HƏR ŞEY SƏNİNLƏ BAŞLAR

Xüsusi

Əgər daxili inanclarınız xarici həqiqətlərə uyğun deyilsə, deməli düşüncələrinizin son istifadə tarixi keçib.

Bizlər həyat ərazisində doğru zehin xəritələrindən istifadə edərək yola çıxırıq və yanlış xəritələrlə yolda qalırıq. Ərazi dəyişdikcə xəritəni dəyişmək lazımdır.

Sınayan itirə bilər, ancaq sınamayan onsuz da uduzmuşdur.

Özlərini hadisələrin axarına təslim edənlərə kiçik bir xatırlatma: ancaq ölü balıqlar dalğaların apardığı yerə gedirlər.

Nə zaman ki, bir adam etdiyi heç bir şeyin fərq yaratmayacağına inanır, çarəsizliyə və heç bir şey etməməyə öyrəşəcəkdir.

Hər zaman istifadə etdiyiniz məntiq yürütmə formasından dolayı yaşadığımız problemləri, yalnız o məntiq qəlibinin xaricinə çıxaraq həll edə bilərik..

Arzu həyatın yarısıdır, laqeydlik isə ölümün.

Böyük insanların heykəlləri həyatda olduqları zaman onlara atılan daşlardan düzəlir.

İnsanın həyatı öz əsəridir. Hər kəs öz həyatının memarıdır. Ağıl və azad iradə sayəsində həyatımıza nəzarət edə bilir, kim olacağımızı özümüz seçirik. Seçməmək də bir seçimdir.

Insanların həqiqət olduqlarını sandıqları şey şəxsi yozumlarının nəticəsidir.

Hansı düşüncəyə inanırsansa onun doğru olduğunu təsdiqləyən şeyləri daha çox görürsən, çünki insan beyninin işləmə tərzi yanlış da olsa, inandığını yaratmaq üzərində qurulub.

Ən çətin nöqtə budur: nəzarəti məqsədə çevirənlərin nəzarət bacarıqları inkişaf edir, nəzarətsizliyə inanıb hər şeydən əl çəkənlər başqaları tərəfindən nəzarət edilən hala gəlir. Konkret və sərt həqiqət budur: məqsədləri olmayanlar məqsədi olanların alətinə çevrilir.

İnsanlar düşüncələri, düşüncələr duyğuları, duyğular davranışları, davranışlar nəticələri yaradır. Nəticələr yenidən insanları yetişdirir. Ən başdakı düymənin yeri səf düşürsə, o biri düymələr də qarışır.

Həyata nəzarət özünə nəzarətlə başlayır. Özünə qalib gələn dünyaya qalib gələr.

Uğur və uğursuzluğun daxilinizdəki mexanizmini başa düşmək üçün təfərrüatlara hakim olmaq önəmlidir. Çünki detallarını yaxşı başa düşə bilmədiyiniz şeyi tam başa düşə bilməzsiniz, başa düşmədiyiniz bir şeyə nəzarət edə bilməzsiniz, nəzarət edə bilmədiyiniz şeyi idarə edə bilməzsiniz, idarə edə bilmədininiz şey isə sizi idarə edər.

Xarici təsirlərə məruz qalsaq da, ələ keçirilməsi mümkün olmayan ən son azadlığımız başımıza gələn hadisə ilə hadisəyə göstərdiyimiz reaksiya arasındakı zaman kəsiyində nə edəcəyimizi seçə bilmə imkanımızdır. Hər zaman ən son azadlığımızdan istifadə etmə imkanımız var. Depresiyanı və ya motivasiyanı seçmək bizə bağlıdır.

Həyatınız boyu özünüzlə baş-başa vaxt keçirəcəksiniz, daxilinizdə özünüzlə söhbət etmə sənətini öyrənməlisiniz.

Həyatda insanların arxasınca qaçmayın, onların arxasınca qaçdığı şeylərin arxasınca qaçın. Siz onların istədiklərinə sahib olanda onlar sizi tapacaqlar.

