MARAQ DAİRƏSİ

Xüsusi

 

İnsanları yaxınlaşdıran, həm də uzaqlaşdıran səbəblərdən biri də onların maraq dairələridir. Marağımız olan sahələr diqqətimizi çəkdiyi halda, maraq dairəmizə daxil olmayan sahələrə qarşı diqqətsiz qalırıq. Heç düşündünüzmü, bəzi insanları özümüzə çox yaxın hiss etdiyimiz halda, bəzilərindən uzaq durmamızın səbəbini? Bir insanla söhbətə başlayan kimi maraqlarımızın ortaq olub-olmadığını anlayırıq. Maraqlarımız üst-üstə düşürsə, birlikdə olmaqdan zövq alırıq.
Ümumilikdə, insanların maraq duyduqları sahələri ( mərkəzləşmə nöqtələrini) aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar;
5% insan- məlumat mərkəzli
30% insan- hərəkət, fəaliyyət mərkəzli
5% insan- yer, məkan mərkəzli
30% insan- insan mərkəzli
30% insan- əşya mərkəzli

Məlumat mərkəzli insan

Bu insanlar üçün mövzuları ən xırda detallarına qədər bilmək vacibdir. Kim?, Nə?, Nə zaman?, Necə?, Niyə?, Hara? suallarıyla maraqlanırlar. Evlərində mütləq bir kitabxana var, özləri də yeriyən kitabxana kimidirlər. Məlumat ala biləcəkləri ortamları sevir və xüsusilə, maraq duyduqları mövzularda dərin araşdırma aparmağı sevirlər.

Hərəkət mərkəzli insan

Bu insanlar hərəkətin olduğu hər yerdədirlər. Tətillərdə dağa çıxmağı, aktiv fəaliyyətdə olmağı tərcih edirlər. Düşüncələrini anında hərəkətə çevirməyə çalışırlar. Masa arxasında olan işləri sevmirlər. Necə?, Nə zaman? sualları ilə maraqlanırlar.

Yer mərkəzli insan

Bu insanlar yerə görə dəyərləndirmə aparırlar. Hara?, Harada? suallarıyla maraqlanırlar. Harada, hansı restoranda yemək yedikləri, hansı tətil bölgəsinə getdikləri onlar üçün önəmlidir.

İnsan mərkəzli insan

Bu insanlar harada olursa olsun insanlarla birlikdə olmağı tərcih edir. Söhbətləri əsasən insanlar haqqındadır. İnsanlarla bərabər olmaqdan zövq alırlar. Bir yerə getdikdə yeni yerlər kəşf etmək, məkanı gəzməkdənsə, yeni insanlar tanımaq, ünsiyyət qurmaq daha maraqlıdır. Əsasən, Kim? sualını verirlər.

Əşya mərkəzli insan

Bu insanları tanımaq çətin deyil. Nə ilə maraqlandıqlarını soruşduqda, sizə mütləq nə isə topladıqlarını və bunu çox sevdiklərini deyəcəklər. Məsələn, pul kolleksiyası, köhnə əşyalar yığmaq və s. Əşyalara görə dəyərləndirmə apardıqları üçün Nə? sualının cavabını gözləyirlər. Maraqlı olan əşyalara ehtiyacları olmasa da, əldə etməyə çalışırlar.

Təsəvvür edin ki, mötəbər bir tədbirə dəvət olunmusunuz və bunu beş dostunuza bildirirsiniz.
İnsan mərkəzli olan dostunuzun ilk sualı tədbiri kimlərin təşkil etdiyi olacaq. Sonra kimlərin olacağını, kimin kimlə gələcəyini soruşacaq.
Yer mərkəzli dost tədbirin harada, hansı məkanda olacağıyla maraqlanacaq.
Əşya mərkəzli dostun ilk sualı nə geyinəcəyinizlə bağlı olacaq.
Hərəkət mərkəzli dostun tək maraqlandığı tədbirdə nələrin baş verəcəyidir.
Məlumat mərkəzli dost yuxarıda verilən sualların hər birinin cavabıyla maraqlanacaq, eyni zamanda tədbirin niyə təşkil olunduğunu da soruşacaq.

Təbii ki, insanları yalnız bir kateqoriyaya görə dəyərləndirmək doğru olmaz. Hər birimiz bu sualların hamısının cavabıyla maraqlana bilərik, lakin öncəlik fərqli ola bilər.
Qarşımızdakı insanın maraq dairəsi mövzusunda tez-tələsik qərar vermək yanılmamıza səbəb ola bilər.

TEST

Aşağıdakı maraq dairələri qruplarında hansı cümlə sizə uyğundursa işarələyin və ən çox işarələdiyiniz bölümə daha çox uyğun olduğunuzu təsdiq edin.

Məlumat mərkəzli

1.Kitabxanalar mənim üçün cənnətdir.
2.Maraq duyduğum nə olursa olsun onunla bağlı detallı məlimat toplayıram.
3.İnsanlar haqqında danışmaq mənim üçün boşa gedən zamandır, amma saatlarca kitab oxumaq həm dəyərli, həm də əyləncəlidir.
4.Əgər bir şeyə zaman ayırıramsa, ya bilik almalıyam, ya da bilik verməliyəm.
5.Əgər bir tədbirlə maraqlanıramsa, kimlərin gələcəyini, harada keçiriləcəyini, nələrin olacağını, niyə keçirildiyini, kimlərin təşkil etdiyini bilməliyəm.

