AXTARMAYAN TAPAR: MÖVZUMUZ “EŞQ”…

Xüsusi

Eşq maraq oyandıran bir şeydir və bir çox insan eşqi axtarır. Xüsusilə qadınlar, biriylə birlikdə olma ehtiyacını intensiv olaraq hiss edirlər. İnsanların möhtaclıqları və ümdsüzlükləri, eşqə olan həssaslıqlarını göstərir. Sadəcə bir problem var: möhtaclıq və ümdsüzlük cəzbedici deyil.

Hər kəsi potensial sevgili olaraq görməkdən əl çəkin.

Bir kişi, qadının ümüdsüzlüyünü sezə bilər. Və heç kim, hələ ilk görüşdə potensial bir həyat yoldaşı olaraq görülməyi istəməz. Buna görə də biraz rahatlayın və özünüz olun.

Ümidsizlik, zəifliyin işarəsidir.

Ümüdsüzlük və möhtaclıq, zəifliyin və aşağı özgüvənin əlamətləri olaraq görülə bilərlər. Bir insan, həyat yoldaşı tapmaq mövzusunda çarəsizliyə düşdüyü zaman, danışanda artıq dərəcədə və zamansız bir şəkildə açıq olduğunun fərqində olmaya bilər. Elə ilk görüşünüzdə, qarşınızdakı insana həyat hekayənizi və özəl həyatınızı anlatmaq məcburiyyətində deyilsiniz. İnsanın cəzbediciliyinin bir hissəsi, bilinməzliyindən gəlir.

Eşq, onu axtarmaqdan əl çəkdiyiniz zaman ortaya çıxar.

Başqa arayışlarla və işlərlə məşğul olmağa fokuslandığınız zaman, ətrafınıza özündən əmin bir hava yayırsınız. Fərdi inkişafınıza fokuslanmağınız, sizi sadəcə daha yaxşı bir insan etməz, eyni zamanda da daha yaxşı bir potensial həyat yoldaşı edər. Bu təəssüratı yaradan, insanın xarakteridir və cəzbedici bir özgüvən hissi yaradır.

Eşqi məcbur etməmək, daha mükafatlandırıcıdır.

Qədər vasitəsilə aşiq olmaq və iki insanı birləşmələri üçün məcbur etməmək, partnyor arayışı içində olmaqla müqayisədə,  daha mükafatlandırıcı və uzun müddətlidir. Doğru insanın həyatınıza təsadüfən girməsinə icazə vermək, hər kəsi potensial “doğru insan” olaraq görməkdən daha az yorucudur. Saxta və zorakı bir şeylə müqayisədə, eşqin sizi tapmasına icazə vermək daha az stresli və daha çox ilahi bir birləşmədir.

Aşırıya qaçmaqdan obyektivliyinizi itirməyin.

Davamlı olaraq bir eşq arayışı içində olmaq, yeni tanış olduğunuz insanlar haqqında obyektiv ola bilmə bacarığınızın itməsinə yol açar. Obyektivliyiniz azaldığı zaman bir insanın sizin üçün doğru insan olub-olmadığını necə ayırd edə bilərsiniz? Bir müddət sonra, hər kəs yaxşı bir variant kimi görünər; çünki siz elə olmalarını istəyirsiniz. Doğru insan olduqlarına görə yox.

Cazibə qanunları

Şəxsi keyfiyyətləri baxmından tamamilə özünüzə bənzəyən birini cəzb etməyi istəmək yox, eşqin özünün sizi cəzb etməsini istəmək, cazibənin qanunudur. Ətrafınıza yaydığınız enerji, insanlara cəzbedici gəlir. Rahat və pozitiv olmaq, zamanı gələndə mütləq eşqin sizə gəlməsini təmin edəcəkdir. 

Eşqi tapmaq, bir yük halına gəlməməlidir.

Eşqin, təbii yollarla olmasına icazə vermək, doğru insanı tapmağınızı mütləq sürətləndirəcəkdir. Axtarmaqdan əl çəkdiyiniz zaman, doğru insan gözlənməyən bir şəkildə ortaya çıxar. Eşq bir növ yük yox, əyləncə olmalıdır. Birinin sadəcə , təbii şəkildə  sizinlə birlikdə olmaq istəməsi daha romantik deyil?