Hazırladı: R_M
Mənbə: Mümin Sekman “ Hər şey səninlə başlar”

Beyenmeler
0   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

LOQOPEDİN FƏRDİ YANAŞMA PRİNSİPİ

Xüsusi

Loqopediyanin 10 prinsipindən biri də fərdi yanaşma prinsipidir. Bu dəfə bu prinsipi özüm üçün aydınlaşdırmağa çalışmışam. Düzdür, təcrübə çox böyük rol oynayır hər bir işdə. Amma işlədikcə görürsən ki, bildiyimiz təcrübə bir az aciz qalır uşaqlarla işləyərkən. Çünki qarşına oturan hər dəfə başqa uşaqdır və heç bir uşaq digərinin təkrarı deyil.

Hər bir pedaqoqun ilk öncə yaradıcılığı olmalıdır. Mən deyərdim bu təcrübədən daha önəmlidir. Bizim işimiz məktəbəqədər uşaqlarladır. İnkişaf problemi olan və ya olmayan, fərqi yoxdur, o yaşda uşağı yarım saat, 45 dəqiqə, bir saat dəsrdə oturmağa cəlb etmək çox çətindir. Hə, buna məcbur etmək olar. Amma bu zaman da öyrətmək çox çətin olacaq. Ona görə bir neçə dərs uşaqla tanış olduqdan sonra müəllim onu necə dərsə cəlb edəcəyini, maraq yaradacağını bilməlidir.

Dərs uşaq üçün maraqlı və öyrədici olmalıdır. Daha əvvəl də yazmışam, uşaqlar oynayaraq öyrənməyi sevirlər. Amma bu oyun elə qurulmalıdır ki, uşaq hiss etmədən müəllimə tam tabe olsun. Eyni zamanda da uşaq üçün əyləncəli olsun. Uşağın fikri dərsin bitməyində olmasın. Bir vəsaitlə, məsələn kartlarla ( kartları uşaqlar o qədər də sevmirlər, ona görə onu misal çəkdim) hər bir uşaqla başqa cür işləmək lazım gəlir. Dərs keçdiyim uşaqlardan biri ərzaq kartlarını bir neçə dərs hər birini guya acib, yeyirmiş kimi edirdi. Artıq təqlid olaraq hər şeyi tələffüz edir. Amma tam tələffüz edə bilmir və öyrənməmiş kartlardan bezdi artıq, öyrənmək istəmədi. Düşündüm, nə edə bilərəm ki eyni kartlarla işləməyə davam edək. İndi eyni maraqla yenə həmin kartlarla işləyirik. Bu dəfə artıq guya yeyir, amma heç birini bəyənmir. Məsələn, dondurma soyuqdu, limon turşdur, çörək köhnədir və s. Hansına necə dadlıdır desəm razı qalmır. Bu mərhələ artıq arxada qaldı demək istəyir. Beləliklə ərzaqlarla birlikdə artıq onların xüsusiyyətlərini də öyrənmiş olur və daha çox söz tələffüz etmiş olur.

Bəzi uşaqlarin üzərində isə sözün əsl mənasında hakim olmaq lazımdır. Necə hakim olacağını isə pedaqoq çox ehtiyatla seçməlidir. Məsələn, autik bir uşağa hakim olmaq istəyib səsini qaldırarsan, o səndən daha möhkəm qışqırar. Hər bir uşaqla ona uyğun səs tonu seçilməlidir. Ümumiyyətlə, uşaqlarla necə rəftar etsək bizə onu qaytaracaqlar. Çünki gördükləri budur. Uşaqların dünyası bizim gördüyümüzdən fərqlidir. Pedaqoq uşağın gördüyü kimi görməyi bacarmalıdır.

Müəllif: Şahanə Nuriyeva loqoped_shahane

Beyenmeler
0   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 2 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

PARAFİLİYA (SEKSUAL AZĞINLIQ)

Xüsusi

Seksual xarakterli davranış və cinayətlər cəmiyyətin gündəmini formalaşdıran və olduqca sərt reaksiyalar oyandıran, toplumun vicdanını narahat edən hadisələrdir. Televiziya proqramlarında, qəzetlərdə və ya internet saytlarında bu tip olaylarla tez-tez qarşılaşırıq. Toplum bu kimi hadisələrdə seksual xarakterli davranışlar sərgiləyən insanların qısa müddətdə cəzalandırılmasını istəyir. Amma sadəcə cəzalandırmaq yetərli deyil; təqsirləndirilən insanları bu tip cinsi motivli davranış və cinayətləri təkrar işləməkdən çəkindirmək cəmiyyətdəki sabitlik və əminamanlığı qorumaq üçün çox önəmlidir. Bunun üçün isə ilk növbədə cinsi azğınlıq (parafiliya) deyilən anlayışlar haqqında bilgi sahibi olmaq mütləqdir.