Hərəkət mərkəzli

  1. Mənimi üçün hər şeydən vacib olan hərəkətin özüdür.
  2. Davamlı hərəkət halında olduğum üçün dostlarım məni qınayır.
  3. Masa arxası işlər mənə görə deyil.
  4. Etdiklərimdən danışmağı sevirəm və bir şeyi edərək öyrənməyi tərcih edirəm.
  5. Bəzən düşünmədən hərəkətə keçmək başıma dərd aça bilir.

Yer mərkəzli

1. Mənim üçün hər zaman ən vacib mövzu, olduğum və ya gedəcəyim məkanlardır.
2.İşim, evim, getdiyim restoran, olduğum mühit mənim üçün çox önəmlidir.
3. Əgər bir tədbirə dəvət edilmişəmsə, ilk maraqlandığım şey harada olacağıdır.
4. “İnsanın evi kimisi yoxdur” sözü mənim üçün söylənmişdir.
5. Getdiyim, ya da getmək istədiyim məkanların şəkillərini divarımdan asıram.

İnsan mərkəzli

  1. Harada oluramsa olum, ilk maraqlandığım şey orada olan insanların kim olduğudur.
  2. İnsanlar haqqında olan hər şeylə maraqlanıram.
  3. Medyadan kimin kim ilə bir yerdə olduğunu izləyirəm.
  4. Lotareyanı kimin udduğu ilə maraqlanıram.
  5. Bir tədbirdə öncə kimlərin olduğuyla maraqlanır, insanların təqdim edilməsini istəyirəm.

Əşya mərkəzli

  1. Ehtiyacım olmasa da, sadəcə bir şeylərə “sahib olmaq” üçün alış-veriş etmək xoşuma gəlir.
  2. Sahib olduğum şeyləri göstərmək xoşuma gəlir.
  3. Mənim üçün satın aldığım şeylərin markası önəmlidir.
  4. Ən çox xoşlandığım şeylər; alış-veriş etmək, əldə etmək, toplamaq, mübadilə etməkdir.
  5. Yeni bir yerə getdikdə ətrafı və insanları gözdən keçirər, nəyə sahib olduqları, hansı marka geyindikləri ilə maraqlanıram.

 

Mənbə:   Oğuz Sayqın “Etkili iletişimin 6 yolu” kitabı
Tərcümə etdi və hazırladı:  Psixoloq Rübabə

 

Beyenmeler
1   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +11 (from 11 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az idarəçisi. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

KORONAVİRUS QORXUSU, YAXUD KORONAFOBİYA

Xüsusi

Koronafobiya nədir?

Bu gün dünyada ən çox işlənən söz, ən çox təşviş yaradan xəstəlik “koronavirus” dur. Gün ərzində beynimiz dəfələrlə bu sözü qəbul edir, artıq bir “koronafobiya” termini də yaranıb. Türk professor dr. Nevzat Tarhan koronavirus qorxusuyla bağlı “Hal-hazırda koronavirusla bağlı yeni bir xəstəlik yaranıb desək yanılmarıq. Bu koronafobiyadır. Bunun mütləq bir psixoloji və sosial nəticələri olacaq” dedi. Virus sürətlə yayıldıqca, onunla bağlı təşviş, idarə olunmayan stress, depressiv vəziyyət, sosial təcrid halları yaranır. D.Defonun “Təhlükə qorxusu təhlükənin özündən on dəfə qorxuludur” ifadəsi indiki duruma da şamil edilə bilər.
Hər bir sağlam insan həyati təhlükələrə müəyyən reaksiya verir, yaşamını təhlükə qarşısında qoyan hər bir hadisəylə bağlı qorxu hissi yaşayır.  Hətta bugünkü şəraitdə vəziyyətə tam laqeyd yanaşan insanları anlamaq çətindir.
Bütün rəsmi orqanlar vəziyyətin ciddiliyi ilə bağlı məlumatlar verir, insanların tədbirli olmasını, gigiyenik qaydalara əməl etməsini tövsiyyə edir. Bunlara əməl etmək şəxsi sağlamlığımızı qorumaq üçün çox vacibdir.
Lakin son illərdə dünya informasiya bolluğundan “əziyyət çəkir”. Heç bir senzuradan keçməyən, sırf panika yaratmaq məqsədiylə yazılan yazılar, video, səs yazmalar insanları təşvişə salır. Xüsusilə, təşviş pozuntusu olan, panik atak, həyəcan yaşayan insanlar bu əsassız məlumatlara inanaraq ciddi problemlər yaşayırlar. Fobiya təşviş pozuntuları içərisində yer alır. Qorxu ilə fobiyanın fərqi isə, qorxunu insanın idarə edə bildiyi halda, fobiyanın insanı idarə etməyə başlamasıdır.