Səbr, doğru insanı qarşınıza çıxaracaq. 

Ümidsiz bir şəkildə eşq arayışında olduğunuz  zaman, qarşılacağınız hər cür axmaqla birlikdə olma ehtimalınız çox yüksəkdir. Doğru insanı tapmağın açarı səbrdir. Tələskən olmaq, yanlış insana aşiq olmaq kimi həssas bir duruma sürüklənmənizə yol aça bilər.

Növbəti dəfə dostlarınıza bayıra çıxanda rahat olun, dərin bir nəfəs alın, əylənin və özünüz olun. İnsanların sizdən xoşlanmaları üçün çabalamağınıza ehtiyac yoxdur. İcazə verin, eşq təbii şəkildə gəlsin. Düşündüyünüzdən daha yaxın bir zamanda aşiq ola bilərsiniz !


Hazırladı: Fidan Aslanova

Mənbə: fotogaleri.haberler.com

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

DÜNYADAKI ƏN NADİR ŞƏXSİYYƏT TİPİ: INFJ

Xüsusi

Şəxsiyyət xüsusiyyətlərinizin,  dünya əhalisinin sadəcə 1,5 -nin sahib olduğu bir şəxsiyyət tipinə bağlı olduğunu bilsəniz, nə hiss edərdiniz?

Dünya miqyasında etibar edilən Myers – Briggs şəxsiyyət testi, məşhur psixiatr Carl Yung-un təlimlərindən yaranmışdır. Carl Yung-un nəzəriyyəsi, bütün insanların dünyanı necə gördüklərinin 4 əsas fiziloji funksiyaya bağlı olduğu idi. Myers – Briggs -ə əsasən bunlar, yəni qavrayış, sezgi, duyğu və düşüncə fərqli ağırlıqlarla bir araya gələrək 16 fərqli şəxsiyyət tipini meydana gətirir. Bu şəxsiyyət tiplərinin dünyada ən nadir tapılanı, dünya əhalisinin təxminən 1,5-ni əmələ gətirən INFJ -dir.

İNFJ ŞƏXSİYYƏT TİPİ NƏ DEMƏKDİR?

I – İntrovert ( içə dönük )

N – Intuitive ( duyumsal )

F – Feeling ( Hiss mərkəzli )

J – Judging ( Mühakimə edici )

Müşahidə edici, maraq dolu və prinsiplərinə bağlı bir xarakter olan INFJ, çoxluq əvəzinə az sayda dosta, gurultu əvəzinə sakitliyə üstünlük verən sakit bir şəxsiyyət tipidir. Konkret yox mücərrəddir, kiçik detallarda boğulmayaraq böyük rəsmi görməyi bacarır. İnsani duyğuları obyektiv dəyərləndirmələrin önündə tutan INFJ, sosyal əlaqələri məntiqdən daha çox önəmsəyir.

INFJ -nin bu qədər nadir olması, çoxlarının toplumsal həyatda ayaqda qalmaq üçün dəyişmək məcburiyyətində olmaqlarına bağlanır. Doğuşdan gələn xüsusiyyətlərini əngəlləmək, ətrafları tərəfindən daha qəbul edilə bilən bir xarakterə bürünmək məcburiyyətində qalmaları, içə dönük və duyumsal xüsusiyyətlərini itirməklərinə səbəb olur.

INFJ – ni, DİGƏR ŞƏXSİYYƏT TİPLƏRİNDƏN AYIRAN 10 ÖZƏLLİK:

1. Dünya ilə güclü bir bağları var: İnsanlar ətraflarında olub keçənin  çoxsunu fərq etməz ikən, INFJ şəxsiyyət daha algısal, alıcıdır. Çevrələri və eləcə də digər insanlarla daha möhkəm bağlar qurur, anlam yükləyirlər. Buna görə də bu şəxsiyyət tipinin digər insanlara kömək edə biləcəkləri peşələr seçməsi təsadüfi deyil.