Ehtiraslanmaq, orqazm olmaq üçün qeyri-adi əşya və obyektlərə qarşı mütəmadi olaraq təkrarlanan fantaziya və davranışların olması parafiliya adlanır.

Parafiliya fərqli mədəniyyətlər və yaşam şərtlərinə görə dəyişkənlik göstərir; bəzi toplumlarda isə cinsi azğınlıq olaraq görülməyə bilər. Hansı davranışların hansı cizgidən sonra patolojik qəbul ediləcəyi məsələsində bəzi kəskin sərhədlər çəkilməmişdir və bu durum hələ də mübahisə mövzusudur.

Parafiliyanı kişi xəstəliyi də adlandırırlar; kişilərdə görülmə nisbəti qadınlara görə çox daha yüksəkdir, əksər hallarda 18 yaşından öncə başlayır. Parafilik pozuntunun səbəbləri tam olaraq bilinməməkdədir. Ciddi problem kimi qəbul edilmədiyinə görə, həkimə və ya psixoloqlara müraciət halları da demək olar ki, yox səviyyəsindədir. Bu səbəbdən də statistikası, yayılması ilə bağlı dünyanın heç bir yerində dəqiq məlumatlar yoxdur.

Hər hansı bir cinsi fantaziyanın parafiliya adlandırılması üçün seksual fantaziyaların ən az 6 ay davam etməsi, əşya və qeyri-insani obyektə yönəlməsi, şəxsin özünün və ya partnyorunun zərər görməsi (və ya təhqir olunması), bu davranışların təkrarlanan olması və fantaziya nəticəsində şəxsin orqazm olmağı hədəfləməsi vacib diaqnostik kriteriyadır.

******************************

Parafiliyanın ən çox bilinən növləri aşağıdakılardır:

1. Fetişizm – şəxsin cansız əşyalara (qadın alt paltarları, ayaqqabılar, corab və s.) qarşı duyduğu seksual həzzdir.

2. Eksibisionizm – öz cinsi orqanlarını ehtiraslanmaq məqsədilə anidən qarşı cinsə göstərmək, nümayiş etdirmək.

3. Frottorizm – fortçuluq, sürtünmə. İnsanların sıx olduğu yerlərdə (avtobusda, metroda, növbə gözlədikdə və s.) əks cinsə toxunaraq, sürtünərək cinsi fantaziyalarını reallaşdırmaq. Çox geniş yayılmış parafiliya növüdür. Xəbərsiz və ya çarəsiz qurbana cinsi orqanını sürtmə şəklində davranışlar sərgiləyən şəxs, bunu bir alışqanlıq halına gətirir; bir müddət sonra obsessiv-kompulsiv biçimdə bu hərəkəti təkrarlamağa başlar və bu davranışları göstərmədən cinsi həzzə və cinsi doyuma çatmaz.

4. Voyerizm – rentgençilik. Soyunub-geyinən, cinsi əlaqədə olan, öpüşən insanları gizli seyr etməkdən, güdməkdən həzz almaq. Porno film izləmək də əslində bir çeşid voyerizmdir. Amma patolojik hala gəlməsi üçün tək həzz mənbəyinin bu olması, obsessiv şəkildə təkrarlanmış olması və şəxsin sadəcə bundan həzz alıb orqazm olması vacib kriteriyadır; ayrıca bu durumun insanda qarışıq duyğu və təzadlar, mənfi psixoloji təsirlər yaratmış olması da önəmli detallardandır.

5. Transvestik fetişizm – yalnız cinsi ehtiraslanma zamanı qadın paltarları geyinməkdən zövq alan heteroseksual kişilərdə olur. Orqazm olduqdan sonra yenidən əvvəlki həyat tərzinə qayıdır.

6. Seksual sadizm – cinsi əlaqə zamanı partnyoruna həm fiziki, həm psixoloji mənada əzab verməkdən (vurmaq, dişləmək, bağlamaq, söyüş söymək, təhqir etmək) zövq almaq.