Bununla bağlı psixiatriyada müxtəlif nəzəriyyələr var. C.Uatson(öyrənmə nəzəriyyəsi) fobiyanın şərtləndirilmiş  refleks davranışların nəticəsi olaraq yarandığını irəli sürür. Bu nəzəriyyəyə əsasən, əvvəllər təşviş yaratmayan bir obyekt, yaxud hadisə, təşviş yaradan bir hadisəylə birləşərək, öyrənmə yolu ilə təşviş yaratmağa başlayır. Misal üçün, metrodan rahatlıqla istifadə edən biri, elektrikin kəsilməsi səbəbindən tuneldə qalan qatarda olur. Nəticədə ya qapalı yer qorxusu (klaustrofobiya) yaşayır, əsla metroya minmir, ya da metrodan istifadə etsə belə qorxu hissi yaşayır, qatarın ani dayanması təkrar təşviş hissinin yaşanmasına səbəb olur.
Bu nəzəriyyə onu deməyə əsas verir ki, beynimiz artıq koronavirus qorxusunu öyrəndi və gələcəkdə buna bənzər hallarda biz daha ciddi psixoloji travmalar yaşaya bilərik. Dünya yarandığı gündən bu günə müxtəlif xəstəliklər yaranmış, ilk yarandığı dövrlərdə çox canlar almış, lakin zamanla insan orqanizmi bu xəstəliklərə dayana bilmə gücü qazanmışdır. I dünya müharibəsi illərində (1918-1920) yaranmış və hətta müharibəni bitirməyə müvəffəq olmuş “İspan qripi” milyonlarla insanların ölümünə səbəb oldu, amma dünya yenə yaşamağa, inkişafa davam elədi. O zamanla indinin fərqi ondan ibarətdir ki, o vaxt insanlar xəstəlik onlara çatanda mübarizəyə başlayırdılar, indi isə zərərli informasiyalar bizim “psixoloji immunitetimizi” məhv edir.

Bəs özümüzü necə qoruyaq?

Vaxtımızı ancaq yenilənən statistikalara ayırmayaq, bu panika yaradır və panika virusdan daha qorxuludur. Yalnız rəsmi xəbərlərə diqqət yetirək;

Aldığımız informasiyalar mənfi təsir göstərirsə, izləməyək, dinləməyək. Hətta yaxın adamlarınızdan kimsə, daim neqativ xəbərlər verir və bu sizi panikaya salırsa, ünsiyyət qurmamağa çalışın. O insanlarla söhbət edin ki, söhbətdən sonra rahatlıq hissi duyursunuz, həyata ümidləriniz artır;

Gigiyenik qaydalara əməl edirsinizsə, rahat olun, “çox tədbirli” olmağa çalışdıqca vəziyyət kontrolunuzdan çıxacaq. Davamlı nəyisə etmədiyiniz düşüncəsinə qapılacaqsınız (obsessiya), sonra bu düşüncəni reallaşdırmağa çalışacaqsınız (kompulsiya). “deyəsən əlimi bu dəfə spirtləmədim” düşüncəsi təkrarlandıqca, siz təkrar spirtlənəcəksiniz. Zamanla vəziyyət nəzarətinizdən çıxmağa başlayacaq. Bu isə OKP( obsessiv-komppulsiv pozuntu) əlamətlərini yaradacaq;

NLP-nin prinsiplərindən  biri ” Hər problem bir fürsətdir” prinsipidir. Virus problemini çoxdandır istirahət edə bilmədiyiniz  fürsətinə çevirin. Yazın gəldiyini nəzərə alaraq, təmiz hava qəbul edin, çoxdandır vaxt tapıb oxuya bilmədiyiniz kitabları oxuyun, musiqi dinləyin, xobbilərinizlə məşğul olun və s;

Yuxu rejiminə diqqət edin. Evdə olduğunuz üçün bütün gün yataqdan çıxmamaq, sizi əzgin, həvəssiz edəcək ki, bu onsuz da bu gün üçün xarakterik ola biləcək bir vəziyyətdir. Çalışın rejimi pozmamaq üçün iş vaxtına uyğun saatlarda müəyyən məşğuliyyətləriniz olsun;

Qida rejiminə əməl edin. İmmuniteti gücləndirən qidalardan istifadə edin. Lakin xəstəliklə mübarizə üçün orqanizminizi həddən artıq yükləməyin. Həmçinin, virusla mübarizə üçün məsləhət görülən qidalar, sizin orqanizminizə mənfi təsir göstərə bilər. “Ancaq sarımsaq, soğan yeyin” məsləhətləri verilir. Mədə problemi olan insanların mütəmadi bu qidalardan istifadəsi düzgündürmü? Bununla bağlı tanış həkimlərinizdən məsləhət alın;