2. İdealist və qərarlıdırlar: Eleanor Roosevelt ve Nelson Mandela kimi iki önəmli liderin INFJ şəxsiyət tipinə malik olması, bu xarakterin idealizmiylə bağlı bir fikir verir. Başqasının duyğularını anlama bacarıqları ilə insanları özlərinə heyran edən INFJ-lər, dünyanı sadəcə olduğu kimi yox, olmasını istədikləri kimi görməyi bacarırlar.

3. Qərar vermə müddətləri uzundur: Bütün variantlarını dəyərləndirməyi sevən INFJ, qərar verə bilməməsiylə bəzən ərafındakıları dəli edə bilər.

4. Stres altında ikən özləri olmaqda çətinlik çəkirlər: INFJ-lərin digər şəxsiyət tipləri ilə müqayisədə stresi daha çox hiss etmələri, bu basqı altında özləri kimi olmamaqlarına səbəb ola bilər. Topluma ayaqlaşmaq, onlar üçün bir növ mübarizə mexanizması halına gələ blər.

5. Öyrəndiklərini hissləri ilə əlaqələndirirlər: INFJ-lər yeni öyrəndikləri bilgini, duyğuları ilə əlaqələndirdikləri zaman, öyrəndiklərini uzun müddət yadda saxlamaqları və təkrar xatırlamaları asanlaşır.

6. Anlamlı münasibətlərin axtarışındadırlar: Onları həqiqətən anlayan az sayda insanı, sıradan bir çox insanla çevrələnməkdən üstün tutan INFJ, adətən münasibətlərində də idealist və mükəmməliyyətçi olduğu üçün bəzən çətinlik çəkir.

7. Dürüst reaksiyalara dəyər verirlər: İstər yumşaq olsun, istərsə sərt, INFJ-lər dürüst olduğu müddətcə, şərhlərə və reaksiyalara dəyər verir. Eyni şəkildə, özərindən də soruşulduğu müddətcə, öyüd və tövsiyyə verməyi sevən inanlardır.

8. Pozitiv iş şəraitlərində hamıdan daha məhsuldar olurlar: Heç kim, neqativ enerjinin yayıldığı bir yerdə işləmək istəməz, amma INFJ  bu mövzuda ən həssas şəxsiyət tipidir. Bununla yanaşı, poztiv bir iş şəratindən ən çox fayadalananlar da onlardır.

9. Sakit və uyumludurlar: Yaxşı dinləyici olan, içə dönük INFJ şəxsiyyət titpi qarışıq problemlərlə üzəşməkdə adətən problem yaşamır. Yanlarında özlərini narahat hiss etdikləri və ya onlara qarşı əks reaksiyası olduğunu düşündükləri insanların yanında isə adətən içlərinə çəkilirlər.

10. Təbiətdə olmağı çox sevirlər: Dünyaya bağlı, həssas şəxsiyyətləri və stresə qarşı verdikləri reaksiyadan anlaşıldığı kimi, INFJ-lər həmişə daha hüzurlu ortamların axtarışındadır. Bu səbəblə, şəhərdənsə təbiətə üstünlük verir, mümkün qədər yaşıla və maviyə yaxın yaşamağa çalışırlar.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı: Fidan Aslanova

 

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

ƏXLAQ, YOXSA İNSTİNKT

Xüsusi

cocuklarin-hayvan-sevgisi-3Əxlaq doğuşdandırmı, yoxsa zamanla formalaşır? Əxlaq necə formalaşır? 

İnsanı fərd olaraq ələ alarsaq, o zaman əxlaq anlayışı bir mahiyyət kəsb eləmir. Fərdin əxlaqı olur, amma cəmiyyət fonunda. Əxlaq, öz anlamını sosial mühitdə, cəmiyyətdə qazanır. Ən azı iki fərdin münasibətləri çərçivəsində formalaşır. Fərdi olanda sadəcə instinktiv davranışlar olur. Fərd öz instiktləri ilə ortaya çıxır. Və bu fərdlər bir yerə toplaşdıqca bu instinktlər məcmusu fərdin mənafeyindən çıxır, toplumun mənafeyinə uyğyun formalaşır və biz bunun adına əxlaq deyirik.

