduddur. Şərq fəlsəfəsi, hind fəlsəfəsi, çin fəlsəfəsi və bizim sufilər də təbii ki, zaman anlayışına çox diqqət ayırıblar. Burda əsas mövqelər nədən ibarət olubdur?
Birinci o böyük fikir olmuşdur ki, zaman nə qədər efemer, ötəri, ani olsa da əbədiyyətin iyini, ətrini biz elə ancaq o ani zamanda ala bilərik və müdriklər o kəslər olublar ki, o ötəri zaman anlarının içindən əbədiyyətə çıxış tapa biliblər. Əgər şəxsiyyət öz qəlbini zamanın ötəriliyinə verirsə (hər zaman da ötəri dəyərlər çıxa bilir, ötəri hay-həşir ola bilir, ötəri inqilablar ola bilir), əbədi dəyərlərin üzərində köklənə bilmirsə, bu ancaq ona görədir ki, o, zamanda əbədiyyəti duya bilmir.Yəni bu əbədiyyət dəyərlərini bəzən insana aşılayanda, insan məcbur olub onu mənimsəyir, amma əgər o zaman dekorasiyasının arxasında duran əbədiyyəti özü görmürsə, o dəyərləri doğru-düzgün yaşıya bilmir. Riyakarlıq yaranır. Bizim tarixdə gördüyümüz ən böyük adamlar: Nəsimi, Xəyyam, Füzuli; bu insanlardan sanki əbədiyyətin ətri gəlir. Onlar zəmanə adamı olmayıblar, çünki onlar əbədiyyətə zamandan çıxış yolu tapa biliblər.

zaman nədir?Zamanın sürəti və indinin dəyərləndirilməsi.

Bir də zamanın bu sürətliliyi bir növ adamı təsirləndirir. Zamanla ayələr açılır. Məsələn, Quranda bir ayə var, Furqan surəsində, “İnanmayanlar deyərlər ki, kaş bu Quran bir dəfəyə nazil olardı”, amma 20 ildən çox bir zamanda ayələr gəlib və həmin ayədə izahat da verilib ki, “bu səni möhkəmləndirmək üçündür”. Deməli, Allah elə bir dünya dizayn eləyib ki, orda həqiqətlər və ayələr özləri də zamanla aşkarlanır, İsa peyğəmbər İncildə belə bir söz deyir ki, “mən sizə həqiqətin hamısını demədim, qorxdum ki, ürəyiniz partlayar”. Çünki insan da həqiqətə hazırlanmalıdır, o, uşaqlıqda boylana bilmədiyi həqiqətlərə, özündə zamanla boylanmaq cəsarəti tapır. Deməli, zaman həm də həqiqətin yetişməsi üçün mövcuddur. Zaman, insanı ələ salmaq, insanı çətin duruma salmaq üçün deyil, zaman özü də bir asanlıqdır əslində. İkinci bir əhəmiyyətli mövqe də var ki, Şərq filosoflarında dəfələrlə buna rast gəlinir. Onlar nəyi vurğulayırlar?
İndinin dəyərləndirilməsi!
İnsan indiki yaşadıgı zamana çox diqqət yönəldə biləndə, məsələn, bu həm buddizmin fəlsəfəsində var, həm Vedalarda, onda o, adam tanrının nəfəsini duya bilər. Çünki Tanrının nəfəsini yaxalamaq istəyirsənsə, vəhyini, iradəsini yaxalamaq istəyirsənsə, diqqətini indiki ana yönəlt. Amma biz baxırıq ki, dinlər tarixində də, mədəniyyətlərdə də bir nostalji duyğular çox hökm sürür. İnsanlar keçmişlə yaşayırlar, nə bilim, səadət əsriylə, nə bilim İsa peyğəmbərin olduğu zamanla. O əsrin xiffətini çəkirlər. Quran isə deyir ki, onlar gəldilər getdilər. Siz indi yaşayırsınız, siz baxın nə edirsiniz. İndiki zamanı keçmişlə əksiltmək halı var. Siz indiki zamanınızı itirirsinizsə – siz həyatınızı itirirsiniz. İnsan heç bir xidmət göstərə bilməz, əgər o keçmişlə və yaxud da gələcəklə yaşayırsa.

Müəllif: Müşfiq Şükürov (İctimai TV, “Din və Cəmiyyət” verilişindən çıxışı)
Hazırladı: Nərmin Heydərova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +14 (from 14 votes)

Nərmin Heydərova

Fitret.az yazarı. Müəllim.

 
Facebook