Dünyanın hələ ki əlində aciz qaldığı koronavirusdan qorxmanız, yaxınlarınızın həyatı üçün əndişə duymanız normaldır və başa düşüləndir. Lakin bu əndişə artıq normanı keçib və fobiya əlamətləri hiss edirsinizsə (ürəkdöyüntüsü, əl-ayaq keyiməsi, nəfəs darlığı, ağız quruma, titrəmə, tərləmə və s.), eyni zamanda yuxarıda qeyd  etdiyim OKP əlamətləri( əgər marketdən evə qayıdarkən gigiyenik qaydalara əməl edirsinizsə, bu normaldır, amma ehtiyac olmadan hər 5-10 dəqiqədən bir hər yeri dezinfeksiya etməyə çalışırsınızsa, etmədikcə narahat hiss edirsinizsə) özünü göstərirsə vəziyyəti idarə olunan hala gətirməyə çalışın.
Qeyd etdiyim stressdən uzaqlaşdıran işlərlə yanaşı, meditasiya və nəfəs çalışmasından istifadə edə bilərsiniz. Nəfəs çalışması zamanı sakit şəkildə otura və ya uzana bilərsiniz. Gözlərinizi yumun, burundan dərindən nəfəs alaraq fikrinizdə 7-yə qədər sayın, Özünüzü rahat buraxın. Sonra 10-a qədər sayaraq havanı ağzınızdan buraxın. Əgər həyəcanlısınızsa, burundan nəfəs aldıqdan sonra nəfəsi fikrən 4-ə qədər sayaraq saxlayın, daha sonra ağızdan buraxın. Nəfəs çalışması zamanı diqqətiniz alıb-verdiyiniz nəfəsinizdə olsun, heç bir şey haqqında düşünməyin.
Bu günlərdə xüsusilə uşaqların həyəcanlanmaması üçün özünüzü sakitləşdirməlisiniz. Onlar sizin daim təşviş keçirdiyinizi hiss edir və eyni hisləri yaşamağa başlayırlar. Uşaqlara daha çox vaxt ayırın, oyunlar oynayın, onlara kitablar oxuyun. Hər problemin bir fürsət olmasını uşaqlarla keçirdiyiniz vaxt ərzində daha çox anlayacaqsınız.

Müəllif:  Psixoloq Rübabə

 

Beyenmeler
1   1  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +10 (from 10 votes)

Psixoloq Rübabə

Fitret.az idarəçisi. Psixoloq.

- Sayt ünvanı

DOĞRU PEŞƏ NECƏ SEÇİLİR ?

Xüsusi

Doğru peşəni seçmək çətindir. Lakin yaxşı müəyyən edilmiş bir  kariyera yolunuz olsa, iş tapmağınız asanlaşar. Öz üzərinizdə çalışaraq, biraz planlama ilə və biraz da daxili müşahidə ilə sizin və ailənizin ehtiyaclarını qarşılayacaq qazanclı və qane edici bir yol müəyyənləşdirə bilərsiniz.

“Doğru peşə necə seçilir?” deyənlərdənsinizsə, özəl bir peşə seçimi kitabçası kimi bu yazımızı sona qədər diqqətli bir şəkildə oxumağınızı tövsiyyə edirik.

Peşə seçimində maraq dairələrinizi nəzərə alın

1 – Xəyallarınızdakı peşəni düşünün

Peşə seçməyə çalışarkən işləmək məcburiyyətində olmasanız belə, məşğul olmaq istədiyiniz bir peşəni düşünməlisiniz. Tutaq ki, çox varlısınız və işləməyə ehtiyacınız yoxdur. Buna rəğmən fürsətiniz olsa, hansı işlə məşğul olmaq istəyərdiniz? Bu suala verəcəyiniz cavab ən yaxşı peşə seçimi olmasa da, sizə nə etmək istədiyinizlə bağlı fikir verəcək. 

Aktyor və ya aktrisa olmaq istəyirsinizsə, konservatoriyaya və ya rabitə fakültəsinə daxil olmaq haqqında düşünə bilərsiniz.

Dünyanı gəzmək istəyirsinizsə, host\hostes ola bilərsiniz. Bu, dolanışğınızı təmin etməyin və xəyallarınızı gerçəkləşdirməyin ən yaxşı yoludur.

2 – Xobbilərinizi düşünün

Xobbilərinizi və ya etməyi sevdiyiniz şeyləri işə çevirmək çox asandır. Xobbilərin bir çoxu gerçək dünyanın ehtiyacları ilə və durumları ilə uyğundur. Etməyi sevdiyiniz şeyləri və bunları necə işə çevirə biləcəyinizi düşünün.

Məsələn, video oyunları oynamağı sevirsinizsə, video oyunu dizayneri, proqramçısı və ya keyfiyyətə nəzarət mütəxəssisi ola bilərsiniz.

İncəsənəti və ya şəkil çəkməyi sevirsinizsə, qrafiki dizayner ola bilərsiniz.

İdmanı sevirsinizsə, müəllim\müəllimə olun və sertifikat alaraq məşqçi kimi işləyin.

3 – Zövq aldığınız şeyləri və ya məktəbdə olarkən zövq aldığınız dərsləri düşünün.

Nəzəri fənlər gələcəkdəki peşənizin təməlini qoya bilər. Lakin bəzi peşələr üçün daha çox oxumalı ola bilərsniz. Yuxarı sinifdə oxuyarkən ən sevdiyiniz fənn, gələcəkdəki peşəniz ola bilər.   

Məktəbdə oxuyarkən ən çox kimya fənnini sevirdiniz? Laboratoriya texniki və ya əczaçı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən ən çox ədəbiyyat dərsini sevirdiniz? Onda,  redaktor və ya mətn yazarı ola bilərsniz.

Məktəbdə oxuyarkən riyaziyyat dərsini sevirdiniz? Onda, mühasib və ya sığorta mütəxəssisi ola bilərsniz.