İnsanda doğuşdan, təbii olaraq əxlaq varmı? Bir qism insanlar “insanda yaranışdan müsbət və mənfi əxlaq (xülq, xarakter) var, insan cəmiyyət olmadan belə, yalnız təbiətə qarşı davranışına görə də müsbət və ya mənfi əxlaqlı ola bilər” deyir. Məncə bu cür yanaşmada əxlaq daha çox dini qavram olaraq ələ alınır. Əxlaq dediyimiz məhfum doğuşdan deyil. Amma doğuşdan olan bir şeylər var əlbət. Mən buna instinkt deyərdim. İnstinktlə əxlaq arasında fərddən cəmiyyətə doğru bir irəliləyiş, bir təkamül vardır.

Cəmiyyət, instinktiv davranışlı mövcud fərdlərin bir araya toplaşmasıdır. Müxtəlif “mən”-lər bir araya gələrək “biz”-ə çevrilir. Burada “biz” insan mərkəzlidir. İnsan təbiətdən uzaqlaşaraq onunla əhəngini pozur. Sonra isə təbiət əxlaqına vəhşilik deyir. Əxlaq, elə insanın yalnız öz növünə (insana) “biz” deməsinə görə yarandı. İnsan təbiətlə ahənginə biz desə idi əxlaq yox, instinkt hakim olardı. Bu yaxşıdır ya pis, artıq başqa mövzudur.

Təbiətlə münasibətdə ortaya çıxan davranış insanın yaşama uğrunda mübarizə fonunda gerçəkləşir. İnsan ev tikmək üçün, ocaq qalamaq üçün ağac kəsər kifayət qədər. Amma həm də fərqindədir ki, meyvə yemək üçün istədiyini kəsib doğraya bilməz. Normal cəmiyyət sistemində bir insanı öldürmək vicdan əzabı verər, zülm adlanar, cinayət olar. Amma müharibə şəraitində insan vəhşi qatilə çevrilir.

əxlaq-instinkt.Cəmiyyət içində əxlaq özü belə müxtəlif coğrafiya və mədəniyyətlərə görə müxtəlif çalarlara malikdir, müxtəlif cür şərh olunur. Bu mədəniyyətə, bu sistemə, bu coğrafiyaya aid olmayan digər biri üçün bütün bunlar sadəcə hadisədir. Sanki hissiz bir izləyicidir və onun üçün baş verən pis və yaxşılar eyni qüvvəlidir. Əslində fərdlər də belədir. Özlüyündə hər fərd bu tip izləyicidir. Situasiyaya uyğun olaraq. Toplum içində yarıçılpaq qadın görən kişi hamı kimi əxlaqlı görünmək üçün o qadına əxlaqsız deyəcək. Amma təklikdə qalsa onun bu durumundan faydalanmaq instinktinə sədd qoymayacaq.

“Ayrı-ayrılıqda bir fərd olaraq əxlaqsız olan insanlar bir araya gələrək əxlaqlı olurlar.” Montesque
“Əxlaqi hadisələr yoxdur, hadisələrin əxlaqi şərhi vardır.” Nitsşe

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +15 (from 15 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

İNSANLARI OLDUĞU KİMİ QƏBUL ETMƏK

Xüsusi

İnsanlar həyatın içərisində bəzən ətrafındakı insİnsanalrı olduğu kimi qəbul etməkanları dəyişdirməyə çalışarlar. Əslində, müəyyən bir yaşa çatmış bir insanı dəyişdirmək hər nə qədər qeyri-mümkünə yaxın olsa da,  insan yenə də bəlkə də əlində olmadan ətrafındakı insanları dəyişdirməyə və onları öz beyinlərindəki qəliblərə salmağa çalışar. Çox vaxt da bu dəyişdirmə səyi güc mübarizəsi formasına və şəxsiyyət qarşıdurmasına çevrilər. Bu qarşıdurmadan bir nəticə çıxmağı və ya uzlaşılması da adətən elə də mümkün deyildir.

İnsanları dəyişdirmə səyi bir çox sahədə ola bilər. İnsanlar birlikdə olduqları sosial mühitlərdə sevgililərinin, həyat yoldaşlarının, ata-analarının, uşaqlarının, iş yoldaşlarının, dostlarının, bacı-qardaşlarının fərqli yönlərini dəyişdirməyə çalışa bilər. Dəyişdirmə səyində dəyişdirilməyə çalışan şeylər də çox fərqli şeylər ola bilər; fiziki anlamda da ola bilər, həyat tərzi, şəxsiyyət quruluşu və ya davranış anlamında da ola bilər.