7. Seksual mazoxizm – cinsi əlaqə zamanı partnyorunun ona həm fiziki, həm psixoloji mənada əzab verməsindən (vurmaq, dişləmək, bağlamaq, söyüş söymək, təhqir etmək) zövq almaq.

8. Pedofiliya – uşaqlara qarşı duyulan cinsi həzz; uşaqları izləmək, onlara toxunmaq, bəsit və ya qarışıq cinsi davranış və hərəkətlərlə seksual doyum hissinə çatmaq.

9. Nekrofiliya – cəsədlərə qarşı duyulan cinsi həzz.

10. Zoofiliya – heyvanlara qarşı duyulan cinsi həzz.

11. Sitofiliya – qida məhsulları istifadəsi zamanı duyulan seksual həzz.

12. Hematolagnia (vampirizm) – qana qarşı duyulan cinsi həzz.

13. Trixofiliya: Saçdan təhrik olmaq, saça duyulan cinsi istək.

14. Pikerizm – özünün və ya başqa bir insanın vücudunu kəsmək, bıçaqlamaq, iti uclu əşyalar batırmaq və s. davranışlarla xarakterizə olunan cinsi həzz. Normal bir intim münasibətə girmək yerinə, qurbanına iztirab çəkdirərək doyum hissinə çatmaq.

15. Raptofiliya – bir insanla razılığı olmadan, şiddət göstərərək zorla cinsi əlaqəyə girməkdən duyulan seksual həzz. Təcavüz fantaziyaları da bu qrupa daxildir. Ayrıca müxtəlif səbəblərdən (içki, narkotik, yuxu dərmanları; fiziki və zehni qüsurluluq və s.) düşünmə və hərəkət qabiliyyətini az və ya çox itirmiş, şüuru yarımqapalı və ya qapalı olan, qarşı qoymaq iqtidarında olmayan insana qarşı seksual əlaqə də təcavüz kateqoriyasına girər.

Tərcümə edən: Yenna Səfərova
Hazırladı: Vüsaləddin Rüstəmov

Beyenmeler
0   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: 0 (from 0 votes)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

İNSANIN ÖZÜNÜ TAPMASI

Xüsusi

“Üzünü görmək istəyən cama baxar
Özünü görmək istəyən cana baxar” deyər, böyük düşünər Mevlana.

İnsanlar müxtəlifdir. Bəzisinin baxışı səthidir. Gördüyü müvəqqətidir, keçicidir. Sadə və bəsitdir. Səmimi deyil, qısa müddətlidir marağı. Davamlılığı başqasına oxşamağa çalışmaqda, nümunə götürməkdə, təqlid etməkdə görür. Belə birinin varlığı ilə yoxluğu bilinməz.O nə özü , nə də başqası ola bilir. Öz həyatına hakim ola  bilməyən başqasının həyatına necə rəng əlavə edə bilər?

Özü  ola bilməyən insanlar həmişə “problem” olur. Bəşəriyyət və insanlığı əhatə edən sadə bir problemi həll etmkdən, həll etməyə çalışmaqdan uzaqdır. Onları maraqlandıran şey bu insanların görünən üzüdür, səthidir.

Bəzilərinin candandır baxışı, istidir, səmimidir. Uzun müddətlidir. Özünü bilmək, tanımaq, başa düşmək, özə enmək istəyir. O, orada görmək istədiyini yox, var olanı tapır …  Özü olur, özünü tapır. Özünü tapan Rəbbini tapar. Rəbbini tapan hüzura çatar.

Bəs siz heç  özünüz oldunuzmu? Özünüzü tapdınızmı? Və ya şəxs həqiqətən özü ola bilərmi? Özünü tapa bilərmi?

İnsan özü olması özünü tanıması ilə mümkündür. Mövlananın ifadəsi ilə desək, özünü görməsi özünə enməklə gerçəkləşir. Əlbəttə ki, bu asan deyil. Uzun bir mübarizənin, araşdırmanın  nəticəsidir. İnsanın özünü tapması öz dəyərinin fərqinə varması ilə başlar. Özündə saxladığı cövhərin fərqinə varmaq onu niyə? necə? nə üçün? suallarının arasına gətirib çıxarır.