Bacarıqlarınızı nəzərə alın

1 – Məktəbdə oxuyarkən və ya indi bacarıqlı olduğunuz sahələri düşünün

Məktəbdə oxuyarkən ən yaxşı oxuduğunuz dərsləri düşünün. Bacarıqlı olduğunuz sahə, etmək istədiyiniz şey olmaya bilər , lakin bacarıqlı olduğunuz bir sahəni seçməyiniz gələcəyinizi qarantiyaya almağınıza və uğurlu olmağınıza kömək edəcəkdir.

Fikrə ehtiyacınız varsa, bir öncəki addımda olan misalları incələyin.

2 – Nədə çox yaxşı olduğunuz barədə düşünün

Nəyisə təmir etmək və ya nəsə düzəltmək kimi müəyyən bir bacarıqlarda çox yaxşısınızsa, bu bacarıqlarınızdan istifadə edərək uğurlu ola bilərsniz. Təhsil almalı ola bilərsiniz v

ə ya ehtiyac olmaz,  lakin ixtisaslı işçilərə olan tələbat daha yüksəkdir və bu insanlar daha asan iş tapır.

Məsələn, dülgər, avtomobil təmiri, inşaat və elektrik işlərindən başı çıxan insanlar əlləri ilə çalışaraq və ya bir şeyləri təmir edərək qazanc təmin edə bilərlər. Bu peşələr davamlıdır və qane edicidir.

Aşbazlıq kimi bacarıqlar da asan bir şəkildə işə çevrilə bilər.

3 – İnsanlararası münasibətlərinizi gözdən keçirin

Bacarıqlarınız digər insanlara kömək etmək və digər insanlarla ünsiyyət qurmağa uyğundursa, sizin üçün münasib olan bir sıra iş seçimi var. Digərləri ilə yaxşı ünsiyyət quran və digərlərinə təsir edə bilən insanlar marketinq, satış və ya oxşar  pozisiyalarda asan bir şəkildə kariyera qura bilərlər.

Başqalarına göz qulaq olmağı sevirsinizsə, tibb bacısı\qardaşı ola bilərsniz, inzibati sahədə köməkçi və ya ofis meneceri ola bilərsiniz.

4 – Bilmirsinizsə, soruşun!

Bəzən, bacarıqlı olduğumuz sahələri müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkirik. Heç bir mövzuda yaxşı olmadığınızı düşünürsünüzsə, ailənizdən, qohumlarınızdan və ya müəlimlərinizdən soruşun. Onların fikirləri sizi təccübləndirə bilər!

Hal-hazırda olan vəziyyətinizi nəzərə alın

1 – Özünüzü kəşf edin

Nə etmək istədiyinizə qərar verməyiniz üçün özünüzü çox yaxşı tanımalısınız. Sizi həqiqətən də xoşbəxt edəcək bir işlə məşğul olmaq istəyirsinizsə, nə istədiyinizi və nələrdən zövq aladığınızı aydın bir şəkildə anlamalısınız. Bəzi insanlar özləri üçün önəmli olan şeyə qərar vermək üçün bir müddət işdən icazə alırlar.

Bunda yalnış bir şey yoxdur. Həyatınıza nifrət etməyinizə səbəb olacaq bir işlə məşğul olmaqdansa, bir müddət ara verib tezliklə nə istədiyinizə qərar verməyiniz gərəkdir.

2 – Maddi durumunuzu nəzərə alın

Kariyeranızı dəyişdirmək şansınız maddi durumunuza bağlı olaraq dəyişəcək. Bəzi karyera yolları üçün xüsusi təhsil lazım olur və bu təhsil  bahalı ola bilər. Lakin, təqaüd ala bilərsiniz.

3 – İstədiyiniz peşədə çalışmaq üçün gərəkli olan təhsili düşünün

Sahib olduğunuz təhsili və ya alacağınız təhsili nəzərə almağınız önəmlidir. Maliyyə durumunuz daha çox təhsil almağınıza əngəldirsə, sahib olduqlarınızdan isifadə etmək sizin üçün daha yaxşı olacaq. Vaxt məhdudiyyəti və başqa məhduduiyyətlər varsa, əlinizdəki attestat və ya universitet diplomunuzla kifayətlənməli ola bilərsiniz.

4 – Məktəbə qayıtmaq barədə fikirəşə bilərsiniz

Məhdudiyyətlər səbəbiylə daha çox təhsil almağınız gərəklidirsə, bu seçimi nəzərə  ala bilərsiniz. Hamının universitet diplomu yoxdur, amma bir çox peşə üçün təhsil önəmlidir və daha sürətlə irəliləməyinizə kömək edəcək.

Məsələn, texniki məktəblər ənənəvi təhsili istəməyənlər üçün yaxşı bir seçimdir.

5 – Daha çox araşdırın

Hələ də bir qənaətə gələ bilmirsinizsə, biraz da araşdırın.

Gələcəyinizi düşünün

1 – Daha əlçatan peşələri düşünün

Asan bir şəkildə istifadə edə biləcəyiniz kariyera fürsətlərini düşünün. Bu peşələr həm bacarıqlarınızın, həm də güzəştinizin olduğu peşələr ola bilər. Məsələn, ailənizlə eyni şirkətdə çalışa bilərsiniz, ailə şirkətiniz və ya dostunuz üçün işləyə bilərsiniz. Seçimləriniz məhduddursa, sürətli şəkildə giriş edə biləcəyiniz bir peşə seçmək, ən yaxşı seçim olacaqdır.