Xüsusilə evli cütlüklər və sevgililər arasındakı ən çox qarşılaşılan qarşıdurma və problemlərdə iki tərəfin bir-birini olduğu kimi qəbul etməkdən çox, qarşı tərəfi öz istədiyi yöndə dəyişdirməyə çalışmağı, hətta zaman- zaman dəyişməyə məcbur etməyi yatar. Öz istədiyi yöndə dəyişdirməyə çalışılan xüsusiyyət, əgər insanın zaman içərisində və uşaqlıqdan bəri bir davranış halına gəlmişsə; bu davranış formasını dəyişdirmək, hardasa o insanın şəxsiyyətini, həyat tərzini, həyata baxışını dəyişdirməyə bərabərdir və ümumi anlamda da heç kimin kimdənsə belə bir şey istəməyə və ya belə bir şey gözləməyə haqqı da yoxdur. Onsuz da belə bir şeyi etmək də çox çətin olmaqdan əlavə, hardasa qeyri-mümkündür.

Bir insanın həyat tərzini, vərdişlərini və sahib olduğu xarakterik xüsusiyyətləri nə həyat yoldaşı, nə sevgilisi, nə uşağı, nə də ata-anası üçün dəyişdirə bilməyi mümkün deyildir. Burada önəmli olan hər kəsin o insanı mövcud olan xüsusiyyətləri, şəxsiyyəti, davranış formaları olaraq nə qədər qəbul edib, tolerant yanaşıb yanaşa bilməməsidir. Əgər bir insanın sizin qəbul edə bilmədiyiniz, tolerant ola bilmədiyiniz xüsusiyyətləri və vərdişləri varsa, o zaman o xüsusiyyəti dəyişməkdən çox o insan ilə olan münasİnsanları olduğu kimi qəbul etməkibətinizi gözdən keçirib, o münasibəti o insanın mövcud olan xüsusiyyətləri ilə birlikdə, mövcud formada davam edib edə bilməyəcəyinizə qərar verməyiniz lazımdır. Birlikdə olduğunuz insan sizin həssas olduğunuz bəzi mövzularda daha diqqətli ola b
ilər, sayğılı davrana bilər, bunu istəyə bilərsiniz və gözləyə bilərsiniz, amma sizin üçün sizdən öncəki davranış formasından, vərdişlərindən və xarakteristik xüsusiyyətlərindən vaz keçməsini istəmək və gözləmək heç məntiqli bir yanaşma deyildir.

Bir insanla birlikdə olmağa başlayarkən əgər o insan siqaret çəkirsə, sizinlə birlikdə olmağa başladıqdan sonra siqaret çəkmək vərdişindən vazkeçməsini gözləməyə əsla haqqınız ola bilməz. Burada siqaret çəkən biri ancaq birlikdə olduğu insanın bu mövzudakı həssaslığına sayğı göstərib siqaret çəkərkən daha diqqətli davrana bilər və bəlkə zaman-zaman başqa mühitlərdə siqaret çəkərək birlikdə olduğu insanın bu anlamdakı na
rahatlığını azaltmağa çalışa bilər. Burada əgər bir insan durub, “mən siqaret mövzusunda çox həssasam və siqaret çəkən biri ilə birlikdə ola bilmərəm” -deyirsə, buna da heç kim bir şey deyə bilməz, insanların bəzi mövzularda çox ciddi həssaslıqları ola bilər. Hər kəs də bu həssaslığı sayğı ilə qarşılamalıdır. O zaman əgər bu mövzuda bir insan bu qədər həssas isə birlikdə olacağı insanı seçərkən bu mövzunu nəzərə almalıdır. Siqaret çəkdiyini bilə- bilə biri ilə birlikdə olub, hətta evlənib, sonra da ona siqaret mövzusunda basqı etməyə və davamlı olaraq bunu bir gərginlik halına gətirməyə və bu şəkildə qarşı tərəfin psixologiyasını pozmağa heç kimin heç bir şəkildə haqqı ola bilməz. Yenə eyni şəkildə birlikdə olduğunuz və ya evləndiyiniz insan əgər sizi narahat edəcək, sizin gözünüzüə batacaq dərəcədə artıq çəkilidirisə, evləndikdən sonra o insana çəki atması mövzusunda psixoloji basqı edilə bilməz. Siqaret vərdişi, yemək vərdişi kimi şeylər insanlar üçün asanlıqla dəyişdirlə bilən, vaz keçilə bilən vərdişlər deyil. Yenə eyni şəkildə alkoqol istifadə etmə vərdişi olmayan birindən alkoqol istifadə etməyini gözləmək və ya bir kişinin evləndikdən sonra birlikdə olduğu qadını öz yönündə hicab örtməyə məcbur etİnsanları olduğu kimiq əbul etməkməyə haqqı yoxdur. Hər kəs qarşısındakı insanın hər mövzudakı baxış bucağına sayğı duymalı, onu olduğu şəkildə qəbul etməlidir, onu əsla öz istədiyi və ya düşündüyü kimi düşünməyə və davranmağa məcbur etməyə haqqı yoxdur.