Təlimlərin həqiqətini sorğusuz qəbul etmir. İnsanlar düşünməlidir, sual verməli, araşdırmalı, sorğulayıb cavab tapmaq üçün hər qaynağı incələməlidir. İnsanı, həyatı, yaşamağı sorğulamalıdır. Empatiya qura bilməli, obyektiv baxa bilməlidir…

Özünə enən insan özünü böyük bir sevgi dənizində tapır. Beləliklə, insafa gəlir. Heyvanlar, çiçəklər, insanlar, istənilən vaxt və hər halda yaradılmış hər şeyə şəfqətlə, sevgiylə yanaşır. Dedi-qodular, qorxu, narahatlıq, qayğılar, hörmətsizlik, əsəb, hüzursuzluq kimi bir çox duyğular  yerini keyifli bir rahatlığa huzura verir. Yunus Əmrənin:

Elm elm bilməkdir,
Elm özünü bilməkdir,
Sən özünü bilməzsənsə,
Bu necə oxumaqdır.

Misralarda qeyd edildiyi kimi, insanın yalnız elm bilməsi kifayət deyil. Özünü də bilməsi gərəklidir. Çünki əsl həqiqət özündə gizlidir. İnsanın özünü bilməsi, özünü tanıması, özünü tapması əlbəttə ki, çətindir. Lakin çətin olan o yolda alınan hər nəfəs, hər yorğunluq sizi bir az özünüz olmağa, özünüzü tapmağa doğru aparmasıdır.

Həqiqətən xoşbəxt olan insanlar özlərini tapanlar, özləri ola bilənlər deyilmi?

Mənbə: http://blog.milliyet.com.tr
Tərcümə: Aygün Ələkbərzadə
Hazırladı: vüsaləddin Rüstəmov

Beyenmeler
1   0  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus

TƏKƏBBÜR ZİNDANI

Xüsusi

Cırtdanlar cırtdanlara qarşı lovğalanarsa…

“Heç bir şeyin önündə əyilməyən insan öz yükünü daşıya bilməz” deyər Dostoyevski. Təkəbbür və qürur, başa bəladır. Böyüklənər kiçik olanlar. Böyük olmaq üçün deyil, bilavasitə elə olmaq üçün, var olduğunu hiss etmək üçün.

Böyüdükcə, böyükləndikcə insan, böyütdüyü nəfsini daşımaz hala gələr. Təvazönü bilmədən, əyilmənin həqiqətini öyrənmədən. İtaəti sevmədən. Haqqı, həqiqəti sevə bilmədiyindən.

Başqalarının kiçik olması üzərinə özünü böyük hiss etmək istəyənin halıdır təkəbbür. Böyüklüyü özündə (zatında) görməz. Çevrəsindəkiləri kiçiltdikcə, başqalarının boynunu əydikcə böyüdüyünü düşünər. Əyər, amma əyilməz, kiçildər, amma kiçilməz. O qədər təkəbbürlü, o qədər ərköyündür ki, özünün altında qalar. Öz gövdəsinin altında əzilər.

Empatiya qurmaz, özünü kiminsə yerinə qoymaz, ancaq birtərəfli görər. Özü, sözü, içi, çölü birdir. Həm zindandır, həm dustaq.

Suut Kamal Yetkinin tərcüməsində, Platonun insanın yüz illər əvvəl yaşadığı faciəni necə gözəl təsvir etdiyinə baxın:

– Ən müqəddəs sirlərə vaqif olaraq, gələcəyin əzablarını bilmədən gözümüzün önündə ən təmiz işığın qucağında keçən mükəmməl, sadə, sakit və dinc və gözəl şeyləri seyr edirdik və indi midyənin öz zindanını özü sürüdüyü kimi, biz də bədən deyib zindan kimi gəzdirdiyimiz məzara hələ düşməmişdik.”  (Filosof və Sənət, səh. 17, İstanbul, 1935)

Müəllif: Dücanə Cündioğlu

Beyenmeler
0   6  
VN:F [1.9.16_1159]
Rating: +1 (from 1 vote)

Vüsaləddin Rüstəmov

Fitret.az idarəçisi. Mühəndis. Fikir və düşüncə yazıçısı.

- Sayt ünvanı

 
TwitterFacebookGoogle Plus