2 – Gələcəkdəki maddi rifahınız barədə fikirləşin

Diqqət etməli olduğunuz ən önəmli şeylərdən biri, seçdiyiniz sənətin məqbul bir maddi rifah səviyyəsində olmasıdır. Başqa sözlə desək, ailənizi və özünüzü dəstəkləyəcək kifayət qədər pul qazana biləcəksiz?

Unutmayın ki bu, çox pul qazanmalısınız demək deyil. Önəmli olan yeganə şey, özünüzə və etmək istədiklərinizə çatacaq qədər pul qazanmağınızdır.

3 – İşinizin gələcəkdəki davamlılığı barədə fikirləşin

Kariyeranızın davamlılığına diqət etməyiniz həyati önəm daşıyır. Toplum fərqli zamanlarda fərqli şeylər istədiyi üçün iş bazarı dalğalıdır. Müəyyən peşələrə hər zaman tələbat varkən, bəziləri sabit deyil. Bu səbəblə, seçdiyiniz peşənin sizin üçün və arzularınız üçün kifayət qədər qalıcı olduğuna əmin olun.

Məsələn, bəzi universitetlərin hüquq fakültəsi ödənişləri çox yüksək olsa da, insanların çoxsu hüquq fakültəsinə gedir, çünki gələcəkdə yüksək maaş alacaqlarını düşünürlər. Bununla yanaşı, hüquq fakültəsi məzunları üçün son bir neçə ildə elə də çox tələbat yoxdur.

Digər bir misal da, yazar olaraq çalışmaq və ya freelance

 işlərlə bağlı kariyera qurmaqdır. Bəzən xeyli iş ala bilərsiniz, bəzən də əlinizdə heç iş olmaz. Bu şəkildə işləmək üçün qərarlılıq və disiplin səviyyəniz yüksək olmalıdır və bu da hamıda yoxdur.

İpucları

İnsanların bir çoxu, onlar üçün hansı peşənin doğru olduğunu bilməzlər və bunu anlamaqları illər sürər. Buna görə də, geridə qaldığınızı düşünməyin!

Peşənizi semirsinizsə, dəyişin! Bəzən, bu daha çox çalışmalısınız deməkdir, lakin bu hər kəs üşün mümkündür.

Xəyalını qurmadığınız bir işi seçməyiniz dünyan sonu deyil. Həyatınız zindan etməyən, sizin və ailənizin gələcəyini qarantiyaya alan bir işiniz varsa, həyatınız və işinizlə bağlı xoşbəxt olmağa çalışın.


Mənbə:      www.yeniisfikirleri.net
Hazrıladı:   Fidan Aslanova 

Beyenmeler
0   3  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

YAXŞI BİR HƏYAT YAŞAMAQ ÜÇÜN..

Xüsusi

Zaman sürətlə axıb gedir və çox vaxt bunun fərqinə belə varmırıq. Lakin, hər gün bir-birindən dəyərlidir və bəzən tək bir dəqiqəsini belə anlamadan keçirdiyimiz günlər, həyatımız boyunca bir çox təcrübə yaşamağımza səhnə olur. Həyatı daha da anlamlı hala gətirmək və həyatda olduğumuz hər günün dəyərini bilmək üçünsə, hər an hərəkətə keçməyə  hazır olmaq çox önəmlidir.

Əgər siz də ömrünüzün sonuna gəldiyiniz zaman etmədiyiniz şeylərə görə peşman olmaq istəmirsinizsə, həyatınızı dəyişdirməyə başlaya bilərsiniz.  Daha yaxşı bir həyat yaşamaq üçün ölmədən öncə etməli olduğunuz 77 şeyi sizə təqdim edirik:

1. Hər gün səni həyəcanlandıran bir şey et.
2. Klassik romanları oxu.
3. Əsla unuda bilməyəcəyin biri ilə heç tanımadığın bir yerə səyahət et.
4. Uzun müddətli hədəflərini müəyyənləşdir və səni xəyallarına yaxınlaşdıran 3 şeyi hər gün et.
5. Televizoru həyatından çıxar.
6. Gülümsəmə ilə kimisə xoşbəxt et.
7. Bir topluluğa daxil ol.
8. Yad insanlarla danış. Yeni dostlar qazan.
9. Başqalarına kömək et.
10. Formada ol. Hər səhər piyada gəzintiyə çıx.
11. Hər həftə sadə bir hərəkət öyrən.

12. Kiçik xoşbəxtliklərin fərqinə varıb bunlardan həzz al.
13. Yaradıcı ol. Nə qədər kiçik olsa da, sıfırdan bir şey inşa et.
.
14. Hər gün bir zarafat öyrənib kimlərəsə anlat.
15. Hər gün bir neçə dəqiqəni səssiz keçir və bu müddət ərzində düşün.
16. Problemlərlə üzləşərək problem həll etmək üçün özünü şərtləndir.
17.  Sənin hədəflərinlə oxşar hədəfləri olan pozitiv insanlar əhatəndə olsun.
18. Maraqlandığın bir mövzuda təhsil al və fərqli kurslara qatıl.
19. Ayda bir dəfə ən yaxşı dostlarınla oyun gecəsi təşkil et.
20. Həftədə bir dəfə gün doğumunu izlə.
21.  Həftədə bir dəfə gün batımını izlə.
22. Anlamlı bir xobbi tap.