Lakin bu, heç bir şəkildə cütlüklər birlikdə olarkən öz xarakterləri, vərdişləri, həyat tərzləri barəsində güzəştə gedə bilməz, heç bir şəkildə dəyişə bilməz anlamına gəlmir. İnsanlar bu mözvuda da uyumlu olmalıdırlar. Lakin birlikdə olduğu insanın xoşbəxtliyi üçün əlindən gələn şeyləri edə bilməlidir. Bunu edərkən də etdiyi şey özünü əsla heç bir şəkildə bədbəxt edəcək, öz üzərində stress yaradacaq və psixologiyasını pozacaq, öz xarakteri  ilə əsla uyğun gəlməyəcək, özünü pis hissetdirən bir şey olmamalıdır. Birlikdə olduğunuz kişi saç mövzusunda həssas ola bilər və uzun saç sevə bilər, əgər bunu etmək bir qadını sıxıntıya salmayacaqsa sevdiyi, birlikdə olduğu insan üçün saçlarını uzada bilər. Bu son dərəcə xoş bir şeydir. Oxşar şeyləri bir kişi də yeri gələndə edə bilməlidir.

İnsanlar başqalarını olduğu kimi qəbullanmaqla yanaşı, özlərini də olduqları kimi qəbullanmalıdırlar.
Hər kəs öz şəxsiyyət quruluşu və həyat tərzi yönündə bəzi şeyləri edər və ya etməz. Həyatda vermiş olduğumuz qərarlar da adətən, öz şəxsiyyət quruluşumuza uyğun şəkildə verilər. Bunu göz ardı edib insanın özünə haqsızlıq etməyi də doğru deyildir. Müəyyən bir olayda əslində edilməli olan doğru şeyi bilməyinizə rəğmən öz xarakteriniz buna uyğun olmadığı üçün əks yöndə bir şeylər edə bilərsiniz. Belə durumlarda insanın özünü sərt şəkildə tənqid etməyi də doğru deyildir, çünki o insanın şəxsiyyət quruluşu o durum üçün elə davranmağı gərəkli etmişdir və ona görə də o cür davranmışdır. Bu da insanın özünü olduğu kimi qəbullanması gərəkdiyinin başqa bir ölçüsüdür və əsla göz ardı edilə bilməz.