23. Həyat yoldaşınla və ya ən yaxın dostunla iş partnyoru olub kiçik də olsa iş qur.
24. Rəsm, foto, musiqi və ya kino mövzusunda yaradıcılığını inkişaf etdir.
25. Tamamilə yeni bir şey yoxla.
26. Hər zamanki vərdişlərini buraxaraq fərqli musiqilər dinlə.
27. Heyran olduğun insanlardan bir şeylər öyrən.
28. Kiçik bir bağ qurub orda yetişdirdiklərini ye.
29. Həftədə ən az bir dəfə mükəmməl bir sekslə məşğul ol.
30. Uzun zamandır etmək istədiyin şey üçün hərəkətə keç.
31. Sosiallaş, sosiallaş, sosiallaş.
32. Bir neçə ildir görmədiyin dostlarını və ailə üzvlərini ziyarət et.
33. Öz fikirlərinə önəm ver və onları təqib et.

34. Uzun zaman haqqında danışılacaq bir parti təşkil et və hər kəsi dəvət et.
35. Bayırda daha çox vaxt keçir və təbiət anayla qaynayıb qarış.
36. Əgər işinə nifrət edirsənsə, yensini tap. Həyat çox qısadır.
37. Yeni vərdişlər qazan, bunun üçün heç vaxt gec deyil.
38. Çox ciddi olma. Bol-bol gül.
39. Uzun müddətli həyat təcrüblərindən sonra özünə zaman ayır. Öz çevrəndəki dünyanı kəşf et.
40. Surfing öyrən.
41. Tezdən oyan.
42. Mərhəmətli ol.
43. Özünü və yaşdığın yeri səliqəli saxla.
44. Sahib olmadığın şeylər üçün narahat olmaqdan vazkeç və sahib olduqlarından zövq al.

45. Hər səhər özün üçün  3 öncəlik müəyyən et və axşama qədər bunları gerçəkləşdir.
46. Pozitiv olana fokuslan.
47. Romantik ol, partnyorunu təəccübləndir.
48. Çox vacib olmayan işlərə vaxt sərf etmə.
49. Özünə meydan oxu.
50. Bir şeyi təsirli bir şəkildə necə həyata keçirə biləcəyini öyrən.
51. Səvhlərindən dərs al.
52. Bir şeydən qorxmaq əvəzinə, hər zaman ehtimallara qarşı hazırlıqlı ol.
53. Sənə maraqlı olan hər mövzuda özünü öyrət.
54. Yeməyini yavaş ye və hər şeyin dadını al.
55. Yavaşla və rahatla.

56. Zamanını düzgün idarə etməyi öyrən.
57. İşi iş yerində qoy.
58. Mükəmməllik yaxşılığın düşmənidir. Yaxşı bir həyata fokuslan.
59. Gündə ən azı bir yeməyi ailən və ya dostlarınla ye.
60. Kömək istəməyi unutma.
61. Hər zaman sual ver.
62. Yox deməyi öyrən.
63. Özünü, yollardakı əngəllərə yox, zirvəyə fokusla.
64. Dünayaya 1 dəfə gəlirsən, çətin olanı yoxla.
65. Etdiyin şeylərə ayırdığın zamanı azalt.
66. Bir şeyi vaxtında et.

67. Sadələş.
68. Yazmağı unutma.
69. Daha azına sahib olub daha çoxunu et.
70. Xəstəliklərdən qaçın, əllərini daha tez-tez yu.
71. Daha stressiz və güvənli olmaq üçün avtomobili sürətli sürmə.
72. Özünə kifayət etməyi bil.
73. Spontan davran.
74. Verdiyin sözləri daima tut.
75. Yaxşı yat.
76. Tanış olduğun insanların sənə bir çox köməyi dəyə biləcəyini unutma.
77. Özünü xoşbəxt etmək üçün  vərdişlər qazan.


Mənbə: www.uplifers.com

Hazırladı: Fidan Aslanova

Beyenmeler
0   3  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +2 (from 2 votes)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook

YENİ İLƏ ÖZƏL 53 KİÇİK DƏYİŞİKLİK

Xüsusi

Həyatımızı yeniləmək üçün dəyişiklik etmə qərarınyenilikı istənilən bir vaxt verə bilərik. Amma müəyyən bir zamanlar var ki, bunun üçün bizə daha da motivasiya verir və bunu etməli olduğumuzu xatırladır. Belə zamanlardan biri də yeni il qabağıdır. Hər yeni bir  il yaxınlaşarkən keçib getməkdə olan ilimizdə yaşadığımız həyatımıza göz atır, yenilənən il tarixi ilə birlikdə həyatımızda da yenilik arzusuyla qərarlar veririk. Unutmaq lazım deyil ki, bəzən kiçik, lap kiçik şeylər həyatımızda böyük fərq yarada bilər. Bu yazıda, bu kiçik şeylərin bəzilərini sizinlə paylaşacam.

1.Səhər tezdən oyanmaq üçün zəngli saatı qurursunuzsa, saatın çaldığını eşidən kimi yataqdan qalxın. (Sonra bunun üçün özümüzə çox təşəkkür edəcəyik.)
2. Səhər yeməyi yeyin. Hər gün eyni səhər yeməyini yeməyin.
3. Yeyib-içdikdən sonra çirkləndirdiyiniz qabları yuyub, qurudub yerlərinə qoyun.
4. Güzgüyə çox baxmayın.
5. Hər gün kifayət qədər su için.
6. Daha çox kitab oxuyun.
7. Daha çox hərəkət edin.
8. İşə gecikməyin. Hətta iş vaxtından biraz tez gedin.
9. Sizə mesaj gələn kimi baxmayın. İcazə verin, yadınızdan çıxsın, yadınıza düşəndə baxarsınız.
10. Səliqəli olun.
11. Bişirib-düşürmək işində ustalaşın. Həm özünüz, həm də başqaları üçün bişirin.
12. Daha çox film izləyin.
13. Bayıra çıxmağa ərinməyin. Evinizin, komfort zonanıza çevrilməyinə icazə verməyin.
14. Gülümsəməyə davam edin.
15. Heç bir sağlamlıq probleminiz olmadığı halda və ya kiçik problemləriniz olduğu halda müayinə və konsultasiya üçün həkimə gedin.
16. Mesaj yazmayın, zəng edin.
17. Yemək aralarında oruc tutun.
18. Mesaj yazan kimi cavab gözləməyin.
19. Daha çox rəqs edin.
20. Daha çox mahnı oxuyun.
21. İşdən qaçmayın, əksinə üstünə gedin.
22. İş vaxtı bitən kimi iş yerindən çıxın, ləngiməyin.
23. Axşam tez yatın.
24. Soyuqqanlı olmağı öyrənin.
25. Kifayət qədər pulunuz olduğunu, hətta varlı olduğunuzu düşünün.
26. Hər evdən çıxanda, atılası zibil olub-olmadığını yoxlayın.
27. Ağız baxımınız diş fırçalamaqdan ibarət olmasın.
28. Templi piyada yeriməklə daha çox məşğul olun.
29. Nəyəsə görə kiməsə hirslənmək istəyəndə, vazkeçin.
30. Marketlərdə alış-veriş etdikdən sonra sizə verilən çekləri atmayın. Toplayın. Mütəmadi olaraq aldığınız şeylərə, onların qiymətlərinə, ümumiyətlə, aldığınız şeylərin qiymətlərinə diqqət edin. Mütəmadi olaraq aldığınız şeylərin siyahısını tərtib edin. Eləcə də həmin şeylərin yaratdığı xərci müəyyən edin.
31. Daha çox oyun oynayın. Söhbət virtual oyunlardan getmir.
32. Bədəninizi sevməyi, komplekssiz olmağı, özgüvənli olmağı, cəsur olmağı, vecsiz olmağı, daxilən güclü olmağı öyrənin.
33. Bilinməyənə açıq olun.
34. Daha çox qonaq gedin, daha çox qonaq qəbul edin.
35. Geyiminizə diqqət göstərin. (Bunun üçün çox pula ehtiyac yoxdur.)
36. Müxtəlif saç düzümlərini yoxlayın.
37. Ayaqqabılarınızın sayını artırın.
38. Alıb bəyəndiyiniz hər hansı bir şeyin şəklini çəkib saxlayın.
39. Yatağınızı toplayın.
40. Gələcək haqqında narahat olmayın.
41. Keçmişdəki səhvlərinizə ilişib qalmayın.
42. Sevmədiyiniz insanları həyatınızdan çıxarın.
43. İnsanların sizin haqqınızda nə düşündüklərinə ilişib qalmayın.
44. Çoxdan arzusunda olduğunuz xobbi ilə məşğul olmaq üçün mükəmməl zamanı gözləməyin.
45. Çox oturmayın. (Yazı yazarkən oturduğum halda, bu maddəni oturduğum yerdən qalxıb yazdım.)
46. Yataq dəstlərinizin təmizliyinə önəm verin. Vaxtlı-vaxtında dəyişdirdiyinizdən əmin olun.
47. Mütəmadi olaraq hər 2 ayda bir dəfə saçlarınızı uclarından kəsdirin.
48. Daha çox sağ əlinizi işlədirsinizsə, arada sol; daha çox sol əlinizi işlədirsinizsə, arada sağ əlinizlə bir şey etməyi yoxlayın.
49. Daha çox kompliment edin.
50. Oturanda imkan varsa ayaqqabılarınızı çıxarın.
51. Davamlı olaraq çox rahat və eləcə də bir qədər narahat ayaqqabı geyinməyin. Bunları, ara-ara bir-biri ilə əvəz edərək geyinin.
52. Vaxtlı-vaxtında kompüterinizin, telefonunuzun ekran şəklini dəyişin.
53. Səhər tezdən oyanıb bayıra çıxın.

2017-ci ildə bunları etməmişiksə, 2018-ci ildə etməyimiz diləyi ilə…

Müəllif: Fidan Aslanova 

Beyenmeler
0   3  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Fidan Aslanova

Fitret.az idarəçisi

 
Facebook