Hər şeydən önəmlisi insanlar dinc və uyumlu bir birlikdəlik üçün əmək verməli, çalışmalıdır. Əmək vermədən və fədakarlıq etmədən insanlar xoşbəxt bir birlikdəlik yarada bilməz və davam etdirə bilməz. Dəyişməkİnsanları olduğu kimi qəbul etmək mövzusunda da hər kəs uyumlu olmalıdır və mənfi yönlərini lazım gələndə yonta bilməlidir. Müqavimət göstərərək öz bildiyini oxumaq və inadla bunu davam etdirmək də münasibətləri çürütməkdən və insanları bir-birindən uzaqlaşdırıb soyutmaqdan başqa bir işə yaramaz. İnsanların sosial münasibətlərində qarşısındakı insanların həssasiyyətlərinə və xarakterlərinə sayğı duymağı, onları qırmamağa və incitməməyə diqqət etməyi və bu mövzuda lazımi diqqəti göstərməyi gərəklidir. Bir insanı itirmək çox asandır, ən kiçik mənfi bir davranış, bir söz belə o insanın sizinlə bağlı müsbət düşüncələrini silib ata bilər. Bir insanı qazanmaq isə çox -çox çətindir. Uzun zaman, əmək və fədakarlıq istəyər. Güvən yaratmadan bir insanın sevgisini əsla qazanmaq mümkün deyildir. Hər kəs hər cür münasibətində əgər ətrafındakı insanları itirmək istəmirsə bunu bilərək məsuliyyətli bir şəkildə davranmağı bilməlidir. Bunu bilməməyin nəticələrini qəbullanmaq və bədəlini ödəmək daha çox ağır və çətindir.

Mənbə: blog.milliyet.com.tr
Hazırladı: Fidan Aslanova

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +14 (from 14 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

ƏDƏBİYYATDA İNTİHAR

Xüsusi

ƏDƏBİYYATDA İNTİHARƏziz oxucu, ilk öncə onu qeyd etməliyəm ki, bu mövzu haqqında yazmaq həm çətin, həm də maraqlıdır. Çətindir ona görə ki, əsrlərdir bu mövzu haqqında müxtəlif araşdırmalar aparılmış, mövzu ətrafında ədəbiyyata aidiyyatı olan və olmayan adamlar müxtəlif səpkili mübahisələr etmişlər. Ancaq tam olaraq bu hadisələr (intiharlar) filan səbəbdən baş verir deyə yekdil bir fikrin üzərində dayanmaq mümkün olmamışdır. Elə bu gün də yekdil bir fikir yoxdur. Çünki bu intiharlar daha çox səbəblər toplusuna dayandığına görə mövzu bir qədər də qəlizləşir.

Mövzunun maraqlı tərəfi isə araşdırdıqca kökü daha dərinlərə gedən faktların, qeyri-adi talelərin və bütün bu baş verənlərin qeyri-adi səbəblərinin ortalığa çıxmağıdır.

Ümid edirəm ki, bu kiçicik giriş araşdırdığımız məsələnin əslində nə qədər incə bir məsələ olduğunu sizə izah etdi.

Əslində məsələnin bu qədər qarışıq və çarpışmalarla dolu olmasını qeyd etməyimin bir neçə səbəbi var.

Birincisi və ən əsası burada söhbət fərdin varlıq və yoxluq arasındakı incə cizginin üzərində yeriməsindən gedir ki, bu heç də asan dərk edilən bir məsələ deyil. Bu proseslərin böyük əksəriyyətinin fərdin daxilində getdiyini nəzərə alsaq və yox oluşun nə vaxt baş verəcəyini dəqiq bilmədiyimizə görə insan bir fərd olaraq bəzən istəsə belə bütün bunlara təsir edə bilmir.

İkincisi isə bu məsələnin incə məqamlarını istədiyim kimi sizə çatdıra bilməmə qorxusuna sahibəm ki, bu da məni çox narahat edir.

Məqsədim heç də dünyaca tanınmış yazarların və əsərlərin baş qəhramanlarının intihar ssenarisini sizlərə danışmaq deyil. Siz onsuz da bunların çoxu ilə tanışsız və hadisələrin də necə cərəyan etdiyini bilirsiz. Burada bizi əsas narahat edən məsələ bütün bu intiharların “Niyə?”, “Hansı səbəbdən?” baş vermələridir.

Ədəbiyyatda intiharın təzahürləri incələndiyi zaman üzdə müxtəlif problemlərlə qarşılaşsaq da, əslində məsələnin əsli varlıq problemlərinə, dəyərlərlə cəmiyyətin reallıqlarının toqquşmasına, xarakterin (obrazın) müəyyən bir çıxış yolunun tapmamasına və s. səbəblərə qədər gedib çıxır.

kamyu-intiharXırda (bəlkə də böyük) bir məsələni qeyd etmək istəyirəm. Dahi Albert Kamyu “Sizif haqqında mif” in sınaq yazılarına “Sadəcə tək bir fəlsəfi problem var və o da intihardır” tezisi ilə başlamışdır. Və əslində yaşamağa dəyərmi yoxsa dəyməzmi sualının cavabı əsas problemin də həlli olacaqdır.

Həyatın anlamı nədir?

Yazara görə ürəyin lap dərin qatlarında planlanan intihar bir sənət əsəri ilə eyni təbiətə sahibdir.

Albert Kamyunun dediyi bu son cümlə insanı həqiqətən də düşünməyə vadar edir. Bu cümlə ilə Kamyu bəlkə də ədəbi əsərləri yazarların özlərini intihar formalarından biri kimi qələmə verir. Bəlkə doğrudan da belədir. Daxilində yaşanan bütün hadisələri, çaxnaşmaları, əsəbi, stresi yazdığı bədii əsərlərə töküb sonda yekunlaşdırmaqla bir növ öz intiharlarını gerçəkləşdirmiş olurlar. Yazıb bitirmə həm nələrdənsə azad olma, nələrisə sonlandırmaqdır ki, intihar da bir növ buna xidmət edir. Məsələnin digər bir tərəfi isə odur ki, bu tip intihar əslində yenidən doğulmadır. Bitirilən hər əsər əslində növbətinin başlanğıcıdır. Varlıq və yoxluq əslində bir birinə qaynayıb qarışmış və bir birindən ayrı durması mümkünsüz kimi görünən anlayışlardır bu mənada.

Cəmiyyətin həyatı özünün hər inkişaf mərhələsində ətrafında baş verən hadisələr nəticəsində müxtəlif təriflər alır və müəyyən bir sistem halına salınır. Belə bir vəziyyətdə intihar fərdin öz davranışını öz nəzarəti altına aldığı andır əslində. Əlbəttə ki, buradakı intihar heç də pisixoloji pozuntular nəticəsində ölümün seçilməsi deyil. Bu şüurlu şəkildə planlanan və nəticədə şüurlu bir şəkildə öz həyatını sonlandırmaqdır. Və ədəbiyyatdakı bu intihar əslində iki şeyi bizə sübut etməyə çalışır;  Ya sonu görünməyən bir umudsuzluğu, ya da cəsarətliliyi.

Həyatlarındakı anlaşılmaz mübahisələrlə və yaşadığı cəmiyyətdə baş verənlərlə heç cür barışa bilməyən Ştefan Zvayq, Virgina Vulf, Syilvia Plath və daha neçələri varolma ilə bağlı suallara cavab olaraq intiharı seçmişdilər.

Burada məsələ bir qədər də qəlizləşir. Çünki yazıçı intiharları çox problemli bir məsələdir və bu məsələnin incə detallarını açmaq çox çətin məsələdir.

Ancaq ədəbi mətnlərin daxili dünyasında intihar “səs vermə” ya da Syilvia Plathın şeirlərinin birində deyildiyi kimi “susma cəsarəti” dir.

intihar

Ədəbiyyatın tarixinə fikir versək görərik ki, bir çox yazılı mətn əslində bizə cəmiyyətlə heç cür barışa bilməyən, onun qaydalarını rədd edən və həyatı boyunca bütün bu çaxnaşmalara qarşı mübarizə aparanların hekayəsini danışır. İntiharın ruhundakı dəyişikliklər də həm varolma anlayışının keçirdiyi dəyişikliklər, həm də bu çevrilmələrin təsir etdiyi ədəbiyyatın dəyişikliyi ilə əlaqədardır.

Ateniusla Kleopatranın hekayətində tarixi gerçəkliyə söykənən intihar təzahürlərini saymasaq da, bilinən intihar növləri, obrazlı ya da deyil, bir çox hekayətlərdə diqqət çəkir. Əgər dönüb yazının tarixinə baxsaq görərik ki, müxtəlif mətnlər müxtəlif səbəblərdən öz şərəf və ləyaqətlərini itirmiş, itirdikləri insanların arxasınca acılar çəkən, itirəcək heç bir şeyi qalmayan obrazların intiharları ilə doludur… (Ardı olacaq)

Müəllif: Müşviq Osmanlı

VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +9 (from 11 votes)